C.12 Raadsbesluit Herijking Regionale Energiestrategie NHN 2024

Besluit raad Nummer

Contact en vragen via

C.12

Technischevragen@hollandskroon.nl

Portefeuillehouder

M.J. Versluis

Datum raadsvergadering 11 juli 2024

Datum B&W-besluit 18 juni 2024

Onderwerp Herijking RES Noord-Holland Noord 2024 Kern van het voorstel Met de Herijking RES 2024 worden de wijzigingen in de zoekgebieden ten opzichte van de RES 1.0 vastgesteld. Hierdoor kunnen de gemeenten en provincies deze wijzigingen opnemen in het omgevingsbeleid. Dit is belangrijk om te kunnen blijven koersen op de realisatie van de ambitie van 3,6 TWh vanuit de regio Noord-Holland Noord in 2030. Uit de Herijking RES 2024 blijkt dat er nog voldoende mogelijkheden zijn om de gezamenlijke ambitie van 3,6 TWh te realiseren. Voorgesteld besluit Het college van burgemeester en wethouders stelt de gemeenteraad voor: 1. in te stemmen met de Herijking RES Noord-Holland Noord 2024, als resultaat van de regionale samenwerking in de RES-regio Noord-Holland Noord, onder voorwaarde van de volgende wijzigingen vanuit de gemeente Hollands Kroon: •

toevoegen van het zoekgebied zon Amsteldijk;

•

verwijderen van het zoekgebied Wieringerhoek;

•

het zoekgebied zon Amsteldijk toe te voegen op de RES-zoekgebieden kaart;

2. deze wijzigingen mee te nemen bij de uitwerking van de uitvoeringsinstrumenten voor omgevingsbeleid. Wettelijke grondslag Landelijke opgave

Pagina

1/8

De Regionale Energiestrategie (RES) geeft invulling aan de afspraken uit het Nederlandse Klimaatakkoord (2019) waarin is afgesproken dat 30 energieregio’s in Nederland een Regionale Energiestrategie (RES) opstellen en afspraken maken om in 2030 samen 35 terawattuur (TWh) aan grootschalige hernieuwbare elektriciteit op land op te wekken. In de RES 1.0 was de landelijke planning voor de RES’en opgenomen: een tweejaarlijkse herijking RES. Het Nationaal Programma RES (NPRES) heeft deze planning gewijzigd. Er wordt herijkt wanneer kaders worden aangepast of wanneer er aanleiding voor is ontstaan. Een aanleiding kan bijvoorbeeld zijn: nieuwe (technologische) ontwikkelingen, nieuwe zoekgebieden en/of wijzigingen in zoekgebieden. De gemeenteraad besluit: conform besloten

Vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 11 juli 2024.

Griffier Sjaak Vriend HK 12-07-2024

Voorzitter A. van Dam (Rian) 14-07-2024

Pagina

2/8

Aanleiding De Regionale Energiestrategie (RES) geeft invulling aan de afspraken uit het Nederlandse Klimaatakkoord (2019) waarin is afgesproken dat 30 energieregio’s in Nederland een Regionale Energiestrategie (RES) vaststellen. De optelsom van alle 30 RES-en is 55 TWh. Landelijk is afgesproken dat dit het nieuwe streefdoel is voor de RES-opgave. Door de snelgroeiende vraag naar duurzame elektriciteit is op alle fronten extra inzet nodig. Daarnaast ligt er ná 2030 ook nog een grote opgave. Daarom blijft er landelijk en in de regio’s onverminderd gewerkt worden aan realisatie van het streefdoel van 55 TWh. In 2021 is de Regionale Energiestrategie 1.0 Noord-Holland Noord vastgesteld met daarin het gezamenlijke aanbod van de regio Noord-Holland Noord om 3,6 Terawattuur aan hernieuwbare elektriciteit op te wekken in 2030. Aanleiding en scope Herijking RES 2024 De Regionale Energiestrategie Noord-Holland Noord (RES NHN) is een dynamisch document. Eén van de uitgangspunten van de RES is dat er ruimte is en blijft voor innovaties, nieuwe zoekgebieden en initiatieven. Daarnaast zijn de zoekgebieden, sinds de vaststelling van de RES 1.0 in 2021, uitgewerkt en geconcretiseerd waardoor zoekgebieden zijn aangepast of afgevallen. Ook zijn er meerdere locaties aangemeld voor het OERProgramma (Opwek van Energie op Rijksvastgoed) en opgenomen in de Herijking RES 2024.

