Coalitieakkoord samen bouwen aan vertrouwen.pdf

Samen bouwen aan vertrouwen Coalitieakkoord 2022 - 2026

2

Inhoudsopgave

1. Inleiding

4

2. Dienstverlening

5

3. Bedrijvigheid

7

4. Vitaliteit

11

5. Leefbaarheid

14

6. College van B&W

18

3

1. Inleiding

Hollands Kroon bestaat tien jaar. In die periode is vormgegeven aan een gemeente die bestaat uit een grote verscheidenheid aan gebieden, dorpen en kwaliteiten. Daarop willen we voortbouwen. Rondom de verkiezingen en het proces van coalitievorming hebben we veel inwoners en maatschappelijke partners gesproken. Daaruit werd duidelijk wat voor onze inwoners van betekenis is. We hebben dat vanzelfsprekend gebruikt als startpunt. Voor de bestuursperiode 2022 – 2026 vormen de fracties van Onafhankelijk Hollands Kroon, Senioren Hollands Kroon, GroenLinks, Partij van de Arbeid en D66 een brede coalitie. Van daaruit gaan we, samen met inwoners en maatschappelijk partners, de uitdagingen en opgaven aan die op ons pad komen. Vertrekpunt hiervoor is ons coalitieakkoord ‘Samen bouwen aan vertrouwen’. We zetten de koers uit voor een lokaal bestuur dat mensen als ‘dichtbij en menselijk’ beleven. We weten wat er leeft onder inwoners, zien wat belangrijk is en leveren waar mogelijk maatwerk. Initiatieven uit de samenleving worden ondersteund met raad of daad. We zien ook dat het deelnemen aan sport, cultuur of andere activiteiten tijdens de coronabeperkingen ontzettend gemist werd en dat herstel nog steeds veel aandacht vraagt. Die willen we geven, want juist zulke activiteiten vormen een belangrijk fundament van onze samenleving.

Hollands Kroon staat voor een belangrijke uitdaging om aan herstel van vertrouwen te werken en tegelijkertijd de opgaven van deze tijd het hoofd te bieden. Daarvoor gaan we met de gemeentelijke organisatie, college en raad samen aan de slag. We geloven dat samenwerking ons en onze gemeenschap uiteindelijk sterker maakt. Dat is ons uitgangspunt. We gaan met elkaar in gesprek, luisteren naar elkaars wensen en ideeën en bedenken gezamenlijk oplossingen. Iedereen kan meedenken en meedoen. We koesteren de kracht van onze inwoners, vinden het open gesprek belangrijk en steunen een open politiek debat. De komende periode zien we veel grote opgaven zoals klimaatverandering, duurzaamheid, betaalbare woningbouw en de energie- en warmtetransitie waar we onze weg met elkaar zullen moeten vinden. Met dit coalitieakkoord zetten we hiervoor een koers uit. Eén van de belangrijkste aspecten is dat we met een brede blik kijken naar nieuwe ontwikkelingen in Hollands Kroon.

4

Dit doen we vanuit het principe van ‘Brede Welvaart’. Hierbij staat het welzijn van onze inwoners centraal. De afgelopen jaren zijn er bijvoorbeeld veel (economisch) grootschalige ontwikkelingen geweest, maar heeft het gesprek over de effecten ervan op het woon- en leefklimaat onvoldoende ruimte gekregen. We willen alsnog ruimte bieden voor dat gesprek, voordat we de verdere koers bepalen. Dit past bij een duurzame en inclusieve samenleving met een toekomst die door de inwoners gedragen wordt. Dat betekent dat we ontwikkelingen op meer aspecten dan alleen economische groei zullen beoordelen. Ook zaken als gezondheid, onderwijs, duurzaamheid en milieu, leefomgeving, sociale cohesie en (on)veiligheid horen daarbij. De komende vier jaar willen we met die brede blik samen verder bouwen aan onze mooie gemeente. Hierbij staat dienstverlening voorop en gaan we het gesprek met inwoners op diverse thema’s aan om in samenwerking tussen college en raad inhoud te geven aan de toekomst van Hollands Kroon. Namens onze fracties, Alexander Bügel, Onafhankelijk Hollands Kroon Jip Pankras, Senioren Hollands Kroon Lilian Peters, GroenLinks Sylvia Buczynski, Partij van de Arbeid Maarten Versluis, D66

2. Dienstverlening 2.1 Samenwerking en verbinding

De bestuursperiode 2022-2026 staat in het teken van het vergroten van samenwerking en verbinding met inwoners, bedrijven en instellingen. Daarvoor voeren we onze gemeentelijke taken uit op een manier die past bij wat nodig is voor hen. We leveren goede dienstverlening die de leefwereld van inwoners, bedrijven en instellingen als vertrekpunt neemt, binnen de kaders van de raad. Wij zijn een organisatie die maatwerk levert als het moet en altijd oog heeft voor de menselijke maat. We kijken steeds wat we toe kunnen voegen aan de kracht van de samenleving. Met elkaar, voor elkaar. Communicatie Bij ons handelen is communicatie van groot belang. We zien dat daar een slag gemaakt moet worden. De wijze van communiceren van de afgelopen jaren voldoet soms niet aan de verwachtingen. We verbeteren dit en richten ons hierbij op verschillende zaken. Iedereen wordt respectvol bejegend en de communicatie (zoals toon of gebruik van vakjargon) wordt afgestemd op de inwoner, instelling of ondernemer die de gemeente benadert. We hebben aandacht voor de beweegredenen van mensen om een bepaalde vraag te stellen of een zorg uit te spreken. We vragen door en zorgen voor duidelijke aanspreekpunten bij de afhandeling. We merken dat het lastig is om alle inwoners goed te bereiken. Daarom vinden we het belangrijk dat de website goed toegankelijk is voor iedereen.

Naast onze eigen kanalen (zoals de website of nieuwsbrief) gebruiken we andere lokale media. Zodat we meer mensen bereiken.

