Ontwerp Kadernota 2024, werksessie Leefbaarheid.docx

Programma Leefbaarheid Cluster Infrastructuur Maatschappelijk effect Kernen zijn onderling, en met de regio, goed verbonden, hebben een goede en veilige verkeersdoorstroming, zijn ingericht op duurzame mobiliteit en hebben een goede OV-infrastructuur. Indicatoren

2018

2019

2020

2021

2022

Streefwaarde

aantal inwoners dat tevreden is over de algemene bereikbaarheid (Inwonerspeiling)

61%

-

-

-

60%

65%

% inwoners dat (zeer) tevreden is over bereikbaarheid binnen Hollands Kroon met de auto

84%

91%

% inwoners dat (zeer) tevreden is over bereikbaarheid binnen Hollands Kroon met de fiets

74%

82%

% inwoners (zeer) tevreden over het openbaar vervoer (Inwonerspeiling)

39%

-

39%

-

36%

35-82% (61%)

% inwoners dat soms/vaak verkeersonveilige situaties ervaart (Inwonerspeiling)

55%

-

56%

-

56%

46-65%

% inwoners dat (zeer) tevreden is over het onderhoud aan de fietspaden, wegen en bermen in het

29%

-

35%

-

34%

▲

41%

42-83% (69%

aantal publieke laadpunten voor elektrische auto’s

100

130

duurzaamheids-score van de mobiliteit in de gemeente (CROW)

4.49

4.89

buitengebied (Inwonerspeiling) % inwoners dat het (helemaal) eens is met de stelling straten, paden en trottoirs zijn goed begaanbaar

44%

-

42%

-

(Inwonerspeiling)

(gemiddelde van NL) aantal Mobipunten

8

9

% doorfietsroute uitgevoerd

0%

▲

Pagina 1 van 10

Kengetallen

2018

2019

2020

2021

aantal verkeersongevallen per 1.000 inwoners (Rijkswaterstaat - Bestand geregistreerde ongevallen in

8

7,3

6,4

6,4

aantal deelauto’s per 100.000 inwoners (CROW)

18,9

4,2

4,1

14,4

aantal elektrische personenauto’s per 1.000 inwoners (RDW)

1

3

5

8

2022

Streefwaarde ▼

Nederland)

Dekkingsgraad laadbehoefte (Overmorgen)

12

4,0

Trends en ontwikkelingen •

In Gebied Noord is met 53 procent een wat kleiner deel dan gemiddeld (zeer) tevreden over de algemene bereikbaarheid en in Gebied West met 65 procent juist een iets groter deel dan gemiddeld.

•

Gebied West het enige gebied waar een (krappe) meerderheid (53%) tevreden is over het aanbod aan openbaar vervoer. In de drie andere gebieden is dit een minderheid. In Gebied Noord is dit met 22% de kleinste minderheid.

•

In alle dorpen gaan de stoepen open voor het leggen van glasvezel en we zijn als gemeente de komende jaren druk met rioolvervangingen en herinrichtingen. Het duurt daarom nog wel even voordat de gemiddelde kwaliteit omhoog gaat. Gebieden die binnen een paar jaar op de schop gaan krijgen maar minimaal onderhoud.

•

Het aantal verkeersongevallen vertoont een dalende trend en ligt in 2021 net onder het landelijke beeld. In 2021 bleef 88% bij materiele schade (landelijk 84%). Het aantal verkeersongevallen met dodelijk afloop ligt iets boven het landelijke cijfer in 2021 (respectievelijk 0,6% en 0,5%).

•

Het aantal deelauto’s per 100.000 inwoners ligt onder het landelijke beeld (in 2021 was dat 56,9). Het aantal elektrische auto’s per 1.000 inwoners ligt ook onder het landelijke beeld (in 2021 was dat 19).

•

CO2 uitstoot omlaag door streven naar zero emissie personenvervoer, OV netwerk en logistiek. Randvoorwaarden moeten goed zijn, zoals laadinfrastructuur elektrisch & waterstof.

