Document · PDF

Bijlage Decisio rapport - Actualisatie cijfers arbeidsmigranten NHN 21 april 2021.pdf

Beeldvormende vergadering 25 mei 2021, gemeente HollandsKroonBij agendapunt: Memo raad 21-05-18 huisvesting arbeidsmigranten.p9.332 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Provincie Noord-Holland

Actualisatie cijfers arbeidsmigranten Noord-Holland Noord Eindrapport, 6 mei 2021

ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES

TITEL Actualisatie cijfers arbeidsmigranten Noord-Holland Noord

DATUM 6 mei 2021

STATUS RAPPORT Eindrapport

OPDRACHTGEVER Provincie Noord-Holland

PROJECTTEAM DECISIO Gerwin van der Meulen (projectleider; g.vandermeulen@decisio.nl) Sebastiaan Tieleman

CONTACTGEGEVENS DECISIO | ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES Valkenburgerstraat 212 1011 ND Amsterdam T 020 – 67 00 562 E info@decisio.nl I www.decisio.nl

ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

Aantal arbeidsmigranten naar werklocatie

Aantal internationale arbeidsmigranten naar woonlocatie

Woon-werk relaties arbeidsmigranten

Prognose aantal arbeidsmigranten tot 2030

Bijlage: cijfers

1. Inleiding Inleiding De provincie Noord-Holland heeft Decisio gevraagd om de gegevens over arbeidsmigranten te actualiseren. Eerder voerde Decisio analyses uit op basis van gegevens over de periode van 2010 tot en met 2018. In deze actualisatie zijn de gegevens voor het jaar 2019 toegevoegd. Deze actualisatie betreft drie regio’s, te weten: ▪ Kop van Noord-Holland ▪ Regio Alkmaar ▪ West-Friesland De analyse die eerder door Decisio is uitgevoerd voor de Kop van Noord-Holland vormt het uitganspunt voor alle drie de regio’s. Deze actualisatie is uitgevoerd op basis van de ‘Monitor internationale werknemers’; een database die door Decisio is ontwikkeld op basis van CBS Microdata. Cijfers arbeidsmigranten op basis van CBS Microdata Het CBS geeft geaccrediteerde organisaties toegang tot de databestanden op basis waarvan het CBS haar statistieken opstelt (de zogenaamde ‘CBS Microdata’). Decisio heeft toegang tot CBS Microdata en gebruikt dit om de ‘Monitor internationale werknemers’ op te stellen op basis van diverse uitgangspunten, waaronder: ▪

De werknemer werkt in Nederland

▪

De werknemer heeft de buitenlandse nationaliteit (oftewel: geen Nederlandse nationaliteit)

▪

De werknemer verdient een inkomen uit ‘actieve arbeid’. Oftewel, internationale werknemers zijn niet in de monitor opgenomen wanneer zij bijvoorbeeld een uitkering ontvangen, of werkloos zijn.

Binnen deze monitor zoomen we onder meer specifiek in op de arbeidsmigranten. Voor de monitor koppelt Decisio binnen CBS Microdata arbeidscontractinformatie van arbeidsmigranten in Nederland aan diverse persoonsgegevens. Op gemeenteniveau en (deels) op postcodeniveau geeft de monitor vervolgens onder meer inzicht in het aantal arbeidsmigranten dat in een regio woont en/of werkt, in welke sector zij werkzaam zijn, hoe lang zij in Nederland economisch actief zijn en herkomst.

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Afbakening In dit rapport zijn de cijfers weergegeven voor alle drie genoemde regio’s voor wat betreft: 1. Aantal arbeidsmigranten naar werklocatie, voor de jaren 2010 tot en met 2019 2. Aantal arbeidsmigranten naar woonlocatie, voor de jaren 2010 tot en met 2019 3. Belangrijkste woon-werkstromen 4. Jaarlijkse instroom en uitstroom, gemiddelde contractduur van kort verblijvende arbeidsmigranten (< 1 jaar) en langer verblijvende arbeidsmigranten (> 1 jaar) (op basis van werklocatie) 5. Top-10 werksectoren arbeidsmigranten, naar werklocatie, peiljaar 2019 6. Een prognose van het aantal arbeidsmigranten tot 2030 Per tabel of figuur is een korte toelichting gegeven. De cijfers zijn weergegeven op het niveau voor de drie regio’s: Kop van Noord-Holland, Regio Alkmaar en WestFriesland. Daarnaast zijn ook de cijfers weergegeven voor de gemeenten binnen deze regio’s. Definities In dit rapport gebruiken we diverse begrippen om doelgroepen in de data-analyse goed af te bakenen. Voor de duidelijkheid geven we hier een overzicht van hetgeen we daarmee bedoelen: ▪ Internationale werknemer: is een economisch-actieve persoon met alleen een buitenlandse nationaliteit (oftewel deze persoon heeft niet de Nederlandse nationaliteit) en die in loondienst is bij een in Nederland gevestigde organisatie. Voor deze persoon wordt loonheffing afgedragen aan de Belastingdienst.

▪ Kenniswerker: is een internationale werknemer die gerekend wordt tot de groep kenniswerkers waarbij een minimale looneis gesteld is voor twee leeftijdsgroepen (zie ook het volgende kader). ▪ Arbeidsmigrant: is een internationale werknemer die minder verdient dan de gestelde minimale looneis voor de kenniswerker (zie ook het volgende kader).

Definitie: wie is een arbeidsmigrant? Een economisch-actieve internationale arbeidsmigrant is een persoon in loondienst bij een in Nederland gevestigde organisatie waarvoor loonheffing is betaald aan de Belastingdienst. Daarnaast geldt dat deze persoon alleen een buitenlandse nationaliteit heeft; oftewel deze persoon heeft niet de Nederlandse nationaliteit. In de Monitor Internationale werknemers maken we onderscheid tussen internationale kenniswerkers en arbeidsmigranten. Voor kenniswerkers wordt een minimale looneis gesteld voor twee leeftijdsgroepen. De minimale looneis is ontleend aan de bruto loonbedragen in de

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

kennismigrantenregeling. Voor berekening van de fiscale looneisen is 70 procent van de bruto looneisen uit de kennismigrantenregeling genomen. Alle werknemers die niet aan deze eis voldoen, worden gerekend tot de groep arbeidsmigranten. Zie voor de precieze looneis per leeftijdsgroep ook onderstaande tabel. Leeftijd

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

< 30 jaar

€ 25.761

€ 25.985

€ 26.605

€ 27.109

€ 26.926

€ 27.860

€ 28.333

€ 28.813

€ 29.293

€ 29.929

≥ 30 jaar

€ 35.128

€ 35.433

€ 35.867

€ 36.407

€ 36.723

€ 38.003

€ 38.648

€ 39.303

€ 39.953

€ 40.824

Afronding van aantallen en percentages Om de privacy te waarborgen hanteert het CBS bij publicatie de uiteenlopende criteria. Ten eerste mogen er geen getallen worden gepubliceerd lager dan 10. Daarnaast moeten (sinds kort) alle cijfers, voordat ze worden vrijgegeven voor publicatie, worden afgerond op vijftallen. Om deze reden hebben we ervoor gekozen om deze getallen vervolgens niet ook nog af eens te ronden op tientallen omdat dit een vertekend beeld zou kunnen geven van het daadwerkelijk aantal. Bijvoorbeeld een aantal van 103 zou voor publicatie moeten worden afgerond naar 105, 105 zou vervolgens worden afgerond tot 110. Doordat er nu wordt afgerond op vijftallen kunnen sommige aantallen (iets) afwijken van eerder door ons gepubliceerde cijfers. Percentages zijn afgerond op gehele procenten. Hierdoor kan het soms voorkomen dat de percentages bij elkaar opgeteld net boven de 100 procent uitkomen (50,5 procent en 49,5 procent worden 51 procent en 50 procent).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

2. Aantal arbeidsmigranten naar werklocatie Aantal werkzame arbeidsmigranten Kop van Noord-Holland In 2019 zijn in de Kop van Noord-Holland 5.390 arbeidsmigranten werkzaam. In de volgende figuur is de ontwikkeling weergegeven van het aantal arbeidsmigranten werkzaam in de regio Kop van Noord-Holland. Sinds 2010 zien we een gemiddelde jaarlijkse stijging van 21 procent. Tussen 2018 en 2019 is een lichte daling te zien. Het absolute verschil tussen 2010 en 2019 is 4.400.

