Document · PDF

getekend accountantsverslag

Raad 10 juli 2025, gemeente HollandsKroonBij agendapunt: Raadsvoorstel jaarstukken 202415.200 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Accountantsverslag 2024 Gemeente Hollands Kroon

2 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Aan de raadsleden van gemeente Hollands Kroon Burgemeester Mijnlieffstraat 1 1761 BK Anna Paulowna 10 juli 2025

Informatiewaarde jaarverslag

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Bijlagen

Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u ons accountantsverslag naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening van uw gemeente voor het boekjaar dat eindigt op 31 december 2024. We hebben onze werkzaamheden uitgevoerd in overeenstemming met ons controleplan 2024 en onze overeenkomst gedateerd 19 januari 2023. Onze bevindingen en aanbevelingen zijn open en constructief besproken met de ambtelijke organisatie, de portefeuillehouder Financiën en met de Auditcommissie. Het accountantsverslag begint met een samenvatting van onze belangrijkste bevindingen en aanbevelingen. Daarna gaan wij in op de reikwijdte van onze controle, de diepgang waarmee wij gecontroleerd hebben en tot welke oordeel wij gekomen zijn. Vervolgens geven wij onze visie op de informatiewaarde en leesbaarheid van de paragrafen en de programmaverantwoording.

We sluiten het accountantsverslag af met bijlagen waarin we bevindingen hebben opgenomen over een aantal wettelijk verplichte onderwerpen, zoals Sisa, WNT en onze onafhankelijkheid. In de bijlage hebben we ook enkele actuele ontwikkelingen gegeven die voor u van belang kunnen zijn. Dit accountantsverslag is opgezet als interactief document waar u eenvoudig doorheen kunt navigeren door op de menuopties aan de linkerzijde of de onderstreepte woorden te klikken. Wij vragen u terughoudend te zijn met het printen van het accountantsverslag.

Wij willen graag van deze gelegenheid gebruik maken om u en uw medewerkers te bedanken voor de prettige samenwerking die we ervaren hebben. Mocht u nog vragen hebben, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen.

Nadat wij onze analyse hebben gegeven van de financiële positie van uw gemeente, gaan wij in meer detail in op de belangrijkste bevindingen uit onze controlewerkzaamheden. Dit doen wij langs de drie domeinen fysiek, sociaal en bedrijfsvoering.

Met vriendelijke groet, ETL Assurance & Overheidsaccountants B.V.

Vervolgens geven wij op hoofdlijnen ons beeld van de interne beheersing van uw organisatie en gaan we dieper in op de speerpunten die u ons heeft meegegeven tijdens de controle

J.G. Schuijt MSc RA

3 Samenvatting

Samenvatting

Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Bijlagen

Wij hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven Wij hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven bij de jaarrekening van uw gemeente. Dat betekent dat wij van mening zijn dat de jaarrekening, inclusief de rechtmatigheids-verantwoording, een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid, rekening houdend met de goedkeuringstolerantie. Omdat de goedkeuringstolerantie afhankelijk is van de werkelijke lasten en werkelijke dotaties aan de reserves, hebben wij de tolerantie die wij eerder hebben opgenomen in ons controleplan geactualiseerd op basis van de definitieve jaarrekening. De tolerantie voor fouten die wij bij de controle hebben gehanteerd bedraagt (afgerond) EUR 1,6 miljoen. Onzekerheden aanwezig Ons goedkeurend oordeel betekent niet dat er geen onzekerheden geconstateerd zijn. Wel houdt het in dat deze onzekerheden onder de goedkeuringstolerantie blijven die uw raad heeft vastgesteld. De totale onzekerheid met betrekking tot de prestatielevering van de zorg bedraagt EUR 1,0 miljoen. Het college heeft de rechtmatigheidsverantwoording afgegeven Het college heeft vastgesteld dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen EUR 5,5 miljoen bedraagt. Dit is hoger dan de grens van EUR 1,6 miljoen.

De reden van de onrechtmatigheid is een samenloop van begrotingsonrechtmatigheid (EUR 5,1 miljoen waarvan EUR 4,5 miljoen acceptabel) en onrechtmatige aanbestedingen EUR 0,4 miljoen). Wij zijn niet tot een andere conclusie gekomen dan het college. Overigens zou er geen sprake geweest zijn van onrechtmatigheid indien de autorisatie van de begroting op programmaniveau had plaatsgevonden.

Leesbaarheid van de programmaverantwoording kan beter Net als in voorgaand jaar vinden wij de informatiewaarde en leestbaarheid en van uw jaarrekening voldoende. Desondanks zijn er verbeteringen mogelijk om de raad via de jaarrekening nog beter in positie te brengen om haar controlerende taak goed te kunnen uitvoeren. Onze belangrijkste signalering is dat er in diverse programma’s een zichtbaar causaal verband mist tussen beleidsvoornemens, concrete doelstellingen, maatschappelijke effecten en de gekozen indicatoren.

Ons samenvattend beeld van de paragrafen Voor de paragrafen geldt dat de leesbaarheid en informatiewaarde erg verschilt per paragraaf. Naar onze mening ontbreekt het over de hele breedte nog wel aan een toereikende koppeling tussen de uitgangspunten van het beleid en de realisatie gedurende het jaar. Met andere woorden: wat stond er in de betreffende paragraaf in de begroting en wat is er uiteindelijk in de praktijk van terecht gekomen. De paragrafen Bedrijfsvoering, Weerstandsvermogen en Lokale heffingen voldoen niet aan de financiële verordening. Financiële positie van uw gemeente als geheel nog steeds goed Uit onze analyse blijkt dat de financiële positie van uw gemeente als geheel nog steeds goed is, maar de afgelopen jaren meer en meer onder druk komt te staan. Om de ambities en investeringen te financieren verwacht het college dat de netto schuldquote toeneemt naar 132,3%. Hiermee zou uw gemeente in het interval meest risicovol komen van de provincie. Zeker in combinatie met de dalende solvabiliteit komt de financiële positie van uw gemeente onder druk te staan. Wij raden wij u aan om samen met het college na te denken over mogelijke maatregelen om dit te voorkomen.