•

Werkgevers stimuleren om woon-werk verkeer van werknemers te verduurzamen, Hollands Kroon moet goede voorbeeld geven;

•

Focus op ketenreis. Betrouwbaar en aantrekkelijk OV-netwerk en goede voorzieningen voor voor- en natransport (infrastructuur, deelmobiliteit (Mobipunten), (fiets)parkeervoorzieningen);

Pagina 2 van 10

•

Fietsen stimuleren, door het verbeteren van bestaande fietsinfrastructuur en aanleggen nieuwe snelfietspaden. Rekening houden met diverse fietsers op fietspad (e-bike, speed-pedelec, fatbike). Knelpunt dat we signaleren is dat langs de wegen waar een fietspad op basis van de wegcategorie gewenst is, er niet of nauwelijks ruimte is. De overige wegen hebben op basis van hun categorie helemaal geen fietspad nodig of is een fietspad zelfs niet gewenst.

•

Veel aandacht voor verkeersveiligheid; verkeersveiligheidsplan, risicogestuurd (SPV2030) en gedrag;

•

Smart Mobility: slimme voertuigen, intelligente verkeerslichten en Mobility as a Service.

•

Door de aanleg van glasvezel worden in de komende jaren in alle dorpen de stoepen opengebroken. Dit gaat overlast geven en zal zorgen voor een slechtere begaanbaarheid.

•

In de komende jaren moet in veel wijken de riolering vervangen worden en wordt de openbare ruimte opnieuw ingericht. In de aanloop van dergelijke projecten wordt in de laatste jaren minimaal onderhoud aan de bestrating uitgevoerd. Hierdoor gaat de kwaliteit in die gebieden eerst achteruit voordat het opgeknapt wordt.

Cluster Milieu Maatschappelijk effect Hollands Kroon is in 2050 klimaatneutraal, klimaatbestendig en circulair. Bebouwing is verduurzaamd, we hebben de transitie naar een klimaatadaptieve, waterrobuuste omgeving gemaakt, we hebben een circulaire economie en biodiversiteit is hersteld en gegroeid. Indicatoren % inwoners dat inzet van de gemeente over verduurzamen van hun woning als voldoende beoordeelt

2018

2019

2020

2021

2022

Streefwaarde

29%

(Inwonerspeiling) % inwoners dat inzet van de gemeente om de openbare ruimte duurzaam en klimaatbestendig in te

14%

richten als voldoende beoordeelt (Inwonerspeiling) % inwoners dat de inzet van de gemeente voor biodiversiteit als voldoende beoordeelt (Inwonerspeiling) gemeentelijke panden met energielabel C

16% 15 in 2031

areaal verharding dat omgevormd wordt naar groen (eigen cijfers, monitoren moet nog starten) aantal ontmoetingsplekken dat ingericht wordt als koelteplek (eigen cijfers, monitoren moet nog starten)

Pagina 3 van 10

opwekking van duurzame energie in TWh in Hollands Kroon

0,63

0,89

1,15

nnb

opwekking van duurzame energie in TWh in de Kop van Noord-Holland

2.27 TWh in de Kop in 2030

Kengetallen

2018

2019

2020

2021

gemiddeld gasverbruik m3 huurwoning (CBS – Klimaatmonitor)

1.220

1.100

1.050

1.190

2022

Streefwaarde 1.100 wie heeft dat bedacht?

gemiddeld gasverbruik m3 koopwoning (CBS – Klimaatmonitor)

1.650

1.500

1.460

1.680

1.200 wie heeft dat bedacht?

% woningen met energielabel C of hoger (Waar staat je gemeente) % huishoudens met risico op energiearmoede (Waar staat je gemeente)

72,4%

72,5%

9%

% kantoren met >100 medewerkers dat minimaal energielabel C heeft

95%

100% in 2025

% bedrijven dat energiebesparende maatregelen met terugverdientijd van <5 jaar heeft uitgevoerd

Nnb

100% in 2025

% gerecycled afval per inwoner

74%

75%

hoeveelheid kg restafval per inwoner (CBS)

167

151

147

150

100

Trends en ontwikkelingen •

Voor verduurzaming, klimaatadaptieve inrichting van de openbare ruimte en biodiversiteit geldt dat een minderheid van de inwoners het (helemaal) eens is dat de inzet van de gemeente voldoende is (14%-29%). Tegelijk is er een grote groep inwoners die zich neutraal opstelt (niet mee eens en niet mee oneens)(29%-36%) of die zegt het niet te weten (19%-36%). Een minderheid van de inwoners is uitgesproken in de zin dat zij vinden dat de gemeente zich niet voldoende inzet (15%-23%).