Figuur 2.1. Aantal werkzame arbeidsmigranten in Kop van Noord-Holland, 2010-2019 7000 5775

6000

5390

5000 4000

3555

3640

2014

2015

4010

3885

2016

2017

3000 1680

2000 995

1140

1255

2012

2013

1000 0 2010

2011

2018

2019

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

In de volgende tabel zien we een uitsplitsing van het aantal werkzame arbeidsmigranten per gemeente binnen de Kop van Noord-Holland. Opvallend is, dat waar de aantallen arbeidsmigranten binnen de gemeenten in 2010 nog relatief vergelijkbaar waren, we in 2019 zien dat arbeidsmigranten vooral werkzaam zijn in Hollands Kroon en Schagen. In Hollands Kroon werkt in 2019 ongeveer 43 procent van het totaal aantal arbeidsmigranten in de Kop van Noord-Holland, in Schagen is dit ongeveer 40 procent. Hollands Kroon en Schagen kenden tussen 2010 en 2019 een gemiddelde jaarlijkse groei van ongeveer 25 procent.

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Tabel 2.1. Aantal werkzame arbeidsmigranten naar werklocatie, voor de Kop van NoordHolland en de gemeenten daarbinnen, jaren 2010-2019 Werklocatie Den Helder Hollands Kroon Schagen Texel Kop van Noord-Holland

Aantal 2010 300 280 285 130 995

Aantal 2019 Verschil absoluut Jaarlijkse groei 610 310 8% 2.310 2.030 26% 2.190 1.905 25% 280 150 9% 5.390 4.395 21%

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties). Belangrijkste kenmerken doelgroep arbeidsmigranten Kop van Noord-Holland In de bijlage zijn gegevens te vinden over de kenmerken van de groep arbeidsmigranten in de Kop van Noord-Holland. In dit kader geven we een opsomming van de belangrijkste kenmerken: ▪

In- en uitstroom: tussen 2011-2019 bedroeg de gemiddelde jaarlijkse instroom van arbeidsmigranten werkzaam in de Kop van Noord-Holland ongeveer 1.840 personen terwijl de uitstroom 1.330 bedroeg.

▪

Contractduur: 35 procent van de arbeidsmigranten is langer dan een jaar werkzaam in de regio. Dit betekent dat 65 procent van de arbeidsmigranten korter dan een jaar werkzaam is in de regio. 37 procent van het totaal is tot vier maanden werkzaam in de regio.

▪

Bedrijfssector: 52 procent van de arbeidsmigranten werkzaam in de regio Kop van Noord-Holland is werkzaam via een uitzendbureau. Van de arbeidsmigranten die niet in dienst zijn van een uitzendbureau werkt 55 procent in de landbouw, 14 procent in de horeca en 6 procent in de transport en logistiek.

Aantal werkzame arbeidsmigranten regio Alkmaar In 2019 zijn de regio Alkmaar 5.045 arbeidsmigranten werkzaam. In de volgende figuur is de ontwikkeling weergegeven van het aantal arbeidsmigranten werkzaam in de regio Alkmaar. De gemiddelde jaarlijkse groei voor de periode 2010-2019 is 11 procent. Vanaf 2017 is er een versnelling van de groei zichtbaar. Van de drie regio’s in dit onderzoek kende de regio Alkmaar de laagste gemiddelde jaarlijkse groei. Het absolute verschil tussen 2010 en 2019 is in deze regio 3.020.

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Figuur 2.2. Aantal werkzame arbeidsmigranten in regio Alkmaar, 2010-2019 6000 5045 5000

4470

4000 3175 2610

3000

2090

2030

2800

2765

2014

2015

3330

2330

2000 1000 0 2010

2011

2012

2013

2016

2017

2018

2019

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

In Alkmaar en Heerhugowaard werken, absoluut gezien, de meeste arbeidsmigranten. In Alkmaar werkt in 2019 meer dan 40 procent van het totaal aantal werkende arbeidsmigranten in de regio Alkmaar. In Heerhugowaard is dit ongeveer 30 procent van het totaal van de regio. Als we kijken naar de jaarlijkse gemiddelde groei, dan zien we dat Uitgeest verreweg de grootste jaarlijkse groei kent; ongeveer 36 procent.

Tabel 2.2. Aantal geregistreerde arbeidsmigranten naar werklocatie, voor de regio Alkmaar en de gemeenten daarbinnen, jaren 2010-2019 Werklocatie Alkmaar Bergen Castricum Heerhugowaard Heiloo Langedijk Uitgeest Regio Alkmaar

Aantal 2010 1.070 175 85 465 65 135 35 2.030

Aantal 2019 Verschil absoluut Jaarlijkse groei 2.170 1.100 8% 275 100 5% 215 130 11% 1.505 1.040 14% 110 45 6% 205 70 5% 565 530 36% 5.045 3.015 11%

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Belangrijkste kenmerken doelgroep arbeidsmigranten regio Alkmaar In de bijlage zijn gegevens te vinden over de kenmerken van de groep arbeidsmigranten in regio Alkmaar. In dit kader geven we een opsomming van de belangrijkste kenmerken: ▪

In- en uitstroom: tussen 2011-2019 bedroeg de gemiddelde jaarlijkse instroom van arbeidsmigranten werkzaam in de regio Alkmaar ongeveer 1.550 personen terwijl de uitstroom 1.190 bedroeg.

▪

Contractduur: 54 procent van de arbeidsmigranten is langer dan een jaar werkzaam in de regio. Dit betekent dat 46 procent van de arbeidsmigranten korter dan een jaar werkzaam is in de regio. 17 procent van het totaal is tot vier maanden werkzaam in de regio.

▪

Bedrijfssector: 34 procent van de arbeidsmigranten in de regio Alkmaar is werkzaam via een uitzendbureau. Van de arbeidsmigranten die niet in dienst zijn van een uitzendbureau werkt 19 procent in de horeca, 17 procent in de zakelijke dienstverlening en 14 procent in de detailhandel.