Over de besluiten die genomen worden door het college communiceren we actief. Daarin vertellen we waarom we een bepaalde koers varen, maar ook welke voor- en nadelen tegenover elkaar afgewogen zijn en wat verder aandacht nodig heeft of beter kan. Hierin leveren we maatwerk. De aard van het genomen besluit bepaalt de vorm van de communicatie. Met name bij projecten en ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving willen we inwoners eerder bereiken. We zien het als taak en verantwoordelijkheid van de gemeente om te zorgen voor goede communicatie met - en (zo nodig) participatie van - inwoners. Communicatie helpt om het belang van projecten en visievorming duidelijk te maken, zodat inwoners kunnen afwegen hoe ze erbij betrokken willen zijn of welke kennis ze kunnen inbrengen. Zo brengen we gemeente en inwoners weer bij elkaar. Samenwerken in - en met de dorpen Om meer samenwerking in en met de verschillende dorpen te realiseren, richten we ons op het onderstaande: We zien veel potentie in dorpsraden. Door deze financieel te ondersteunen, geven we dorpen de kans om zich van onderop te organiseren. Daarom stellen we voor deze dorpsraden een klein budget beschikbaar om hun onkosten te vergoeden. Dorpsraden worden een belangrijk klankbord voor de gemeente, maar niet het enige klankbord. Ons vertrekpunt is dat we altijd in gesprek zijn met alle betrokkenen en belanghebbenden.

5

We zien de afstand tussen de gemeente en de dorpen steeds groter worden. Om deze afstand te verkleinen gaan we werken met dorpsmanagers. Deze personen weten wat er in een gebied speelt, zijn het aanspreekpunt namens de gemeente en kunnen de vertaalslag maken naar de gemeente van wat er speelt en leeft in een dorp. Zodat we hier rekening mee kunnen houden in plannen en projecten. Zij worden het gezicht van de zaak en zijn gemakkelijk benaderbaar. Zo vergroten we het contact tussen inwoners en de gemeente. Samenwerkingsverbanden De maatschappelijke opgaven zijn complex en als Hollands Kroon kunnen we dit niet alleen. Daarom investeren we in samenwerkingsverbanden (bijvoorbeeld in de regio of de P10). We verbeteren de samenwerking in zowel de uitvoering als de bestuurlijke kaderstelling. Participatie Naast het verbeteren van onze communicatie zetten we ook extra in op participatie. Dat doen we door vroegtijdig in gesprek te komen met inwoners, of door te experimenteren met nieuwe participatievormen. Op deze manier kunnen we op een goede manier vooraf de maatschappelijke discussie voeren en na afloop op de juiste manier evalueren. Ook vinden we het belangrijk dat jongeren invloed kunnen uitoefenen op hun leefomgeving. Door ze vaker te betrekken bij opgaven op voor hen interessante

6

onderwerpen vergroten we hun betrokkenheid en burgerschap voor nu en later. Hun perspectief is waardevol omdat zij op een onbevangen/andere manier naar de wereld kijken. We continueren de HK Jongerenweek en breiden dit waar mogelijk uit. Ook komt er een kinderburgemeester.

2.2 Bestuurscultuur Als coalitiepartijen hechten we waarde aan de samenwerking met andere partijen in de raad. Vanuit de coalitie zoeken we verbinding met de hele raad en nemen we initiatief voor overleg met de oppositiepartijen. Hierdoor creëren we samen mogelijkheden voor breder gedragen besluiten. We versterken het BOB-model (Beeldvorming, Oordeelsvorming, Besluitvorming) door de beeldvormende vergaderingen beter te benutten. Inwoners moeten hier op een laagdrempelige manier aan mee kunnen doen. In plaats van de focus op het verstrekken van informatie, gaat het met name om meer ruimte voor gesprek en debat met inwoners, instellingen en bedrijven of andere belanghebbenden. Daarnaast laten we het inwonersspreekuur een week voor de besluitvormende vergaderingen plaatsvinden. Op deze manier krijgen we meer tijd om de opgehaalde informatie zorgvuldig te betrekken bij de oordeels- en besluitvorming. We houden het delegatiebesluit tegen het licht. We erkennen het belang van snelheid door bevoegdheden bij

het college te leggen, maar willen politiek en maatschappelijk gevoelige dossiers altijd aan de raad voorleggen. Als coalitie willen we niet alleen plannen maken, maar ook lering trekken: wat kunnen we beter doen? Het monitoren van de door ons nagestreefde effecten is van belang: wat stop je erin en wat is het resultaat? We houden dit beter in de gaten en zetten (waar mogelijk) actief de plan, do, check, act cyclus in met een menselijk oog en oor.

2.3 Lerende organisatie Het vertrouwen van inwoners in de overheid is momenteel historisch laag. Ook in Hollands Kroon. Wij trekken ons dit aan. In 2019 heeft de toetsingskamer van Hollands Kroon aan BMC de opdracht gegeven om te onderzoeken in hoeverre de organisatie van de gemeente Hollands Kroon sinds de oprichting effectief en efficiënt is gebleken en of de strategische visie uitvoerbaar is geweest en ten uitvoer is gebracht. In juni 2020 is het onderzoek gepresenteerd met een aantal aanbevelingen. Deze gaan we als coalitie samen met de gemeentelijk organisatie actief oppakken. We zien de organisatie als motor van de beoogde veranderingen. Vanuit de gemeentelijke organisatie willen we meer reflectie op hoe er nu wordt gewerkt om daar gezamenlijk lering uit te trekken. Op basis daarvan maken we als gemeentebestuur duidelijke afspraken over wat we verwachten qua ondersteuning en advisering om de coalitiedoelen te behalen. Dit is een continu proces. We evalueren deze afspraken. Daarnaast kijken college, raad en gemeentelijke organisatie jaarlijks kritisch terug om te zien waar het beter kan en hoe dat kan worden bereikt. Op die manier werken we als politici en ambtenaren samen aan het herstel van vertrouwen van inwoners en ondernemers.

2.4 Financiën Gelet op de ambities in het coalitieakkoord moeten we de komende jaren extra investeren. Uitgangspunt voor de komende periode is uiteraard wel een jaarlijks sluitende begroting met voldoende reserve. Het weerstandsvermogen moet minimaal op niveau C uitkomen. We bevinden ons in een onzekere tijd: momenteel is de inflatie hoog en stijgen de kosten van onder andere bouwmaterialen snel. We verhogen de lokale belastingen liever niet met meer dan de inflatiecorrectie, maar houden de mogelijkheid open om dit wel te doen als het noodzakelijk is. Ook werken we beleid voor het kostenverhaal uit om ontwikkelaars bij te laten dragen aan

voorzieningen in de gemeente. Zo benutten we de kracht van ontwikkelingen optimaal voor de inwoners. Soms verdienen investeringen zichzelf terug, door bijvoorbeeld het verhogen van de kwaliteit van de openbare ruimte. We wegen dat zorgvuldig af.

