Jaarverslag 2020 definitieve versie 03062021.pdf

toekenningen. 45 mensen (50%) hebben niet gereageerd. In oktober

andere media zullen wij IIT meer gaan promoten, zodat ook inwoners die bij ons niet

zijn er nog eens 94 mensen aangeschreven. Hiervan hebben 45

bekend zijn, op deze mogelijkheid worden gewezen. De inwoner krijgt dankzij de IIT meer

mensen alsnog de IIT toegekend gekregen. 49 (52%) mensen hebben

financiële ruimte wat voor meer deelname aan de maatschappij kan zorgen.

bij deze ronde niet gereageerd.

Ten behoeve van de inburgering van migranten binnen de gemeente Hollands Kroon wordt

Het plan van aanpak is gereed. Om de integratie van

een plan van aanpak opgesteld. Dit plan van aanpak dient als leidraad bij de integratie van

arbeidsmigranten te bevorderen is een plan van aanpak geschreven

migranten, zodat zij sneller en in meerdere mate zullen participeren in de samenleving.

en door het college vastgesteld. Hierin staan handvatten beschreven die onder te verdelen zijn in vier pijlers:

- 67 -

1. De opening van een digitaal informatiepunt. 2. De inzet van taalprogramma’s. 3. Het betrekken van werkgevers. 4. Het beïnvloeden van het mediabeeld. De raad is hier in oktober 2020 over geïnformeerd. In het regeerakkoord is de maatschappelijke diensttijd opgenomen als middel om jongeren

Twee groepen hebben de Maatschappelijke diensttijd succesvol

te betrekken bij vrijwilligerswerk. Dit wordt regionaal met heel Noord Holland Noord

afgerond. In het najaar is er weer een groep in Hollands Kroon

opgepakt. Hiervoor is subsidie toegekend. Jongeren (die zich vrijwillig aanmelden) uit de

gestart. Er zijn 10 jongeren gestart met het ‘Gouden kans project’.

gemeente Hollands Kroon worden in 2020 betrokken bij de regionale uitrol. Zo krijgen zij

Status tot nu toe: een gemotiveerde groep (één jongere is

ongeacht hun opleidingsniveau, achtergrond of eventuele beperkingen de mogelijkheid om

afgevallen).

hun talenten te ontwikkelen en ontplooien zodat ze zich beter kunnen oriënteren op een plek in de samenleving en de arbeidsmarkt. Doelstelling: Iedereen goed voorbereid op de arbeidsmarkt en vindt een (passende) baan, ook mensen met een beperking Activiteit begroting '20

Status Verantwoording

We zetten in samenwerking met ‘Agros en Pro’ de gesubsidieerde pilot ‘Duurzaam aan het

In 2020 volgden tien mensen een traject bij Agros. Hiervan hebben

werk’ voort. Door middel van het werk wordt dan bepaald of de deelnemers voor een

drie mensen een werkervaringsplaats bij Pro wat mogelijk tot een

indicatie banenafspraak of beschut werken in aanmerking komen. Hierdoor vinden zij een

contract leidt.

passende plek. We maken geld vrij voor projecten in het kader van aansluiting Onderwijsarbeidsmarkt. Dit

Hollands Kroon heeft budget vrijgemaakt om projecten te kunnen

op verzoek van het regionale PHO Sociaal Domein/Economische Zaken.

(co)-financieren. Daarmee hebben we invulling gegeven aan het

Met deze financiële ruimte kunnen we (externe) projecten co-financieren waardoor we

verzoek van het PHO. Maar het is bij andere gemeenten niet gelukt

samen met ketenpartners daadkrachtig voortgang boeken en Onderwijs en Arbeidsmarkt

om budget vrij te maken, waardoor deze activiteit niet is uitgewerkt

beter op elkaar aansluit.

in beoogde projecten. We vinden het verstandig om geld te reserveren voor 2021. Wellicht kunnen we lokaal invulling geven aan een aantal projecten.

- 68 -

Doelstelling: Mensen voor wie (regulier) werken (nog) niet mogelijk is, participeren naar vermogen, werken aan hun ontwikkeling en leveren een maatschappelijke bijdrage aan onze gemeente. Activiteit begroting '20

Status Verantwoording

Door de hoogconjunctuur zien we het grote gat tussen onze kandidaten en bestaande

We hebben onderstaande instrumenten ingezet (en daarbij

vacatures. Voor een groep mensen is de afstand tot de arbeidsmarkt te groot. Er is meer

aangegeven hoeveel mensen we hebben bereikt):

inzet nodig op de moeilijkere doelgroep om de doelstellingen te behalen. Deze inwoners

• Loonkostensubsidie: 37

moeten eerst meer in hun kracht komen (werken aan structuur, zelfvertrouwen,

• Via Pro: 24 (inclusief beschut werk)

intensievere coaching en begeleiding) om hen ‘stapjes’ te laten maken op de

• Maatwerktraject: 63

participatieladder. We steunen hiervoor experimenten waarbij gebruik wordt gemaakt van

• Jobcoaching: 27

bijvoorbeeld het inzetten van loonkostensubsidie of het talentadoptieplan en daarnaast

We zien een toename aan loonkostensubsidie trajecten. Een aantal

blijven we gebruik maken van trajecten op maat.

inwoners die niet in staat zijn om zelfstandig het minimumloon te verdienen konden bij Pro aan het werk met loonkostensubsidie. We evalueren begin 2021 onze resultaten van de trajecten. In verband met te weinig animo bij werkgevers is het talent adoptie plan niet doorgegaan.

We voldoen aan de taakstelling vanuit het ministerie voor het aantal plaatsen betreft

17 personen uit Hollands Kroon hebben een beschut werken

Beschut Werk. Er is een wachtlijst voor Beschut Werk (9 personen). We zetten

dienstverband. Er is één persoon uitgestroomd in verband met

dagbesteding in als mensen niet geplaatst kunnen worden. Dit gaat vanuit het

bereiken pensioenleeftijd. Overige cijfers:

participatiebudget.

• 2 personen op de wachtlijst • 1 persoon is niet geplaatst omdat hij niet wil/kan (uwv kandidaat) • 1 persoon doet dagbesteding, nog niet klaar voor beschut werk • 2 personen gaan per januari 2021 bij beschut werken instromen (de mensen die eerst beiden regulier aan de slag waren maar dat was niet haalbaar) • 1 persoon is ingestroomd in Pro-dienstverband.

Doelstelling: Geen scholier gaat van school zonder startkwalificatie. - 69 -

Activiteit begroting '20

Status Verantwoording

Vanuit het inlichtingenbureau (project Jongeren in beeld) ontvangen we een lijst met

Het plan van aanpak was in januari gereed. Het aantal mensen op de

jongeren van 23 tot 27 die geen startkwalificatie, werk en inkomen hebben. Hierop staan

lijst houden we bij en fluctueert in aantal. In januari is de eerste

zo’n 60 jongeren, waarvan ongeveer 30% bij ons bekend is. De andere jongeren willen we

groep jongeren benaderd die op de lijst stonden en niet bij ons

benaderen om te kijken of we ze kunnen ondersteunen. Hiervoor maken we een plan van

bekend waren. Dit waren achttien jongeren. 33% had daarvan een

aanpak dat in februari 2020 gereed is.

eigen bedrijf, 45% volgde een opleiding, 11% was gedeeltelijk in loondienst en nog eens 11% wilden contact. Met die 11% is contact opgenomen. Ondertussen is er een opleiding gestart. Er zijn geen trajecten gestart voor de eerste groep. De tweede groep van twaalf jongeren is in september benaderd in verband met de coronamaatregelen.

