bijlage 5 bijlagen bij de toelichting

Bijlagen bij toelichting

Bijlage 1 Stec Groep - Bouwstenen Ladderafweging huisvesting buitenlandse werknemers de Kop d.d. 18-01-2022

6

Westerweg 27

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland Onderzoek regionale Ladderbouwstenen Stec Groep aan provincie Noord-Holland en de gemeenten Den Helder, Hollands Kroon & Schagen

Lukas Meuleman & Job Wevers 18 januari 2022

2

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

Inhoudsopgave 1

Inleiding 1.1 1.2

2

2.2

3

3.2 3.3

4

Momenteel tekort aan huisvesting voor buitenlandse werknemers in Kop van Noord-Holland ................................................. 4 Behoefte aan maximaal 9.500 huisvestingsplekken voor buitenlandse werknemers tot 2030 ........................................................ 5

Ladder locatieafweging 3.1

4

Inleiding .................................................................................................... 3 Leeswijzer ................................................................................................. 3

Behoefte 2.1

3

8

Beoogde ontwikkellocaties voor huisvesting van internationale werknemers .............................................................................................. 8 Locatieafweging bij nieuwe initiatieven huisvesting: inbreiding vóór uitbreiding...................................................................................... 10 Bestaand stedelijk gebied of niet? ........................................................ 12

Ladderafweging voorkeurs-zoekgebieden

Bijlage A: Uitgangspunten Ladder voor duurzame verstedelijking

14 16

A.1 De Ladder voor duurzame verstedelijking ................................................. 16 A.2 Nieuwe stedelijke ontwikkeling (NSO) ....................................................... 16 A.3 Ruimtelijk verzorgingsgebied (marktregio) ................................................ 17 A.4 Bestaand stedelijk gebied (BSG) ................................................................. 18

Bijlage B: Alternatieven binnen bestaand stedelijk gebied

19

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

3

1 Inleiding 1.1 Inleiding De gemeenten Den Helder, Hollands Kroon en Schagen werken regionaal aan passende huisvesting voor buitenlandse werknemers. Regio Kop van Noord-Holland wil graag goede en samenhangende (ruimtelijke) afwegingen maken over nieuwe initiatieven voor huisvesting van buitenlandse werknemers. Hieruit is de wens ontstaan om als regio gezamenlijk meer inzicht en grip te krijgen op ontwikkelingen rondom huisvesting van buitenlandse werknemers in de regio (behoefte). Daarbij heeft de regio behoefte om procedures, waarin de plicht zit te komen tot een goede onderbouwing van de Ladder voor duurzame verstedelijking (hierna: de Ladder) in de regio Kop van Noord-Holland (hierna ook aangehaald als: de regio) goed en gedegen te volgen. In het afgelopen jaar zijn in de regio al goede stappen gezet. Zo is de behoefte aan huisvesting voor buitenlandse werknemers in beeld, zijn mogelijke (grote) ontwikkellocaties verkend en is er veel onderlinge afstemming tussen gemeenten (en provincie). De regio gaat nu aan de slag met het planologisch hard maken van passende locaties voor huisvesting van buitenlandse werknemers. Voorliggend rapport brengt de behoefte in beeld in relatie tot voorgenomen ontwikkelingen, weegt de ‘Ladder-haalbaarheid’ van locaties af en biedt daarmee bouwstenen voor een onderbouwing van de Ladder van de verschillende geschikte projecten.

Het rapport draagt daarmee bij aan het planologisch hard maken van geschikte locaties. Belangrijk noot hierbij is dat enkele analyses – bij het in procedure brengen van plannen – door de betreffende gemeente nog aangevuld dienen te worden. Een complete Ladderafweging is noodzakelijk om tot een ‘Ladderproof’ plan te komen.

1.2 Leeswijzer Hieronder leest u in hoofdstuk 2 ons geactualiseerde beeld van de behoefte aan huisvesting voor buitenlandse werknemers in de Kop van Noord-Holland. In hoofdstuk 3 leest u in hoeverre er per beoogde voorkeurszoekgebied sprake is van bestaand stedelijk gebied. Tot slot toetsen we deze plannen aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. Voor een meer gedetailleerde beschrijving van de uitgangspunten van de Ladder verwijzen we naar bijlage A. In bijlage B leest u een overzicht van alternatieve locaties binnen bestaand stedelijk gebied.

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

4

2 Behoefte Om de juiste ladderbouwstenen te kunnen geven, is een geactualiseerd beeld van de huisvesting van buitenlandse werknemers van grote waarde. Daarom is de analyse uit 2020 (Stec Groep, 2020) vernieuwd met de meest recente data onderzoeken (Decisio, o.a. op basis van nieuwe CBS data) over buitenlandse werknemers in de regio Kop van Noord-Holland. Het vaststellen van deze uitgangssituatie en de te verwachte behoefte biedt de basis om de juiste afwegingen voor huisvesting van buitenlandse werknemers te kunnen maken.