OER in de RES De OER-initiatieven zijn opgenomen in deze herijking van de RES voor Noord-Holland Noord. Omdat de locaties al zijn aangemeld bij het OER, door middel van collegebesluiten, is dit een toevoeging aan de RES waar niet opnieuw besluitvorming voor nodig is. De OER initatieven zijn namelijk begonnen als zoekgebieden in de RES 1.0. De OER-initatieven worden bekrachtigd door deze in de RES op te nemen. Daarmee is het inzichtelijk voor eenieder, ook in de RES-viewer. In Hollands Kroon gaat dit om de OER A7/A8. De andere OER projecten in Hollands Kroon zijn: •

OER Zon langs de A7 (voorloper van zoekgebied zon A7/A8 waar alleen afrit Middenmeer wordt onderzocht);

•

OER Wieringerhoek (zoekgebied Wieringerhoek).

In het voorjaar van 2023 is de Voortgangsrapportage RES in de colleges behandeld. Op basis hiervan is geconcludeerd dat de RES NHN toe is aan een herijking. Dit is met een regionaal persbericht gecommuniceerd. Hierin is de mogelijkheid tot het aandragen van initiatieven via de gemeente opgenomen. De kaders, uitgangspunten en de ambitie van de RES 1.0 voor Noord-Holland Noord blijven staan. In de

Pagina

3/8

doorrekening van de herijking zijn de actuele landelijke rekenregels voor benuttingspercentages en opbrengst per oppervlakte toegepast. Het advies en de inzichten van netbeheerder Liander, naar aanleiding van de wijzigingen, zijn eveneens onderdeel van de herijking. Beoogd bestuurlijk/maatschappelijk doel/effect De RES en daarbij behorende herijking levert via lokale invulling een bijdrage aan het behalen van de klimaatdoelstellingen. Dit is belangrijk want het gaat hierbij niet alleen om het beschermen van het milieu, maar ook om het waarborgen van de gezondheid, veiligheid en welvaart van de mensheid, zowel nu als in de toekomst. Motivering per voorgesteld besluit Sinds de RES 1.0 is er 0,26 TWh extra opwek bijgekomen in de RES regio NHN. In de komende zes jaar moet er nog 1,26 TWh gerealiseerd worden. Dit is een grote opgave, zeker omdat het steeds lastiger wordt om projecten van de grond te krijgen. Dit komt onder andere door netcongestie en 2e zonnebrief over de ontwikkeling van zonne-energie. Er zitten meerdere projecten in ‘de pijplijn’ die de komende jaren worden uitgevoerd. De regio blijft zich volop inzetten voor het realiseren van onze gezamenlijke ambitie van 3,6 TWh in 2030. Ook omdat er na 2030 nog een grote opgave ligt om meer duurzame energie te realiseren.

Voor de komende periode ligt de focus op versnelling van de uitvoering van de projecten en het geven van vertrouwen aan (lokale) initiatiefnemers om energieprojecten te kunnen realiseren. Doel Herijking RES 2024 De herijking van de RES heeft meerdere doelen. Voor de partners in de RES (gemeenten, hoogheemraadschap, provincie) is het van belang om hun ambities in de zoekgebieden op tijd te kunnen realiseren. Door de actuele wijzigingen en nieuwe ontwikkelingen vast te stellen in de Herijking RES 2024, kunnen de wijzigingen in het omgevingsbeleid van gemeenten en provincie worden opgenomen. Dit is belangrijk om te kunnen blijven koersen op vergunningverlening in 2025 en realisatie van de ambitie van 3,6 TWh in 2030. Voor de netbeheerder is de geactualiseerde en opnieuw vastgestelde kaart een uitgangspunt om uitbreiding van het elektriciteitsnetwerk te plannen. Als laatste, maar zeker niet als onbelangrijkste, geeft de herijking ook duidelijkheid voor de stakeholders: inwoners, maatschappelijke belangenorganisaties, ontwikkelaars, bedrijfsleven en andere belanghebbenden.

Pagina

4/8

Adviesbesluit 1: Instemmen met de herijking RES 2024 Noord-Holland Noord onder voorwaarde van wijzigingen Voor Hollands Kroon kan ingestemd worden met de herijking van de RES onder voorwaarde van een aantal wijzigingen. Deze zijn: 1. het toevoegen van het zoekgebied zon Amsteldijk; 2. het verwijderen van zoekgebied Wieringerhoek; 3. het zoekgebied zon Amsteldijk toe te voegen op de RES-zoekgebieden kaart. 1. Zoekgebied zon Amsteldijk Binnen de gemeente Hollands Kroon is er één toevoeging opgenomen in de Herijking RES 2024. Het gaat om het zoekgebied zon Amsteldijk. Zoekgebied zon Amsteldijk is een voormalige vuilstortlocatie. Door deze voormalige functie is het perceel voor weinig andere functies inzetbaar. De grond is in eigendom van de gemeente. De ontwikkeling grenst aan een Natuur Netwerk Nederland (NNN) gebied. De ontwikkeling kan met de juiste inrichting en meerjarig natuurbeheer ook een bijdrage voor de natuur zijn. 2. Zoekgebied Wieringerhoek Bij de RES 1.0 is opdracht gegeven om de Wieringerhoek te verkennen. Deze maakte daarom ook geen onderdeel uit van die RES 1.0. Bij de vaststelling van de RES 1.0 heeft de gemeente Hollands Kroon bewust de keuze gemaakt om in te stemmen met het zoekgebied Wieringerhoek om te verkennen wat de opbrengst van Buitendijks Plan 'Duurzaam Leefbaar’ zou kunnen zijn.