Daar waar we in eerdere jaren een afname van het aantal voortijdig schoolverlaters

In schooljaar 2019-2020 heeft de gemeente Hollands Kroon 85

hebben geconstateerd, zien we nu een toename van jongeren die de school verlaten

nieuwe voortijdig schoolverlaters. Dit aantal is gelijk aan schooljaar

zonder startkwalificatie. Hiervoor is nog geen concrete sturingsinformatie beschikbaar. We

2018-2019 maar doordat er iets minder leerlingen deelnemen is

richten ons systeem zodanig in dat we beschikken over specifieke sturingsinformatie voor

percentage voortijdig uitval omhoog gegaan van 2 % naar 2.05%. In

de gemeente Hollands Kroon die we ook kunnen gebruiken in de verantwoording aan de

het 4e kwartaal van 2020 is het nieuwe leerlingvolgsysteem (JVS)

gemeenteraad.

geïmplementeerd. Daarvan is nog geen sturingsinformatie beschikbaar In 2021 wordt de inrichting van het systeem daarop verder vormgegeven.

Op dit moment zitten we in het voorlaatste jaar van een project om een sluitend vangnet

Alle jongeren vanuit de praktijkschool en het voorgezet speciaal

te creëren. In dit vangnet worden jongeren, die de praktijkschool en voortgezet speciaal

onderwijs uit onze regio en jongeren die de niveau 1 opleiding van

onderwijs volgen, warm overgedragen aan de gemeenten en worden de overige jongeren

het ROC Kop van Noord-Holland en het startcentrum zijn afgelopen

die school verlaten zonder startkwalificatie geregistreerd en een traject aangeboden. Naar

jaar warm overgedragen naar de gemeenten. De andere

aanleiding van de resultaten zullen in 2020 nieuwe gelden worden gevraagd bij het

schoolverlaters worden door het RMC gemonitord en daar waar

Ministerie van Onderwijs. Dit traject wordt in het najaar van 2019 gestart. Hier wordt zorg

nodig een traject aangeboden. Op 27 augustus 2020 is een nieuw

en onderwijs bij betrokken. De regierol ligt van bovenstaand proces ligt bij de gemeente.

regionaal plan, met bijbehorende doelstellingen en ambities en de subsidie aanvraag door het PHO Sociaal Domein goedgekeurd. De

- 70 -

doelstelling blijft het verminderen van het aantal jongeren dat voortijdig het onderwijs verlaat. Preventieve activiteiten, verzuimgesprekken, begeleiden van jongeren naar onderwijs of werk en het bespreken van thuiszitters zijn daar een onderdeel van.

Cluster Kunst en Cultuur Doelstelling: Het borgen van de brede culturele identiteit van Hollands Kroon. Activiteit begroting '20

Status Verantwoording

Er wordt uitvoering gegeven aan de activiteiten, opgenomen in de bijlage van de notitie

De begroting en (de samenvatting van) het plan 2021-2024 voor

Cultuur in Hollands Kroon 2019-2022. Onderzocht wordt op welke wijze cultuureducatie in

Hollands Kroon, waarin de aanpak staat voor Cultuur met Kwaliteit 3

Hollands Kroon structureel vorm kan krijgen, waaronder een cultuurcoach. Verwachting is

(CmK3) zijn goedgekeurd. De cultuurcoach is van start gegaan.

dat dit voor de zomer in 2020 afgerond is. Kopgroep bibliotheken komt in 2020 met een nieuw beleidsplan, met daarin onder andere

Het nieuwe beleidsplan wordt voor de zomer van 2021 verwacht en

aandacht voor laaggeletterdheid, innovatie in de bibliotheekfunctie en spreiding van

wordt opgesteld aan de hand van het nieuwe (landelijke)

voorzieningen. Vooruitlopend op dit nieuwe beleidsplan volgt een voorstel om eenmalig

Bibliotheekconvenant 2020-2023. De focus ligt op: het bevorderen

extra te investeren in de jeugdcollectie van de schoolbibliotheken.

van lezen, het bevorderen van participatie in de informatiesamenleving en het bevorderen van een leven lang ontwikkelen. De bibliotheek maakt weer de omslag naar bemande vestigingen. In 2020 is de subsidie structureel verhoogd.

Na een selectie gemeentelijk erfgoed door de gemeentelijke monumentencommissie en de

Op basis van een inventarisatie door de gemeentelijke

historische verenigingen wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de voortgang en

monumentencommissie en de historische verenigingen is een

vervolg hiervan.

selectie gemaakt van 30 panden. Tot op heden hebben 9 eigenaren van objecten positief gereageerd op een monumentale status. Via een participatietraject hebben nog 3 eigenaren zich gemeld. Samen - 71 -

met 14 voormalige provinciale monumenten kunnen we dan komen tot een eerste lijst van 26 monumenten. De eerste aanwijzingen vinden naar verwachting uiterlijk in het eerste kwartaal 2021 plaats. Om daar een vervolg aan te geven en ook om ons erfgoed nog beter te borgen in de nieuwe Omgevingsvisie, werven we een erfgoedadviseur. De gemeenteraad heeft de Erfgoedverordening en de Subsidieverordening Erfgoed vastgesteld. In 2020 hebben we een pilot gedaan met de Archeologische werkgroep West-Friesland voor archeologisch advies en onderzoek. De werkgroep is bij 18 projecten betrokken geweest. Met betrokken partijen in Oosterland is afgesproken dat voor eigendom en beheer van de kerktoren meerdere scenario's in beeld worden gebracht, met als insteek een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Eind 2021 moet daar duidelijkheid over zijn.

Cluster Sport en Educatie Doelstelling: Inwoners hebben een gezonde leefstijl Activiteit begroting '20

Status Verantwoording

In het kader van een gezond gewicht bij kinderen en jeugd is onder meer het

Eind 2020 zijn er in drie regio’s deelnemers actief binnen het

interventieprogramma ‘Lekker in je Life’ ingezet, om bestaand overgewicht en obesitas bij

programma. Verdeeld over de regio’s zijn de cijfers:

kinderen en jeugd terug te dringen. In 2020 worden in het kader van dit programma

• Nieuwe Niedorp: 9 deelnemers actief en 1 afgesloten;

activiteiten opgezet zoals werving van deelnemers en promoten van de interventie. In het

• Wieringerwerf: 6 deelnemers actief en 2 afgesloten;

2e en 4e kwartaal volgt tussentijdse evaluatie op basis van de verzamelde

• Anna Paulowna: 2 deelnemers actief en 2 afgesloten. - 72 -

monitorgegevens en bijeenkomsten voor ouders van kinderen met overgewicht. Ook

De programma’s lopen thuis door, ook met de maatregelen van

worden in de jaarprogramma’s met Sportservice en de GGD Jeugdgezondheidszorg

corona. De deelnemers worden op de disciplines geholpen met een

activiteiten afgesproken die gezond gewicht bij kinderen bevorderen.

op maat programma. Vooral bij de discipline gedrag werkt dit het beste. Dan zijn andere disciplines (bewegen en voeding) de vervolgstap die goed zijn aan te pakken.

In het kader van vermindering van alcohol en drugsgebruik worden de scholen

De voorlichting is opgestart in het nieuwe schooljaar 2020-2021 met

gestimuleerd om de voorlichtingsprogramma’s van “In Control of Alcohol” in te zetten. De

een lesprogramma over alcohol en drugs bij de tien eerste klassen en

kosten hiervan worden door de gemeente gedragen onder het project In Control of

elf tweede klassen op het Wiringherlant. Hier worden ouders ook bij

Alcohol/Drugs. Voor middelbare scholen in de regio Kop van NH wordt afgestemd met de

betrokken. Vanwege de tweede lockdown van de scholen door

regiogemeenten qua inzet van programma’s.

corona is onduidelijk of de voorlichting dit schooljaar in elke klas door kon en kan gaan.