3. Bedrijvigheid

3.1 Afwegingskader nieuwe ontwikkelingen Bij de keuze voor vestiging van nieuwe bedrijven in de gemeente zetten we in op innovatieve bedrijven die bijdragen aan een duurzame en circulaire economie. Toch willen we niet zomaar verder groeien. De afgelopen jaren zijn er in korte tijd veel grootschalige ontwikkelingen geweest in de Wieringermeer, waarbij onvoldoende ruimte was voor participatie en maatschappelijk debat over de effecten op het landschap en het woon- en leefklimaat. Daarom maken we eerst een ‘pas op de plaats’ met grootschalige ontwikkelingen zoals bijv. nieuwe datacenters en kassen en handhaven we vooralsnog de huidige contouren van Agriport. De gemeentelijke overeenkomsten, besluitvorming en voorgenomen ontwikkelingen rondom de vestiging van datacenters worden onafhankelijk onderzocht. De resultaten van dit onderzoek worden openbaar en gezamenlijk met de conclusies van het maatschappelijk debat gepresenteerd. Uitgangspunt voor de vestiging van nieuwe bedrijven is een

7

positieve maatschappelijke bijdrage. Als gemeente willen we de dynamiek van grootschalige ontwikkelingen en investeringen in onze regio benutten als vliegwiel voor een brede welvaart in Hollands Kroon. Bij grootschalige projecten hanteren we daarom vanaf nu uitgebreide participatie vooraf, maar ook tijdens het proces als dat noodzakelijk is. Tegelijkertijd starten we met het opzetten van het ‘Brede Welvaart Kader’. Een afwegingskader voor nieuwe initiatieven van grootschalige- en bedrijfsontwikkelingen op basis van de economische, sociale, ruimtelijke en duurzame meerwaarde voor korteen lange termijn. Ontwikkelingen moeten niet enkel bijdragen aan economische ‘groei’, maar ook aan sociale en maatschappelijke doelstellingen. Bij het opzetten van dit afwegingskader is participatie en een maatschappelijke discussie met inwoners en ondernemers essentieel. Om deze discussie te kunnen voeren vragen we input van deskundigen op het gebied van economie, duurzaamheid en planologie. Het gebruik van dit afwegingskader leggen we vast in de omgevingsvisie.

3.2 Bedrijventerreinen We gaan onderzoeken hoe we bedrijventerreinen gaan opknappen en vergroenen. We maken bestaande bedrijventerreinen mooier, groener en duurzamer, waarbij we werken aan energie-neutrale bedrijventerreinen. De huidige bedrijven in Hollands Kroon proberen we zo goed mogelijk te ondersteunen met oog voor de brede welvaart. Bij nieuwe ontwikkelingen gaan we in gesprek met inwoners en houden we oog voor de kwaliteit van het

8

landschap. De bedrijvigheid moet zo goed als mogelijk worden ingepast in de omgeving waarin het plaatsvindt. We richten een systematiek in waarbij bedrijven worden verplicht om bij (her-)ontwikkelingen een financiële bijdrage te leveren aan herstructurering of landschappelijke inpassing. Hiervoor maken we optimaal gebruik van de wettelijke mogelijkheden.

3.3 MKB en lokale ondernemers De bedrijvigheid in Hollands Kroon draagt vooral bij aan de lokale economie en het lokale welzijn van de inwoners. We zien het MKB en lokale ondernemers als de verbindende factor van grotere en kleinere dorpen. We creëren daarom randvoorwaarden om lokale ondernemers, die cruciaal zijn voor de leefbaarheid in de dorpen, te behouden en de aantrekkelijkheid van lokale winkelcentra te vergroten. Het ondernemersloket beoordeelt iedere (aan)vraag op alle mogelijke aspecten en organiseert hierbij brede ondersteuning. Om dit mogelijk te maken en bedrijven beter te kunnen bedienen bij hun (aan)vragen investeren we in extra kennis en capaciteit. Op die manier kunnen we (aan)vragen sneller beoordelen en zijn we in staat om meer aan de voorkant mee te denken en duidelijkheid te scheppen naar ondernemers. Het uitgangspunt voor de gemeente en haar onderaannemers is maatschappelijk verantwoord ondernemen. Ons streven is een gemeente die duurzaam, circulair en diervriendelijk inkoopt en handelt. Binnen de

gemeentelijke aanbestedingsregels gaan we onderzoeken of we hier nog meer aan kunnen doen.

3.4 Agrarische sector en visserij Door gunstige omstandigheden, zoals een goede ligging en klimaat, sterke infrastructuur, gedegen kennis en beschikbaarheid van water, zijn agrarische bedrijven uit bijna alle landbouwsectoren in de gemeente vertegenwoordigd. Daarmee is de agrarische sector van groot belang voor de werkgelegenheid en bedrijvigheid en medebepalend voor de identiteit van Hollands Kroon. Maar de sector staat voor grote opgaven en wordt gevraagd om een bijdrage te leveren aan de klimaatcrisis en de biodiversiteit. De klimaatverandering met extreme regenval en extreme hitte, vraagt om beter watermanagement en meer schaduw. Daarnaast zijn er duurzaamheidsregels vanuit Europa (‘green deal’) en de Rijksoverheid. Ook worden er door hogere overheden eisen gesteld aan de uitstoot van schadelijke stoffen, zoals stikstof en CO2, het water- en energieverbruik en aan het gebruik van kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen. Daarom zetten we in Hollands Kroon in op de Agrarische Hoofdstad van de Toekomst. Samen met de sector willen we de landbouw waar nodig hervormen en de omslag versnellen naar duurzame, toekomstbestendige, circulaire en diervriendelijke bedrijfsvoering. De sector is in eerste instantie zelf aan zet.