Het idee en de intentie was – zoals de RES ook functioneert – dat de gemeenteraad daarmee altijd nog nee kon zeggen in een volgende fase. Voldoende draagvlak is altijd uitgangspunt en vertrekpunt voor de RES 1.0 geweest. In de verkenning van RWS voor Wieringerhoek vanuit de Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW) is het Buitendijks plan ‘Duurzaam Leefbaar’ niet opgenomen in de voorkeursbeslissing van het ministerie vanwege een gebrek aan doelbereik, dan wel effecten op de leefomgeving of haalbaarheid. Het plan wordt door hen niet verder onderzocht vanuit PAGW. De gemeenteraad heeft dit ook meegewogen rondom de ontwikkelingen in de Kustvisie IJsselmeer. Mede daardoor nam het draagvlak af. Dit heeft ertoe geleid dat de gemeenteraad de motie M2023 10 heeft aangenomen waarin het college is opgeroepen om het zoekgebied Wieringerhoek te verwijderen uit de RES, omdat er geen draagvlak meer is voor een verdere uitwerking. In het memo van 7 december 2023 hebben wij u geïnformeerd over de voortgang van de motie M2023 10. Hierin is onder andere beschreven dat: “we deelnemen aan overleggen om te voorkomen dat het wel over ons gaat, maar niet met ons.” en dat daarbij de motie van de raad onder de aandacht gebracht blijft worden van de betrokkenen.

Pagina

5/8

De toevoeging van het nieuwe zoekgebied zon Amsteldijk en de wens van de gemeenteraad over de verwijdering van het zoekgebied Wieringerhoek is door het college aangedragen en regionaal afgestemd. De raad is hier op 13 december 2023 over geïnformeerd via een raadsmemo. Het door de raad benoemde afnemende draagvlak voor het zoekgebied Wieringerhoek in de samenleving en de ontwikkelingen in de pre voorverkenning OER zorgen ervoor dat het college nu concreet uitvoering kan geven aan de wens uit de motie M2023 10. Dit betekent concreet dat het college uw raad voorstelt het zoekgebied Wieringerhoek te verwijderen in de Herijking RES 2024, die nu aan u voorligt. Adviesbesluit 2: De wijzigingen mee te nemen bij de uitwerking van de uitvoeringsinstrumenten voor omgevingsbeleid Alle 17 gemeenten, de provincie Noord-Holland en het HHNK stellen de Herijking RES 2024 vast en bouwen daarmee voort op hun afspraken uit de RES 1.0. De besluitvorming over de Herijking RES 2024 is maatwerk: er zijn gemeenten met en zonder wijzigingen van zoekgebieden. In gemeenten met wijzigingen stelt de gemeenteraad de Herijking RES 2024 vast. Het is de bevoegdheid van de gemeenteraden om te besluiten over wijzigingen ten opzichte van de kaart van de RES 1.0 op eigen grondgebied en om deze wijzigingen vervolgens te borgen in het omgevingsbeleid.

In gemeenten zonder wijzigingen wordt de Herijking RES 2024 vastgesteld door het college van B&W en wordt deze ter informatie met de gemeenteraad gedeeld. Daarnaast besluiten het algemeen bestuur van het HHNK en Provinciale Staten over de gehele Herijking RES 2024. De Herijking RES 2024 wordt vóór de zomer 2024 vastgesteld door de gemeenten en het HHNK. In september start de besluitvorming door de provincie (november besluit Provinciale Staten). Vervolgstappen na besluitvorming Nadat de Herijking RES 2024 is vastgesteld, worden de gewijzigde en nieuwe zoekgebieden geborgd in omgevingsbeleid van de gemeenten (omgevingsplannen) en provincie (omgevingsverordening). De wijziging van de zoekgebieden wordt na besluitvorming verwerkt in de RES-viewer. Kanttekeningen en risico’s (incl. argumenten) Directeuren overleg (DG) Wieringerhoek Vanwege de gezamenlijke afspraken vanuit de RES 1.0 blijft het zoekgebied Wieringerhoek voor andere partijen onderdeel van de Herijking RES 2024. In het OER programma wordt op dit moment onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor een zon-op-water project. Eind september is er een Directeuren overleg (DG) gepland met de bij de pre voorverkenning OER (opwek energie op Rijksgronden) Wieringerhoek betrokken partijen over het stoppen of doorgaan met deze pre voorverkenning. Het college van Hollands Kroon brengt

