Memo Aanpak ondersteuning lage middeninkomens en verenigingen en instellingen

Memo Onderwerp

Datum

Ondersteuning lage middeninkomens en verenigingen en instellingen Aan

1 november 2022 Van

Gemeenteraad

College/M.J. Versluis

Doel

Informeren

Beste leden van de raad, In de begroting 2023 bent u geïnformeerd over ons voornemen om extra ondersteuning te bieden aan de huishoudens die in de problemen komen door onder andere de stijgende energieprijzen, inflatie, hogere BTW op levensmiddelen en stijgende brandstofprijzen. U bent ook geïnformeerd in de begroting onder leefbaarheid dat maatschappelijke instellingen, verenigingen en clubs voor uitdagende (financiële) vraagstukken staan zoals de stijging van de energiekosten en verduurzaming van hun exploitatie. Op dit moment zijn we aan het inventariseren wat er nodig is, in de begroting van 2023 zijn hiervoor nog geen concrete bedragen in opgenomen. In de raadsvergadering van 13 oktober heeft u een motie aangenomen waarin u ons als college oproept om al in 2022 een lokaal maatregelenpakket in het leven te roepen, waarbij in ieder geval aandacht is voor het verhogen van de energietoeslag en een verbreding van de doelgroep, personen met ernstig medische beperkingen en verenigingen en stichtingen. In de motie wordt ook benoemd zoveel mogelijk inwoners te bereiken. In de uitwerking van dit plan zal hier uitgebreid naar gekeken worden, denk hierbij aan huis aan huis flyers etc. In deze memo informeer ik u graag over de stand van zaken van onze inventarisatie zodat u dit eventueel kan betrekken bij de behandeling van de begroting 2023. Regelingen vanuit het Rijk 1.

Het Rijk heeft 750.000 ter beschikking gesteld om bij mensen die kampen met energiearmoede woningen te verduurzamen. Dat besteden we enerzijds aan de 70-euro-regeling. Huurders en mensen die een eenmalige energietoeslag ontvingen, kunnen voor 70 euro energiebesparende artikelen kopen, zoals tochtstrips en radiatorfolie. Zo’n 3500 mensen hebben er tot nu toe gebruik van gemaakt en we laten de regeling in ieder geval tot 31 december 2022 doorlopen. Een ander deel van het geld gebruiken we om grotere maatregelen bij koopwoningen van de

Pagina

1/5

doelgroep te verbeteren. Er draait nu een pilot in Kreileroord, waar we samen met de dorpsraad en een groepje bewoners bedenken welke maatregelen we kunnen treffen. In een groot project de spouwmuurisolatie verbeteren is een van de opties die wordt bekeken. We moeten het geld uiterlijk in 2024 besteden. Daarnaast komt er budget beschikbaar om ook andere woningen met een slecht energielabel aan te pakken. Deze rijksregeling is nog niet definitief. 2. Naast bovengenoemde rijksregeling wordt voor de zelfstandige ondernemers de TEK-regeling (november 2022 – december 2023) op dit moment uitgewerkt. Het kabinet gaat dan een deel van de energiekosten vergoeden vanaf 1 november 2022. De daadwerkelijke uitbetaling zal pas medio april 2023 plaatsvinden. De regeling wordt nog uitgewerkt. Team Bedrijvigheid monitort dit. 3. Energietoeslag. De eenmalige energietoeslag is voor mensen vanaf 21 jaar met een laag inkomen. Het is bedoeld voor huishoudens en dus niet per persoon. Het inkomen mag niet hoger zijn dan een bepaalde inkomensgrens. Dit is vastgesteld op 120% van de bijstandsnorm. Vakantiegeld of toeslagen van de Belastingdienst worden niet meegerekend. 4. Energietegemoetkoming. Huishoudens krijgen in november en december 190 euro als tegemoetkoming voor de hoge energierekening. Het is een voorloper op het prijsplafond voor stroom en gas dat begin 2023 ingaat.

Ieder huishouden dat op de 1e dag van de betreffende maanden een eigen aansluiting heeft, krijgt dit geld van het bedrijf dat de elektriciteit levert. Ook ondernemers die relatief weinig energie gebruiken kunnen de compensatie tegemoet zien. De hoogte van je inkomen of je energierekening doet er niet toe, net zo min als het type contract. Signalen problematiek huishoudens -

We hebben tot half oktober ongeveer 240 aanvragen gehad voor de energietoeslag waarbij men boven de huidige inkomensgrens van 120% zat. Dit waren inwoners met een variërend inkomen, maar allen nog wel te bestempelen als lage middeninkomens (tot 150%). Hieruit kunnen we opmaken dat er behoefte vanuit deze doelgroep is voor ondersteuning.

-

Ook klopt de groep lage middeninkomens steeds vaker aan bij schulddienstverlening omdat zij lastiger of niet meer uitkomen met hun budget. We zien in het aantal aanmeldingen voor schulddienstverlening een stijging van 23% in 2022 ten opzichte van 2021. We zien echter nog geen stijging in het aantal meldingen qua vroegsignalering. Dit zijn achterstanden die zorgverzekeraars, energieleveranciers, waterleveranciers en woningcorporaties aan ons

Pagina

2/5

doorgeven. Een voorzichtige conclusie die we hier uit kunnen trekken is dat we ons in een fase bevinden waar niet direct achterstanden ontstaan in de vaste lasten maar inwoners dus wel aangeven het moeilijk te hebben en ondersteuning zoeken. Nu niet ondersteunen betekent straks een mogelijke opbouw van achterstanden en een stijging in de vroegsignalering cijfers. Dat past niet bij onze aanpak qua preventie. -

De Voedselbank geeft aan een stijging te zien van 19% ten opzichte van 2021 in het aantal personen dat zij ondersteunen met een Voedselbank pakket.