De gemeente vervult een initiërende en actief assisterende rol bij de innovatie en het transformeren naar een duurzame en rendabele sector die perspectief houdt op toekomstbestendig ondernemen. De gemeente gaat via haar relatiebeheerder voor de agrarische sector het gesprek aan met agrariërs, inwoners, belangengroepen, de provincie en de rijksoverheid. Met partners onderzoeken we hoe we het beste natuur-inclusieve en circulaire landbouw kunnen realiseren. Bijvoorbeeld door het initiëren van pilots. We organiseren kennissessies en kunnen een eerste schakel zijn voor de agrariërs in het gesprek met de provincie en de rijksoverheid over bijvoorbeeld (nationale en Europese) subsidies. De visserij is belangrijk voor Den Oever en zit verankerd in de identiteit van het dorp en Wieringen als geheel. Daarom houden we de faciliteiten van de haven op orde. Samen met de vissers voeren we het gesprek met de rijksoverheid over verduurzaming en over het behoud van de visserij (met bijbehorende werkgelegenheid) voor Hollands Kroon. We zien dat de huidige energiecrisis een grote opgave

vormt voor de sector om het hoofd boven water te houden.

3.5 Arbeidsmigranten In Hollands Kroon zijn veel arbeidsmigranten aanwezig. In korte tijd is hun aanwezigheid een vanzelfsprekendheid geworden in onze gemeente. Arbeidsmigranten zijn voor een aantal bedrijven uit verschillende branches (o.a. de agrarische sector, techniek en zorg) in de gemeente op dit moment onmisbaar. Ze besteden een deel van hun inkomsten in de lokale economie, maar zorgen ook voor extra druk op de aanwezige voorzieningen. Ook nemen ze nauwelijks deel aan het maatschappelijk verkeer. We vinden een goede en veilige woonomgeving voor arbeidsmigranten van groot belang. De werkgevers zijn hiervoor in eerste instantie verantwoordelijk, waarbij de gemeente de bedrijven kan faciliteren. Illegale huisvesting pakken we aan door handhaving. Tegelijkertijd zien we dat de draagkracht haar grenzen kent in het accommoderen van nieuwe economische activiteiten, waarvoor arbeidsmigranten nodig zijn in Hollands Kroon en de regio. Dat betekent dat we goed moeten zorgen voor de arbeidsmigranten die er al zijn. Goede huisvesting (logies plekken) voor de al aanwezige arbeidsmigranten is belangrijk. Wanneer arbeidsmigranten zich permanent vestigen, ondersteunen we hen bij het integreren.

9

Bij nieuwe aanvragen toetsen we aan het nieuwe ‘Brede Welvaart Kader’ waarin de economische, sociale en maatschappelijke meerwaarde afgewogen wordt. Bij de keuze voor nieuwe bedrijvigheid in de gemeente houden we hier ook rekening mee. We benadrukken dat de inzet van arbeidsmigranten niet langer een motor voor economische groei mag zijn. We maken duidelijke afspraken met de regio en de provincie over een gelijkmatige verdeling van de huisvesting van arbeidsmigranten in de regio. We vergroten toezicht en handhaving.

3.6 Arbeidsmarkt en onderwijs We vinden het belangrijk dat er voldoende goed geschoold personeel beschikbaar is voor de bedrijven in Hollands Kroon en in de regio. Op dit moment is er een tekort aan arbeidskrachten zoals technisch personeel, personeel voor de energietransitie en verduurzaming, zorgpersoneel enzovoorts. Om voldoende personeel aan te trekken en de Kop regio te promoten als aantrekkelijke werk- en leeromgeving, gaan we door met de huidige regionale samenwerking op gebied van arbeidsmarkt en onderwijs. Daarnaast verkennen we of het mogelijk is om een AgriTech Campus in Hollands Kroon te vestigen. Hier kan kennis over high-tech- en duurzame landbouw in Hollands Kroon worden opgebouwd en uitgewisseld. De Campus kan ook voorzien in het opleiden van technisch - en ICT-personeel in Noord-Holland en Friesland en personeel voor de Agrarische Hoofdstad van de Toekomst.

10

3.7 Kust, recreatie en toerisme Hollands Kroon benut kustontwikkelingen voor de versterking van de landschappelijke, economische en recreatieve waarde. De koers voor Wieringen bestaat uit het versterken van de toeristische aantrekkelijkheid van de Kop (de cultuurhistorische dorpen, het buitengebied met de karakteristieken van het voormalige Waddeneiland en de diversiteit van de kust). Daarnaast verkennen we gemeentebreed de ontwikkelmogelijkheden voor recreatie en toerisme op land, aan de kust en op het water. We investeren in fietsen wandelroutes, openbare ruimte en een toegankelijk recreatief buitengebied, kuststrook en water. Hierbij houden we oog voor natuur en milieu en landschap. Dit sluit goed aan bij de behoefte van mensen aan ‘onthaaste recreatie’ zoals wadlopen, wandelen, fietsen, zeilen of kanoën. Waar mogelijk nemen we dit mee in lopende trajecten zoals de Waddenbaai en de Waddenagenda 2050. Ook blijven we sterk inzetten op het promoten van de toeristische en recreatieve mogelijkheden. In de omgevingsvisie wordt Den Oever bijvoorbeeld genoemd als ‘parel’ met toeristische en recreatieve mogelijkheden. Deze willen we benutten en daarom breiden we de recreatieve waarde van Den Oever uit. Naast recreatieve ontwikkelingen denken we hierbij aan het ondersteunen van initiatieven vanuit de samenleving met subsidies. Een voorbeeld zou een visserijmuseum kunnen zijn.

Ook nadert het 100-jarig bestaan van de

Zuiderzeewerken. Daarin starten we samen met andere overheidsorganisaties met fondswerving in voorbereiding op een groot toeristisch evenement in 2025 waarmee we Hollands Kroon en Noord-Holland op de kaart willen zetten.