2.1 Momenteel tekort aan huisvesting voor buitenlandse werknemers in Kop van NoordHolland Aantal werkende- en woonachtige buitenlandse werknemers is sterk toegenomen in afgelopen jaren Ten opzichte van de vorige uitgangssituatie uit 2017 is het aantal werkzame buitenlandse werknemers in de regio fors toegenomen. Vooral in 2018 kende Kop van Noord-Holland een sterke toename van het aantal buitenlandse werknemers. In 2019 waren uiteindelijk 5.390 buitenlandse werknemers werkzaam in de regio. Ook het aantal geregistreerde woonachtige buitenlandse werknemers in Kop van Noord-Holland is tussen 2017 en 2019 sterk toegenomen 1. Waar in 2017 2.125 buitenlandse werknemers (geregistreerd) in de regio woonden, waren dit er in 2019 3.200 (Decisio, 2021). Veel uitgaande pendelstromen, vooral vanuit Hollands Kroon Van de geregistreerde woonachtigen is een groot deel (44%) werkzaam buiten de Kop van Noord-Holland. Deze groep is vooral werkzaam in de aanliggende gemeenten Alkmaar en Heerhugowaard, de regio Amsterdam en de gemeente Sudwest-Fryslân aan de overkant van de Afsluitdijk. Het hoge aandeel buitenlandse werknemers dat buiten de regio werkt, wordt hierbij voor een groot deel bepaald door de gemeente Hollands Kroon (met een uitgaande pendelstroom van 58%). De ingaande pendelstromen zijn in vergelijking hiermee een stuk kleiner.

Een eenduidige verklaring is hier niet voor te geven, maar goedkoper wonen (versus duur wonen in andere delen van Noord-Holland) en gemeentelijk beleid kunnen hierin een rol spelen. Hoog aandeel niet-vergunde huisvesting Opvallend is het grote verschil in werkende- en woonachtige buitenlandse werknemers in de regio. Dit is opvallend aangezien ook de pendel van buitenlandse werknemers negatief is. Dit betekent dat er meer ‘in de regio wonende buitenlanders’ buiten de regio werken, dan andersom. Een deel van het aantal werkende buitenlandse werknemers in de regio woont in niet-vergunde huisvesting. Conclusr schat het aandeel buitenlandse werknemers dat in niet-vergunde huisvesting woont op 49% (2018). Deze niet-vergunde huisvesting bevindt zich naar verwachting met name op recreatieparken, campings, niet vergunde schuren of units op terreinen van (vaak agrarische) bedrijven. Huidig tekort aan huisvesting komt bovenop uitbreidingsvraag tot 2030 Niet-vergunde huisvesting kan gezien worden als een bestaand tekort aan legale huisvesting. Deze achterstand dient daarom nog bovenop de uitbreidingsbehoefte voor de komende tien jaar gerekend te worden. In 2019 woonden 3.200 geregistreerde buitenlandse werknemers in de regio. Conclusr (2018) schat dat geregistreerde huisvesting maar 51% van de totale huisvesting van buitenlandse werknemers vormt.

Er is daarmee in de huidige situatie dus nog een latente vraag naar 3.075 plekken 2.

1 2

Op basis van meest recente data dat momenteel beschikbaar is 3.200 = 51%, de overige 49% is daarmee ca. 3.075 (= [3.200/51]*49 = 3.075)

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

5

Relatief groot aandeel short-stay 3 In vergelijking met omliggende regio’s is het aandeel short-stay verblijvers in de Kop van Noord-Holland relatief hoog. Volgens Decisio (2021) heeft 36% van de buitenlandse werknemers een contract voor minder dan vier maanden. Verder heeft 28% een contract voor vier tot twaalf maanden (mid-stay) en 35% een contract van langer dan één jaar (long-stay). We zien dat ongeveer de helft van de buitenlandse werknemers met een contract van langer dan één jaar ook daadwerkelijk langer dan één jaar economisch actief is in de Kop van Noord-Holland. Dit betekent dat een groot deel van de buitenlandse werknemers hun contract niet volledig uitdient. Uitzendbureaus spelen steeds grotere rol, landbouw grootste werkgever Als we vervolgens kijken in welke sector de buitenlandse werknemers werkzaam zijn, valt op dat het merendeel (52%) via een uitzendbureau in de Kop van Noord-Holland werkt en dus ook in deze ‘sector’ geregistreerd staat. Vanuit deze uitzendbureaus werken buitenlandse werknemers veelal in ‘bekende’ sectoren zoals de logistiek, tuin- en landbouw en de bouw. Het aandeel buitenlandse werknemers dat via een uitzendbureau aan het werk is, is in korte tijd fors gestegen. In 2010 werkte namelijk nog maar 16% via een uitzendbureau. Ook het aandeel buitenlandse werknemers dat in de sector ‘landbouw en visserij’ werkt is bijna verdubbeld.

Van 15% in 2010 naar 27% in 2019 (Decisio, 2021). Het aandeel buitenlandse werknemers vormt daarmee bijna 7% van het totale aantal werknemers in deze sector in de Kop van Noord-Holland (SEO, 2018).

2.2 Behoefte aan maximaal 9.500 huisvestingsplekken voor buitenlandse werknemers tot 2030 Aantal werkende buitenlandse werknemers neemt naar verwachting sterk toe Decisio (2021, op basis van gegevens 2019) heeft op basis van historische ontwikkelingen in de economie en het aantal buitenlandse werknemers een prognose opgesteld voor de te verwachten ontwikkelingen in Kop van Noord-Holland tot 2030. In deze prognose wordt uitgegaan van vier scenario’s. Deze scenario’s houden rekening met de verwachte banenontwikkeling in de regio (WLO-scenario [Welvaart en Leefomgeving] laag en hoog) en het coronavirus (corona laag en hoog) op het aantal buitenlandse werknemers. In deze prognose komt naar voren dat de groei van het aantal buitenlandse werknemers zich voort zal zetten tot 2030, ongeacht welk scenario gevolgd wordt. Deze groei varieert van 3% per jaar (WLO laag, met landelijke impact coronavirus) tot 7% per jaar (WLO hoog, zonder landelijke impact coronavirus). Tot 2030 houdt dit in dat de absolute groei van het aantal werkende buitenlandse werknemers tussen de 3.090 en 5.540 ligt. Aangezien een groot deel van de in Kop van Noord-Holland wonende buitenlandse werknemers op dit moment buiten de regio werkt (44%), is de uitbreidingsbehoefte ook afhankelijk van de groei en ontwikkelingen in de omliggende regio’s.