Aantal werkzame arbeidsmigranten West-Friesland In 2019 zijn in West-Friesland 9.615 arbeidsmigranten werkzaam. In de volgende figuur is de ontwikkeling weergegeven van het aantal arbeidsmigranten werkzaam in West-Friesland. Ook hier groeit het aantal werkzame arbeidsmigranten sterk; gemiddeld 17,4 procent per jaar. Tussen 2018 en 2019 is het aantal arbeidsmigranten ligt afgenomen. Op basis van de data is het moeilijk om hier een oorzaak voor aan te wijzen. Belangrijk is ook om hierin aan te merken dat zekere mate van fluctuatie van het aantal arbeidsmigranten meestal aanwezig is. Het is niet onze verwachting dat er in 2019 sprake is van een trendbreuk. Onze prognoses (in hoofdstuk 5) wijzen uit dat het aantal arbeidsmigranten de komende tien jaar zal blijven groeien. Het absolute verschil tussen 2010 en 2019 is in deze regio 7.350.

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Figuur 2.3. Aantal werkzame arbeidsmigranten in West-Friesland, 2010-2019 12000 10000

9660

9615

2018

2019

8000 6000 3370

4000

2590

2265

5725

5915

5665

2014

2015

2016

6055

3085

2000 0 2010

2011

2012

2013

2017

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

In de volgende tabel zien we de uitsplitsing per werkgemeente voor de regio WestFriesland. De meeste arbeidsmigranten zijn werkzaam in Koggenland en Medemblik. In Koggenland werkt in 2019 bijna 25 procent van het totaal aantal arbeidsmigranten in West-Friesland, in Medenblik is dit 37 procent. Het aantal werkzame arbeidsmigranten groeit het snelst in Koggenland met bijna 30 procent.

Tabel 2.3. Aantal geregistreerde arbeidsmigranten naar werklocatie, voor West-Friesland en de gemeenten daarbinnen, jaren 2010-2019 Werklocatie Drechterland Enkhuizen Hoorn Koggenland Medemblik Opmeer Stede Broec West-Friesland

Aantal 2010 150 165 900 230 620 70 130 2.265

Aantal 2019 Verschil absoluut Jaarlijkse groei 1.080 930 25% 325 160 8% 1.155 255 3% 2.330 2.100 29% 3.535 2.915 21% 380 310 21% 810 680 22% 9.615 7.350 17.4%

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Belangrijkste kenmerken doelgroep arbeidsmigranten West-Friesland In de bijlage zijn gegevens te vinden over de kenmerken van de groep arbeidsmigranten in West Friesland. In dit kader geven we een opsomming van de belangrijkste kenmerken: ▪

In- en uitstroom: tussen 2011-2019 bedroeg de gemiddelde jaarlijkse instroom van arbeidsmigranten werkzaam in West-Friesland ongeveer 2.899 personen terwijl de uitstroom 2.130 bedroeg.

▪

Contractduur: 43 procent van de arbeidsmigranten is langer dan een jaar werkzaam in de regio. Dit betekent dat 57 procent van de arbeidsmigranten korter dan een jaar werkzaam is in de regio. 25 procent van het totaal is tot vier maanden werkzaam in de regio.

▪

Bedrijfssector: 24 procent van de arbeidsmigranten werkzaam in West-Friesland werkt via een uitzendbureau. Van de arbeidsmigranten die niet via een uitzendbureau werken werkt 39 procent in de landbouw, 23 procent in de detailhandel, 16 procent werkt bij een groothandel en 4 procent is werkzaam in de horecasector.

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

3. Aantal internationale arbeidsmigranten naar woonlocatie Woonadres arbeidsmigrant niet altijd bekend: registratiegraad Het komt voor dat het woonadres van een arbeidsmigrant niet bekend is via CBS Microdata. Dat kan meerdere redenen hebben. Bijvoorbeeld doordat de arbeidsmigrant, bij seizoensgebonden arbeid, minder dan 4 maanden in Nederland verblijft (en ook voornemens om niet langer te verblijven) en zich niet bij de gemeente inschrijft (dit is ook geen wettelijke plicht). Of, het kan voorkomen dat de arbeidsmigrant zich niet wenst in te schrijven vanwege de angst voor het verliezen van rechten in het land van herkomst. Uit diverse onderzoeken blijkt dat circa 45 tot 55 procent van de arbeidsmigranten zich inschrijft. Het aantal geregistreerde arbeidsmigranten via de CBS Microdata is dus waarschijnlijk een onderschatting van het aantal arbeidsmigranten dat daadwerkelijk in de regio Noord-Holland Noord woont. In december 2018 is er een pilot geweest met het zogeheten ‘Westlandsmodel’, met als doel om onder andere de registratiegraad van arbeidsmigranten te verhogen. De pilot is uitgevoerd in de gemeenten Hollands Kroon en Opmeer. Opvallend is dat we in deze gemeenten tussen 2018 en 2019 een sterkere toename zien van het aantal woonachtige arbeidsmigranten dan bij andere gemeenten in de regio (zie tabel 0.4 en tabel 0.6 in bijlage).

Dit is een aanwijzing dat het beleid effectief is om de registratiegraad te verhogen; meer onderzoek is echter nodig om dit met zekerheid te kunnen vaststellen. PS: de gegevens over arbeidsmigranten naar woonlocatie zijn gebaseerd op cijfers tot en met 2019. Huisvestingsfaciliteiten die na 2019 gerealiseerd zijn, zijn daarom (nog) niet terug te vinden in de resultaten (als woonlocaties van arbeidsmigranten).

Aantal wonende arbeidsmigranten Kop van Noord-Holland In 2019 zijn 3.200 arbeidsmigranten woonachtig in de Kop van Noord-Holland. In de volgende figuur zien we de ontwikkeling van het aantal woonachtige arbeidsmigranten in de Kop van Noord-Holland. Waar het aantal woonachtige arbeidsmigranten in de regio in 2010 nog 1.340 bedroeg is dit in 2019 gegroeid naar 3.200. Met name tussen 2018 en 2019 zien we een sterke toename. De gemiddelde jaarlijkse groei komt in deze periode neer op ongeveer 10 procent.

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Figuur 3.1. Aantal (geregistreerd) woonachtige arbeidsmigranten in de Kop van NoordHolland, 2010-2019 3500

3200

3000 2405

2500 2000 1500

1850

1915

1985

2014

2015

2016

2125

1615 1335

1420

1425

2010

2011

2012

1000 500 0 2013

2017

2018

2019

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

In de volgende tabel zien we een uitsplitsing van het aantal woonachtige arbeidsmigranten per gemeente binnen de Kop van Noord-Holland. We zien dat Hollands Kroon verreweg de grootste stijging heeft gekend van het aantal woonachtige arbeidsmigranten tussen 2010-2019. Het gemiddeld jaarlijks groeipercentage in Hollands Kroon is 19 procent, hoger dan het gemiddelde groeipercentage in de regio van 10 procent. Meer dan de helft van arbeidsmigranten woonachtig in de Kop van Noord-Holland woont in Hollands Kroon.

Tabel 3.1. Aantal (geregistreerde) arbeidsmigranten naar woonlocatie, voor de Kop van Noord-Holland en de gemeenten, jaren 2010-2019 Woonlocatie Den Helder Hollands Kroon Schagen Texel Kop van Noord-Holland

Aantal 2010 545 340 315 135 1.335

Aantal 2019 Verschil absoluut Jaarlijkse groei 785 240 4% 1.630 1.290 19% 585 270 7% 200 65 4% 3.200 1.865 10%

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

We kunnen met de CBS Microdata op een lagere geografische schaal kijken naar de woonlocatie van arbeidsmigranten. In de volgende tabel staat de wijk met het hoogste aantal arbeidsmigranten per gemeente in de Kop van Noord-Holland. We zien dat in de wijk Wieringermeer in Hollands Kroon relatief veel arbeidsmigranten wonen.