4. Vitaliteit 4.1 Gezonde inwoners

Hollands Kroon heeft vele dorpen. We willen dat het voor inwoners fijn is om hier te wonen en dat dit bijdraagt aan een gezonde leefstijl. De dorpen en buitengebieden hebben een eigen sterke identiteit. Dit is het fundament van Hollands Kroon. Inzetten op het vergroten van de maatschappelijke cohesie en een gezonde leefstijl is daarbij een belangrijke vorm van preventie (voorkomen van zorg). Wij realiseren, samen met de maatschappelijk partners zoals het onderwijs en het verenigingsleven, meer mogelijkheden om elkaar te kunnen ontmoeten en om mee te doen. Hierbij denken we aan wijksteunpunten, speeltuintjes, dorpscentra en plaatsen waar kunst, cultuur en sport worden beoefend. Bij herstructureringsprojecten in de dorpen geven we de vitaliteit van het dorp een extra impuls. We doen dit in het bijzonder door meer in te zetten op cultuur en sport. Wij investeren in het programma Vitaliteit. Dit uit zich in extra investeringen in sport, kunst en cultuur en de locaties waar dit plaatsvindt, preventieve en positieve gezondheid, dorpshuizen en buurthuizen. Sterk verenigingsleven We zien de grote kracht van het verenigingsleven op het gebied van sport en (mentale) gezondheid. Ook deze organisaties hebben een grote klap gehad door corona. We willen hen ondersteunen om hier zo goed mogelijk uit te komen en te bereiken dat de gezondheid van de inwoners verbetert.

Om te bepalen hoe wij dit het beste kunnen doen, voeren we een inventarisatie uit van de behoeften en kansen. Als verduurzaming van accommodaties aan de orde is, kijken hoe dat meegenomen kan worden in het accommodatiebeleid dat geëvalueerd wordt. De uitkomsten van de inventarisatie geven input voor een nieuwe aanpak op het gebied van sport en bewegen. Hieruit blijkt of extra investeringen nodig zijn of dat andere ondersteuning gewenst is. We stellen een sport- en bewegingsbeleid op, waar we dit in verwerken.

Cultuur Cultuur is van wezenlijk belang voor de samenleving en een investering in de maatschappij. Het is ook een belangrijke economische sector. En ook hier geldt dat deze sector een grote klap heeft gekregen door corona. Om hier goed uit te komen, bieden we zoveel mogelijk steun. Samen met het Cultuur Platform Hollands Kroon zetten we cultuur nog beter op de kaart. We willen dat alle kinderen, los van het inkomen van de ouders, in aanraking komen met kunst en cultuur. We ondersteunen kunst in de openbare ruimte, bijvoorbeeld bij gebiedsontwikkeling of gemeentelijke accommodaties. We onderzoeken in ons accommodatiebeleid de ruimte voor broedplaatsen en ateliers voor jongeren en kunstenaars. We maken een stimulerend archeologie- en monumentenbeleid met onder andere aandacht voor de stolpboerderijen in Hollands Kroon. Erfgoed, archeologie, monumenten en historische (landschaps-)structuren willen we meer herkenbaar en zichtbaar maken. Waar nodig en mogelijk ondersteunen we eigenaren bij behoud en herstel hiervan. De rol van de gemeente wordt hierin actiever.

11

4.2 Zorg Een belangrijke opgave waar we als gemeente nog steeds voor staan is de transformatie van de zorg. Wij verstaan hieronder dat we samen met onze partners goede en preventieve zorg leveren aan inwoners. Ons uitgangspunt blijft dat de zorg zoveel mogelijk thuis of in de woonplaats plaatsvindt en dat de overbodige zorg zoveel mogelijk voorkomen wordt, waardoor deze inhoudelijk goed en betaalbaar blijft. We intensiveren de (boven)regionale samenwerking op de (jeugd)gezondheidszorg. Eigen regie Wij staan voor het centraal stellen van de zorgvrager. De zorgvrager weet vaak het beste welke zorg hij of zij nodig heeft. De doorgevoerde scheiding, bij de zorgpartner, van de toewijzing en de uitvoering van de zorg blijft in stand. We blijven dit goed monitoren. We blijven aandacht hebben voor het gebruik van onafhankelijke cliëntondersteuning. Ondanks dat dit aanwezig is, inwoners er op verschillende manieren op gewezen worden en we ook zien dat hier gebruik van wordt gemaakt, krijgen we ook nog steeds signalen dat dit onvoldoende bekend is. Er komt meer bekendheid over onafhankelijke cliëntondersteuning. We zien enkele uitdagingen op ons afkomen, zoals: 1. Het betaalbaar houden van de zorg Vanuit onze visie op de transformatie van de zorg proberen

12

we dit zo te beïnvloeden dat deze betaalbaar blijft. Inwoners krijgen altijd de zorg die zij nodig hebben. Daarbij wordt meer ingezet op preventie waarmee de instroom en de kosten kunnen worden beperkt. Helaas wordt dit ook beïnvloed door verschillende factoren die je als lokale overheid niet helemaal zelf in de hand hebt. Om hier toch goed op voorbereid te zijn, werken we verschillende toekomstscenario’s financieel uit. In deze scenario’s nemen we in ieder geval ook de impact van de bevolkingsontwikkeling (vergrijzing) op de zorg mee. Daarbij gaat het om zowel het beroep op de zorg (zorgvraag) als om de arbeidsmarkt (zorgaanbod). 2. De vergrijzing De verwachting is dat over twintig jaar de Kop bijna tweemaal zoveel 75-plussers heeft. Dit heeft impact op bijvoorbeeld de vraag naar huishoudelijke hulp of het aantal verpleeghuisindicaties. Maar ook op de arbeidsmarkt want ook het personeel in de zorg wordt steeds ouder met meer personeelstekorten als gevolg. We spelen hier beleidsmatig vanuit de Wmo proactief op in en samen met partners werken we aan de intentieverklaring ‘Van vergrijzing naar vernieuwing in de Kop van Noord-Holland’. Hierin maken we het mogelijk dat mensen langer zelfstandig kunnen blijven wonen en dat er daarnaast meer passende woningen voor de doelgroep beschikbaar komen. We betrekken hierbij het perspectief van de oudere zelf.

Voor het arbeidsmarktvraagstuk besteden we specifiek aandacht aan de zorgsector in het regionale programma Arbeidsmarkt & Onderwijs.