Volgens Decisio is de groei in de regio’s Alkmaar en WestFriesland vergelijkbaar met die van Kop van Noord-Holland. Ga voor de regio uit van uitbreidingsvraag van 3.585 tot 6.425 extra plekken tot 2030 Voor het bepalen van de uitbreidingsvraag naar vergunde huisvesting voor buitenlandse werknemers houden we de huidige verhouding tussen werkende- en woonachtige buitenlandse werknemers aan. Op dit moment wonen 3.200 buitenlandse werknemers geregistreerd in de Kop van Noord-Holland. Daarnaast houden we er rekening mee dat 49% van de woonachtige buitenlandse werknemers, dus inclusief de buiten de regio werkenden, in niet-vergunde huisvesting woont. Wanneer we dit optellen bij het aantal geregistreerde woonachtigen wonen er 16% meer buitenlandse werknemers in de regio dan dat er werken 4. Dit betekent dat de uitbreidingsvraag naar vergunde huisvesting tussen de 3.585 en 6.425 ligt 5. We gaan er van uit dat t/m 2030 gemiddeld 16% meer werknemers wonen dan werken in de regio.

3 Voor de definitie van short-stay wordt vaak een periode van max. 4 maanden aangehouden vanwege de landelijke inschrijfverplichting. 4 3.200+3.075 = 6.275. 6.275/5.390 = 1,16 = 116% 5 = 3.090 *116% en 5.540 *116% = 3.585 tot 6.425 vergunde huisvestingsvraag.

6

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

We realiseren ons dat deze uitbreidingsvraag binnen een zeer ruime bandbreedte valt. Hier kunnen we echter geen eenduidige antwoord in geven. Het aantal kan immers flink variëren. Bijvoorbeeld door de onzekere economische vooruitzichten. Monitoring van de economische situatie is essentieel. Afweging van strategische locatiekeuzes in combinatie met de te verwachte vraag bepalen uiteindelijk hoe deze vraag wordt ingevuld. Meegewogen moet worden dat er op dit moment nog een aanzienlijke latente vraag naar huisvesting bestaat. Op dit moment behoefte (Ladderruimte) aan 6.660 tot 9.500 (vergunde) huisvestingsplekken tot 2030 Wanneer we ervan uitgaan dat er op dit moment geen onbenutte harde plancapaciteit is voor huisvestingsvoorzieningen in de regio en we het huidige tekort (latente inhaalvraag: 3.075) optellen bij de uitbreidingsvraag tot 2030 (3.585 - 6.425) zien we een additionele behoefte van circa 6.660 tot 9.500 (vergunde) huisvestingsplekken tot 2030 in de Kop van Noord-Holland. Dit is de Ladderruimte (uitgaande van een 10-jaarsperiode). Figuur 1: Huidig voorraadtekort en uitbreidingsvraag huisvesting tot 2030 in de regio 12.000 10.000

+ 3.075 6.425 3.585

8.000 6.000

latente vraag

4.000

Huidig tekort

2.000 0

- 3.075

Ladderruimte 2021-2030

Uitbreidingsvraag (hoog) tot 2030 Uitbreidingsvraag (laag) tot 2030

-2.000 -4.000

Bron: Stec Groep, 2021

Incidentele tijdelijke vraag huisvesting staat hier los van en kan per geval tijdelijk worden gefaciliteerd Daarnaast kan zich ook tijdelijke vraag naar huisvesting voordoen in de regio, bijvoorbeeld door incidentele ontwikkelingen die een tijdelijke behoefte aan buitenlandse werknemers met zich mee brengen. Het gaat hierbij dus niet om bijvoorbeeld seizoensgebonden arbeidsvraag maar vooral om solitaire (eenmalige) projecten. Denk aan de bouw van een datacentrum, windmolenpark, aanleg van een haven, et cetera, waarbij voor slechts een paar jaar vraag is naar extra tijdelijke huisvesting. Dergelijke specifieke incidentele vraag is geen onderdeel van bovenstaande behoeftecijfers. Ook planologisch is een dergelijke tijdelijke behoefte lastig te onderbouwen middels de Ladder voor duurzame verstedelijking. Als alternatief kan worden gedacht aan flexibele woonconcepten die meerdere doelgroepen kunnen bedienen. De flexibele schil voorziet in een tijdelijke behoefte vanuit specifieke doelgroepen en dient als op- of tussenstap naar een reguliere woning. Flexwoningen zelf kunnen tijdelijk van aard zijn (verplaatsbaar), het kan gaan om verhuur die tijdelijk van aard is, of om een combinatie van beide.