- 73 -

Doelstelling: De kernen hebben voldoende accommodaties om de sociale samenhang te borgen Activiteit begroting '20

Status Verantwoording

In november 2019 wordt het Lokale Sportakkoord vastgesteld. Daarmee wordt een

Het Lokaal Sportakkoord is in november 2019 vastgesteld en

startsein gegeven voor een samenwerkingsperiode waarin gemeente en sportaanbieders

goedgekeurd door de Vereniging van Sport en Gemeenten. Daarmee

samen gaan werken aan het bieden van kansen aan alle inwoners van Hollands Kroon om

is een budgetsubsidies van € 30.000,- beschikbaar gekomen voor

te kunnen bewegen en sporten. Hierbij wordt de samenwerking gezocht met alle

2020. Er zijn 22 aanvragen ingediend en uiteindelijk zijn acht

sportverenigingen en sportaanbieders in Hollands Kroon.

aanvragen toegekend voor een totaalbedrag van € 4.910. We hebben op deze wijze ondersteund bij diverse (promoties van) beweegactiviteiten, gezonde sportkantines en realisatie van een MTB-parcours. In totaal blijft er dan nog € 25.090 uitvoeringsbudget over van dit jaar. Dat staat in een voorziening bij Sportservice en gebruiken we om in 2021 nieuwe aanvragen te kunnen honoreren.

Het accommodatiebeleid wordt in 2020 geëvalueerd met alle stakeholders. Deze evaluatie

De evaluatie is door de coronacrisis uitgesteld. We willen evalueren

is in het tweede kwartaal afgerond. Op basis hiervan trekken we de conclusie of de kaders

in een situatie waarin het gebruik van accommodaties weer

van het huidige accommodatiebeleid gehanteerd kunnen blijven, of dat bijstelling hiervan

'normaal' plaatsvindt. Tijdens de coronacrisis is met organisaties

(al dan niet gebaseerd op veranderende wet- en regelgeving) gewenst is voor het

contact onderhouden over de knelpunten die ontstaan in beheer en

faciliteren van eigenaren van maatschappelijk vastgoed. Uitkomsten van de evaluatie

exploitatie van hun accommodaties. Financiele ondersteuning is

worden betrokken bij de begroting 2021, waarbij ook een relatie wordt gelegd met het

onder andere verleend aan de zwembaden.

integraal beheerplan gemeentelijke gebouwen en de uitvoering daarvan. Doelstelling: Educatie is laagdrempelig en toegankelijk voor alle kinderen in Hollands Kroon Activiteit begroting '20

Status Verantwoording

Met ingang van 1 augustus 2020 moet de gemeente wettelijk voldoen aan een aanbod van

Op 19 mei 2020 heeft het college ingestemd met het scenario

16 uur per week aan voor- en vroegschoolse educatie (VVE). De bekostiging hiervan

'Hollands Kroon B' voor voor- en vroegschoolse educatie en de

geschiedt uit het Gemeentelijk onderwijsachterstanden-budget dat van het rijk ontvangen

jaarlijkse kosten. Dat wil zeggen: per 1 augustus is een aanbod van 16

wordt. In overleg met de schoolbesturen en directies kinderopvang wordt onderzocht op

uur Voorschoolse Educatie beschikbaar en voor ouders van VVEdoelgroepkinderen worden de laatste 8 uur gratis aangeboden.

- 74 -

welke wijze invulling kan worden gegeven aan het bieden van 16 uur VVE. Na een eerste

Aanbieders hebben hun voorbereiding tijdig afgerond en

scan (resultaten eind 2019) wordt verdere plan van aanpak opgesteld in Q1 van 2020.

(aanstaande) ouders zijn geïnformeerd. We hebben complimenten ontvangen van onze VVE-partners voor de proactieve professionele werkwijze en samenwerking.

Op basis van het Masterplan IKC worden de betrokken besturen door de gemeente

Een afvaardiging van de besturen kinderopvang en basisonderwijs

gefaciliteerd in de procesbegeleiding IKC (op basis van projectplannen per beoogd IKC).

ontwikkelen met Bureau Sardes de IKC-monitor. Deze past binnen de visie sociaal domein Hollands Kroon en het Masterplan Integrale Kindcentra, dat op 8 oktober 2019 door uw raad is vastgesteld. Het format IKC-monitor is in juli 2020 gerealiseerd en door het college vastgesteld. In 2020 zijn vier IKC's gefaciliteerd in de procesbegeleiding van IKC-vorming.

- 75 -

Financiële samenvatting programma Vitaliteit Bedragen * € 1.000

Programma Vitaliteit

Begroting

Begroting na wijziging

Realisatie

Saldo

V/N

Lasten Bestaanszekerheid

14.502

18.455

18.467

12

N

Kunst en Cultuur

880

1.435

1.146

-289

V

Sport en Educatie

5.881

8.066

8.560

494

N

Zorg

24.292

25.431

26.810

1.379

N

Totaal lasten

45.555

53.387

54.983

1.595

N

Bestaanszekerheid

-7.360

-14.987

-14.976

10

N

Kunst en Cultuur

-31

-50

-47

4

N

Sport en Educatie

-728

-713

-1.160

-447

V

Zorg

-302

-393

-342

50

N

Totaal baten

-8.421

-16.143

-16.526

-383

V

Saldo voor bestemming

37.134

37.245

38.457

1.213

N

Mutaties binnen reserves

-2.601

-2.467

-2.415

52

N

Saldo na bestemming

34.533

34.778

36.042

1.265

N

Baten

- 76 -

Financiële afwijkingen > € 25.000 programma Vitaliteit Bedragen * € 1.000

Cluster

Taakveld

Afwijking Afwijking V/N baten

Bestaanszekerheid

Arbeidsparticipatie

Analyse onder- / overschrijding

lasten 47 V

De schatting (€ 100.000) in de derde bestuursrapportage dat er budget voor arbeidsparticipatie niet wordt besteed is hoger uitgevallen. Door de coronacrisis zijn er veel trajecten, zoals reintegratie-, arbeidsbemiddelings- en e-learningtrajecten, stil komen te liggen, of niet opgestart. Hoewel in juni veel projecten weer zijn gestart, zijn de achterstanden niet ingehaald.

Begeleide Participatie

104

V

Het resultaat van de Gemeenschappelijke regeling gesubsidieerde arbeid (GRGA) van zowel 2020, als ook 2019 is terugbetaald die niet in de begroting was opgenomen.

54 V

De bijdrage aan de Gemeenschappelijke regeling gesubsidieerde arbeid (GRGA) is lager dan begroot. Deze ruimte is gereserveerd gebleven om eventuele problematiek door de coronacrisis bij de GRGA te kunnen dekken.

Inkomensregelingen

-99

N

Binnen dit taakveld wordt de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO) verantwoord. Vanuit het Rijk ontvangen we een specifieke uitkering ter dekking van alle kosten die gemaakt worden voor de uitvoering van deze regeling. We rapporteren een afwijking op de baten omdat de verwachting was dat meer mensen een beroep zouden doen op de TOZOuitkering. Als gevolg van een lager aantal aanvragen is de vergoeding vanuit het Rijk ook lager. (€ 282.000 nadeel). Dit bedrag wordt gecompenseerd door een voordeel op de uitgaven (zie lasten). Daarnaast zijn er meer inkomsten op verhaal van sociale uitkeringen gerealiseerd (voordeel ca €158.000) dan verwacht.

-182 N

Bij de derde bestuursrapportage is de begroting van de TOZO-regeling te hoog ingeschat. Het aantal aanvragen is in 2020 lager uitgevallen dan verwacht, waardoor we minder kosten hebben (€302.000 voordeel). Dit voordeel loopt weg tegen lagere ontvangsten vanuit het Rijk.

- 77 -

Daarnaast is bij de derde bestuursrapportage het bijstandsbudget te veel naar beneden bijgesteld (€ 486.000). Dit is veroorzaakt doordat in de gegevensbestanden die zijn gebruikt om de jaarprognose te bepalen de uitbetaling vakantiegeld niet was meegenomen. Samenkracht &

69 V

Burgerparticipatie

Binnen dit taakveld worden diverse onderdelen verantwoord. De voornaamste afwijkingen komen voort uit lagere kosten (€ 40.000). Voor het faciliteren van het (welzijns) accommodatiebeleid is maar een gering aantal initiatieven aangevraagd. Daarnaast zijn de kosten voor de jongerenrechtbank (€25.000) lager uitgevallen. Door de coronacrisis zijn er geen initiatieven ontplooit in het kader van 'leefbaarheid door ontmoeten'.