4 Samenvatting

Samenvatting

Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Bijlagen

Weerstandsvermogen is toereikend Uit de jaarstukken blijkt dat het weerstandsvermogen in 2024 fors gedaald is van 18,3 naar 6,8. Hiermee is het weerstandsvermogen overigens nog steeds uitstekend. Daarnaast voldoet het ruim aan de norm die u als raad zelf gesteld heeft van 1,0-1,4. De daling van het weerstandsvermogen komt vooral doordat de financiële omvang van de risico’s toegenomen is van EUR 2,2 miljoen naar EUR 6,7 miljoen. De belangrijkste oorzaken van de toename zijn nieuw geïdentificeerde risico’s, waaronder de risico’s in verband met de versnelde woningbouw (1,0 miljoen), de kwantificering van het risico van de realisatie van het Visserij Ontwikkel Plam (VOP) voor EUR 1,0 miljoen en de impact van de vermindering van de algemene uitkering.

Geen indicaties voor fraude Tijdens onze controle hebben wij nadrukkelijk aandacht besteed aan het onderwerp fraude. Uit onze werkzaamheden zijn geen indicaties voortgekomen voor fraude.

Jaarafsluiting is goed verlopen Het afsluitproces en de jaarrekeningcontrole zijn redelijk verlopen. Bij de start van de controle waren de door ons gevraagde documenten voor een groot deel beschikbaar, waardoor we een goede start hebben kunnen maken met onze controlewerkzaamheden. De vragen die wij hadden werden snel en toereikend beantwoord. Team VIC heeft, net als vorig jaar, namelijk een eerste (interne) controle uitgevoerd op de documenten. Hierbij heeft zij geconcludeerd dat vooral de tweede lijn een goede ontwikkeling heeft gemaakt in het opleveren van een kwalitatief goed afsluitdossier. Voor de eerste lijn geldt dat nog steeds aandacht nodig is voor de kwaliteit van documenten en analyses.

Onze bevindingen in het fysiek domein Het totaal te verwachten resultaat van alle actieve grondexploitaties samen op eindwaarde bedraagt EUR 1,2 miljoen negatief. Vorig jaar was dit nog EUR 1,4 miljoen negatief. De belangrijkste reden van de positieve ontwikkeling is de bijstelling van de exploitatie Lelypark.

Een indicatie voor de kwaliteit van het afsluitproces is het aantal correcties dat voorkomt uit onze controle. Wij hebben een beperkt aantal correcties met een materieel effect voorgesteld. Deze zijn allemaal gecorrigeerd.

Schattingen door het college zijn evenwichtig Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen, bijvoorbeeld ten aanzien van de waardering van de (im)materiële vaste activa en de grondexploitaties. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt beoordeeld en allemaal als evenwichtig aangemerkt. Alleen de opbrengststijging binnen de grondexploitatieberekeningen hebben we aangemerkt als voorzichtig.

De reserve Risico Bouwgronden is toegenomen van EUR 3,2 miljoen naar EUR 3,6 miljoen. Dit is bijna net zo hoog als de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie per 31 december 2024. Er heeft net als in voorgaande jaren geen analyse plaatsgevonden of deze omvang nodig of toereikend is om de nog aanwezige financiële risico’s af te dekken. Wij geven u in overweging om nadere afspraken te maken met het college over de wenselijke omvang van deze reserve, mede in het licht van toekomstige ontwikkelingen in de Nota Grondbeleid 2024.

5 Samenvatting

Samenvatting

Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Bijlagen

Onze bevindingen in het sociaal domein De lasten in uw jaarrekening die voortkomen uit de zorgprocessen komen voor het grootste deel uit de jaarrekening van Incluzio Hollands Kroon. De jaarrekening voorzien van een controleverklaring dient uiterlijk 1 juni van het volgende jaar door Incluzio bij de gemeente te worden aangeleverd.

Uw speerpunten nader uitgewerkt Voor 2024 heeft de auditcommissie ons de volgende speerpunten meegegeven: • Ontwikkeling van de treasuryfunctie binnen de organisatie • Ontwikkeling van de fiscale beheersing van de organisatie • De status van de ontwikkelopgave voor de financiële functie

Omdat uw gemeenteraad de jaarstukken 2024 al in juni vaststelt, is de definitieve jaarrekening 2024 van Incluzio niet tijdig beschikbaar. Het college heeft de jaarrekening van de gemeente daarom opgesteld op basis van de voorlopige afrekening. Daarnaast was pas medio juni bekend welke fouten en onzekerheden in de jaarrekening van Incluzio Hollands Kroon doorwerken, waaronder de prestatielevering van de zorg, in de jaarrekening van uw gemeente. Dit heeft vertragend gewerkt op de afronding van onze controle.

In onze managementletter 2024 hebben wij reeds over deze speerpunten gerapporteerd. Inhoudelijk hebben wij de speerpunten in maart 2025 besproken met de auditcommissie. Ten opzichte van onze managementletter hebben er geen belangrijke ontwikkelingen plaatsgevonden. Daarom hebben wij de uitwerking uit de managementletter in dit accountantsverslag herhaald.

Gezien de relevantie van de jaarrekening van Incluzio Hollands Kroon voor uw eigen jaarrekening, raden wij u aan om Incluzio te vragen om haar jaarrekening uiterlijk 1 mei van het volgende jaar bij u aan te leveren.. Onze bevindingen in het domein bedrijfsvoering Het resultaat na bestemming is in de jaarrekening 2024 uitgekomen op EUR 4,1 miljoen. In de slotnota ging het college uit van een winst van EUR 3,2 miljoen. Dit is een (beperkt) verschil van EUR 0,9 miljoen met de werkelijkheid. Hoewel er op clusterniveau een aantal uitschieters zijn, is de afwijking tussen de slotnota en de jaarrekening op totaalniveau beperkt en veel minder groot dan de afgelopen drie jaar. Dit is een compliment voor uw organisatie.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel

De reikwijdte van onze controle U heeft ons verzocht om de jaarrekening 2024 van uw gemeente te controleren. De jaarstukken bestaan uit meerdere onderdelen, welke wij niet allemaal met dezelfde diepgang controleren. In het auditplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle.

Wij bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting opgenomen op welke wijze wij de verschillende onderdelen van de jaarstukken in onze controle hebben betrokken.

Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording

Jaarstukken Gemeente Hollands Kroon

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie

Jaarverslag

Jaarrekening

Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Programmaverantwoording

Paragrafen

Balans, overzicht van baten en lasten en toelichting

Rechtmatigheidsverantwoording

WNT-bijlage

SiSa-bijlage

Bijlage taakvelden

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Van deze onderdelen van het jaarverslag stellen wij vast dat deze niet strijdig zijn met de jaarrekening

Onze controleverklaring bij de jaarrekening heeft betrekking op deze onderdelen.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Dit zijn de definitieve toleranties die wij hebben gebruikt tijdens onze controle U bepaalt binnen de wettelijke kaders welke goedkeuringstoleranties wij hanteren. Op grond van het BADO bedraagt deze tolerantie maximaal 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves voor fouten en 3% voor onzekerheden. U heeft ons gevraagd om deze maximale tolerantie te gebruiken bij onze werkzaamheden. De relatie tussen de goedkeuringstolerantie, eventueel geconstateerde afwijkingen en ons oordeel staat in tabel rechts van deze pagina aangegeven. Omdat de goedkeuringstolerantie afhankelijk is van de werkelijke lasten en werkelijke dotaties aan de reserves, hebben wij de tolerantie die wij eerder hebben opgenomen in ons controleplan geactualiseerd op basis van de definitieve jaarrekening. Dit hebben wij samengevat in onderstaande grafiek.