Flexwonen vervult een brede rol op de woningmarkt: deze rol gaat verder dan het bedienen buitenlandse werknemers (denk aan uitstroom kwetsbare doelgroep, studenten, scheidingsgevallen/verbroken relaties en statushouders). Flexwonen is geen onderdeel van dit behoefte- en Ladder-onderzoek. Verdeling uitbreidingsvraag landt gelijkmatig in verblijfsduurcategorieën De verhoudingen naar verblijfsduur zijn volgens recent onderzoek (Decisio, 2021) ongeveer 35% short-stay, 30% mid-stay en 35% long-stay. We weten ook dat deze doelgroepen in de praktijk door elkaar lopen en er ook ‘ruis’ kan zitten in deze cijfers: dat heeft vaak vooral te maken met het feit dat werkgevers iemand voor een ‘short-stay’ periode inhuren en huisvesten en dat de buitenlandse werknemer daarna naar een andere

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

7

werkgever gaat. In de praktijk blijkt het feitelijke verblijf in een gemeente/regio daardoor wat langer. Op basis van deze gegevens schatten we de indicatieve verdeling van de uitbreidingsvraag tot 2030 naar verblijfsduur voor de regio Kop van Noord-Holland als volgt in: • 25% short-stay (<4 maanden) • 35% mid-stay (4 maanden – 1 jaar) • 40% long-stay (>1 jaar) Huisvesting in logiesvoorzieningen en op agrarische erven uitkomst voor opvangen uitbreidingsvraag De verdeling naar verblijfsduur geeft slechts een indicatie van de kwalitatieve behoefteaspecten. Belangrijk is de betekenis hiervan om te zetten naar een invulling van de huisvestingsopgave tot 2030. Dit kan mogelijk door in te zetten op het toevoegen van huisvesting in logiesvoorzieningen. Huisvesting in logiesfuncties is namelijk geschikt om verschillende huisvestingsbehoeften te faciliteren (zowel short- als mid-stay) en zo een overbruggingsfunctie te vervullen voor de huisvestingsopgave. Daarnaast kan ook huisvesting worden toegevoegd op agrarische erven. Een groot deel van de buitenlandse werknemers werkt in de landbouw en zou mogelijk op het werkterrein in huisvesting kunnen worden voorzien. Dit is ook mogelijk op basis van gemeentelijk beleid en provinciale regelgeving en komt op vrij grote schaal voor in de Kop.

Een goede monitoring en handhaving zijn hierbij cruciaal, aangezien niet-vergunde huisvesting op deze locaties ook veelvuldig voorkomt.

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

8

3 Ladder locatieafweging Om in de behoefte aan huisvesting voor buitenlandse werknemers te kunnen voldoen zullen plannen voor beoogde ontwikkellocaties in procedure moeten worden gebracht. Een verplicht onderdeel van een bestemmingsplanprocedure is een afweging op basis van de Ladder. Deze afweging is zeer relevant voor de opgave voor huisvesting van buitenlandse werknemers waar de regio voor staat: lang niet iedere locatie is geschikt voor huisvesting en lang niet iedere geschikte locatie is planologisch automatisch te ‘onderbouwen’. We maken daarom in dit hoofdstuk een afweging op basis van de Ladder. Twee belangrijke onderdelen van de Ladder zijn een behoeftetoets en een locatieafweging. De behoefte hebben we in hoofdstuk twee besproken. Voor de locatieafweging volgen we de uitgangspunten van de Ladder en maken we voor de potentiële voorkeurszoekgebieden gebruik van input van recent onderzoek van Sweco (2021). We gaan achtereenvolgens in op de beoogde ontwikkellocaties/voorkeurszoekgebieden voor huisvesting van buitenlandse werknemers. Vervolgens gaan we in op het Ladderuitgangspunt ‘inbreiding vóór uitbreiding’. Ten slotte beoordelen we of deze locaties al dan niet binnen bestaand stedelijk gebied liggen en/of er mogelijk locaties binnen bestaand stedelijk gebied een alternatief voor deze locaties zijn.

Voor een meer gedetailleerde beschrijving van de uitgangspunten van de Ladder verwijzen we naar bijlage A. In bijlage B leest u een overzicht van alternatieve locaties binnen bestaand stedelijk gebied.

3.1 Beoogde ontwikkellocaties voor huisvesting van internationale werknemers Middelgrote locaties op basis van provinciaal onderzoek Gedeputeerde Staten van Noord-Holland en colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten Den Helder, Hollands Kroon en Schagen hebben een onderzoek naar geschikte, middelgrote en permanente huisvestingslocaties voor in totaal 3.000 buitenlandse werknemers vastgesteld. In het onderzoek ‘Locatieanalyse naar middelgrote locaties voor de huisvesting van buitenlandse werknemers’ (Sweco, 2021) zijn vanuit een ruime groslijst uiteindelijk 14 ‘voorkeurszoekgebieden’ in de Kop van NoordHolland aangewezen voor de huisvesting van buitenlandse werknemers. De locaties zijn beoordeeld op mate van geschiktheid op basis van gemeentelijk en provinciaal beleid, marktvoorkeuren, sociaalmaatschappelijke kansen en belemmeringen en ruimtelijke afwegingen. De beoordeling bestond onder andere uit nabijheid van bestaande werklocaties, aansluiting op bestaande bebouwing, bereikbaarheid en de ligging ten opzichte van waardevolle natuur. Deze afweging houdt nog geen rekening met een afweging op basis van de Ladder voor duurzame verstedelijking. Tabel 1: Overzicht middelgrote potentiële ontwikkellocaties huisvesting buitenlandse werknemers Locaties kaart

Gemeente

Locatie

Toelichting

I.