-

Er zijn geen signalen gekomen van inwoners die afhankelijk zijn van elektrische hulpmiddelen in verband met een medische beperking. Deze cijfers zijn opgevraagd bij Incluzio. Voor deze doelgroep wordt daarom geen aparte maatregel in gang gezet.

Signalen verenigingen en stichtingen -

Dorpshuizen, sportverenigingen, musea en ander ‘maatschappelijk vastgoed’ kloppen steeds vaker aan bij de teams Vitaliteit en Duurzaamheid. Als hun vaste energiecontract afloopt, zien ze zich geconfronteerd met soms een verdrievoudiging van de energiekosten. Ze geven aan die kosten niet te kunnen dragen en te vrezen voor hun voortbestaan.

Uit bovenstaande concluderen we dat voor 2022 de noodzaak er is voor ondersteuning van verenigingen en stichtingen. Voor de huishoudens is er in 2022 het maatwerkbudget dat ondersteunend is en de 190 euro tegemoetkoming vanuit het Rijk. Vanuit de huishoudens ontvangen we wel de eerste signalen van verslechtering. Daarom adviseren wij om in 2023 te starten met maatregelen. Op deze manier willen we voorkomen dat inwoners in de schulden problematiek terecht komen. Denkrichtingen voor een maatregelenpakket 2023: Ondersteuning huishoudens 1. Verhogen inkomensgrens Meedoen Hollands Kroon naar 130% Door de inkomensgrens van Meedoen Hollands Kroon te verhogen van 110% naar 130% willen we voorkomen dat inwoners met een laag middeninkomen in een sociaal isolement komen doordat ze niet meer kunnen deelnemen aan sport-, culturele- of onderwijsactiviteiten zoals voetbal of een schooluitje. LET OP: Grove schatting kosten: € 160.000,-. 2. Verruiming energietoeslag trapsgewijs te verhogen naar 150% De energietoeslag van 1300,- per huishouden is nu beschikbaar voor inwoners met inkomensgrens van 120% van het sociaal minimum. Een inkomensafhankelijke hoogte van de energietoeslag tot 150% zou er als volgt uit kunnen zien:

Pagina

3/5

Inkomen tussen 120% en 130% van de bijstandsnorm: € 1100 (geschatte kosten: €395.175,00) Inkomen tussen 130% en 140% van de bijstandsnorm: € 900 (geschatte kosten: €335.475,00) Inkomen tussen 140% en 150% van de bijstandsnorm: € 700 (geschatte kosten: €268.275,00) LET OP: Grove schatting kosten: € 1.000.000,-. 3. Bredere inzet maatwerkbudget Door de bredere inzet van het maatwerkbudget, waarbij er nu ook de mogelijkheid is om te ondersteunen bij schulden, is de verwachting dat het ook vaker ingezet zal worden. Op dit moment is er nog voldoende budget in kas. Verwachting is niet dat dit budget moet worden verruimd mede door de verruiming van de energietoeslag en de inkomensgrens voor meedoen. Echter mocht deze noodzaak er wel zijn zal hiervoor een apart collegevoorstel voor worden geschreven. 4. Ondersteuning inwoners met medische beperking Op dit moment zal geen extra maatregel worden opgestart voor ondersteuning van inwoners met een medische beperking, waarbij elektrische hulpmiddelen nodig zijn. Door verruiming van de energietoeslag is de verwachting dat een groot deel van de inwoners met een medische beperking hier ook voor in aanmerking komen. Mocht de noodzaak er toch zijn, kan het maatwerkbudget hiervoor worden ingezet. Inschatting voor 2022: Ondersteuning van verenigingen en stichtingen 5.

Noodfonds en energiebespaarfonds voor verenigingen, instellingen en stichtingen We werken aan een noodfonds en een energiebespaarfonds. Het noodfonds is bedoeld om organisaties met een sterk gestegen energierekening de winter door te helpen. Het energiebespaarfonds ondersteunt organisaties bij het treffen van energiebesparende maatregelen. Daarbij wordt gedacht aan het verstrekken van leningen die worden terugbetaald vanuit de bespaarde energiekosten. De regelingen moeten nog worden uitgewerkt. Een grove schatting van de kosten gaat uit van € 750.000 voor het noodfonds en € 1.000.000 voor het energiebespaarfonds.

Communicatie naar inwoners Om inwoners te bereiken en te informeren over de ondersteuning die wij bieden vanuit het sociaal domein, worden er verschillende kanalen ingezet: -

Website van Hollands Kroon , waar alle informatie op B1 niveau geschreven is (inclusief iconen) en volledig up to date gehouden wordt;

-

Facebook pagina Schulddienstverlening, waar nieuwsberichten geplaatst worden;

Pagina

4/5

-

Nieuwe folder ‘bereiken minima’ waarin elk huishouden in Hollands Kroon een folder ontvangt waarin de verschillende regelingen genoemd worden. Deze folder valt binnenkort bij ieder huishouden in de bus;

-

Alle consulenten van het sociaal domein van zowel de gemeente als Incluzio, en collega's van teams die contact hebben met inwoners, worden op de hoogte gebracht. Ook informeren we hierbij organisaties zoals de Voedselbank, Arkerboetje etc. Om te zorgen voor mond-op-mond berichtgeving.

Pagina

5/5