Rapporteringstolerantie De rapporteringstolerantie is de grens waarboven wij gevonden afwijkingen in dit accountantsverslag aan u rapporteren. U heeft voor dit controlejaar de rapporteringstolerantie bepaald op € 100.000.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Wij geven een goedkeurend oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening Ons oordeel bij uw jaarrekening Wij hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven bij de jaarrekening van uw gemeente. Derhalve is ons oordeel dat de jaarrekening, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording, een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid, rekening houdend met de goedkeuringstolerantie.

Bevindingen blijven binnen de tolerantie Ons goedkeurend oordeel betekent niet dat er helemaal geen fouten of onzekerheden geconstateerd zijn. Wel houdt het in dat deze fouten en onzekerheden onder de goedkeuringstolerantie blijven die uw raad heeft vastgesteld. Dit hebben wij in onderstaande tabel samengevat. Op de volgende pagina kunt u lezen om welke specifieke fouten en onzekerheden het gaat.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel

Fouten en onzekerheden in de jaarrekening nader uitgelicht Fouten Er zijn geen niet-gecorrigeerde fouten boven de rapporteringstolerantie.

Onzekerheden De onzekerheden kunnen als volgt worden gespecificeerd:

Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Investering

Bedrag in EUR 1.000

Levering Wmo-zorg niet vastgesteld

Levering Jeugdzorg niet vastgesteld

595

Levering zorg via pgb niet vastgesteld

354

Totaal

993

Levering zorgprestaties niet vastgesteld De zorgverleners die een totale productie leveren van meer dan EUR 125.000, dienen een verantwoording te verstrekken voorzien van een accountantsverklaring waaruit blijkt dat de zorg daadwerkelijk geleverd is. Het college heeft geconstateerd dat enkele zorgverleners die niet (tijdig) hebben gedaan, dan wel een niet-goedkeurende verklaring hebben meegestuurd. De totale productiewaarde van deze aanbieders, samen met de kleinere aanbieders die geen vrijwillige productieverantwoording hebben ingediend. is EUR 639.000. Hiervan heeft EUR 44.000 betrekking op Wmo-zorg en EUR 595.000 op jeugdzorg. Onzekerheid Pgb-zorg Naast de zorg in natura, verstrekt de gemeente ook een bedrag van EUR 354.000 aan Pgb-budgetten. Van deze zorg heeft het college geen werkzaamheden uitgevoerd op de levering van betaalde zorg. Wij kunnen daarom niet vaststellen of deze zorg daadwerkelijk heeft plaatsgevonden en nemen daarom deze lasten mee als onzekerheid voor onze controle.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen

Het college heeft voor het eerst de rechtmatigheidsverantwoording afgegeven Achtergrond Dit jaar heeft het college wederom een eigen oordeel gegeven bij de rechtmatigheid van de jaarrekening. Deze rechtmatigheidsverantwoording is onderdeel van de jaarrekening en valt daarom binnen de reikwijdte van onze controle. Daarmee zijn voor de raad waarborgen ingebouwd dat het college niet zomaar de verantwoording kan opstellen en afgeven.

Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Bij rechtmatigheid in dit kader bestaat er een duidelijke relatie met het financiële beheer. Baten, lasten en balansmutaties moeten rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rechtmatigheidsverantwoording door het college gaat dus primair om de financiële beheershandelingen. Rechtmatigheidscriteria In de rechtmatigheidsverantwoording legt het college verantwoording af over de volgende drie rechtmatigheidscriteria: • Begrotingsrechtmatigheid: handelt het college binnen de door u beschikbaar gestelde budgetten en kredieten. • Misbruik en oneigenlijk gebruik: zijn in (de uitvoering van) het beleid voldoende waarborgen opgenomen om misbruik of oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving te voorkomen of tegen te gaan? • Voorwaardencriterium: zijn de baten, lasten en balansmutaties in overeenstemming met wet- en regelgeving tot stand gekomen?

Alle andere criteria worden afgedekt door het oordeel van de accountant over het getrouwe beeld van de jaarrekening. Deze hoeven niet vermeld te worden in de rechtmatigheidsverantwoording.

Verantwoordingsgrens In de rechtmatigheidsverantwoording rapporteert het college over geconstateerde afwijkingen. Onder afwijkingen wordt verstaan fouten en onduidelijkheden over de rechtmatigheid van een financiële beheershandeling. U heeft ervoor gekozen om de verantwoordingsgrens vast te stellen op 1% van de werkelijke lasten, inclusief werkelijke toevoegingen aan de reserves. Dit is gelijk aan (afgerond) EUR 1,6 miljoen. Vaststelling door het college Het college heeft vastgesteld dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen EUR 5,5 miljoen bedraagt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde grens van EUR 1,6 miljoen. De reden voor de onrechtmatigheid is een samenloop van begrotingsonrechtmatigheid (EUR 5,1 miljoen) en onrechtmatige aanbestedingen (EUR 0,4 miljoen). De onrechtmatigheden zijn in meer detail toegelicht in de rechtmatigheidsverantwoording en de paragraaf Bedrijfsvoering. Hierin is ook opgenomen dat een deel van de begrotingsonrechtmatigheid als acceptabel moet worden aangemerkt. Dit gaat om een bedrag van EUR 4,5 miljoen. Overigens zou er geen sprake geweest zijn van onrechtmatigheid indien de autorisatie van de begroting op programmaniveau had plaatsgevonden.

Ons oordeel over de rechtmatigheidsverantwoording Wij hebben de werkzaamheden die door en namens het college zijn uitgevoerd om tot de rechtmatigheidsverantwoording te komen in detail beoordeeld. Op basis van deze werkzaamheden zijn wij niet tot een andere conclusie gekomen dan het college. Daarom hebben wij geoordeeld dat de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid.