1

Den Helder

Ritmeesterweg

Concrete locatie: Burgemeester Ritmeesterweg (Doggershoek,

II.

7

Den Helder

Julianadorp

III.

40, 41

Schagen

’t Zand

naast AZC). Noordzijde dorp, o.a. rondom De Riepel, Noorderhaaks, Van Foreestweg). Westzijde (langs Parallelweg nabij molen) of noord/oostzijde ('t Zand-Noord, uitbreiding Kolksluis, ijsbaan langs Koning Willem IIweg).

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

IV.

52, 53

Schagen

Tuitjenhorn/

Rondom kern, o.a. langs Veilingweg/Delftweg (nabij

Warmenhuizen

woningbouwontwikkeling Het Nieuwe Glas) en Bogtmanweg.

noord/westzijde

Rondom bedrijven noordwestelijke rand Warmenhuizen, o.a.

9

langs Veilingweg, Trambaan, De Huisweid, Stationsstraat). V.

57

Schagen

Warmenhuizen

Nabij bedrijventerrein Oudevaart-Zuid (ten westen of ten zuiden),

zuid/oostzijde

langs Debbemeerweg (ook ten oosten van Warmenhuizen). Concrete locatie: De Lus, bedrijventerrein Lagedijk. Breder

VI.

58

Schagen

Schagen

VII.

32

Hollands Kroon

Breezand

zoekgebied kernranden Schagen. Randen kern en in lintbebouwing tussen Breezand en in buurtschap Gelderse Buurt. VIII.

16, 17

Hollands Kroon

Anna Paulowna

Zuid/westzijde, o.a. ten westen van Sportpark Kleine Sluis, driehoek Sport Kleine Sluis/N249/Spoor en bedrijventerrein Kruiswijk.

IX.

18

Hollands Kroon

’t Veld

Noordzijde dorp, rondom Zwarteweg, Hartweg, Valbrugweg/De Kampen (ten noorden van woningbouwontwikkeling 't Veld Noord).

X.

19, 22

Hollands Kroon

Winkel

XI.

14

Hollands Kroon

Middenmeer

In of rondom kern, o.a. Golfbaan Regthuys, Nieuwe Niedorperweg/Dorpsstraat, Limmerschouw. Zuid/oostzijde, o.a. tussen kern en A7 (Hoornseweg), langs N242, bij knooppunt Middenmeer.

XII.

25

Hollands Kroon

Wieringerwerf

Zuidwestzijde (Terpweg) en zuidoostzijde (Oostertwerpweg),

XIII.

9

Hollands Kroon

Slootdorp

Concrete locatie: voormalig Joodsch Werkdorp,

(Joodsch

Nieuwesluizerweg 42.

Robbenplaat/Westerterpweg.

Werkdorp) XIV.

20, 21, 28

Hollands Kroon

Agriport

Agriport (gebied tussen A7, N240 en N239)

Bron: Locatieanalyse naar middelgrote locaties voor de huisvesting van buitenlandse werknemers, Sweco, 15 juni 2021

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

10

Figuur 2: Overzichtskaart onderzochte ‘kansrijke locaties’

Bron: Trade-off matric: Locatieanalyse naar middelgrote locaties voor de huisvesting van buitenlandse werknemers, Sweco, 15 juni 2021. NB: Om de kansrijke locaties heen zijn de voorkeurszoekgebieden aangewezen.

Aanvullende beoogde locaties vanuit gemeente Den Helder, Schagen en Hollands Kroon Op regionaal niveau is gezocht naar ontwikkellocaties van minimaal 100 bedden voor de huisvesting van buitenlandse werknemers. Dit betreffen veelal grote locaties buiten de stads- en dorpskernen. Daarnaast zijn er in de gemeenten nog verspreid enkele (beoogde) locaties voor tijdelijke vestiging van buitenlandse werknemers, veelal ten behoeve van agrarische huisvesting. Tijdelijke huisvesting (tot 10 jaar) kan onder de ‘kruimelgevallen-regeling’ vallen, hierbij is een Laddertoets doorgaans niet noodzakelijk (zie: artikel 2.12, eerste lid, onder a, onder 2 Wabo). Het blijft hierbij voor de betreffende gemeente wel noodzakelijk om – in het kader van een goede ruimtelijke ordening – een goede ruimtelijke afweging te maken.

3.2 Locatieafweging bij nieuwe initiatieven huisvesting: inbreiding vóór uitbreiding Wanneer initiatieven voor nieuwe huisvesting voor buitenlandse werknemers zich aandienen dient in het kader van de Ladder voor duurzame verstedelijking te worden beoordeeld of het plan voorziet in een (regionale) behoefte (zie hiervoor). Bovendien ziet de provinciale Omgevingsverordening toe op het maken van regionale afspraken over logies. Voor plannen die (deels) buiten bestaand stedelijk gebied (BSG – conform Bro, artikel 3.1.6.) liggen is bovendien een afweging nodig van mogelijke alternatieven op inbreidingslocaties (binnen BSG). Deze afweging moet – conform de Ladder – op regionale schaal worden gedaan. Onderstaand afwegingskader dient als handvat voor de regiogemeenten om nieuwe initiatieven voor huisvesting af te wegen (in lijn met de Ladder voor duurzame verstedelijking).