•

Landelijk komen er een paar programma's aan die klimaatadaptatie aangaan: Programma Water en Bodem Sturend, Maatlat klimaatadaptatie, NPLG/ PPLG, wellicht nog meer. Wat de invloed is op Hollands Kroon is nu nog onduidelijk. ‘Ruimtelijke puzzel’ provincie geeft hopelijk ergens komend jaar meer duidelijkheid.

Pagina 4 van 10

Klimaatadaptatie •

Trend is dat het warmer en natter wordt in Nederland. De ontwikkeling is dat de inrichting van de openbare ruimte daarop steeds meer wordt aangepast. De kans bestaat dat niet alle bewoners dit als positief ervaren.

Energietransitie •

Steviger inzet op verduurzamen woningen via subsidies van het Rijk. Daarnaast extra impuls voor aanpak energiearmoede (extra geld voor mensen met laag inkomen met een onzuinig koophuis). Extra inzet corporaties, omdat woningen met slechte energielabels (E, F, G) vanaf 2028 niet meer mogen worden verhuurd. Dit geldt vanaf 2030 voor de particuliere verhuur.

Biodiversiteit •

Er zijn zowel in waarstaatjegemeente, als lokaal nog niet veel cijfers centraal geregistreerd en te benchmarken met andere gemeenten.

•

Wereldwijd is de populatiegrootte van in het wild levende dieren (zoogdieren, amfibieën, reptielen en vissen) sinds 1970 met 69% afgenomen. Tijdens de biodiversiteitstop COP15 afgelopen december in Canada hebben VN-landen wereldwijd afspraken gemaakt over het herstellen van de wereldwijde biodiversiteit. Dit zijn onder meer de volgende afspraken: Bijna 0% verlies natuurgebieden, 30% van alle aangetaste natuurgebieden zijn in 2030 hersteld, en 30% van de wereldwijde ecosystemen zijn in 2030 beschermd (zeewater, binnenwater en land).

•

Vogels die in dorpen en steden leven gaan in aantallen achteruit. Vooral soorten die in groene tuinen, parken, struiken en struwelen te vinden zijn, nemen af. Een aantal soorten laat zelfs een achteruitgang van 5% per jaar zien. Vooral soorten die afhankelijk van struiken en struwelen zijn voor hun nestbouw en voedsel zijn flink in aantallen afgenomen. Een van de oorzaken hiervan is het omvormen van struwelen in strak gemaaide gazons.

•

Wilde bijen, zweefvliegen en dag/nachtvlinders worden ernstig bedreigd. De van al deze soorten wordt ongeveer de helft van alle in Nederland levende soorten bedreigd. Deze insecten zijn van levensbelang voor de agrarische sector, want zij zorgen voor de bestuiving van 75% van alle voedselgewassen. Daarnaast eten de larven van zweefvliegen grote hoeveelheden luizen waardoor ze de boer helpen deze plaagdieren te onderdrukken. Ook zorgen de insecten voor de bestuiving van 85% van alle wilde planten. Zonder deze bestuivende insecten is de wereld kaal en is de supermarkt een stuk minder gevuld. Oorzaak van deze achteruitgang is het verlies van leefgebied, de afname van het aanbod inheemse bloemen en de versnippering van het landschap. Het rijk heeft in de ‘Nationale Bijenstrategie’ het doel gesteld om de achteruitgang van bestuivende insecten voor 2030 te stoppen. De populaties moeten minimaal stabiel zijn, maar zijn in het gunstige geval gegroeid.

•

37% van alle in Nederland levende soorten vaatplanten worden in meer of mindere mate bedreigd. De afname komt onder andere door het intensieve gebruik van ons landschap en stikstofdepositie.