11 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording In de tabel hieronder hebben wij ons mening gegeven over de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording. . Proces

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Leesbaarheid

Programmaverantwoording

Paragrafen

2024



2023

Belangrijkste reden classificatie niet-groen



• Er ontbreekt een duidelijke relatie tussen het gevoerde beleid en de (financiële) realisatie. In sommige clusters is deze relatie wel aanwezig, maar moeilijk uit de verantwoording te halen door de opzet en inrichting van de tabellen. • Er wordt goed inzichtelijk gemaakt of de beoogde activiteit is uitgevoerd, en zo ja, op welke wijze. Het blijft echter aan de interpretatie van de lezer of het achterliggende doel en maatschappelijk effect is behaald. • De belangrijkste financiële verschillen tussen begroting en realisatie zijn door het college per cluster toegelicht in de programmaverantwoording. Een samenvattende analyse waarin in één oogopslag op hoofdlijnen zichtbaar is waar de verschillen zitten tussen de slotnota en de jaarrekening ontbreekt.

Programmaverantwoording Paragrafen

Financiële positie

Informatiewaarde



Overeenstemming met jaarrekening



In overeenstemming met het BBV



Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Daarnaast hebben wij beoordeeld of de programmaverantwoording in overeenstemming is met de jaarrekening en voldoet aan alle eisen die het BBV eraan stelt.

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Legenda

Betekenis



Voldoet niet of beperkt aan de norm



Voldoet aan de norm, maar verdere verbetering is mogelijk om de raad beter in positie te brengen



Voldoet aan de norm en brengt de raad goed in positie

Bijlagen

12 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording

Paragrafen

Programmaverantwoording Paragrafen

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen In onze visie vormen de paragrafen een belangrijk onderdeel voor de raad om haar controlerende taak goed te kunnen uitvoeren. In deze paragrafen moet het college verantwoording afleggen over een aantal belangrijke beleidsmatige onderwerpen die dwars door de programma’s heen snijden. Daarom geven wij ook ten aanzien van de paragrafen ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde. Tevens beoordelen we of de paragrafen in overeenstemming zijn met de jaarrekening en voldoen aan alle eisen die het BBV aan de paragrafen stelt. Dit hebben wij per paragraaf gedaan. Op de volgende pagina’s hebben wij onze ons mening gegeven over de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording. Wij bevelen u aan om ook onze signaleringen ten aanzien van de paragrafen mee te nemen bij de verdere ontwikkeling van uw P&C documenten.

Voor de paragrafen geldt dat de leesbaarheid en informatiewaarde erg verschilt per paragraaf. Naar onze mening ontbreekt het over de hele breedte nog wel aan een toereikende koppeling tussen de uitgangspunten van het beleid en de realisatie gedurende het jaar. Met andere woorden: wat stond er in de betreffende paragraaf in de begroting en wat is er uiteindelijk in de praktijk van terecht gekomen. De paragrafen bevatten over het algemeen wel voldoende informatie over het onderwerp van de paragraaf. De paragrafen Bedrijfsvoering, Weerstandsvermogen en Lokale heffingen voldoen niet aan de financiële verordening. Samenvattend komen wij tot de volgende aanbevelingen om de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen te verbeteren:: • Leg de inhoud van de paragrafen niet alleen langs de meetlat van het BBV, maar ook van de financiële verordening; • Versterk de koppeling tussen de paragrafen in de begroting en de paragrafen in de jaarrekening; • Voorzie kwalitatieve analyses van verklarende kwantitatieve analyses; • Maak meer gebruik van grafieken en infographics.

13 Samenvatting

Samenvatting

Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen Proces

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Lokale heffingen

2024



2023

Belangrijkste reden classificatie niet-groen



• Geen inzicht gegeven in de mate van kostendekkendheid per heffing voor alle rechten en bestemmingsheffingen die de gemeente in rekening brengt. • Uit de toelichting van de achterliggende (beleids)keuzes blijkt niet hoe de kostendekkendheid tussen verschillende onderdelen wordt bereikt door kruissubsidiëring, alsmede in welke mate er kruislings wordt gesubsidieerd.



• Een kwantitatieve duiding van deze risico’s door middel van maximale omvang van het risico enerzijds en de kans dat het risico zich voordoet anderzijds, ontbreekt. • Beperkte (grafische) analyse van de verplichte kengetallen vanuit het BBV • Er is geen melding gemaakt van de wijze waarop met conjuncturele risico’s en de omvang van het weerstandsvermogen wordt omgegaan (artikel 23 sub d financiële verordening) • Er is geen melding gemaakt van de wijze waarop met projectspecifieke risico’s wordt omgegaan bij het bepalen van de tussentijdse winstneming en de omvang van het weerstandsvermogen (artikel 23 sub e financiële verordening).



• Deze paragraaf is in de jaarrekening weer verder doorontwikkeld. Aan alle eisen uit het BBV en artikel 25 van de financiële verordening is voldaan. De leesbaarheid is goed, zeker voor een technisch onderwerp als financiering.

Programmaverantwoording

Paragrafen

Programmaverantwoording Paragrafen

Financiële positie

Weerstandsvermogen en risicobeheersing



Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Financiering

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen



Legenda

Betekenis



Voldoet niet of beperkt aan de norm



Voldoet aan de norm, maar verdere verbetering is mogelijk om de raad beter in positie te brengen



Voldoet aan de norm en brengt de raad goed in positie

14 Samenvatting

Samenvatting

Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen Proces

Jaarrekening

2024

2023

Belangrijkste reden classificatie niet-groen



• Compleetheid en detaillering van uitwerking verschilt per soort kapitaalgoed. • Wordt beperkt inzicht gegeven in de financiële consequenties die uit het beleidskader voortvloeien. • Geen meerjarenperspectief meegenomen voor inzicht in structurele karakter van de onderhoudskosten • Er ontbreekt een analyse van hetgeen nog niet goed gaat en waarom dit zo is. • Paragraaf voldoet niet volledig aan artikel 26 van de financiële verordening. Zo ontbreekt het gevraagde inzicht in de kosten voor externe inhuur, huisvesting en automatisering. Dit geldt ook voor de budgetten van de raad, griffie en accountant.

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Onderhoud kapitaalgoederen



Programmaverantwoording

Paragrafen

Programmaverantwoording Paragrafen Bedrijfsvoering



Verbonden partijen



Grondbeleid



Openbaarheid



Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Legenda

Betekenis



Voldoet niet of beperkt aan de norm



Voldoet aan de norm, maar verdere verbetering is mogelijk om de raad beter in positie te brengen



Voldoet aan de norm en brengt de raad goed in positie

Bijlagen

15 Samenvatting

Samenvatting

Onze analyse van uw financiële positie

Jaarrekening

In onze controleverklaring moeten wij expliciet aandacht besteden aan de geschiktheid van de door het college gehanteerde en onderbouwde veronderstellingen inzake het opvangen van financiële risico’s in relatie tot de financiële positie.