-15 Totaal Bestaanszekerheid Kunst & Cultuur

Cultuurpresentatie,

-10

N

Overige kleine verschillen

-12 25 V

Een onderdeel van het positieve verschil (ca € 83.000) wordt veroorzaakt doordat er bij de derde

cultuurproductie en

bestuursrapportage vanuit is gegaan dat de coronacompensatie nog in 2020 zou worden

cultuurparticipatie

toegekend aan instellingen. Maar hier is mee gewacht tot het gemeentelijke Compensatie- en herstelregeling is vastgesteld, wat in het raadsbesluit van 18 februari 2021 heeft plaatsgevonden. De hiermee gemoeide bijdragen aan instellingen worden ten laste gebracht van de begroting 2021 met als dekking uit de reserve die is gekoppeld aan de compensatie en herstelregeling. Er is in het kader van 'Samen Doen’ circa € 50.000 aan beheers en gebruikskosten verantwoord. Deze kosten horen meer thuis binnen het taakveld en beleidsterrein ondersteuning organisatie maar daar is de begroting niet op aangepast.

Musea

265 V

Het onderhoud aan de kerktoren in Hippolytushoef is nog niet uitgevoerd (begroot ca €211.000). Dit komt omdat er gewacht is op de subsidiebeschikking die is aangevraagd bij de provincie om bij te dragen aan de kosten. In een memo 9 maart 2021 bent u hierover geïnformeerd. De start van de werkzaamheden is in juni 2021. Niet alle voorgenomen archeologiewerkzaamheden zijn in 2020 uitgevoerd. De incidentele voorbereidingskosten (€ 14.500) in verband met de werkzaamheden van de Archeologische Werkgroep West-Friesland zijn nog niet uitgevoerd. Verder onderzoek naar monumentale waarden die mogelijk een monumentale status krijgen, vindt in 2021 plaats (€ 37.000). De focus - 78 -

in 2020 lag eerst op het aanpassen van de Erfgoedverordening en het vaststellen van een subsidieregeling. Totaal Kunst &

-4

-1

-4

289

Overige kleine verschillen

Cultuur Sport & Educatie

Onderwijsbeleid &

325

V

Leerling zaken

De werkzaamheden voor de Leerplicht en Regionale Meld- en Coördinatiepunt voortijdig schoolverlaten (RMC) zijn tot mei 2019 uitgevoerd door de gemeente Schagen. Na de splitsing is er een verdeling van de opgebouwde budgetten gemaakt. De regiosubsidie RMC is, via de regiogemeente Den Helder in 2020 toebedeeld aan de gemeente Holland Kroon. Hierdoor zijn de personele kosten die zijn ingezet voor de RMC taken verrekend. Zowel de baten/de dekking door de subsidie als de kosten worden vanaf 2021 structureel in de begroting opgenomen.

-241 N

Binnen dit taakveld worden meerdere onderdelen verantwoord: 1) De voornaamste afwijking wordt veroorzaakt door Leerplicht RMC. De afwijking van € 325.000 (nadeel) wordt gedekt door de RMC-subsidie (zie verantwoording baten). 2) De volwasseneneducatie in Kreileroord is in 2020 grotendeels gefinancierd uit bovenregionale middelen, die niet via de exploitatie van gemeente lopen (€ 40.000 voordeel). 3) In 2020 zijn geen kosten gemaakt voor het taalproject onderwijs NT2 (€ 130.000 voordeel). Het project is vertraagd omdat het is verbreed naar het gehele basisonderwijs. 4) De hogere kosten voor het leerlingenvervoer (€ 100.000 nadeel). De inschatting was dat de kosten door corona lager zouden blijven en dit de hogere kosten door indexatie zouden compenseren. Echter zijn tijdens de coronaperiode de relatief duurdere ritten wel doorgegaan. Waardoor de kosten juist hoger zijn. 1 kind vervoeren is veel kostbaarder dan meerdere kinderen tegelijk.

Onderwijshuisvesting

72

V

Aan het eind van het jaar heeft er een schade-uitkering plaatsgevonden voor waterschade aan de brede school Breezand wat verrekend is met het schoolbestuur om de schade te herstellen.

- 79 -

-86 N

De afwijking wordt voornamelijk veroorzaakt door de waterschade-uitkering aan het schoolbestuur van brede school in Breezand en een spoedopdracht voor asbestverwijdering van obs De Kei.

Sportaccommodaties

42

V

Dit gaat om de SPUK subsidie-ontvangst voor de compensatie van BTW, die niet gecompenseerd kan worden bij het BTW Compensatie Fonds, op onderhoud en beheer van sportaccommodaties.

-83 N

Binnen dit taakveld worden diverse onderdelen verantwoord. De voornaamste afwijking komt voort uit de verzelfstandiging van de zwembaden (conform RV HOZE). De subsidie- en bruidsschat bijdrage zijn voldaan. De loonkosten zijn volgens de afspraken in het RV (CAO Zwembaden) verantwoord en de detachering van het personeel aan de baden is in rekening gebracht waarbij rekening is gehouden met de sluiting als gevolg van de coronamaatregelen. De sluiting van de zwembaden heeft langer geduurd dan was ingeschat en er zijn nog kosten van voor de verzelfstandiging verrekend.

Sportbeleid &

30

V

Activering

We hebben een subsidie ontvangen voor de uitvoering van het Sportakkoord. De subsidie is pas aan het einde van 2020 toegekend en nog niet opgenomen in de begroting.

-59 N

De afwijking wordt voornamelijk veroorzaakt door de gemeentelijke bijdrage voor de uitvoering van het sportakkoord.

Totaal Sport &

-22

-24

447

-494

Overige kleine verschillen

Educatie Zorg

Geëscaleerde Zorg 18-

34 V

Er zijn geen extra kosten bij de pilot voor het Bovenregionaal Multidisciplinair Centrum Kennemerland (MDCK) - bedoeld voor kinderen en vrouwen na ernstig huiselijk geweld.

Maatwerkdienst Verlening 18+

-96

N

Dit gaat om de eigen bijdrage vanuit het CAK die in werkelijkheid lager is uitgevallen dan bij de 3e bestuursrapportage was ingeschat. Het CAK heeft een ICT-transitie gemaakt waardoor hun gegevens later beschikbaar waren om een goede inschatting te maken. De eigen bijdrage is vanwege de coronacrisis voor 2 maanden, in de 1e lockdown, vrijgesteld.

- 80 -

Maatwerkdienst -

-874 N

Verlening 18-

De definitieve jaaromzet van Incluzio HK komt uit op € 22.395.466. Daarmee wordt het beschikbaar budget overschreden met € 1.892.850. De totale overschrijding kan worden gesplitst

Maatwerkvoorzieningen

-328 N

in € 385.000 inkoop WMO en Jeugd € 1.507.850. De overschrijding op WMO wordt met name veroorzaakt door meer vraag naar huishoudelijke hulp door het invoeren van het

(WMO) Wijkteams

-213 N

abonnementstarief en toename van het aantal trapliften. De overschrijding op jeugd wordt veroorzaakt door overschrijding of niet instellen van de budgetplafonds. Via de Q4 rapportage bent u in detail geïnformeerd over de overschrijding op het budgetplafond IHK. Het budgetplafond wordt op verschillende taakvelden in het cluster Zorg begroot. Incluzio is bevoegd om binnen de eigen begroting te schuiven met budgetonderdelen. Om die reden worden de afwijkingen ten opzichte van het totale budgetplafond verantwoord, zoals u gedurende het hele jaar gewend bent. Dit sluit mogelijk niet altijd aan op overschrijdingen op de afzonderlijke taakvelden. Aanvullend is een voordeel van € 300.000 gerealiseerd op het taakveld wijkteams. Kosten leerplicht en ICT sociaal domein, die voorheen onder COWWI vielen en om die reden op het taakveld wijkteams zijn geboekt, zijn met ingang van 2020 op het daarvoor geldende taakveld geboekt (leerplicht en ICT). De daarvoor beschikbare budgetten zijn (nog) niet overgeheveld.