Pagina 5 van 10

Cluster Omgevingskwaliteit Wonen Maatschappelijk effect Hollands Kroon heeft een duurzaam en evenwichtig woningaanbod dat aansluit op wensen van (toekomstige) inwoners. Indicatoren

2018

2019

2020

2021

2022

Streefwaarde

aantal afgegeven bouwvergunningen (CBS, waarstaatjegemeente)

224

101

150

143

aantal nieuw gebouwde woningen (eigen cijfers)

-

2421

124

245

227

3.000 in 2030

Kengetallen

2018

2019

2020

2021

2022

Streefwaarde

reële zoekduur voor een sociale huurwoning in jaren (rapportage woonruimteverdeling)

1,64

2,04

2,71

2,52

gemiddelde WOZ waarde woningen x €1,000 (Bron: CBS)

205

214

223

258

% Demografische druk (Bron: CBS)

75,5%

75,5%

74,4%

73,7%

aantal personen per 1000 inwoners dat verhuisd is naar een andere gemeente in Corop Kop van Noord-

18,81

17,65

17,52

23,1%

23,2%

23%

aandeel sociale huurwoningen in nieuw af te sluiten overeenkomsten en grondexploitaties is groter of gelijk aan 30% (eigen cijfers, monitoren moet nog opgezet worden) aandeel betaalbare woningen voor middeninkomens in nieuw af te sluiten overeenkomsten en grondexploitaties is groter of gelijk aan 30% (eigen cijfers, monitoren moet nog opgezet worden)

1,64 in 2030

percentage sociale woningen bij woningbouwplannen (eigen cijfers, monitoren moet nog starten)

Holland (CBS) % corporatiesector in totale woningvoorraad (ABF Research - Systeem woningvoorraad (Syswov))

22,7%

30%

1 Gaat om plannen van 2019 en verder terug. Een detaillering van 2018 is niet beschikbaar.

Pagina 6 van 10

Trends en ontwikkelingen Stapeling van ambities •

We ontvangen signalen uit de markt dat de ambities die in woningbouwplannen gelegd worden soms te hoog zijn om plannen ‘rond te rekenen’.

Rijksregie •

Via de Woondeal NHN 2.0 spreekt de Provincie met het Rijk af dat in de Kop van Noord-Holland tussen nu en 2030 zo’n 7.400 woningen gebouwd moeten worden, onderdeel uitmakende van de totale opgave van 40.000 woningen in Noord-Holland Noord. In de regio moeten we afspraken maken over de verdeling daarvan. Hollands Kroon heeft voor zo’n 3.800 woningen Plancapaciteit opgevoerd, waarvan 654 de status ‘onherroepelijk’ hebben, 1.844 in voorbereiding zijn en 1.325 als ‘potentieel’ zijn aangemerkt. Ongeveer 34% van onze Plancapaciteit ligt in landelijk gebied.

•

BZK gaat sturen op betaalbaarheid van woningen (tweederde betaalbaar) en doet dat per gemeente, dus geen ‘uitruil’ met regio.

•

Rijksprogramma Water en Bodem Sturend zou invloed kunnen gaan hebben op waar gebouwd mag worden.

•

De Woondeal 2.0 is een bouwsteen voor de ruimtelijke puzzel.

Huisvesting Oekraïners •

Wij hebben nog enkele jaren de mogelijkheid om de Molenweid te benutten. De Oekraïners die daar nu wonen kunnen daar dus nog blijven. Maar in de nabije toekomst zien wij een huisvestingsvraag voor +/- 20 Oekraïners. Zij moeten in september uit de huidige tijdelijke huisvesting. En wellicht wordt de vraag nog iets groter, de instroom blijft. Er is onlangs een extra uitvraag gedaan door het Rijk voor het realiseren van in totaal 90.000 plekken. Hier voldoen wij als VR-NHN al aan. Landelijke prognose stelt dat er later in 2023 waarschijnlijk nog een grotere uitvraag gaat komen tot 120.000 plekken.

Statushouders •

Wij realiseerde afgelopen jaar de taakstelling die gevraagd werd. Afgesproken was dat de gemeenten versneld deze taakstelling realiseren. In 2023 is een hogere taakstelling: 118 statushouders naar verwachting. De woningcorporaties laten duidelijk blijken steeds minder goed aan de taakstelling te kunnen voldoen. Zeker als deze ook nog toeneemt. Een tijdelijke tussenvoorziening van waaruit statushouders gecontroleerd kunnen uitstromen zou mogelijk een oplossing kunnen bieden.