Tabel 3.2. Woonwijk met meeste arbeidsmigranten per gemeente, Kop van Noord-Holland, 2019 Woonlocatie Den Helder Hollands Kroon Schagen Texel

Naam wijk Stad binnen de Linie-Oost Wieringermeer Schagen (woonkern-Midden) Het Oude Land en duingebied

Aantal 240 830 105 190

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Figuur 3.2. Aantal (geregistreerd) woonachtige arbeidsmigranten per gemeente op wijk niveau in de Kop van Noord-Holland, 2019

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. PS: de gegevens over internationale arbeidsmigranten naar woonlocatie zijn gebaseerd op cijfers tot en met 2019. Huisvestingsfaciliteiten die na 2019 gerealiseerd zijn zien we daarom nog niet terug in de resultaten (als woonlocaties van arbeidsmigranten).

Aantal wonende arbeidsmigranten regio Alkmaar In 2019 zijn 3.905 arbeidsmigranten woonachtig in de regio Alkmaar. In de volgende figuur zien we de ontwikkeling van het aantal woonachtige arbeidsmigranten voor de regio Alkmaar. We zien een gelijkmatige stijging tussen 2010 en 2019. De absolute groei tussen deze jaren is ongeveer 1.420. Dit komt gemiddeld neer op 5 procent jaar.

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Figuur 3.3. Aantal (geregistreerd) woonachtige arbeidsmigranten in de regio Alkmaar, 20102019 4500 3905

4000

3550

3500 3000

2490

2500

2375

2400

2011

2012

2690

2740

2785

2013

2014

2015

2985

3205

2000 1500 1000 500 0 2010

2016

2017

2018

2019

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

In de volgende tabel zien we een uitsplitsing van het aantal woonachtige arbeidsmigranten per gemeente binnen de regio Alkmaar. De gemiddelde jaarlijkse procentuele groei ligt per gemeente relatief dicht bij elkaar. De hoogste groei was in Heerhugowaard met 9 procent gevolgd door Castricum en Heiloo met ongeveer 7 procent. De meeste arbeidsmigranten wonen in Alkmaar, ongeveer 45 procent van de totaal van de Regio Alkmaar, voor Heerhugowaard is dit ongeveer 25 procent. Tabel 3.3. Aantal (geregistreerde) arbeidsmigranten naar woonlocatie, voor de regio Alkmaar en de gemeenten, jaren 2010-2019 Woonlocatie Alkmaar Bergen Castricum Heerhugowaard Heiloo Langedijk Uitgeest Regio Alkmaar

Aantal 2010 1.330 200 145 490 105 145 75 2.490

Aantal 2019 Verschil absoluut Jaarlijkse groei 1.780 450 3% 290 90 4% 270 125 7% 1.025 535 9% 190 85 7% 230 85 5% 120 45 5% 3.905 1.415 5%

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

We kunnen met de CBS Microdata op een lagere geografische schaal kijken naar de woonlocatie van arbeidsmigranten. In de volgende tabel staat de wijk met het hoogste aantal arbeidsmigranten per gemeente in de regio Alkmaar. In de wijk De Mare in Alkmaar en in de Rivierenwijk in Heerhugowaard wonen de meeste arbeidsmigranten binnen deze regio.

Tabel 3.4. Woonwijk met meeste arbeidsmigranten per gemeente, regio Alkmaar, 2019 Woonlocatie Alkmaar Bergen Castricum Heerhugowaard Heiloo Langedijk Uitgeest

Naam wijk De Mare Bergen Binnen Castricum-Oost Rivierenwijk Stationsomgeving 41600 (code) 45000 (code)

Aantal 290 100 70 190 55 230 120

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Figuur 3.4. Aantal (geregistreerd) woonachtige arbeidsmigranten per gemeente op wijk niveau in de regio Alkmaar, 2019

Aantal wonende arbeidsmigranten West-Friesland In 2019 zijn 4.915 arbeidsmigranten woonachtig in West-Friesland. In de volgende figuur zien we de ontwikkelingen van het aantal woonachtige arbeidsmigranten in West-Friesland. In deze regio zien we een gelijkmatige doch aanzienlijke stijging van het aantal woonachtige arbeidsmigranten. Het absolute verschil tussen 2010 en 2019 is 2.795; dit is een gemiddelde jaarlijkse stijging van bijna 10 procent.

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Figuur 3.5. Aantal (geregistreerd) woonachtige arbeidsmigranten in West-Friesland, 20102019 6000 4915 5000

4440 3740

4000 2890

3000 2120

2205

2010

2011

3190

4015

3425

2395

2000 1000 0 2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

In de volgende tabel zien we een uitsplitsing van het aantal woonachtige arbeidsmigranten per gemeente binnen de regio West-Friesland. In de gemeente Opmeer is de jaarlijkse gemiddelde groei van het aantal woonachtige arbeidsmigranten het grootst met 17 procent. In Drechterland en Medemblik bedroeg de jaarlijkse gemiddelde groei 12 procent. De meeste arbeidsmigranten wonen in Hoorn, 35 procent van het totaal in West-Friesland. Naast Hoorn wonen ook in Medemblik relatief veel arbeidsmigranten bijna een kwart van het totaal in West-Friesland.

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Tabel 3.5. Aantal (geregistreerde) arbeidsmigranten naar woonlocatie, voor West-Friesland en de gemeenten, jaren 2010-2019 Woonlocatie Drechterland Enkhuizen Hoorn Koggenland Medemblik Opmeer Stede Broec West-Friesland

Aantal 2010 155 235 855 145 420 75 235 2.120

Aantal 2019 Verschil absoluut Jaarlijkse groei 415 260 12% 490 255 9% 1.725 870 8% 250 105 6% 1.200 780 12% 300 225 17% 535 300 10% 4.915 2.795 10%

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

In West-Friesland zien we dat met name in Kersenboogerd-Zuid in Hoorn veel arbeidsmigranten wonen.

Tabel 3.6. Woonwijk met meeste arbeidsmigranten per gemeente, West-Friesland, 2019 Woonlocatie Drechterland Enkhuizen Hoorn Koggenland Medemblik Opmeer Stede Broec

Naam wijk Hoogkarspel Wijk 01 Kersenboogerd-Zuid Obdam Medemblik Wijk 00 Wijk 00

Aantal 175 285 445 50 305 240 270

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Figuur 3.6. Aantal (geregistreerd) woonachtige arbeidsmigranten per gemeente op wijk niveau in West-Friesland, 2019

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

4. Woon-werk relaties arbeidsmigranten In dit hoofdstuk kijken we naar de woon-werk stromen voor de drie regio’s en de gemeenten binnen de drie regio’s. Woon-werk relaties arbeidsmigranten Kop van Noord-Holland In de volgende tabel zien we dit overzicht voor de Kop van Noord-Holland. Opvallend is de gemeente Hollands Kroon waar het grootste deel van de arbeidsmigranten buiten de regio Kop van Noord-Holland werkt. Daarnaast zien we dat arbeidsmigranten wonend op Texel daar in 83 procent van de gevallen ook werkt.