11

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

Dit afwegingskader richt zich op nieuw te realiseren initiatieven voor huisvesting van buitenlandse werknemers: in de praktijk zal het daarbij met name gaan om nieuw te ontwikkelen logiesvoorzieningen. Het afwegingskader is gebaseerd op de drie hoofdcriteria voor een goede inventarisatie en afweging van inbreidings- en uitbreidingslocaties (binnen bestaand stedelijk gebied: BSG in de zin van de Ladder). Tabel 2: Afwegingskader locaties binnen en buiten bestaand stedelijk gebied Afwegingskader locatiekeuze voor nieuwe huisvesting buitenlandse werknemers Indicator

Beoordeling potentiële alternatieven

1. Bestaand stedelijk gebied (inbreiding vóór uitbreiding) • Binnen BSG

•

Geen locatieafweging nodig vanuit Ladder

Deels binnen en deels buiten BSG

•

Ga door naar indicator 2

Buiten BSG

•

Ga door naar indicator 2

•

Plan kan niet binnen BSG worden gefaciliteerd (plan kan door)

•

Ga door naar indicator 3

•

Ga door naar indicator 3

•

Plan kan niet binnen BSG worden gefaciliteerd (plan kan door)

•

Ga door naar 3.2

•

Plan kan niet binnen BSG worden gefaciliteerd (plan kan door)

•

Ga door naar 3.3

•

Plan kan niet binnen BSG worden gefaciliteerd (plan kan door)

•

Plan kan wel binnen BSG worden gefaciliteerd, er is een beschikbaar en geschikt alternatief (plan kan niet door)

Locatie binnen of buiten bestaand stedelijk gebied (BSG)?

• •

2. Beschikbaarheid van de locatie • Er zijn geen inbreidingslocaties (binnen BSG) direct beschikbaar Zijn er inbreidingslocaties (binnen BSG) • Er zijn locaties direct beschikbaar (te beschikbaar maken)? • Er zijn locaties op redelijke termijn beschikbaar te maken 3. Geschiktheid van de locatie 3.1 Worden potentiële • Ja, alle potentiële alternatieve alternatieve BSG BSG locaties worden locaties uitgesloten uitgesloten door (vastgesteld) beleid voor • Nee, een/enkele potentiële huisvesting van alternatieve locaties worden buitenlandse niet uitgesloten werknemers? • Ja, voor alle potentiële 3.2 Gelden er andere alternatieve BSG locaties (vastgestelde) plannen gelden andere of beleidsambities plannen/beleidsambities voor potentiële alternatieve BSG • Nee, een/enkele potentiële locaties? alternatieve locaties worden niet uitgesloten 3.3 Zij er potentiële • Nee, er zijn geen potentiële BSG locaties gelegen alternatieve BSG locaties die op een geschikte plek een geschikte plek vormen en binnen de bestaande waar de beoogde huisvesting omgeving en waar de ruimtelijk inpasbaar is beoogde huisvesting ruimtelijk inpasbaar is? • Ja, er zijn potentiële BSG alternatieven die geschikte zijn waar de beoogde huisvesting ruimtelijk inpasbaar is.

Bron: Stec Groep, 2020 en 2021

12

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

3.3 Bestaand stedelijk gebied of niet? In deze paragraaf (tabel 3) bepalen we per beoogde voorkeurszoekgebied of er sprake is van bestaand stedelijk gebied (BSG) of niet. Voor locaties buiten bestaand stedelijk gebied dient te worden aangetoond dat alternatieven binnen BSG niet geschikt en beschikbaar zijn (zie hiervoor hoofdstuk 4 en bijlage B). In de tabel behandelen we de voorkeurszoekgebieden zoals omschreven in tabel 1. Tabel 3: Overzicht afweging bestaand stedelijk gebied

I. II. III.

IV.

Locatie

Afweging

Ritmeesterweg

•

Locatie is omringd door bebouwing

•

Vigerende bestemming is stedelijk (bedrijf en gemengd)

•

Weilandlocatie (met wat versnipperde bebouwing)

•

Vigerende bestemming is niet-stedelijk (agrarisch)

•

Weilandlocatie (met wat versnipperde bebouwing)

Grotendeels

Oostelijk

•

Vigerende bestemming is grotendeels niet-stedelijk

niet

deel wel,

Julianadorp ’t Zand

V.

Ja

Ja

Nee

Nee

westelijk

bedrijventerrein.

deel niet.

•

Merendeel weiland locatie

Warmenhuizen

•

Vigerende bestemming is overwegend niet-stedelijk

Warmenhuizen

Stedelijk gebied 7 Ja/Nee

(agrarisch). Deel aan de noordkant is wonen en Tuitjenhorn/ noord/westzijde

BSG 6 Ja/Nee

Grotendeels

Grotendeels

niet

niet

Ja, voor

Ja, voor

zuidelijk deel

zuidelijk

(agrarisch met enkele delen bedrijventerreinbestemming) •

zuid/oostzijde

Aan zuidzijde grotendeels herontwikkelingslocatie, aan oostzijde voornamelijk weiland

•

Aan zuidzijde vigeert grotendeels de bestemming

deel

bedrijventerrein, aan de oostzijde agrarisch. VI.

Schagen

•

Locatie ‘De Lus’ betreft momenteel een lege kavel.

•

Vigerende beheersverordening maakt een stedelijke

Ja

Ja

Nee

Nee

Grotendeels

Grotendeels

niet, enkel

niet

functie mogelijk (bedrijventerrein) en dus is er sprake van een locatie binnen bestaand stedelijk gebied. VII.