Totaal Zorg Mutatie Reserve

Mutatie Reserve

46

1

-50

-1.380

-52

Overige kleine verschillen N

Vitaliteit

Voor de sloop van de Terpgymzalen en de opslag van de gym- en fitnessapparatuur zijn de kosten lager geweest dan was ingeschat. Voor dit deel is de onttrekking uit de reserve niet nodig.

Totaal Mutatie Reserve Vitaliteit

-52

Eindtotaal

331

-1.595

- 81 -

Paragrafen

- 82 -

Paragraaf 1. Weerstandsvermogen Inleiding Onder weerstandsvermogen wordt verstaan het vermogen van de gemeente om niet-structurele risico's te kunnen opvangen, zonder dat dit ten koste gaat van de continuïteit in het afgesproken gemeentelijke takenpakket. Door dit weerstandsvermogen hoeft bij een incidentele financiële tegenvaller niet direct tot een bezuiniging overgegaan te worden om de begroting weer sluitend te krijgen. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de gemeente voor de begroting en voor de meerjarenraming. Op grond van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) bestaat het weerstandsvermogen uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit, dat wil zeggen de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken en alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie.

Trends & ontwikkelingen Coronavirus Het coronavirus is een gebeurtenis die het jaar 2020 heeft gedomineerd en wat ook zeker nog in 2021 gevolgen heeft. Om die reden is er ook een impactanalyse uitgevoerd om te bepalen of en in welke mate de gevolgen van dit virus zijn doorwerking heeft op onze begroting en onze financiële positie. Voor de jaarrekening 2020 houdt dit in dat, in lijn met de verslaggevingsrichtlijnen BBV hierover, een toelichting over (de impact van) het coronavirus moet worden opgenomen bij de grondslagen en ook in de toelichting opgenomen gebeurtenissen na balansdatum omdat we nog altijd niet verlost zijn van het coronavirus. De gemeente Hollands Kroon heeft de belangrijkste risico’s en onzekerheden geïnventariseerd en geprobeerd een volledige beschrijving te geven van bijzondere gebeurtenissen waarmee in de jaarrekening geen rekening hoeft te worden gehouden en de verwachtingen daarover. De situatie en ontwikkelingen rond het coronavirus veranderen per dag. De lange termijn impact op de maatschappij en economie is nog erg onzeker. Een impactanalyse die wij hebben uitgevoerd laat zien dat de gevolgen van het coronavirus op de gemeentelijke begroting in belangrijke mate wordt gecompenseerd door het Rijk.

Denk bijvoorbeeld aan compensaties vanwege de tijdelijke sluiting van culturele instellingen, sportverenigingen en zwembaden, beperkingen voor vervoer, kosten vanwege inhaalzorg en meerkosten vanwege zorg, hogere kosten van afvalinzameling, kosten van handhaving, hogere instroom van uitkeringsgerechtigden en de kosten van uitvoering van de nieuwe regelingen TOZO. De ontwrichting van de samenleving is fors te noemen met op meerdere momenten in 2020, en ook in 2021, verschillende vormen van een lockdown. De onzekerheid is nog altijd groot. Weliswaar is het vaccinatieprogramma opgestart maar of en hoe de economie weer opstart in 2021 is nog onbekend en dit geldt ook voor de schade aan de samenleving. - 83 -

De gemeente heeft een lokaal ondersteuningspakket vastgesteld waar de volgende maatregelen in elk geval deel van uitmaken: 1. uitstel van aanmaningen en inningen van lokale belastingen (maatwerk voor ondernemers); 2. het in stand houden van de zorginfrastructuur door omzetverlies te compenseren en de kosten van inhaalzorg; 3. andere organisaties die naar verwachting hinder ondervinden van het coronavirus, zoals sportverenigingen, zwembaden (HOZE-groep), schoonmaakbedrijven, SWbedrijf, kinderopvang, gezondheidsbedrijven, doelgroepenvervoer, voedselbank en onze belbus organisatie. Deze organisaties zijn in 2020 op onderdelen gecompenseerd voor verlies aan inkomsten of vanwege extra kosten. Het is nog niet duidelijk of en hoe dit doorwerkt in 2021. Naast dit pakket zijn in 2020 de TOZO-regelingen operationeel geworden. Uitgangspunt is dat het Rijk toereikend middelen beschikbaar stelt voor de uitvoering hiervan. Eind 2020 is TOZO-3 van kracht geworden en inmiddels is duidelijk dat de TOZO-regeling ook nog tot medio 2021 doorloopt (TOZO-4). Daarnaast is er een nieuwe regeling Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) bij de gemeente neergelegd (met ingang van 2021). Het Rijk stelt hier ook middelen voor beschikbaar. Of dit toereikend is moet blijken.

Tot slot, bij precaire situaties rond inwoners, instellingen, ondernemers of bedrijven die om onmiddellijke actie vragen, wordt in overleg met de betrokkenen geprobeerd ondersteuning op maat te bieden, om onherstelbare schade te voorkomen. Hollands Kroon heeft een solide financiële positie. De impact van de coronacrisis op het jaar 2020 is nog beperkt gebleven. Veel van wat aan compensaties is verstrekt is via het Rijk gecompenseerd. De gemeenteraad is hier het afgelopen jaar periodiek over geïnformeerd en dit blijven we voorlopig nog doen. Decentralisaties De omvangrijke decentralisaties van de Jeugdhulp, Wmo en de Participatiewet hebben grote invloed op de financiële positie. Het gaat hier om drie zogenaamde ‘open-einde regelingen’ waarvoor, op basis van landelijk vastgestelde verdeelsleutels toereikend budget voor de gemeenten verondersteld wordt. Omdat de budgetten door het jaar heen kunnen worden bijgesteld zit hier een risico dat het begrote financiële kader aan de budget-kant kan worden bijgesteld zonder dat de gemeente hierop kan sturen. Daarnaast staan de gemeenten voor een nog grotere uitdaging. De decentralisatie is ingezet vanuit de gedachte dat het organiseren van deze zorg/hulp het beste gedaan kan worden door de bestuurslaag die het dichtst bij de inwoners staat (de gemeente).

De overheveling van budgetten is gepaard gegaan met een korting vanuit de gedachte dat gemeenten dit niet alleen beter, maar ook goedkoper kunnen. Het goedkoper organiseren (de transformatie van de zorg) blijkt een complexe en hardnekkige uitdaging. De maakbaarheid van de samenleving waarin een groter beroep wordt gedaan op gezinnen/personen zelf om binnen de eigen directe leefwereld (gezin, familie, vrienden, buurt, kerk, …) de zorgvraag te organiseren, vraagt meer tijd dan de ontwikkeling van het Rijksbudget. Daarbij komt ook nog de voortdurende onduidelijkheid over de herijking van het gemeentefonds en de uitwerking van de verdeelmaatstaven van het budget voor Jeugdzorg. Met deze onzekerheden is het een financiële onzekere tijd voor de gemeenten. - 84 -

Grondexploitaties De vastgoedmarkt is aan het aantrekken, waardoor de risico’s afnemen. In de paragraaf grondbeleid worden de (risico’s van) grondexploitaties toegelicht. Economische ontwikkeling De economische groei in de jaren 2018 en 2019 leek zich aanvankelijk gewoon door te zetten in 2020. Het coronavirus gooide wat dat betreft roet in het eten en de groei sloeg om in een forse krimp van de economie. Een krimp die in 2021 naar verwachting weer wat herstelt maar nog erg voorzichtig zal zijn. Er zijn nog teveel onzekerheden in de markt over werk, inkomen, de ontwikkeling van het coronavirus (zowel qua besmettingen als vaccinaties) dat er ook in 2021 nog delen van de economie op slot zitten. Deze onzekerheden bieden ook een kans voor de gemeente als werkgever. Het kan aantrekkelijk zijn om voor een gemeente te gaan werken. De geografische locatie van de gemeente Hollands Kroon werkt mogelijk wel beperkend. Hollands Kroon moet zich daarom blijven onderscheiden als aantrekkelijke werkgever. Projecten/ overschrijdingen Projecten (investeringen en openbare ruimte zoals wegen/bruggen/gebouwen) kennen een lange doorlooptijd. Tussen initiatieffase en de fase van realisatie/oplevering zit vaak veel tijd (mogelijk meerdere jaren). Dit heeft gevolgen voor de initiële ramingen wanneer er nog niet is aanbesteed tot het moment van daadwerkelijk gunnen.