3. Zo dichtbij en thuis mogelijk organiseren van de zorg Hier raken de thema’s wonen en zorg elkaar. Enerzijds hebben we het hier over voldoende woningen met de mogelijkheden voor zorg aan huis voor de ouder wordende inwoners, zoals hierboven beschreven. Maar anderzijds hebben we het hier over voldoende woningen voor jongeren met een zorgvraag zodat zij in hun eigen woning aan een toekomst kunnen bouwen in plaats van langer dan noodzakelijk gebonden zijn aan het verblijven in een zorginstelling. We bouwen niet alleen op de corporaties, maar nemen hier zelf een aanvullende rol in. Ook zien we een link met de vrijkomende agrarische bebouwing. Voor ontwikkelingen als een Knarrenhof en/of Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) bieden wij planologische ruimte. Ook ondersteunen we praktisch bij het organiseren en aanvragen van de benodigde zorg.

4.3 Inclusieve samenleving Gelijke kansen We staan voor gelijke kansen voor iedereen. Er is in een vroegtijdig stadium aandacht voor kansengelijkheid onder kinderen, bijvoorbeeld via de scholen. Wij stimuleren het behalen van een zwemvaardigheidsbewijs door onder andere lage inkomens financieel te ondersteunen bij zwemonderwijs. Bijzondere aandacht is er voor de nieuwe Nederlanders. Dit zijn mensen die een toekomst in Hollands Kroon hebben. Wij vangen ze op en ondersteunen ze, zodat ze zo snel mogelijk kunnen meedoen in de maatschappij (het liefst via passend werk) en een waardig bestaan op kunnen bouwen. De diversiteit die nieuwkomers met zich meebrengen is een verrijking voor de gemeente. Wij staan voor goede integratie. We zien dat dit van twee kanten wat vraagt. Enerzijds richt het zich op de nieuwkomers zelf, waarbij we hen zo goed mogelijk willen helpen om goed in te burgeren. Nieuwkomers met een taalachterstand krijgen extra hulp. Anderzijds richt dit zich ook op de inwoners die al langer in Hollands Kroon wonen. We streven daarbij naar draagvlak bij de huidige inwoners van Hollands Kroon die daarmee kunnen helpen bij een goede inburgering.

Taalachterstand heeft onze bijzondere aandacht. We investeren extra in taalontwikkeling. Niet alleen voor nieuwkomers maar ook voor eigen inwoners met een taalachterstand. De pilot ‘Boekstart coach’ breiden we verder uit. Toegankelijkheid Belangrijk uitgangspunt is dat bij alles wat we doen, iedereen eraan kan deelnemen. We stellen hiervoor een lokale inclusieagenda op. Armoede en financiële problemen Onzekere inkomsten, stijgende vaste lasten en te weinig financiële buffers maken het voor mensen met een laag inkomen steeds lastiger om rond te komen. We zijn ons ervan bewust dat de bestaanszekerheid steeds meer onder druk komt te staan. We continueren wat er al gebeurt en breiden dit uit waar nodig. De focus ligt hierbij op de toegankelijkheid en communicatie zodat meer mensen op de hoogte zijn van de ondersteuning die er is en hier gebruik van kunnen maken.

Onderwijs Wij ondersteunen de IKC-ontwikkeling. De doorgaande lijn (0 tot 12) qua ontwikkeling vinden wij heel belangrijk. Alle scholen in het primair onderwijs worden de komende vier jaar een KindCentrum en daar waar het kan een Integraal KindCentrum.

13

5. Leefbaarheid 5.1 Wonen

Het tekort aan (betaalbare) woningen is nijpend en staat hoog op de agenda van dit college. We willen als gemeente een actievere rol spelen om dit probleem aan te pakken en de woningbouw te versnellen. We zetten in op het creëren van een evenwichtige voorraad van woningbouw voor alle doelgroepen. We streven op dit moment naar een woningbouwverdeling van: 30% sociaal, 30% middelduur en 40% vrije sector. Daarvoor stellen we spelregels ’30-30-40’ op die we als beleid voor initiatieven hanteren. Waar nodig gaat de gemeente een actiever woon- en grondbeleid voeren om samen met woningcorporaties en ontwikkelaars voor evenwichtige nieuwbouw te zorgen. Verder stellen we beleid op waarmee we kosten voor bijvoorbeeld maatschappelijke voorzieningen, openbare ruimte of infrastructuur kunnen doorberekenen aan ontwikkelaars De focus ligt op het bouwen binnen bestaand stedelijk gebied en we kijken ook naar kansen voor grootschaliger mogelijkheden in het buitengebied. Daarbij gaat het er ons ook om dat dorpen hun draagkracht behouden om bestaande voorzieningen en daarmee de leefbaarheid in stand te houden. Er wordt ruimte gecreëerd voor vernieuwende woonvormen, zodat er door ontwikkelaars of particulieren met initiatieven geëxperimenteerd kan worden. We willen ook ruimte geven aan nieuwe

14

methoden van bouwen en het gebruik van nieuwe circulaire bouwmaterialen. De bouwsector kan een grote bijdrage leveren aan het terugdringen van de CO2 uitstoot door bijvoorbeeld het gebruik van bio-based gewassen als bouwmateriaal. We zoeken actief aansluiting bij bestaande initiatieven (bijvoorbeeld de Green Deal Convenant Houtbouw van de Metropoolregio Amsterdam) en partners. Samen met de agrarische sector willen we innovaties verkennen en kansen benutten om natuur inclusief voor de bouw te gaan telen of reststromen daarvoor te benutten. De verdeling van hoeveel woningen er gebouwd mogen worden, wordt in de regio vastgesteld. Een deel van de arbeidsmigranten vestigt zich hier permanent en stroomt door naar de reguliere woningmarkt. Aangezien hier al een duidelijk tekort aan woningen is, gaan we met de provincie in gesprek om ter compensatie extra woningen toe te voegen aan het woningbouwcontingent in Hollands Kroon. We willen namelijk de mogelijkheid hebben om extra woningen te bouwen om zo sterke dorpen met een goed woon- en leefklimaat te behouden. De recent verschenen ‘Nationale Woon- en Bouwagenda’ van de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening onderschrijven we. Waar mogelijk en gewenst betrekken we de zes programma’s waar in de agenda naar