Breezand

VIII.

Anna Paulowna

•

Weilandlocatie(s) (met wat versnipperde bebouwing)

•

Vigerende bestemming is niet-stedelijk (agrarisch)

•

Locatie op bedrijventerrein Kruiswijk is binnen stedelijke omgeving en er vigeert een stedelijke bestemming (bedrijventerrein). Omliggende locaties en de zuidelijke

IX.

’t Veld

•

bedrijven-

driehoek zijn voornamelijk agrarisch.

terrein BSG

Locatie ligt binnen en ten noorden van woningbouwplan

Grotendeels

Ja,

niet

grotendeels

’t Veld Noord. De locatie betreft deels een woningbouwlocatie en grotendeels een weilandlocatie •

wel

De vigerende bestemming is deels wonen en grotendeels Agrarisch met waarden

X.

Winkel

•

Oostelijke zoeklocatie betreft een golfbaan locatie met een sport-bestemming (aanduiding golfbaan) en kan naar verwachting als stedelijk gebied kunnen worden aangeduid).

•

De westelijke zoeklocatie betreft een weiland dat voor een groot deel omringd door stedelijke functies (bedrijventerrein, wonen en maatschappelijk). Hoewel de huidige functie agrarisch is, kan mogelijk worden beargumenteerd dat het hier een binnenstedelijke locatie betreft.

6 7

Bestaand stedelijk gebied op basis van definitie uit het Bro, artikel 3.1.6. Stedelijk gebied op basis van bepalingen uit de omgevingsverordening NH 2020. Zie ook bijlage A, paragraaf A4.

Ja

Ja

13

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

XI.

Middenmeer

•

Weilandlocatie (met wat versnipperde bebouwing)

•

Vigerende bestemming is niet-stedelijk (agrarisch)

Nee

Klein deel ja, grotendeels nee

XII.

XIII.

Wieringerwerf

•

Weilandlocatie (met wat versnipperde bebouwing)

•

Vigerende bestemming is niet-stedelijk (agrarisch), klein

niet, enkel

ja,

deel is bestemd voor bedrijventerrein.

bedrijven-

grotendeels

terrein BSG

nee

Ja

Nee

Nee

Nee

Slootdorp

•

Herontwikkeling van cultuurhistorisch erfgoed

(Joodsch

•

Vigerende bestemming is gemengd (o.a. kantoor en lichte

Werkdorp) XIV.

Agriport

Grotendeels

Klein deel

bedrijvigheid) en betreft een stedelijke functie. •

Weilandlocatie grenzend aan bedrijventerrein Agriport

•

Vigerende bestemming is niet-stedelijk (agrarisch)

Bron: Input gemeente Den Helder, Schagen en Holands Kroon, 2021; verwerking Stec Groep, 2021

14

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

4 Ladderafweging voorkeurszoekgebieden In onderstaande tabel 4 toetsen we de beoogde voorkeurszoekgebieden aan de Ladder. Hierbij verwijzen we per onderdeel naar eerdere analyses en afwegingen. Zie hiervoor de voetnoten. Op basis van de gemaakte overwegingen in eerdere analyses (inclusief nuances), trekken we in onderstaande tabel conclusies. In onderstaande tabel 4 zijn locaties strak, op basis van de Ladder afgewogen. Conclusies zijn dan ook stellig(er) getrokken. Niet iedere locatie is in deze fase volledig aan de Ladder te toetsen. Hiervoor ontbreekt op enkele onderdelen nog enige informatie. Hiervoor staan gemeenten – bij het in procedure brengen van een plan – zelf aan de lat. Wanneer dit in onze ogen nodig is, hebben we dit aangegeven in tabel 4. Tabel 4: Globale Ladderafweging per ontwikkellocatie

300 tot

II.

III.

Julianadorp

’t Zand

> 100

> 100

Behoefte van maximaal 9.500 plekken t/m 2030.

400

binnen de behoefte. Constante monitoring van vraag en

Ritmeesterweg

Behoefte 9

aanbod is noodzakelijk. Zo wordt overaanbod voorkomen.

I.

Plan aantal 8

Op basis van huidige aantallen passen alle beoogde plannen

Locatie

Binnen BSG? 10

Alternatief beschikbaar? 11

Ruimtelijke effecten? 12

Ja

N.v.t.

Geen onaanvaardbare ruimtelijke effecten te verwachten. Het realiseren van een goed woon- en leefklimaat is van belang maar afweging valt buiten de Laddertoets.

Nee

Onbekend,

Ruimtelijke effecten kunnen zich

aanvullende

mogelijk voordoen wanneer

analyses nodig

locaties binnen BSG een

bij opstellen van

alternatief vormen en niet

Laddertoets.

ingevuld kunnen worden met andere functies. Belangrijke check bij het opstellen van een Laddertoets.

Nee

Nee

Geen onaanvaardbare ruimtelijke effecten verwacht. Ontwikkeling draagt naar verwachting zelfs bij aan voldoende draagvlak voor voorzieningen van de kern.