Tabel 4.1. Aandeel arbeidsmigranten dat in de Kop van Noord-Holland woont en werkt, naar gemeente, 2019 Woongemeente

Den Helder Hollands Kroon Schagen Texel Kop van NH

Aantal

Werkt in

geregistreerd

woongemeente

Werkt (elders)

Werkt buiten

in de Kop van

de Kop van

Noord-Holland

785

37%

32%

31%

1.630

30%

12%

58%

585

38%

23%

38%

200

83%

13%

56%

44%

3.200

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Als we kijken naar de uitgaande pendelstromen in de Kop van Noord-Holland dan zien we in de volgende figuur dat Súdwest-Fryslân en Amsterdam belangrijke gemeenten zijn waar arbeidsmigranten werken.

Figuur 4.1. Belangrijkste uitgaande pendelstromen van de groep woonachtige arbeidsmigranten in de Kop van Noord-Holland, 2019

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

In de volgende figuur zien we de inkomende pendelstromen. De belangrijkste inkomende pendelstromen van arbeidsmigranten zijn Heerhugowaard en Alkmaar.

Figuur 4.2. Belangrijkste inkomende pendelstromen van de groep woonachtige arbeidsmigranten in de Kop van Noord-Holland, 2019

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Woon-werk relaties arbeidsmigranten regio Alkmaar In de volgende tabel zien we het overzicht voor de regio Alkmaar. We zien dat arbeidsmigranten woonachtig in de gemeente Alkmaar daar in meer dan een derde van de gevallen ook werken. Van de arbeidsmigranten die wonen in Uitgeest werkt bijna de helft buiten de regio Alkmaar. Tabel 4.2. Aandeel arbeidsmigranten dat in de regio Alkmaar woont en werkt, naar gemeente, 2019 Woongemeente

Aantal

Werkt in

Werkt (elders)

Werkt buiten

geregistreerd

woongemeente

in de regio

de regio

Alkmaar

1.780

36%

22%

42%

Bergen

290

28%

40%

32%

Castricum

270

26%

30%

44%

1.025

31%

32%

37%

Heiloo

190

16%

54%

30%

Langedijk

230

13%

58%

29%

Uitgeest

120

13%

41%

47%

61%

39%

Heerhugowaard

Regio Alkmaar

3.905

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

In de volgende figuur zien we de uitgaande pendelstromen in de regio Alkmaar. Amsterdam en Zaanstand zijn de belangrijkste uitgaande pendelstromen voor de regio Alkmaar.

Figuur 4.3. Belangrijkste uitgaande pendelstromen van de groep woonachtige arbeidsmigranten in de Regio Alkmaar, 2019

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

In de volgende figuur staan de inkomende pendelstromen van de regio Alkmaar. Wederom vormen Amsterdam en Zaanstad de belangrijkste pendelstromen.

Figuur 4.4. Belangrijkste inkomende pendelstromen van de groep woonachtige arbeidsmigranten in de Regio Alkmaar, 2019

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Woon-werk relaties arbeidsmigranten West-Friesland Tot slot zien we in de volgende tabel het overzicht voor West-Friesland. Uitschieters zijn Medemblik waar ze relatief vaak binnen de gemeente werken en wonen en Opmeer waar er relatief veel buiten de regio wordt gewerkt. Tabel 4.3. Aandeel arbeidsmigranten dat in West-Friesland woont en werkt, naar gemeente, 2019 Woongemeente

Aantal

Werkt in

geregistreerd

woongemeente

Werkt (elders)

Werkt buiten

in West-

West-Friesland

Friesland Drechterland

415

24%

50%

26%

Enkhuizen

490

24%

48%

28%

Hoorn

1.725

36%

28%

37%

Koggenland

250

30%

31%

39%

Medemblik

1.200

40%

26%

34%

Opmeer

300

12%

30%

58%

Stede Broec

535

23%

29%

52%

West-Friesland

4.915

64%

36%

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

In de volgende figuur zien we de uitgaande pendelstromen binnen de regio WestFriesland. Diemen en Amsterdam vormen de belangrijkste uitgaande pendelstromen maar ook de pendelstroom naar Súdwest-Fryslân is opvallend groot.

Figuur 4.5. Belangrijkste uitgaande pendelstromen van de groep woonachtige arbeidsmigranten in West-Friesland, 2019

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Tot slot zien we in de volgende figuur de inkomende pendelstromen voor WestFriesland. Amsterdam en Hollands Kroon vormen de belangrijkste inkomende pendelstromen.

Figuur 4.6. Belangrijkste inkomende pendelstromen van de groep woonachtige arbeidsmigranten in West-Friesland, 2019

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

5. Prognose aantal arbeidsmigranten tot 2030 Op basis van de historische ontwikkeling in de economie en het aantal arbeidsmigranten in de drie regio’s stellen we prognoses op van de te verwachten ontwikkeling tot 2030. In onderstaand kader geven we een korte toelichting op de methodiek. Een uitgebreid overzicht van genomen stappen is opgenomen in de bijlagen. Achtergrond prognose Voor de prognoses kijken we ten eerste naar de daadwerkelijke ontwikkeling van het aantal werkende arbeidsmigranten tussen 2010 en 2018. Met behulp van een meervoudige lineaire regressieanalyse verklaren we vervolgens deze ontwikkeling aan de hand van economische indicatoren. Hieruit blijkt dat de ontwikkeling van het aantal arbeidsmigranten goed kan worden verklaard door de ontwikkeling in het aantal banen en openstaande vacatures in een regio. Vervolgstap is om de prognose van het aantal arbeidsmigranten op te stellen aan de hand van regionale prognoses voor deze twee verklarende variabelen (banen en openstaande vacatures). Voor de baanontwikkeling baseren we ons op de regionale COROP1-prognoses, zoals in WLO2 Hoog en Laag (bron: PBL & CPB, 2016). De regio West-Friesland en de Kop van Noord Holland vallen beide in de COROP-regio Kop van Noord-Holland. De Regio Alkmaar valt voor het grootse gedeelte binnen de COROP regio Alkmaar en omgeving.

Voor openstaande vacatures zijn geen prognoses beschikbaar: deze spiegelen we daarom aan de verwachte ontwikkeling van het BBP zoals aangenomen in WLO-laag en WLO-hoog. Het is nog onduidelijk wat de invloed is van het Corona virus op het aantal arbeidsmigranten. Daarnaast zijn er nog geen regionale data beschikbaar over BBP ontwikkeling en het aantal banen in 2020. Wel kunnen we kijken naar de ontwikkeling van het landelijke van BBP en aantal banen voor 2020 en de CPB raming voor 2021. Op basis hiervan hebben we nog twee scenario’s toegevoegd: het WLO laag scenario in combinatie met de verwachte invloed van Corona en het WLO hoog scenario in combinatie met de verwachte invloed van Corona. Op basis van de CBS Microdata cijfers voor het jaar 2020 zal moeten blijken wat het exacte effect van het Corona virus is geweest op het aantal arbeidsmigranten.

1 COROP is een regionale indeling van Nederland. Er zijn in totaal 40 COROP gebieden. 2 Toekomstverkenning Welvaart en Leefomgeving (WLO) is een onderzoek opgesteld door het

PBL en CBS. Het onderzoek betreft prognoses voor verschillende sociaaleconomische domeinen.