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Kengetallen BBV

Kengetallen BBV

Weerstandsvermogen

Weerstandsvermogen Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Om aan deze eis te voldoen hebben wij onder andere kennis genomen van de in jaarstukken opgenomen paragraaf “Weerstandsvermogen”, waarin het college de relatie heeft gelegd tussen de onderkende risico’s, de benodigde weerstandscapaciteit en het weerstandsvermogen Ten aanzien van deze analyse hebben wij overwogen of deze alle relevante informatie bevat waarvan wij als gevolg van de controle van de jaarrekening kennis hebben. Ons beeld van deze paragraaf hebben we eerder al gegeven. Een nadere analyse van uw weerstandsvermogen hebben we op deze pagina gegeven. Daarnaast hebben wij vastgesteld of de volgens het BBV verplichte financiële kengetallen in lijn liggen met de gangbare normen. In de grafieken op deze en de volgende pagina’s hebben we een overzicht opgenomen van de kengetallen die verplicht in de jaarrekening van uw gemeente moeten worden opgenomen. Deze hebben we afgezet tegen de waarden van de ratio’s van de gemeente over de afgelopen vier jaar, maar ook tegen de gemiddelde omvang van andere gemeenten met uw omvang en met Nederland als geheel. Uit deze analyse blijkt dat de financiële positie van uw gemeente als geheel nog steeds goed is, maar de afgelopen jaren meer en meer onder druk komt te staan. Dit uit zich voornamelijk in een stijgende netto schuldquote. In 2024 is ook de solvabiliteit verslechterd.

De reden is dat een lening van EUR 40,0 miljoen is aangetrokken ter financiering van het investeringsvolume met nagenoeg dezelfde omvang. Hierna hebben wij onze constatering per kengetal nader geduid.

Solvabiliteit De solvabiliteit van uw gemeente is in 2024 gedaald van 38,8% naar 32,6%. Zoals hiervoor reeds aangegeven wordt dit veroorzaakt door het aantrekken van een nieuwe lening van EUR 40,0 miljoen. De jaren daarvoor was de solvabiliteit stabiel tussen 37%-39%. In de begroting 2025 daalt de solvabiliteit verder met 8 procentpunten. Hiermee zou uw solvabiliteit bewegen richting de kritische grens van 20%. De reden hiervoor ligt in de onzekerheid ten aanzien van de financiering vanuit de Rijksoverheid in combinatie met toenemende taken en ambities. Ondanks de lagere solvabiliteit bevindt uw gemeente zich nog steeds in risicocategorie neutraal die de provincie gebruikt bij de uitvoering van haar toezichthoudende taak. Ten opzichte van andere gemeente van uw omvang en het landelijk gemiddelde was uw solvabiliteit in 2023 vergelijkbaar.

16 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Kengetallen BBV

Kengetallen BBV

Weerstandsvermogen

Onze analyse van uw financiële positie Netto schuldquote en gecorrigeerde netto schuldquote De (gecorrigeerde) netto schuldquote van uw gemeente is in 2024 sterk toegenomen van 48,7% naar 62,7%. In 2020 lag deze nog op 36,9%. De toename is, net als de daling van de solvabiliteit, te wijten aan de nieuw aangetrokken lening voor de financiering van investeringen in riolering, onderwijshuisvesting en infrastructuur. Vanuit haar toezichthoudende taak acht de provincie een (gecorrigeerd) netto schuldquote die lager is dan 90% als minst risicovol. Uw gemeente voldoet hier nog steeds ruimschoots aan. Ten opzichte van het landelijk gemiddelde en het gemiddelde van andere gemeenten met uw omvang, is uw netto-schuldquote hoger. Dit houdt voor een belangrijk deel verband met het relatieve hoge investeringsniveau dat u heeft.

Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Om de ambities en investeringen te financieren verwacht het college in de begroting 2025 dat er nog meer nieuwe leningen aangetrokken moeten worden. In de begroting 2025 is daarom rekening gehouden dat de netto schuldquote toeneemt naar 132,3%. Hiermee zou uw gemeente in het interval meest risicovol komen van de provincie. Zeker in combinatie met de dalende solvabiliteit komt de financiële positie van uw gemeente onder druk te staan.

Wij raden wij u aan om samen met het college na te denken over mogelijke maatregelen om dit te voorkomen. Hierbij kan gedacht worden aan het temporiseren van investeringen, het benutten van de belastingcapaciteit en het kritisch analyseren van de begroting op planningsoptimisme en realiteit.

17 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Kengetallen BBV

Kengetallen BBV

Weerstandsvermogen

Weerstandsvermogen Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Onze analyse van uw financiële positie Grondexploitatie Het relatieve belang van de grondexploitaties in de totale exploitatie van de gemeente is in 2024 iets toegenomen van 2,1% naar op 2,5%. Dit betekent dat de totale boekwaarde van uw grondexploitatie nagenoeg dezelfde verhouding houdt met de ontwikkeling van uw totale omzet. Met dit relatief lage percentage bevindt uw gemeente zich in de categorie minste risicovol. die de provincie hanteert bij haar toezichthoudende taak.

Ook ten opzichte van het gemiddelde van andere gemeenten is het financiële risicoprofiel van uw grondexploitaties laag. Dit gemiddelde is 5,6%. De reden van de lage ratio is dat het college de risico’s die in deze exploitaties aanwezig zijn al volledig voorzien heeft door middel van een verliesvoorziening. Daarom komen ze niet meer terug in deze ratio.

Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte is net als vorig jaar positief (beide jaren 4,3%). Dit houdt in dat de structurele lasten kunnen worden gedekt door structurele baten. Er is feitelijk sprake van een overschot in de exploitatie nadat alle incidentele resultaten zijn geëlimineerd. Dit is voor de provincie een belangrijk uitgangspunt bij de uitvoering van haar toezichthoudende taak. Het percentage ligt in 2023 iets boven die van andere gemeenten in Nederland. Hierbij moet wel aangetekend worden dat 2023 voor alle gemeenten een positief jaar is geweest. Ons is opgevallen dat het college in de begroting 2025-2028 voor de gehele periode een positieve structurele exploitatieruimte verwacht die schommelt tussen 4%-6%. Hiermee bent u één van de weinige gemeenten die verwacht om de ravijnjaren positief door te komen.