wordt verwezen zoveel mogelijk bij het vormgeven van het lokale woonbeleid en onze visie op volkshuisvesting. Dat uit zich onder meer bij het herijken van de lokale woonvisie, het opstellen van prestatieafspraken met woningcorporaties en de invulling van het actief voeren van regie op de woningbouwopgave in de gemeente. We actualiseren het woonbehoefteonderzoek om exact te bepalen wat per dorp de noodzakelijke voorzieningen en woonbehoeften van de huidige en toekomstige inwoners in Hollands Kroon zijn. Op basis daarvan herijken we de woonvisie. We zien woningbouw als medekostendrager voor landschapsontwikkeling. Woningbouw moet hand in hand gaan met landschapsontwikkeling, die medegefinancierd wordt uit de opbrengsten van de woningbouw. Omgevingskwaliteit Bij het uitwerken van de nieuwe omgevingsvisie gaan we voor de gebieden leefbaarheidskaders opstellen, afhankelijk van wat er per regio/dorp nodig is (bijv. natuur, verkeersveiligheid enzovoorts). Bij ontwikkelvraagstukken en bij herstructurering is klimaatadaptatie een leidend principe, zowel bij nieuwbouw als bij herstructurering. De Strategie Klimaatadaptatie Noordkop 2021-2026 is daarbij ons uitgangspunt. Voor bedrijventerreinen onderzoeken we het bijstellen van de nota Omgevingskwaliteit (welstand), zodat we beter kunnen sturen op ruimtelijke kwaliteit en landschappelijke inpassing.

Dorpsontwikkelingsvisies De herstructurering van de dorpen willen we actiever op gaan pakken. We willen de kwaliteit van de dorpen en leefbaarheid verbeteren. Daarom gaan we de ingezette koers naar gestructureerde dorpsontwikkeling verder uitwerken in ‘Dorpsontwikkelingsvisies’. We willen ieder jaar één dorpsontwikkelingsvisie opleveren in samenspraak met inwoners. In principe gaan we eerst aan de slag met de grootste dorpen, maar als er een specifieke aanleiding is om in een dorp aan de slag te gaan (bijv. grootschalige vervanging van de riolering) pakken we dit breed op. We werken dus opgavegericht. Een dergelijk moment grijpen we dan aan om te zien wat er moet worden gedaan om de kwaliteit en de leefbaarheid van het dorp te vergroten. Veiligheid We vinden een veilig woon- en leefklimaat van het grootste belang en willen het huidige niveau van veiligheid in stand houden. Dat is een collectieve verantwoordelijkheid van de overheid, inwoners en bedrijven. We gaan uit van

signalering en handhaving die past bij de situatie: oplossingsgericht in plaats van sanctiegericht. Hoe we hier de komende jaren verder aan bijdragen als gemeente werken we uit in de nieuwe Kadernota Veiligheid, die op dit moment wordt opgesteld. Bij het inrichten van de openbare ruimte is ook aandacht voor het vergroten van de sociale veiligheid.

5.2 Duurzaamheid Een basisprincipe van dit akkoord is duurzaamheid. Zowel voor woningbouw, bedrijventerreinen, agrarische - en andere bedrijven en de inrichting van de openbare ruimte geldt dat duurzaamheid één van de uitgangspunten is in beleid en uitvoering. Om dit zichtbaar te maken nemen we duurzaamheid op als één van de pijlers van het nieuwe Brede Welvaart Kader waarlangs we initiatieven en voorstellen beoordelen. Energie- en warmtetransitie De klimaatdoelstellingen voor de regio Noord-Holland Noord zijn vastgelegd in de RES NHN (Regionale Energie Strategie). Hierin hebben we met onze partners in de sub regio Noordkop afspraken gemaakt over hoe en waar we zon- en windenergie opwekken, hoe we duurzame alternatieven voor aardgas mogelijk maken, en hoe we de opslag en infrastructuur voor energie en warmte vorm gaan geven. Op de al vastgestelde RES hebben we als coalitie slechts beperkte invloed. Eens per jaar evalueren

15

we de uitvoering van de RES en vragen we als dat nodig is om actualisatie en bijsturing. In een recente brief van het ministerie van BZK aan de Tweede Kamer (zie kamerbrief d.d. 17 mei 2022) heeft het ministerie aangegeven nationale regie op dit thema te willen nemen. En de provincie opdracht te geven om ‘de nationale opgaven en doelen ruimtelijk te vertalen en te combineren met decentrale opgaven’. Als coalitie volgen we deze ontwikkelingen van het Rijk en de provincie actief en op de voet. We voeren met hen en andere partners vroegtijdig het gesprek hierover. In samenspraak met inwoners willen we voor de energietransitie bepalen wat we waar mogelijk willen maken. Dit werken we uit in het Koersdocument en de Omgevingsvisie. Uitgangspunten hierbij zijn dat het bijdraagt aan brede welvaart en dat het waar mogelijk primair lokaal profijt oplevert voor inwoners. We willen de opwekking van schone en duurzame energie meer faciliteren. We werken mee aan lokale initiatieven die bijdragen aan duurzame energie en de warmtetransitie. We hebben de ambitie om meer ruimte te geven aan zonne-energie. We zetten in eerste instantie in op ‘zon op dak’. We sluiten zonnepanelen op land niet op voorhand uit, maar we houden wel oog voor het behoud van flora en fauna van Hollands Kroon. Hoe we omgaan met toekomstige initiatieven voor windenergie verekennen we samen met inwoners.

16

We ondersteunen inwoners bij het verduurzamen van hun woningen via het regionale energieloket. De mix van energie voor woningen bepaalt daarbij mede waar we als gemeente op inzetten bij het stimuleren van duurzaamheid. De beperkingen in het elektriciteitsnet moeten worden opgelost, maar daarvoor is in eerste instantie de netbeheerder aan zet. Als gemeente handelen we snel en adequaat bij planologische verzoeken van de netbeheerder voor aanpassing of uitbreiding van de netinfrastructuur. We stimuleren het plaatsen van laadpalen voor elektrische auto's en fietsen en stimuleren de opslag van elektriciteit op buurt-, wijk- en dorpsniveau. Ook starten we met een innovatieve pilot waarbij voormalige ketelhuizen in oude wijken worden gebruikt voor de opslag van energie. De ontwikkelingen op het gebied van waterstof als energiedrager zijn onderdeel van de Regiodeal Maritiem Cluster. We gaan met de provincie en de gemeente Den Helder in gesprek om samen te bepalen welke ontwikkelingen vanuit het perspectief van brede welvaart wenselijk zijn en hoe we die samen kunnen realiseren. Klimaatadaptatie en biodiversiteit Klimaatadaptatie is een leidend principe. Dit geldt zowel voor woningbouw als voor de (her)inrichting van de openbare ruimte. Daarnaast versterken we de biodiversiteit door het planten van bomen, struiken en bijenlinten.