Pagina 7 van 10

Leefbaarheid - Openbare Ruimte Maatschappelijk effect Hollands Kroon heeft een hoogwaardige en groene openbare ruimte die bijdraagt aan een goed woon, beleef- en werkklimaat en aansluit bij de behoefte en wensen van onze inwoners en bezoekers. Indicatoren

2018

2019

2020

2021

2022

Streefwaarde

% inwoners zich thuis voelt in hun buurt (Inwonerspeiling)

84%

82%

75-94% (87%)

% inwoners dat niet snel weg gaat uit de buurt (Inwonerspeiling)

72%

68%

68-82% (76%)

Cijfer voor de mate waarin inwoners prettig wonen in hun directe leefomgeving (Inwonerspeiling)

7,8

7,7

7,4-8,2 (7,9)

% inwoners dat vindt dat de gemeente de buurt voldoende betrekt bij aanpak leefbaarheid

13%

16%

15-42% (26%)

6,1

6,1

6,0-7,0 (6,7)

(Inwonerspeiling) cijfer voor de zorg van de gemeente voor de woon- en leefomgeving (Inwonerspeiling) % inwoners dat het (helemaal) eens is met de stelling dat er voldoende groen in de buurt is

75%

-

76%

-

70%

69-94% (84%)

rapportcijfer staat van openbare ruimte (Inwonerspeiling)

6,4

-

6,2

-

6,5

7

% inwoners dat het (helemaal) eens is met de stelling perken en plantsoenen zijn goed onderhouden

30%

-

33%

-

30%

▲

% inwoners dat het (helemaal) eens is met de stelling de buurt is schoon (Inwonerspeiling)

54%

-

50%

-

51%

▲

% score 4 of 5 ten opzichte van totale aantal beoordelingen van afhandeling fixi-melding (Fixi-app)

17%

43%

42%

55%

61%

Kengetallen

2018

2019

2020

2021

2022

Streefwaarde

% maandelijks gecontroleerde locaties dat voldoet aan de vastgestelde beeldkwaliteit (eigen cijfers,

92%

96%

97%

96%

97%

>90%

(Inwonerspeiling)

(Inwonerspeiling)

dashboard kwaliteit openbare ruimte)

Pagina 8 van 10

Trends en ontwikkelingen •

In Gebied Zuid voelt een wat groter deel zich thuis dan in de andere gebieden (88% in Gebied Zuid versus 83% in Gebied West, 79% in Gebied Noord en 77% in Gebied Oost). Van de inwoners van Gebied Oost zegt een wat kleiner deel dan van de andere gebieden dat zij niet zo snel weg zullen gaan uit hun buurt (62%).

•

Kwaliteit van stoepen en straten en onkruid zijn het vaakst genoemd als belangrijkste aspect in de openbare ruimte.

•

Beheer van ons areaal neemt toe (zie tabel).

Pagina 9 van 10

Cluster Veiligheid Maatschappelijk effect Hollands Kroon heeft een veilige (digitale) omgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers, waarin we verloedering of vervuiling, overtredingen, overlast en criminaliteit zoveel mogelijk beperken en iedereen een perspectief bieden. Indicatoren

2018

2019

2020

2021

2022

Streefwaarde

% inwoners dat zich (meestal/altijd) veilig voelt (Inwonerspeiling)

91%

-

86%

-

89%

89%

% inwoners dat (heel) veel overlast ervaart (Inwonerspeiling)

6%

-

6%

-

7%

7%

Kengetallen

2018

2019

2020

2021

2022

Streefwaarde

rapportcijfer voor veiligheid in de buurt (CBS – Veiligheidsmonitor)

7,6

-

7,6

-

Trends en ontwikkelingen •

Sociale en technologische ontwikkelingen volgen elkaar in een hoog tempo op. Met name de onlinewereld heeft steeds meer impact offline. Ongeveer 1 op 7 inwoners heeft wel eens te maken gehad met digitale criminaliteit.

•

Ontwikkelingen en conflicten in zowel binnen- als buitenland hebben gevolgen voor de lokale situatie. De maatschappij lijkt te verharden en zich sneller te uiten in extremen. Dit zien wij niet alleen terug op het gebied van georganiseerd criminaliteit en jeugd maar ook door een toename van antioverheidsdenken.

•

De toenemende druk op het sociaal domein wordt zichtbaar doordat hulpbehoevende en verwarde personen langer moeten wachten op de juiste begeleiding. Dit veroorzaakt overlast en onrust in de wijk.

Pagina 10 van 10