Het is van belang om bij de initiatieffase al een beeld te hebben van de kosten en de informatievoorziening hierop goed te organiseren. Via het projectendashboard geven wij hier invulling aan maar daarmee zijn we er niet. In de praktijk kunnen we tegen onvoorziene zaken aanlopen die doorwerken op het project (asbest, nieuwe eisen zoals VNGnormen in het onderwijs, onvoorziene omstandigheden, enzovoorts). Daarnaast zien we dat de achterliggende jaren van forse economische groei ertoe hebben geleid dat lonen en prijzen van materialen door schaarste oplopen en ook doorwerken in de kosten van onze projecten. Projectcontrol en informatievoorziening aan uw raad zijn beheersmaatregelen voor sturing op het resultaat.

- 85 -

Beleid Het beleid voor het weerstandsvermogen van de gemeente Hollands Kroon is vastgelegd in de nota Reserves en voorzieningen en in de nota Weerstandsvermogen. Wat willen we bereiken?

Wat gaan we er voor doen?

Inzicht in de financiële gevolgen van de

Financiële informatievoorziening (financiële rapportage ontwikkelen en deze borgen binnen beleidscyclus). In 2018 is

decentralisaties/ sociaal domein

gestart met een bestuurlijke monitor sociaal domein. Deze is operationeel. De ontwikkelingen binnen het sociaal domein worden via de beleidscyclus verwerkt. Daarnaast wordt u apart geïnformeerd over de financiële gevolgen in het geval van afwijking (gemeentefonds, prognoses Incluzio).

Optimaliseren en inbedden van het

Het continu geven van workshops binnen de organisatie en het ontwikkelen van handige formats om risico’s te

risicomanagement.

beheersen. In 2020 is met name aandacht uitgegaan naar het monitoren/in beeld brengen van de gevolgen van het coronavirus en op het project Campus De Terp. Op meerdere momenten bent u hierin meegenomen.

Weerstandscapaciteit Hollands Kroon rekent de volgende componenten tot de beschikbare weerstandscapaciteit: •

algemene reserve

•

reserve risico bouwgronden

•

post onvoorzien

•

onbenutte belastingcapaciteit

•

reserve vastgoed (in 2014 ontstaan als gevolg van het accommodatiebeleid)

Algemene reserve In Hollands Kroon bedraagt de algemene reserve per 31 december 2020 € 9.391.000. Het vrij beschikbare deel daarvan is € 8.545.000. Dit deel van de reserve kan worden ingezet voor incidentele onvoorziene, onvermijdelijke en onoverkomelijke uitgaven en om risico’s te kunnen afdekken. Reserve Risico Bouwgronden In deze reserve wordt een bedrag gereserveerd voor eventueel toekomstige tegenvallers bij grondexploitaties. De stand van 31 december 2020 is € 2.827.000. Dit bedrag is niet beklemd.

- 86 -

Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit is de ruimte die er nog is om de belastingen te verhogen. Dit is gebaseerd op een berekening, waarbij rekening wordt gehouden met de OZB-macronorm, de werkelijke tariefstijging OZB en de wijziging van de woningwaarde. Het betreft een bedrag van € 5.695.000. Post onvoorzien In de begroting wordt jaarlijks een bedrag van € 10.000 opgenomen voor de dekking van onvoorziene gebeurtenissen en er is een ‘begrotingsbuffer’ opgenomen van € 500.000. In 2020 is voor € 31.000 aangesproken. Reserve vastgoed Als gevolg van de vaststelling van het accommodatiebeleid is een reserve vastgoed gevormd. De stand van de reserve is ultimo 2020 € 834.000. In het overzicht van bestemmingsreserves is te zien welke mutaties in 2020 hebben plaatsgevonden. Stille reserves Van een stille reserve is sprake wanneer de actuele waarde van een bezitting hoger is dan de boekwaarde die op de balans is opgenomen. Omdat deze hogere waarde niet op de balans opgenomen mag worden, ontstaat er een overwaarde die stille reserve wordt genoemd. De stille reserves worden wel vermeld in deze paragraaf, maar zijn niet meegerekend in het beschikbare weerstandsvermogen. Overzicht van de weerstandscapaciteit van de Gemeente Hollands Kroon De weerstandcapaciteit ( x € 1.000)

in de exploitatie

Algemene reserve (vrije deel, exclusief resultaat 2020

in het vermogen 8.546

en begrotingssaldo 2021 en verder) Reserve risico grondexploitaties

2.827

Vrije ruimte belastingcapaciteit

5.695

Stelpost onvoorziene uitgaven

479

Reserve vastgoed

834 6.174 - 87 -

12.207

Meerjarig verloop Algemene Reserve Bedragen * € 1.000

Meerjarig verloop algemene reserve

2020

2021

2022

2023

Stand per 1 januari

6.333

9.391

12.941

12.941

Toevoegingen

8.911

1.374

Onttrekkingen

-5.853

-2.219

12.941

12.941

Raadsvoorstel jaarstukken 2020 (restant begrotingsbuffer)

469

Raadsvoorstel jaarstukken 2020 (resterend saldo) Stand per 31 december

3.926 9.391

12.941

Hierboven vindt u het meerjarig overzicht van de algemene reserve. In dit overzicht is rekening gehouden met de al besloten stortingen en onttrekkingen uit de algemene reserve. Er is nog geen rekening gehouden met het verwerken van het begrotingssaldo van de meerjarenbegroting 2021 en verder. Ratio weerstandsvermogen Het is mogelijk om de risico’s af te zetten tegen de buffers van de gemeente Hollands Kroon. Door de weerstandscapaciteit af te zetten tegen het verwachte financiële gevolg van alle risico’s samen, kan een conclusie worden getrokken voor het weerstandsvermogen van de gemeente. Het weerstandsvermogen wordt door een berekening omgezet in een ratio weerstandsvermogen. Een ratio weerstandsvermogen tussen de 1,0 en 1,4 is acceptabel en valt onder de kwalificatie ‘voldoende’.

- 88 -

Aan de ratio weerstandsvermogen wordt de volgende betekenis gegeven Waarderingscijfer

Ratio weerstandvermogen

Betekenis

A

2,0 < x

Uitstekend

B

1,4 < x < 2,0

Ruim voldoende

C

1,0 < x < 1,4

Voldoende

D

0,8 < x < 1,0

Matig

E

0,6 < x < 0,8

Onvoldoende

F

x < 0,6

Ruim onvoldoende

De gemeente Hollands Kroon heeft waarderingscijfer C vastgesteld als uitgangspunt. Beoordeling ratio De beschikbare weerstandscapaciteit is € 18.186.637 en de benodigde weerstandscapaciteit is € 2.979.692,-. Dit laatste bedrag is berekend in een risicomodel, waarin alle risico’s zijn gekwantificeerd. Deze kwantificering heeft plaatsgevonden volgens het vastgestelde beleid. In de vertrouwelijke bijlage vindt u de risico’s die de benodigde weerstandscapaciteit onderbouwen.