18 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie

Onze analyse van uw financiële positie Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit wordt berekend als de verhouding tussen de gemiddelde woonlasten voor een meerpersoonshuishouden met een eigen woning in uw gemeente en de landelijke gemiddelde woonlasten voor hetzelfde huishouden over het laatst bekende begrotingsjaar. Hiervoor hebben wij 2024 gebruikt. Om de berekeningen te maken hebben wij de definities aangehouden van het kennisinstituut Coelo. Dit instituut gaat voor de bepaling van het gemiddelde bedrag aan OZB uit van de gemiddelde WOZ waarde van een koopwoning in uw gemeente. Wij gebruiken de definitie van Coelo om aan te sluiten bij de informatie die openbaar gemaakt is door het CBS.

Kengetallen BBV

Weerstandsvermogen

Weerstandsvermogen Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

De omvang van de belastingcapaciteit in uw gemeente is iets toegenomen van 92,9% naar 94,4%. Hiermee bevindt uw gemeente zich nog steeds in de categorie minst risicovol binnen het toezichtkader van de provincie.

De belastingcapaciteit in 2023 lag op 92,9%. Andere gemeenten met uw omvang zaten in 2023 op een belastingcapaciteit van 96,2%. Dit betekent dat de woonlasten voor inwoners van uw gemeente relatief goedkoop zijn. Het betekent ook dat u ten opzichte van andere gemeenten de komende jaren meer mogelijkheden hebt om de belastingverhoging te gebruiken als structureel algemeen dekkingsmiddel.

19 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Kengetallen BBV

Kengetallen BBV

Weerstandsvermogen

Weerstandsvermogen Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Onze analyse van uw weerstandsvermogen In de paragraaf Weerstandsvermogen is door het college een analyse gemaakt van het weerstandsvermogen van uw gemeente per 31 december 2024. Eerder in dit rapport hebben wij een aangegeven hoe wij aankijken tegen de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragraaf Weerstandvermogen. In deze paragraaf gaan we dieper in op de analyse die door het college gemaakt is. Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de financiële risico’s die de gemeente loopt en de buffers die gemeente vrij beschikbaar heeft om deze risico’s op te vangen (de weerstandscapaciteit). Uit de analyse van het college blijkt dat het weerstandsvermogen in 2024 fors gedaald is van 18,3 naar 6,8. Hiermee is het weerstandsvermogen overigens nog steeds uitstekend. Daarnaast voldoet het ruim aan de norm die u als raad zelf gesteld heeft van 1,0-1,4. Uw weerstandsvermogen nader geanalyseerd De daling van het weerstandsvermogen komt vooral doordat de financiële omvang van de risico’s fors toegenomen is van EUR 2,2 miljoen naar EUR 6,7 miljoen. De belangrijkste oorzaken van de toename zijn nieuw geïdentificeerde risico’s, waaronder de risico’s in verband met de versnelde woningbouw (1,0 miljoen), de kwantificering van het risico van de realisatie van het Visserij Ontwikkel Plam (VOP) voor EUR 1,0 miljoen en de impact van de vermindering van de algemene uitkering.

De beschikbare weerstandscapaciteit is toegenomen van EUR 40,5 miljoen naar EUR 45,9 miljoen. Deze toename is vooral te danken aan de hogere algemene reserve door het positieve resultaat, alsmede door een toename van de onbenutte belastingcapaciteit.

Objectiviteit van de benodigde weerstandscapaciteit Een belangrijk nadeel van de benodigde weerstandscapaciteit is dat deze subjectief is. Het is volledig afhankelijk van de kwaliteit van het risicomanagement en de mogelijkheid om de maximale omvang en kans van voordoen van de risico’s te bepalen. In de praktijk is dit vaak weerbarstiger dan uit de paragraaf Weerstandsvermogen blijkt Zoals wij in onze managementletter aan het college hebben opgenomen, is het risicomanagement bij uw gemeente nog onvoldoende een onderdeel van de normale bedrijfsvoering. Het risicomanagementproces, waaronder het denken en handelen vanuit risico’s, wordt nog niet integraal beleefd en toegepast in de organisatie. Hierdoor kan niet zomaar gesteld worden dat de risico’s die genoemd zijn in de paragraaf juist en volledig zijn. Wel vormen ze naar onze mening een goede afspiegeling van het risicoprofiel van uw gemeente in vergelijking met andere gemeenten.

20 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein Schattingen binnen het fysiek domein zijn evenwichtig. Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2024 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht. Managementschatting

Rentetoerekening aan jaarschijven aangepast aan wijziging BBV De wijze waarop de toerekening van de rente aan de grondexploitaties moet plaatsvinden is gelijk getrokken aan de rentetoerekening aan andere activa. Voorheen mocht alleen rente worden toegerekend op basis van de werkelijke rente over het vreemd vermogen van de gemeente. Met de wijziging vindt rentetoerekening plaats op basis van de reguliere omslagrente. De verwachting is dat deze wijziging zal leiden tot hogere rentelasten in de grondexploitaties.

Oordeel

Waardering immateriële vaste activa

Evenwichtig

Waardering materiële vaste activa

Evenwichtig

Schattingen gehanteerd bij waardering van grondexploitaties De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op, de zogenaamde jaarschijven, waarin een schatting is opgenomen van de te maken kosten en opbrengsten. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de gehanteerde uitgangspunten en parameters beoordeeld. In de tabel op de volgende pagina zijn onze bevindingen weergegeven.

Wij hebben geconstateerd dat het college bij de actualisaties van de grondexploitaties per 1 januari 2025 rekening heeft gehouden met deze wijziging in het BBV. Daarom achten wij de schatting van de gehanteerde rekenrente evenwichtig. De rekenrente die is gebruikt voor de actualisatie per 1 januari 2025 bedraagt 1,77%. Vorig jaar was dit percentage nog 1,52%.

21 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein Managementschatting

Oordeel

Toelichting

Gehanteerde rekenrente

Evenwichtig

Zie onderbouwing op de vorige pagina.

Evenwichtig

De gehanteerde kostenstijging voor 2024 en verder is gelijkgesteld aan de gemiddelde werkelijke stijging over de laatste vijf jaar en bedraagt 4,78% (2023: 4,76%).. Dit percentages valt binnen het interval dat extern specialist Metafoor geeft in haar Outlook Grondexploitaties 2025. Op basis hiervan vinden wij de kostenschattingen evenwichtig.