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Tegen deze achtergrond is voor de prognose van het aantal arbeidsmigranten tot 2030 in de drie regio’s uitgegaan van de volgende economische scenario’s: ▪ Scenario Laag: dit scenario is gebaseerd op de verwachte regionale baanontwikkeling zoals in WLO Laag. ▪ Scenario Hoog: dit scenario is gebaseerd op de verwachte regionale baanontwikkeling zoals in WLO. ▪ Scenario Corona Laag: dit scenario is gebaseerd op de verwachte regionale baanontwikkeling zoals in WLO Laag in combinatie met de verwachte landelijke impact van het Corona virus. ▪ Scenario Corona Hoog: dit scenario is gebaseerd op de verwachte regionale baanontwikkeling zoals in WLO hoog in combinatie met de verwachte landelijke impact van het Corona virus. Het algemene beeld voor alle regio’s is dat de groei van het aantal werkzame arbeidsmigranten zich de komende 10 jaar zal voortzetten. Tegen 2030 verwachten we wel een afvlakking van de groei van het aantal arbeidsmigranten. Dit komt mede omdat uit de WLO scenario’s blijkt dat het aantal banen in de toekomst minder hard zal stijgen, en richting 2050 weer zal dalen. De voorspelde afnemende groei en uiteindelijke daling van het aantal banen in de WLO-scenario’s komt mede door de invloed van automatisering en sectorverschuivingen. In theorie is het mogelijk om de prognose verder door te trekken naar 2040 of zelfs 2050.

Een nadeel hiervan is echter dat de onzekerheid sterk toeneemt en daarmee de bruikbaarheid van de prognoses voor beleid.

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Prognose aantal arbeidsmigranten Kop van Noord-Holland In de volgende tabel zien we de cijfers van de prognose voor de Kop van NoordHolland. We verwachten een gemiddelde groei tussen de 3 en 7 procent per jaar. De absolute groei van het aantal arbeidsmigranten ligt tussen de 3.090 en 5.540. In de volgende figuur zien we de bijbehorende grafiek. Tabel 5.1. Scenario’s prognose aantal werkende arbeidsmigranten in de Kop van NoordHolland Gemiddeld jaarlijkse

Verschil

2019

groei

2030

absoluut

WLO - Laag

5.390

8.480

3.090

WLO - Hoog

5.390

10.930

5.540

Corona - Laag

5.390

7.520

2.130

Corona - Hoog

5.390

9.190

3.800

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

Figuur 5.1. Scenario’s prognose aantal werkende arbeidsmigranten in de Kop van NoordHolland 12000 10000 8000 6000 4000 2000

WLO laag

WLO hoog

corona hoog

werkelijke data

2030

2029

2028

2027

2026

2025

2024

2023

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

corona laag

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Prognose aantal arbeidsmigranten regio Alkmaar In de volgende tabel zien we de groeicijfers voor de regio Alkmaar. We verwachten een gemiddelde jaarlijkse groei tussen de 3 en 7 procent. De absolute groei van het aantal arbeidsmigranten ligt daarmee tussen de 2.000 en 5.250. In de volgende figuur zien we de prognose voor de verschillende scenario’s. Tabel 5.2. Scenario’s prognose aantal werkende arbeidsmigranten in de regio Alkmaar Gemiddeld jaarlijkse

Verschil

2019

groei

2030

absoluut

WLO - Laag

5.040

7.940

2.900

WLO - Hoog

5.040

10.290

5.250

Corona - Laag

5.040

7.040

2.000

Corona - Hoog

5.040

8.640

3.600

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

Figuur 5.2. Scenario’s prognose aantal werkende arbeidsmigranten in de regio Alkmaar 12000 10000 8000 6000 4000 2000

WLO laag

WLO hoog

corona hoog

werkelijke data

2030

2029

2028

2027

2026

2025

2024

2023

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

corona laag

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Prognose aantal arbeidsmigranten West-Friesland In de volgende tabel zien we de groeicijfers voor West-Friesland. We verwachten hier eveneens een gemiddelde jaarlijkse groei van 3 tot 7 procent. De absolute groei van het aantal arbeidsmigranten in deze regio ramen we daarmee tussen de 3.790 en 9.880. In de volgende figuur zien we de prognose voor de verschillende scenario’s.

Tabel 5.3. Scenario’s prognose aantal werkende arbeidsmigranten in West-Friesland Gemiddeld jaarlijkse

Verschil

2019

groei

2030

absoluut

WLO - Laag

9.620

15.130

5.510

WLO - Hoog

9.620

19.500

9.880

Corona - Laag

9.620

13.410

3.790

Corona - Hoog

9.620

16.400

6.780

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

Figuur 5.3. Scenario’s prognose aantal werkende arbeidsmigranten in West-Friesland 25000 20000 15000 10000 5000

WLO laag

WLO hoog

corona hoog

werkelijke data

2030

2029

2028

2027

2026

2025

2024

2023

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

corona laag

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Bijlage: cijfers In onderstaande tabellen staan de belangrijkste cijfers over arbeidsmigranten weergegeven vanuit de Monitor Internationale werknemers van Decisio. Aantal arbeidsmigranten naar werkgemeente Tabel 0.1. Aantal arbeidsmigranten werkzaam in de Kop van Noord-Holland, 2010-2019 2010 2011 2012 2013 Den Helder 300 350 260 280 Hollands Kroon 280 510 270 370 Schagen 290 660 380 420 Texel 130 160 230 180 Kop van NH 1.000 1.680 1.140 1.250

2014 430 1.190 1.740 200 3.560

2015 500 1.180 1.770 190 3.640

2016 460 1.270 1.850 440 4.020

2017 520 1.310 1.610 440 3.880

2018 2019 620 610 2.380 2.310 2.260 2.190 500 510 5.760 5.390

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

Tabel 0.2. Aantal arbeidsmigranten werkzaam in de regio Alkmaar, 2010-2019 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 Alkmaar 1.070 1.150 975 1.185 1.370 1.325 1.530 1.520 Bergen 175 230 190 175 230 225 220 225 Castricum 85 120 100 85 90 95 105 135 Heerhugowaard 465 830 565 530 705 685 810 895 Heiloo 65 70 60 70 80 70 85 85 Langedijk 135 160 140 185 195 200 205 180 Uitgeest 35 50 60 100 130 165 220 290 Regio Alkmaar 2.030 2.610 2.090 2.330 2.800 2.765 3.175 3.330

2018 2019 1.965 2.170 275 275 195 215 1.295 1.505 105 110 165 205 470 565 4.470 5.045

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

Tabel 0.3. Aantal arbeidsmigranten werkzaam in West-Friesland, 2010-2019 Drechterland Enkhuizen Hoorn Koggenland Medemblik Opmeer Stede Broec West-Friesland

2010 2011 2012 2013 150 320 195 255 165 170 115 165 900 930 775 785 230 615 385 500 620 945 825 1.060 70 105 85 100 130 285 210 220 2.265 3.370 2.590 3.085

2014 435 265 1.355 1.160 1.730 255 525 5.725

2015 410 285 1.385 1.235 1.810 250 540 5.915

2016 480 250 820 1.395 1.995 220 505 5.665

2017 525 205 820 1.655 2.130 225 495 6.055

2018 1.370 285 970 2.720 3.070 375 870 9.660

2019 1.080 325 1.155 2.330 3.535 380 810 9.615

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Aantal arbeidsmigranten (geregistreerd) naar woongemeente Tabel 0.4. Aantal arbeidsmigranten woonachtig in de Kop van Noord-Holland, 2010-2019 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 Den Helder 545 535 510 525 505 500 540 570 670 785 Hollands Kroon 340 390 415 515 680 775 795 920 1.020 1.630 Schagen 315 365 355 415 515 495 505 485 530 585 Texel 135 130 145 160 150 145 145 150 185 200 Kop van NH 1.335 1.420 1.425 1.615 1.850 1.915 1.985 2.125 2.405 3.200 Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