- 89 -

Ratio weerstandsvermogen Bij het invullen van deze gegevens komt de ratio per 31 december 2020 op 6,10. De ratio voor gemeente Hollands Kroon blijft hiermee gelijk aan vorig jaar op waarderingscijfer A, Uitstekend. De ratio per 31 december 2019 was 6,32. Hoewel er sprake is van een forse stijging van de beschikbare weerstandscapaciteit (ruim € 9 mln.) tot € 18,2mln. is de ratio weerstandsvermogen licht gedaald. Dit komt omdat we, ten opzichte van 2019, de risico’s ook zien toenemen, met ca. € 1,6mln. De stijging van de weerstandscapaciteit komt vooral door de toename van de belastingcapaciteit bij niet-woningen. De risico’s zijn toegenomen vanwege met name de investering in Campus de Terp, onzekerheden rondom Covid-19 en het Sociaal Domein. Kengetallen Kengetallen

2019 werkelijk

2020 werkelijk

Netto schuldquote

31%

42%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

28%

33%

Solvabiliteitsratio

38%

37%

Structurele exploitatieruimte

2%

2%

Grondexploitatie

7%

6%

Belastingcapaciteit

95%

95%

Toelichting Door de kengetallen uit de deze paragraaf en de normering ervan komen we tot de conclusie dat gemeente Hollands Kroon er financieel gezien voldoende voor staat. Hieronder de normering van de VNG en een korte toelichting op de kengetallen; Normering VNG

Voldoende

Matig

Onvoldoende

Netto schuldquote

<100

100 > X < 130

> 130

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

<100

100 > X < 130

> 130

Solvabiliteitsratio

> 50

30 < > 50

< 30

Structurele exploitatieruimte

> 0,6

0 =< > 0,6

<0

- 90 -

Grondexploitatie Belastingcapaciteit

geen norm <100

100 > X < 120

> 120

Netto schuldquote & de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte

De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast tegenover de eigen

leningen

middelen. Het geeft een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken.

De solvabiliteitsratio

Geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is om aan de financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het totale balanstotaal. Het eigen vermogen van een gemeente bestaat uit de reserves (zowel de algemene reserve als de bestemmingsreserves) en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten.

Structurele exploitatieruimte

Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten.

Grondexploitatie

Dit kengetal geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten. Voor de berekening van dit kengetal worden de niet in exploitatie genomen gronden en de bouwgrond in exploitatie bij elkaar opgeteld en gedeeld door de totale baten uit de programmabegroting en uitgedrukt in een percentage. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop. De accountant moet ieder jaar beoordelen of de gronden tegen een actuele waarde op de balans zijn opgenomen.

Belastingcapaciteit

De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeenten zich verhoudt tegenover het landelijke gemiddelde. De uitkomst van de berekening van dit kengetal is voor het jaarverslag hetzelfde als bij de begroting. Het kengetal hoeft dus voor het opnemen in het jaarverslag niet opnieuw worden berekend. Het toch opnieuw opnemen - 91 -

houdt verband met het feit dat de kengetallen gezamenlijk en in samenhang gezien inzicht geven in de financiële positie van een gemeente.

- 92 -

Paragraaf 2. Financiering Inleiding De uitgaven en inkomsten van de gemeente lopen niet gelijk in de tijd. Soms leent de gemeente geld om op tijd betalingen te kunnen doen. En soms heeft ze (tijdelijk) overtollige liquide middelen. De gemeente hanteert een systeem van centrale financiering. In dit systeem bestaat er geen direct verband tussen een bepaalde investering en het aantrekken van financieringsmiddelen. Alle rentebaten en rentelasten worden verzameld en daarna toegerekend aan de gemeentelijke producten op basis van de zogenoemde omslagrente. Bij de begroting is deze omslagrente bepaald op 1,013%.

Treasury Voor de inrichting en uitvoering van de treasury-functie van decentrale overheden zijn kaders gesteld in de wet Financiering Decentrale Overheden (Fido). Onder de treasury-functie vallen onder andere het geldstromenbeheer, het saldobeheer, liquiditeitsbeheer, financiering, uitzetting van gelden, renterisicobeheer en schatkistbankieren. Uw raad heeft in het treasury-statuut eigen kaders vastgesteld op het gebied van treasury. In het treasury-statuut zijn uitgangspunten en kaders opgenomen uit de wet Fido. De in deze wet genoemde taken vallen binnen de treasury-functie.

Renterisicobeheer Kasgeldlimiet (kort geld) De gemeente kan niet onbegrensd risico’s nemen voor kortlopende financiering (korter dan één jaar). Dit wordt wettelijk begrensd door de kasgeldlimiet. Conform de Wet Fido is de kasgeldlimiet 8,5% van de begroting per 1 januari. De korte schuld bestaat uit het opnemen van gelden met een oorspronkelijke rente typische looptijd korter dan één jaar en de schuld in rekening-courant en is bedoeld voor het financieren van lopende uitgaven. Wanneer de gemeente de kasgeldlimiet drie aaneengesloten kwartalen overschrijdt, moet een plan ter goedkeuring aan de toezichthouder worden voorgelegd waarin staat hoe en binnen welke termijn de overschrijding ongedaan wordt gemaakt. Dit is tot op heden nog niet voorgekomen.

Kasgeldlimiet * € 1.000 Totaal primitieve jaarbegroting 2020 exclusief mutaties

€ 103.135

reserves (lasten) Kasgeldlimiet 8,5%

€ 8.766

- 93 -

Renterisiconorm (lang geld) Met behulp van de renterisiconorm wordt bepaald welk renterisico de gemeente loopt op haar vaste schuld (leningen met een looptijd van langer dan één jaar). De renterisiconorm is bepaald op 20% van het begrotingstotaal. Dat wil zeggen dat de jaarlijks verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Hierbij is een minimumbedrag bepaald van € 2,5 miljoen. Het uitgangspunt van de renterisiconorm is het beheersen van de renterisico’s op langlopende schulden. Dit gebeurt door het aanbrengen van spreiding in de looptijden van de leningen. Hiermee wordt voorkomen, dat een groot deel van de leningen tegelijk opnieuw moeten worden afgesloten, met het risico van snel oplopende rentelasten.

Renterisiconorm *€ 1.000 Totaal primitieve jaarbegroting 2020 exclusief mutaties

€ 103.135

reserves (lasten) Renterisiconorm 20%

€ 20.627

Aflossingen en renteherziening 2020

€

6.047

De inschatting van risico’s is gebaseerd op de verwachte rente- en aflossingsverplichtingen van de komende jaren. Zoals ook uit onderstaande grafiek blijkt, zijn de risico’s op de korte en middellange termijn redelijk gespreid (bedragen € x 1000)

- 94 -

Kredietrisicobeheer Kredietrisicobeheersing richt zich op de kredietwaardigheid (en dus het risicoprofiel) van door de gemeente aan derden verstrekte leningen en bij derden ondergebrachte beleggingen. Voor 2020 is totaal € 459.000 ontvangen. bedragen x€ 1.000

Dividend Naast inkomsten uit bijvoorbeeld de algemene uitkering en belastingen, heeft de gemeente ook inkomsten door dividend uit deelnemingen. De belangrijkste deelnemingen zijn Alliander, BNG en de HVC. Het totaal aan dividend ontvangen in 2020 is € 623.000 . bedragen x€ 1.000

NB de ontvangst van de NV Houdstermaatschappij GKNH, is een incidentele baat en niet voorzien, en komt voort uit de afwikkeling van de liquidatie van de NV Houdstermaatschappij GKNH

- 95 -

Gemeentefinanciering Per 31 december 2020 hebben wij circa € 48.264.000 aan aangetrokken leningen. Ongeveer € 44.437.000 is voor financiering van gemeentelijke uitgaven en € 3.827.000 is de destijds doorgeleende leningen aan woningbouwverenigingen. Op de doorgeleende leningen aan de woningbouwvereniging is € 92.000 aan rente ontvangen.

Debiteuren- en crediteurenbeheer In 2020 is de debiteuren positie beoordeeld en heeft ertoe geleid dat de post voorziening dubieuze debiteuren op hetzelfde niveau is gebleven. Het crediteurenbeheer is zodanig ingericht dat wij altijd in staat zijn om tijdig aan onze kortlopende verplichtingen te voldoen. De liquiditeitsprognose wordt regelmatig herzien door informatie uit de organisatie. Dat stelt ons in staat om continu de financieringsbehoefte van de gemeente te bepalen.