Voorzichtig

Bij de opbrengstenstijging gebruikt het college een doorkijk op langere termijn van de grondprijsontwikkeling. Op basis hiervan heeft het college de opbrengststijging vastgesteld op 2% voor alle typen vastgoed. De door Metafoor gehanteerde opbrengstenstijging kent een differentiatie naar soort vastgoed (woningbouw, sociale woningbouw, bedrijventerrein). De indexatie voor sociale woningbouw is over de hele periode vastgesteld op 1%. Voor reguliere woningbouw daalt de jaarlijkse indexatie van 9% naar 7% naar 5% om vanaf 2028 langjarig op 2% uit te komen. Voor bedrijventerreinen wordt vanaf 2025 structureel een indexatie van 2% ingerekend. Dit is een andere invalshoek dan het college hanteert. Op basis van de gewogen gemiddelde percentages van Metafoor, vinden wij de schattingen van het college voorzichtig..

Evenwichtig

De programmering van de grondexploitaties is gebaseerd op actuele omstandigheden van de markt, gemaakte afspraken met marktpartijen. interne en externe adviezen, onderzoeken en politieke uitgangspunten ten aanzien van woningbouw en werkgelegenheid. Wij achten de op marktinformatie gebaseerde inschatting voor de programmering evenwichtig op basis van de door ons uitgevoerde werkzaamheden.

Evenwichtig

De prijzen zoals ingerekend in de grondexploitaties zijn gebaseerd op marktinformatie of taxaties, die hun weerslag hebben in de grondprijzenbrief die door de raad wordt vastgesteld. Voor een aantal taxaties is de grondwaarde residueel bepaald. Wij achten voor 2025 en verder de gehanteerde prijsstelling voldoende onderbouwd.

Informatiewaarde jaarverslag

Kostenstijging

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein

Opbrengstenstijging

Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Gehanteerde programmering

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Verkoopprijzen

22 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein Grondexploitaties zijn geactualiseerd. Als onderdeel van de jaarafsluiting heeft er een actualisatie van de grondexploitaties plaatsgevonden. Op de volgende pagina hebben wij de resultaten hiervan grafisch weergegeven.

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle

De boekwaarde van de grondexploitaties is toegenomen met EUR 0,6 miljoen tot een bedrag van EUR 3,9. De reden hiervoor is dat de grondverkopen in 2024 lager zijn geweest dan de investeringen die gedaan zijn. Hieronder hebben wij dit samengevat. De totale investeringen in 2024 bedragen EUR 1,9 miljoen en kunnen als volgt worden gespecificeerd:

Investering

Fysiek domein

Bedrag in EUR miljoen

Sociaal domein

Fysiek domein

Grondverwerving

0,4

Bedrijfsvoering

Sociaal domein

Bouw- en woonrijp maken en andere inkopen

1,3

Bedrijfsvoering

Rentetoerekening

0,1

Uren interne medewerkers

0,1

Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Tegenover de investeringen staan opbrengsten voor een totaalbedrag van EUR 0,9 miljoen. Deze kunnen als volgt worden gespecificeerd: . Bedrag in Opbrengst EUR miljoen Verkoop grond

0,9

Overige opbrengsten (inclusief rentetoerekening)

0,0

Met de investeringen en verkopen is een verschil van EUR 1,0 miljoen verklaard. Het resterende verschil van EUR 0,4 miljoen in de boekwaarde wordt veroorzaakt door de boekhoudkundige presentatie van de verliesvoorziening die getroffen is voor de grondexploitatie Lelypark. In de jaarrekening was deze voorziening voor EUR 0,8 miljoen gepresenteerd als apart bedrag onder de voorzieningen. De reden hiervoor is dat de waarde van een grondexploitatie onder de balanspost Bouwgronden in exploitatie niet negatief mag worden door een verliesvoorziening. Omdat er geïnvesteerd is in de exploitatie Lelypark en de voorziening is afgenomen naar EUR 0,4 miljoen, is er geen aparte regel onder de voorzieningen meer nodig. De totale verliesvoorziening voor exploitatie Lelypark is in mindering gebracht op de boekwaarde die onder bouwgronden in exploitatie op de balans staan. Het effect hiervan is een verlaging van de grondexploitaties voor een bedrag van EUR 0,4 miljoen. Hiermee kan het volgende mutatieoverzicht worden opgesteld: Verloop

Bedrag in EUR miljoen

Stand 1 januari 2024

3,3

bij: investeringen

1,9

af: verkopen

(0,9)

af: presentatie verliesvoorziening Lelypark

(0,4)

Stand 31 december 2024

3,9

23 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein Verwacht resultaat grondexploitaties verbeterd door Lelypark Het totaal te verwachten resultaat van alle actieve grondexploitaties samen op eindwaarde bedraagt EUR 1,2 miljoen negatief. Vorig jaar was dit nog EUR 1,4 miljoen negatief. Dit kan als volgt worden gespecificeerd (bedragen in EUR 1,0 miljoen): Grondexploitatie

2024

2023

Robbenplaat

(1,0)

(0,9)

Hoornseweg

0,4

0,5

Lelypark

(1,2)

(1,6)

Overige

0,6

Totaal

(1,2)

(1,4)

Hieruit blijkt dat de belangrijkste reden van de positieve ontwikkeling de bijstelling van de exploitatie Lelypark is. Door deze bijstelling is het verwachte eindresultaat van Lelypark verbeterd van EUR 1,6 miljoen negatief naar EUR 1,2 miljoen negatief. Door sterk gestegen grondprijzen is de verwachte totale opbrengst toegenomen met EUR 1,3 miljoen tot EUR 4,9 miljoen. Hiertegenover staan wel hogere kosten, onder andere voor bouw- en woonrijp maken van EUR 0,9 miljoen.

Risico’s binnen grondexploitaties voldoende gedekt De reserve Risico Bouwgronden is toegenomen van EUR 3,2 miljoen naar EUR 3,6 miljoen. Dit is bijna net zo hoog als de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie per 31 december 2024. Er heeft net als in voorgaande jaren geen analyse plaatsgevonden of deze omvang nodig of toereikend is om de nog aanwezige financiële risico’s af te dekken. Op basis van de huidige balanswaarde en status van de lopende grondexploitaties lijken de financiële risico’s echter beperkt. De belangrijkste risico’s zitten in de exploitaties Robbenplaat en Lelypark. Voor deze exploitaties zijn reeds verliesvoorzieningen gevormd. Daarnaast zijn de berekeningen in het MPG 2025 voldoende voorzichtig. Hiervoor hebben wij deze variabelen nader beschouwd. Derhalve lijkt de reserve Risico Bouwgronden aan de hoge kant te zijn. Wij geven u in overweging om nadere afspraken te maken met het college over de wenselijke omvang van deze reserve, mede in het licht van toekomstige ontwikkelingen in de Nota Grondbeleid 2024.