Vergroening is, naast duurzaamheid en klimaatadaptatie, een leidend principe bij het beheer en de

(her-)inrichting van de openbare ruimte, vooral in de dorpen. Om dit mogelijk te maken trekken we meer geld uit. Bij het versterken van de biodiversiteit gaan we met de agrarische sector, inwoners en andere belanghebbenden in gesprek over natuur-inclusieve landbouw. Circulariteit We stimuleren circulariteit en hergebruik van afvalstromen. Met partners onderzoeken we hoe we dit het beste kunnen realiseren, bijvoorbeeld door het initiëren van pilots. We kunnen een eerste schakel zijn voor de ondernemers in het gesprek met de provincie en de rijksoverheid over bijvoorbeeld subsidies. Milieu We maken ons als gemeente zorgen om de vergunningen die door de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied worden afgegeven voor het storten van zwaar vervuilde grond en onverwerkbaar afval uit andere delen van Nederland bij Afvalzorg in de Wieringermeer. Hierover gaan we in gesprek met de provincie Noord-Holland, die het bevoegd gezag heeft. Samen met ondernemers pakken we het probleem van de lichthinder van windmolens en kassen aan. Met de Omgevingsdienst NHN gaan we in gesprek over de toezicht en handhaving van lichtuitstoot en milieuvergunningen.

5.3 Infrastructuur Het OV is de laatste decennia in grote delen van Hollands Kroon steeds verder versoberd. Daardoor is het autogebruik en autobezit toegenomen. Voor de regionale bereikbaarheid is dat begrijpelijk- vanwege de schaarse overblijvende OV-verbindingen- maar tegelijkertijd brengt dat ook meer autogebruik in de dorpen met zich mee. Ook zien we dat de vormen van mobiliteit veranderen. Zo zijn er de afgelopen jaren veel meer elektrische fietsen bijgekomen. Het is belangrijk dat alle verkeersdeelnemers kunnen rekenen op goede verkeersveiligheid, waarbij de veiligheid van de kwetsbaarste verkeersdeelnemers het vertrekpunt is. We willen het gebruik van de fiets in de dorpen stimuleren en (waar mogelijk) autogebruik beperken.

Infrastructuur staat niet alleen in dienst van de gebruikers. De (negatieve) effecten op de woon- en leefomgeving in (met name) historische dorpen kunnen ongewenst groot zijn. Bijvoorbeeld door een hoge intensiteit van (vracht)autoverkeer met een hoge geluidbelasting op woningen. We willen daar bij herstructurering of knelpunten vanaf nu meer aandacht aan besteden. Verkeersituaties rondom scholen en veelgebruikte schoolroutes worden kritisch bekeken en autoluwer ingericht om de verkeersveiligheid van kinderen te vergroten. Met de provincie blijven we in gesprek over alternatieven voor de route door Westerland. We willen dat de situatie permanent onder de aandacht blijft, zodat we een duurzaam veilige woon- en leefomgeving bereiken.

Op basis van een (objectieve en subjectieve) knelpuntenanalyse stellen we jaarlijks een nieuw uitvoeringsplan voor verkeersknelpunten op. We kijken waar we de inrichtingsprincipes beter kunnen toepassen en pakken de bestaande verkeersknelpunten zo mogelijk versneld aan of grootschalig bij herinrichting van de openbare ruimte.

17

6. College van B&W Wij kiezen voor een college dat bestaat uit de burgemeester en vijf wethouders. Daarbij geldt de volgende portefeuilleverdeling:

Burgemeester Bestuurlijke vernieuwing* Openbare orde en veiligheid Algemene bestuurlijke zaken Juridische zaken Bezwaar en beroep Integrale handhaving Bestuurlijke samenwerking Communicatie Personeel en organisatie* Inwonersparticipatie

Economie en Brede Welvaart (OHK) MKB, Agrarische zaken & Visserij, bedrijventerreinen P10 – De Kop groeit! – Greenport NHN Innovatie en circulaire economie Gebiedsmanagers en dorpsontwikkelingsvisies Personeel en organisatie* Kunst, Cultuur en (Wereld) erfgoed Recreatie en Toerisme, 100 jaar Zuiderzeewerken Bestuurlijke vernieuwing* Aanspreekpunt voor Wieringen

Zorg (SHK) Zorg Welzijn Jeugd Onderwijs Onderwijshuisvesting Sport Subsidies Aanspreekpunt voor Anna Paulowna

Klimaat en openbare ruimte (GroenLinks) Openbare ruimte Verkeer, vervoer en infrastructuur Klimaatadaptatie en milieu Dierenwelzijn RES / Energietransitie / Warmte Inclusiviteit Archeologie en monumenten Aanspreekpunt voor Niedorp/Winkel

18

Ruimtelijke ordening (PvdA) Ruimtelijke ordening Wonen Omgevingsvergunningen Visievorming Ruimtelijke kwaliteit Vastgoed en grondzaken

Financiën (D66) Financiën Dienstverlening ICT Belastingen Arbeidsmarkt en onderwijs Werk en inkomen Gesubsidieerde arbeid / SROI Schulddienstverlening Aanspreekpunt voor Wieringermeer

*deze portefeuilles komen terug bij twee bestuurders.

Hollands Kroon, 28 juni 2022 Onafhankelijk Hollands Kroon Alexander Bugel Fractievoorzitter

Senioren Hollands Kroon Jip Pankras Fractievoorzitter

D66 Maarten Versluis Fractievoorzitter

GroenLinks Lilian Peters Fractievoorzitter

Partij van de Arbeid Sylvia Buczynski Fractievoorzitter

19

Gemeente Hollands Kroon De Verwachting 1 1761 VM Hollands Kroon Postbus 8 1760 AA Hollands Kroon T 088 - 321 50 00 E info@hollandskroon.nl www.hollandskroon.nl