Schatkistbankieren Met ingang van 1 januari 2014 zijn decentrale overheden verplicht alle overtollige middelen, boven een drempelbedrag, die ze niet direct nodig hebben voor hun publieke taak in de schatkist aan te houden. De berekening van het drempelbedrag voor schatkistbankieren voor gemeentes met een begroting kleiner dan € 500 mln. is als volgt: 0,75% van het begrotingstotaal. Hieruit volgt een drempelbedrag van € 774.000. De schatkistlimiet is een limiet voor de gemiddelde liquide middelen per kwartaal.

- 96 -

Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1.000) Verslagjaar (1)

Drempelbedrag

774

(2)

Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen

(3a) = (1) > (2)

Ruimte onder het drempelbedrag

(3b) = (2) > (1)

Overschrijding van het drempelbedrag

Kwartaal 1

Kwartaal 2

Kwartaal 3

Kwartaal 4

-

6

90

8

774

768

683

766

-

-

-

-

Kwartaal 1

Kwartaal 2

Kwartaal 3

Kwartaal 4

-

506

8.298

701

90

91

92

92

-

6

90

8

(1) Berekening drempelbedrag Verslagjaar (4a)

Begrotingstotaal verslagjaar

103.136

(4b)

Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen

103.136

(4c)

Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat

-

Drempelbedrag

774

(1) = (4b)*0,0075 + (4c)*0,002 met een minimum van €250.000 (2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen

(5a)

Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen (negatieve bedragen tellen als nihil)

(5b)

Dagen in het kwartaal

(2) - (5a) / (5b)

Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen

- 97 -

In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is opgenomen dat de paragraaf financiering van de begroting en jaarstukken naast de beleidsvoornemens en het gerealiseerde beleid ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille ook inzicht moet geven in: •

de rentelasten;

•

het renteresultaat;

•

de wijze waarop rente wordt toegerekend aan investeringen, grondexploitaties en projecten;

•

de financieringsbehoefte

Renteresultaat Op basis van de bovenstaande gehanteerde (doorberekende) rentes bedraagt het renteresultaat op het taakveld treasury voor de gemeente Hollands Kroon in 2020 € 98.724 voordelig. Er is daarom geen uitbreiding van de leningenportefeuille nodig en waardoor de rentelasten die hierop betrekking hebben niet gaan toenemen. 2020 De externe rentelasten over korte en lange financiering

1.183.126

De externe rentebaten

-96.937

Totaal door te rekenen externe rente

1.086.189

De rente die aan de grondexploitatie wordt doorberekend

-104.978

Saldo door te rekenen externe rente

981.211

Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde)

0

De aan taakvelden (programma's incl. overzicht overhead) toe te rekenen rente

981.211

De werkelijk aan taakvelden (programma's incl. overzicht overhead) toegerekende rente

- 98 -

1.079.935

Paragraaf 3 Lokale heffingen Elke gemeente in Nederland heeft de mogelijkheid om zelfstandig belastingen en heffingen op te leggen. Dat kan zijn voor taken die zij doet in het algemeen belang, maar ook voor specifieke werkzaamheden of levering van diensten. Dit totale pakket van de lokale lasten is vastgelegd in door de gemeenteraad vastgestelde belastingverordeningen. De hoogte van de lokale heffingen wordt deels bepaald door de ambities van de gemeente. Hoe meer ambities het bestuur heeft, hoe meer middelen beschikbaar moeten zijn om ze te realiseren. Het verhogen van de inkomsten via lokale heffingen betekent dat de inwoners meer moeten gaan betalen.

Trends & Ontwikkelingen De belangrijkste ontwikkeling in 2020 op het gebied van de lokale belastingen is de waardeontwikkeling van het onroerend goed. Net als in 2019 is te zien dat de gemiddelde WOZ-waarde van de woningen is gestegen (4,8 %). Bij de niet-woningen was sprake van een stijging van 1,8%. Het aantal formele bezwaren is in 2020 (270 bezwaren) licht gestegen tegenover 2019 (251 bezwaren). In 2020 zijn er 6 bezwaren gegrond verklaard. In 2019 waren dat 72 gegrond verklaringen. Wat met name opvalt is de hoeveelheid bezwaren van de zogenaamde ‘no-cure-no-pay-bureaus’. Dit is een landelijke trend en heeft ook de aandacht van de Vereniging Nederlandse Gemeenten. Het aantal informele bezwaren is gedaald tegenover vorig jaar. In 2020 waren dat er 93. In 2019 waren dat 117.

Het gemeentelijke belastingbeleid Het coalitieakkoord bepaalt voor een groot gedeelte de invulling van beleid. Dit

•

rioolheffing

beleid is terug te vinden in:

•

afvalstoffenheffing

•

de diverse belastingverordeningen;

•

begraafrechten

•

de doorberekening van kosten en tarieven van derden;

•

toeristenbelasting

•

het Gemeentelijke Rioleringsplan;

•

forensenbelasting

•

de programmabegroting.

•

havengeld

•

leges

In Hollands Kroon worden de volgende belastingen geheven:

•

campergeld

•

•

staangeld

onroerende zaakbelasting

Het uitgangspunt is om kostendekkende tarieven in rekening te brengen bij de inwoners, het maatschappelijk middenveld en bedrijven. Verder hebben de coalitiepartijen in het coalitieakkoord 2018-2022 ‘Koersvast’ afgesproken dat de lokale belastingen niet worden verhoogd, behoudens de inflatiecorrectie.

- 99 -

Onroerende zaakbelasting Onder de naam onroerende zaakbelastingen worden twee directe belastingen geheven: 1. een gebruikersbelasting van degene die bij het begin van het kalenderjaar een onroerende zaak, zijnde een niet-woning, al dan niet op grond van eigendom, bezit, beperkt recht of persoonlijk recht gebruikt; 2. een eigenarenbelasting van degene die bij het begin van het kalenderjaar van een onroerende zaak het genot heeft op grond van eigendom, bezit of beperkt recht. Er bestaat een tariefdifferentiatie voor woningen en niet-woningen. Op basis van de Wet Waardering Onroerende Zaken (wet WOZ) wordt van elke individuele onroerende zaak de waarde vastgesteld. Deze waardegegevens worden gebruikt door de gemeente (onroerende zaakbelasting), het waterschap (watersysteemheffing) en de belastingdienst (inkomstenbelasting en successierecht). Om een onevenredige stijging van de collectieve belastingdruk in Nederland te voorkomen is er een macronorm vastgesteld. Dit gebeurt onder verantwoordelijkheid van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en het Ministerie van Financiën. Uitgangspunten voor de onroerende zaakbelasting zijn: •

bij de bepaling van de opbrengst wordt rekening gehouden met de extra opbrengst vanwege areaal uitbreiding;

•

de begrote belastingopbrengst is voor 2020 met een inflatiecorrectie van 1,5 % verhoogd;

•

elk belastingjaar is een herwaarderingsjaar. Dit betekent dat de WOZ-waarde gebaseerd wordt op een nieuwe waardepeildatum. Voor 2020 was dat 1 januari 2019. De gemiddelde waardeontwikkeling leidt tot een tariefaanpassing zodat de herwaardering geen lastenontwikkeling voor onze inwoners tot gevolg heeft. Daarnaast moet bij het berekenen van het tarief rekening worden gehouden met de te behalen hogere opbrengst. De werkelijke waardestijging per individueel object kan afwijken van de gemiddelde waardeontwikkeling, met als gevolg een andere ontwikkeling van de lasten.

•

bij de berekening van het tarief wordt rekening gehouden met de ontwikkeling van het areaal (uitbreiding van het aantal objecten).

Bovenstaande uitgangspunten hebben geleid tot onderstaande tarieven. Eigenaar

Gebruiker

Woning

0,1190% Woning

Niet-woning

0,1788% Niet-woning

Opbrengst OZB

Begroot

NVT 0,1435%

Werkelijk

Baten niet-woningen

€ 4.622.028

€ 4.967.764

Baten woningen

€ 5.379.850

€ 5.384.836 - 100 -