Pagina

6/8

dan in om te stoppen met de pre voorverkenning. Dat is in lijn met hetgeen wat er ter besluitvorming voor ligt in dit raadsvoorstel. Op basis van de uitkomsten van het DG-overleg kunnen de andere betrokken partijen bepalen of, en zo ja, op welke wijze zij verder willen werken aan de uitvoering van zoekgebied Wieringerhoek. De gemeente Hollands Kroon werkt binnen het grondgebied van Hollands Kroon niet verder mee aan Zon-op-water ontwikkelingen in en rondom het zoekgebied Wieringerhoek. Verwijdering zoekgebied Wieringerhoek Als de Gemeente Holland Kroon besluit het zoekgebied Wieringerhoek te verwijderen bestaat er de kans dat de Gemeente Medemblik en de Provincie Noord-Holland verder gaan met het uitwerken van dit zoekgebied. Daarnaast heeft Het Meerlicht consortium een Rijkscoördinatieregeling (RCR) aangevraagd voor het Buitendijks plan. Hier is nog geen beslissing over genomen. Dit betekent dat de kans bestaat dat het Buitendijks plan tot uitvoering wordt gebracht door middel van een Rijkscoördinatieregeling. Een RCR gaat in tegen de wens die hier maatschappelijk leeft en kan dus niet op draagvlak rekenen. Juridische risico’s De RES 1.0 en ook de Herijking RES hebben geen planologisch juridische status. De RES krijgt pas juridische status wanneer deze wordt vastgelegd in documenten die vallen onder de Omgevingswet.

De RES wordt bestuurlijk vastgesteld, waardoor het bestuurlijk bindend is voor de instanties die het vaststellen. Alternatieven (incl. argumenten) Niet vaststellen Er kan voor worden gekozen de Herijking RES 2024 niet vast te stellen. Dit zou betekenen dat de standpunten, toevoegingen- en verwijderingen van zoekgebieden van de Gemeente Hollands Kroon niet worden meegenomen in het verdere Herijking RES 2024 proces van de Provincie Noord-Holland. Zoekgebied Wieringerhoek behouden Om als betrokken partij een grotere invloed te houden op ontwikkelingen in het zoekgebied zou het zoekgebied vooralsnog gehandhaafd kunnen worden. Gelet op de motie van de raad wordt dit niet voorgesteld.. Financiële gevolgen Kosten/opbrengsten Dekking binnen begroting Geen dekking binnen begroting

Geen kosten en geen opbrengsten. Programma: Cluster: Dekkingsvoorstel:

Pagina

7/8

Fiscale gevolgen Toelichting: Aan het vaststellen van de Herijking RES 2024 zijn geen kosten verbonden.

Communicatie In het RES-proces van Noord-Holland Noord wordt interbestuurlijk samengewerkt tussen de 17 gemeenten, de provincie en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK). De deelnemende overheden behouden daarin hun eigen rol en bevoegdheden waar het gaat over gemeentelijke, niet al vastgelegde, gezamenlijke, zoekgebieden en werken informerend, meningsvormend en beleidsvoorbereidend samen. In de uitvoering van de RES zijn de gemeenten verantwoordelijkom zoekgebieden verder te concretiseren en samen met initiatiefnemers de haalbaarheid van projecten te onderzoeken. Daarnaast zorgen gemeenten voor kaders voor participatie en lokaal eigendom, afstemming met de netbeheerder, de buurgemeenten en waar nodig met de provincie en het hoogheemraadschap. Voor de Herijking RES 2024 is om die reden geen regionaal, uniform participatieproces georganiseerd zoals in de aanloop naar de RES 1.0. Participatie is na de vaststelling van de RES 1.0 maatwerk geworden en vindt op gemeenteniveau plaats. De website van de Energieregio Noord-Holland is het centrale communicatiemiddel. De Herijking RES 2024 is hierop terug te vinden. Totdat alle RES-partners hebben besloten, is op de website de tekst opgenomen: ‘De besluitvorming moet nog plaatsvinden, de Herijking RES is daarom nog een concept’.

Eind juli 2024 – na besluitvorming in gemeenteraden - is in de RES-viewer de meest actuele, vastgestelde kaart van de RES in te zien. De RES regio brengt een persbericht naar buiten als alle partijen de Herijking RES 2024 hebben vastgesteld. Die delen wij op dat moment ook via onze kanalen. Bijlagen 1. Herijking RES Noord-Holland Noord 2024 2. Collegebesluit zoekgebieden Herijking RES

Pagina

8/8 Digitaal ondertekend door Zynyo B.V. Datum: 14-07-2024 09:52 CEST Document ID: 6a63f40b-0477-417a-9be5-27b20cfc2707