Tabel 0.5. Aantal arbeidsmigranten woonachtig in de regio Alkmaar, 2010-2019 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 Alkmaar 1.330 1.240 1.250 1.360 1.345 1.345 1.420 1.495 1.650 1.780 Bergen 200 185 190 205 200 200 185 220 250 290 Castricum 145 160 150 195 170 185 195 205 230 270 Heerhugowaard 490 485 510 620 680 705 815 885 990 1.025 Heiloo 105 100 95 95 100 100 100 120 135 190 Langedijk 145 140 130 130 155 160 185 185 195 230 Uitgeest 75 65 75 85 90 90 85 95 100 120 Regio Alkmaar 2.490 2.375 2.400 2.690 2.740 2.785 2.985 3.205 3.550 3.905 Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

Tabel 0.6. Aantal arbeidsmigranten woonachtig in West-Friesland, 2010-2019 Drechterland Enkhuizen Hoorn Koggenland Medemblik Opmeer Stede Broec West-Friesland

2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 155 160 195 250 295 330 340 235 245 290 325 355 385 410 855 875 910 1.050 1.085 1.140 1.270 145 150 145 180 155 180 185 420 450 520 665 835 910 980 75 70 90 110 95 95 130 235 255 245 310 370 385 425 2.120 2.205 2.395 2.890 3.190 3.425 3.740

2017 365 400 1.430 190 1.020 155 455 4.015

2018 2019 380 415 450 490 1.650 1.725 205 250 1.100 1.200 170 300 485 535 4.440 4.915

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Instroom en uitstroom van arbeidsmigranten in de drie regio’s Tabel 0.7. Aantal in- en uitstromende arbeidsmigranten, Kop van Noord-Holland, 2011-2019 Kop van NH

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Instroom

530

485

2.815

1.635

1.915

1.625

3.750

2.645

Uitstroom

1.055

415

465

1.535

1.730

1.850

2.970

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

Tabel 0.8. Aantal in- en uitstromende arbeidsmigranten, regio Alkmaar, 2011-2019 Regio Alkmaar

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Instroom

830

935

1.320

1.080

1.470

1.610

2.590

2.655

Uitstroom

1.305

785

835

1.110

1.025

1.445

1.400

2.025

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

Tabel 0.9. Aantal in- en uitstromende arbeidsmigranten West-Friesland , 2011-2019 WestFriesland

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Instroom

1.120

1.240

3.810

2.615

2.460

2.760

6.145

4.455

Uitstroom

1.885

850

1.145

2.410

2.685

2.345

2.480

4.445

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Tabel 0.10. Het jaarlijks gemiddelde aantal instromende en uitstromende arbeidsmigranten, naar werkgemeente in Kop van Noord-Holland 2011-2019

Den Helder Hollands Kroon Schagen Texel

Instroom

Uitstroom

1.925 5.980 7.510 1.105

1.570 3.940 5.530 925

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

Tabel 0.11. Het jaarlijks gemiddelde aantal instromende en uitstromende arbeidsmigranten, naar werkgemeente in de regio Alkmaar 2011-2019

Alkmaar Bergen Castricum Heerhugowaard Heiloo Langedijk Uitgeest

Instroom

Uitstroom

6.340 865 475 4.050 300 635 1.295

5.135 755 350 2.930 260 560 760

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

Tabel 0.12. Het jaarlijks gemiddelde aantal instromende en uitstromende arbeidsmigranten, naar werkgemeente in West-Friesland 2011-2019

Drechterland Enkhuizen Hoorn Koggenland Medemblik Opmeer Stede Broec

Instroom

Uitstroom

2.950 950 3.905 7.375 8.320 915 260

2.265 3.130 3.650 1.845 3.065 3.620 180

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Contractduur arbeidsmigranten

Figuur 0.1. Kortdurende contracten arbeidsmigranten (< 1 jaar), Kop van Noord-Holland, naar aantal maanden, 2019

16%

Tot 4 maanden 4 tot 8 maanden 8 tot 12 maanden

56%

27%

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

Figuur 0.2. Kortdurende contracten arbeidsmigranten (< 1 jaar), regio Alkmaar, naar aantal maanden, 2019

28% 36% Tot 4 maanden 4 tot 8 maanden 8 tot 12 maanden

36%

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Figuur 0.3. Kortdurende contracten arbeidsmigranten (< 1 jaar), West-Friesland, naar aantal maanden, 2019

23%

43%

Tot 4 maanden 4 tot 8 maanden 8 tot 12 maanden

35%

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

Verblijfsduur arbeidsmigranten Tabel 0.13. Aandeel arbeidsmigranten met een contract langer dan een jaar dat in het daaropvolgende jaar nog economisch actief is de Kop van Noord-Holland Aandeel aanwezig na: jaar

Aantal instroom

1 jaar 2 jaar

3 jaar

4 jaar

5 jaar

6 jaar

2012

530

47%

28%

18%

25%

23%

16%

2013

485

49%

34%

27%

20%

16%

11%

2014

2.815

53%

41%

32%

16%

14%

2015

1.635

43%

28%

19%

15%

2016

1.915

43%

30%

16%

2017

1.625

45%

2018

3.750

41%

2019

2.645

7 jaar

8 jaar

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Tabel 0.14. Aandeel arbeidsmigranten met een contract langer dan een jaar dat in het daaropvolgende jaar nog economisch actief is in regio Alkmaar Aandeel aanwezig na: jaar

Aantal instroom

1 jaar 2 jaar

3 jaar

4 jaar

5 jaar

6 jaar

7 jaar

2012

830

52%

29%

20%

12%

10%

2013

935

51%

30%

20%

14%

10%

2014

1.320

48%

33%

20%

15%

13%

2015

1.080

50%

26%

16%

13%

2016

1.470

38%

21%

16%

2017

1.610

48%

2018

2.590

45%

2019

2.655

8 jaar

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

Tabel 0.15. Aandeel arbeidsmigranten met een contract langer dan een jaar dat in het daaropvolgende jaar nog economisch actief is in West-Friesland Aandeel aanwezig na: jaar

Aantal instroom

2012

1.120

56%

38%

28%

22%

17%

14%

2013

1.240

46%

28%

22%

16%

12%

2014

3.810

50%

32%

24%

16%

14%

2015

2.615

39%

25%

18%

14%

2016

2.460

45%

29%

21%

2017

2.760

52%

2018

6.145

46%

2019

4.455

1 jaar 2 jaar

3 jaar

4 jaar

5 jaar

6 jaar

7 jaar

8 jaar

11%

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Bedrijfssectoren arbeidsmigranten Figuur 0.4. Bedrijfssectoren van arbeidsmigranten die in de Kop van Noord-Holland werken, 2019

3% 7%

52%

27%

Uitzendbureaus en detachering

Landbouw en Visserij

Horeca

Transport en logistiek

Industrie: voedings- en genotmiddelen

Groothandel

Zakelijke dienstverlening

Bouw

Overig Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Figuur 0.5. Bedrijfssectoren van arbeidsmigranten die in de regio Alkmaar werken, 2019 1% 1% 1%