24 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein

25 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein Schattingen binnen het sociaal domein zijn evenwichtig. Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2024 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht. Managementschatting Nog te betalen zorgkosten

Oordeel Evenwichtig

Afrekening Incluzio laat beschikbaar De lasten in uw jaarrekening die voortkomen uit de zorgprocessen komen voor het grootste deel uit de jaarrekening van Incluzio Hollands Kroon. De jaarrekening voorzien van een controleverklaring dient uiterlijk 1 juni van het volgende jaar door Incluzio bij de gemeente te worden aangeleverd. Omdat uw gemeenteraad de jaarstukken 2024 al in juni vaststelt, is de definitieve jaarrekening 2024 van Incluzio niet tijdig beschikbaar. Het college heeft de jaarrekening van de gemeente daarom opgesteld op basis van de voorlopige afrekening. Vlak voor het afronden van onze controle kwam de concept jaarrekening van Incluzio Hollands Kroon beschikbaar. In deze jaarrekening waren de kosten voor het sociaal domein EUR 33.000 lager dan in de voorlopige jaarrekening. Omdat dit bedrag lager is dan onze rapporteringstolerantie, hebben wij geen voorstel tot correctie gedaan. Daarnaast was pas medio juni bekend welke fouten en onzekerheden in de jaarrekening van Incluzio Hollands Kroon, waaronder de prestatielevering van de zorg, doorwerken in de jaarrekening van uw gemeente. Dit heeft vertragend gewerkt op de afronding van onze controle.

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

26 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein Wij hebben een analyse uitgevoerd van de kosten van uw sociaal domein. Hierbij hebben wij onderscheid gemaakt in de aard van de kosten en deze vergeleken met de primaire en bijgestelde begroting, alsmede met de werkelijke kosten over vorig jaar.

Informatiewaarde jaarverslag

Werkelijke kosten iets hoger dan in de bijgestelde begroting In de grafiek op de volgende pagina hebben wij de opbouw en ontwikkeling van de totale kosten in het sociaal domein opgenomen.

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing

De primaire begroting van het sociaal domein ging uit van EUR 49,7 miljoen aan totale kosten. In de tussentijdse rapportages is dit bijgesteld naar EUR 60,6 miljoen. De bijstelling geeft een indicatie dat de totale kosten in het sociaal domein bij de primaire begroting te laag waren ingeschat. Dit heeft de organisatie echter proactief gesignaleerd en gecorrigeerd in de bestuursrapportages 2024. De toename van de verwachte kosten heeft vooral plaatsgevonden bij het deelgebied participatie. Op hoofdlijnen kan de aangepaste begroting als volgt worden gespecificeerd: • Exploitatiekosten opvang ontheemden Oekraïne (EUR 4,2 miljoen) • Autonome stijging zorgkosten (EUR 1,7 miljoen) • Herverdeling personeelslasten over de clusters (EUR 4,1 miljoen) • Indexatie bijstandsbudgetten (EUR 0,8 miljoen)

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Wij merken op dat de aanpassingen, behoudens de autonome stijging van de kosten jeugdzorg, voor een belangrijk deel worden gecompenseerd door hogere Rijksbijdragen.

Opvang ontheemden en inkomensvoorziening hebben minder gekost De werkelijke kosten van het sociaal domein over 2024 bedragen EUR 59,7 miljoen en zijn hiermee EUR 0,9 miljoen (1,5%) lager dan in de bijgestelde begroting werd verwacht. De belangrijkste reden hiervan zijn de lagere kosten voor de omvang van ontheemden uit de Oekraïne en een voordeel op de uitkeringen, beide in het cluster Bestaanszekerheid. Hier staat een tekort tegenover in het cluster Zorg door een hogere afrekening van Incluzio, in het bijzonder door de negatieve effecten van het toepassen van het woonplaatsbeginsel. Deze verschillen zijn reeds door het college gecommuniceerd in de jaarrekening bij het programma Vitaliteit. Kosten sociaal domein in 2024 met 3,1% toegenomen De kosten van het sociaal domein over 2024 zijn met EUR 1,8 miljoen (3,1%) toegenomen ten opzichte van 2023. De belangrijkste reden hiervoor betreft het verhogen van het budgetplafond voor Incluzio, in het bijzonder bij de toegang en eerstelijnsvoorzieningen. In 2024 bedroeg dit plafond EUR 9,0 miljoen, tegen EUR 7,0 miljoen in 2023. Daarnaast valt op dat er een verschuiving binnen het cluster Zorg tussen de kosten voor Wmo en de kosten voor jeugdzorg. De kosten op de taakvelden die verband houden met Wmo zijn in 2024 gedaald met EUR 1,8 miljoen, terwijl de kosten voor de jeugdzorg met hetzelfde bedrag zijn toegenomen.

27 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein

28 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling aanvaardbaar Het college van burgemeester en wethouders van uw gemeente heeft de jaarrekening opgesteld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Als onderdeel van onze controle en met betrekking tot de jaarrekening hebben wij: • de aanvaardbaarheid van de toegepaste grondslagen voor financiële verslaggeving beoordeeld; en • de juistheid en de volledigheid van de toelichtingen beoordeeld.

APPA voorziening berekent op basis van nieuwe grondslagen De Rijksoverheid heeft besloten dat met de invoering van het nieuwe pensioenstelsel ook de Appa-pensioenaanspraken van politieke ambtsdragers in het pensioenfonds ABP ondergebracht moeten worden. Dit zal naar verwachting per 1 januari 2028 plaatsvinden. Dat betekent dat per die datum de genoemde voorzieningen toereikend moeten zijn om de collectieve waardeoverdracht naar het ABP te kunnen dekken.

Wij zijn van mening dat de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling die het college heeft gehanteerd bij het opstellen van de jaarrekening 2024 aanvaardbaar zijn.

Omdat het ABP strengere rekenregels hanteert voor de berekening van de pensioenverplichtingen, zal de overgang (negatieve) gevolgen hebben voor uw gemeente. Om deze gevolgen goed in te kunnen schatten, is een gezamenlijk onderzoek gestart van het ministerie van BZK, IPO, VNG en Unie van Waterschappen. Dit onderzoek is nog niet afgerond, maar de eerste resultaten geven een indicatie dat de voorziening met de nieuwe rekenregels fors hoger uit zal vallen.

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=HollandsKroon&id=174dbe69-5a8d-4d66-a1a9-7fd7794834c3