1% 1%

2% 34%

3% 5%

13% 11%

Uitzendbureaus en detachering

Horeca

Zakelijke dienstverlening,

Detailhandel

Landbouw en Visserij

Groothandel

Gezondheidszorg

Industrie: metalelektro

Onderwijs

Bouw

Transport en logistiek

Industrie: overig

Persoonlijke dienstverlening

Industrie: raffinaderijen en chemie

Industrie: voedings- en genotmiddelen

Overig

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Figuur 0.6. Bedrijfssectoren van arbeidsmigranten die in West-Friesland werken, 2019

1% 2%

1% 1%

1% 3%

2% 29%

12%

17% 24%

Landbouw en Visserij

Uitzendbureaus en detachering

Detailhandel

Groothandel

Horeca

Bouw

Zakelijke dienstverlening

Transport en logistiek

Industrie: raffinaderijen en chemie

Industrie: voedings- en genotmiddelen

Industrie: metalelektro

Gezondheidszorg

Overig Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Figuur 0.7. Veranderingen Top-5 bedrijfssectoren van arbeidsmigranten die in Kop van Noord-Holland werken, 2010-2019 52%

27% 20%

16%

15% 7%

Uitzendbureaus en detachering

Landbouw en Visserij

Horeca

percentage 2010

5% 3% Transport en logistiek

Industrie: voedings- en genotmiddelen

percentage 2019

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

Figuur 0.8. Veranderingen Top-5 bedrijfssectoren van arbeidsmigranten die in Regio Alkmaar werken, 2010-2019

34%

14%

17%

16% 13%

12% 11%

9% 6%

Uitzendbureaus en detachering

Horeca

Zakelijke dienstverlening

percentage 2010

Detailhandel

Landbouw en Visserij

percentage 2019

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Figuur 0.9. Veranderingen Top-5 bedrijfssectoren van arbeidsmigranten die in WestFriesland werken, 2010-2019

29% 24% 19% 16%

17% 11% 12%

10%

12%

Landbouw en Visserij

Uitzendbureaus en detachering

Detailhandel

percentage 2010

Groothandel

Horeca

percentage 2019

Bron: Decisio (2021), op basis van CBS Microdata. Getallen zijn afgerond; hierdoor kunnen afrondingsverschillen optreden (ook in vergelijking met eerdere publicaties).

Achtergrond prognose: huidige ontwikkeling en gebruikte variabelen in regressie Op basis van CBS Microdata weten we dat het aantal werkzame arbeidsmigranten in de drie regio’s is gegroeid tussen 2010 en 2019. Het aantal fluctueert door de jaren heen. Er is een duidelijk verband zichtbaar tussen de jaren waarin het economisch goed ging en het aantal arbeidsmigranten is toegenomen (vanaf 2014), of juist sprake was van een economische dip en een afname van het aantal arbeidsmigranten (2012 en 2013). Een conjunctuurgevoelige ontwikkeling van het aantal arbeidsmigranten is logisch: arbeidsmigranten komen immers hoofdzakelijk naar Nederland vanwege werk. Het ligt daarom voor de hand dat prognoses van de toekomstige aantal arbeidsmigranten daardoor altijd in sterke mate afhankelijk zijn van economische ontwikkelingen. Tegen deze achtergrond, is de voorliggende prognose gebaseerd op de economisch-demografische ontwikkeling in Nederland. En, gaan we ervan uit (aanname) dat het aantal arbeidsmigranten in de toekomst voorspeld kan worden aan de hand van twee indicatoren, namelijk het aantal banen en het aantal openstaande vacatures. Deze twee indicatoren als grondslag voor de prognose van het aantal arbeidsmigranten lichten we hierna nader toe.

Het aantal beschikbare banen als indicator Dat de hoeveelheid beschikbare banen een betrouwbare indicator is, blijkt als we de procentuele toename in het aantal banen tussen 2010 en 2018 afzetten tegen

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

de procentuele toename in het aantal internationale werknemers in dezelfde periode. Figuur 0.10. Procentuele toename in aantal banen en internationale werknemers, 20102018 50 40 30 20 10 0 -10 -20 -30

4 3 2 1 2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

0 -1 -2

Procentuele toename internationale werknemers Procentuele toename banen Bron: Decisio (2020), o.b.v. CBS Microdata; CBS (2020)

Het aantal openstaande vacatures als indicator Dat het aantal openstaande vacatures een betrouwbare indicator is, blijkt wanneer we de ontwikkeling van het aantal openstaande vacatures en de ontwikkeling van het aantal werklozen per vacature af te zetten tegen het aantal arbeidsmigranten in Nederland. Ten eerste, is er een duidelijke samenhang tussen het aantal openstaande vacatures en het aantal arbeidsmigranten (figuur 0-2). En, het beeld van de ontwikkeling van het aantal werklozen per vacature ondersteunt dit: neemt het aantal werklozen per vacature toe (dus, er is sprake van economisch mindere jaren), dan neemt het aantal arbeidsmigranten af. Als het aantal werklozen per vacature afneemt, dan neemt het aantal arbeidsmigranten juist weer toe. Zie bijvoorbeeld de ontwikkeling van beide in de jaren vanaf 2014.

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Figuur 0.11. Aantal openstaande vacatures en aantal arbeidsmigranten naar werklocatie in Nederland, jaren 2010 – 2018 800.000

300.000 250.000

600.000

200.000

400.000

150.000 100.000

200.000

50.000

0 2010

2011

2012

2013

2014

Aantal arbeidsmigranten

2015

2016

2017

2018

Openstaande vacatures

Bron: Decisio (2020), o.b.v. CBS Microdata; CBS (2020) Figuur 0.12. Aantal werklozen per vacature en het aantal arbeidsmigranten in Nederland, jaren 2010 – 2018 (index 2010 = 100) 400 350 300 250 200 150 100 50 0

693 duizend arbeidsmigranten 6,8 werklozen per vacature 1,4 werklozen per vacature 255 duizend arbeidsmigranten 2010

2011

2012

2013

2014

Aantal arbeidsmigranten

2015

2016

2017

2018

Aantal werklozen per vacature

Bron: Decisio (2020), o.b.v. CBS Microdata; CBS (2020)

Controle indicatoren in meervoudige lineaire regressieanalyse De data over aantal banen en openstaande vacatures controleren we samen met verschillende andere indicatoren in een meervoudige lineaire regressieanalyse (zie onderstaand kader voor meer informatie). Daaruit komt een positief, statistisch significant verband tussen het aantal arbeidsmigranten en het aantal banen en openstaande vacatures. Als het aantal banen met 1 procent stijgt, neemt het aantal arbeidsmigranten toe met 1,4 procent. Stijgt het aantal openstaande vacatures met 1 procent, dan zorgt dit voor een toename in het aantal arbeidsmigranten van 0,8 procent. Deze groeicijfers vormen het uitgangspunt voor de verdere prognose.

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

Een (meervoudige) lineaire regressie is een statistische analysetechniek waarmee het mogelijk is om verbanden tussen variabelen in grote databestanden te ontdekken. Als er een significant verband bestaat, berust de correlatie niet op toeval en kunnen we dus aannemen dat het verband klopt. Daarnaast geeft een dergelijke regressieanalyse ook informatie over de sterkte van het verband.

ACTUALISATIE CIJFERS ARBEIDSMIGRANTEN NOORD-HOLLAND NOORD

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=HollandsKroon&id=cf129ee6-c61b-4c87-9978-adb881bc8694