8 Bron: Betreft het beoogde aantal logiesplekken. Op basis van directe input gemeenten en via Sweco (2021), zie ook paragraaf 3.1. Het gaat per locatie om minimaal 100 bedden. Gemiddeld gaat het om circa 200 tot 300 bedden per locatie. 9 Bron: Zie hoofdstuk 2 voor de volledige bepaling van de behoefte en bijbehorende bronnen. Verzorgingsgebied betreft Kop van Noord-Holland (zie bijlage A.3). 10 Zie voor de afweging paragraaf 3.3. 11 Zie hiervoor bijlage B. 12 Voor een volledige toets aan de Ladder voor duurzame verstedelijking is het noodzakelijk om mogelijke ruimtelijke effecten (voornamelijk leegstandsrisico-effecten) te beschouwen. Hiervoor geeft het Sweco-rapport (15 juni 2021) al input maar mogelijk moet er ook breder worden gekeken dan dat. Dit kan na verloop van tijd veranderen, een actuele afweging bij het opstellen van een Laddertoets is dus noodzakelijk.

15

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

IV.

Tuitjenhorn/

> 100

Nee

Nee

Warmenhuizen

Geen onaanvaardbare ruimtelijke effecten verwacht.

noord/westzijde V.

Warmenhuizen

> 100

Ja

N.v.t.

zuid/oostzijde

Geen onaanvaardbare ruimtelijke effecten verwacht. Zorgt op het bedrijventerrein bovendien voor verdichting van bestaand terrein en draagt daarmee bij aan optimaal ruimtegebruik.

VI.

Schagen

> 100

Ja

N.v.t.

Geen onaanvaardbare ruimtelijke effecten verwacht.

VII.

Breezand

VIII.

Anna Paulowna

> 100

Nee

Nee

100

Nee

Nee

Geen onaanvaardbare ruimtelijke effecten verwacht. Geen onaanvaardbare ruimtelijke effecten elders verwacht. Ruimtelijke kwaliteit van de locatie i.c.m. milieuzonering is van belang. Check op mogelijke beperking in bedrijfsvoering van omliggende bedrijven noodzakelijk.

IX.

’t Veld

> 100

Nee

Nee

Geen onaanvaardbare ruimtelijke effecten elders verwacht. Ruimtelijke inpassing is aandachtspunt.

X.

Winkel

> 100

Ja

N.v.t.

Geen onaanvaardbare ruimtelijke effecten elders verwacht. Landschappelijke inpassing is aandachtspunt.

XI.

Middenmeer

> 100

Nee

Nee

Geen onaanvaardbare ruimtelijke effecten elders verwacht. Landschappelijke inpassing en een goed woon- en leefmilieu (i.v.m. luchtvaart) is aandachtspunt.

XII.

Wieringerwerf

> 100

Nee

Nee

Geen onaanvaardbare ruimtelijke effecten elders verwacht. Landschappelijke inpassing is aandachtspunt.

XIII.

Slootdorp

160 tot

(Joodsch

250

Ja

N.v.t.

Geen onaanvaardbare ruimtelijke effecten verwacht.

Werkdorp) XIV.

Agriport

> 100

Nee

Nee

Geen onaanvaardbare ruimtelijke effecten elders verwacht. Ruimtelijke kwaliteit van de locatie i.c.m. milieuzonering en uitbreiding bedrijventerrein is van belang. Check op mogelijke beperking in bedrijfsvoering van omliggende bedrijven noodzakelijk.

Totaal

> 1.660

Max 9.500

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

16

Bijlage A: Uitgangspunten Ladder voor duurzame verstedelijking A.1 De Ladder voor duurzame verstedelijking De Ladder is een motiveringsvereiste voor ruimtelijke plannen die nieuwe stedelijke ontwikkelingen mogelijk maken 13. In de toelichting van het bestemmingsplan moet dan een motivering voor de Ladder zijn opgenomen. Sinds 1 juli 2017 is de Laddersystematiek in het Besluit ruimtelijk ordening (Bro) gewijzigd. De Ladder is verankerd in artikel 3.1.6. lid 2 Bro en luidt als volgt: “De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.” De Ladder is alleen van toepassing op een plan dat een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’ (NSO) mogelijk maakt. Is dit het geval? Dan is een beschrijving van de behoefte nodig binnen het voor de functie relevante ruimtelijke verzorgingsgebied. Voor ontwikkelingen buiten bestaand stedelijk gebied is zoals gezegd, een uitgebreidere motivering vereist waarbij wordt ingegaan op de vraag waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in de behoefte kan worden voorzien.

VERORDENING PROVINCIE: UITVOERINGSREGELING PNH 2020 Naast de (Bro) Ladder moet u onder meer voldoen aan de provinciale verordening van Noord-Holland. Deze regels zijn uitgewerkt in de omgevingsregeling en bevat nadere regels met betrekking tot de uitvoering en indieningsvereisten behorende bij meldingen, ontheffingen en vergunningsaanvragen.

A.2 Nieuwe stedelijke ontwikkeling (NSO) Is sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling (NSO), dan is een plan Ladderplichtig. Een stedelijke ontwikkeling wordt in artikel 1.1.1 Bro gedefinieerd als een: ‘Ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’. Voorzieningen voor (tijdelijke) huisvesting van buitenlandse werknemers vallen in die zin onder ‘andere stedelijke voorzieningen’. In het Bro is geen ondergrens voor de minimale omvang vastgesteld voor wanneer sprake is van een stedelijke ontwikkeling. Dit verschilt bovendien per functie. Jurisprudentie geeft Op https://www.infomil.nl/onderwerpen/ruimte/gebiedsontwikkeling/ladder-duurzame/handreiking-ladder/ vindt u de Rijkshandreiking voor de Ladder, zoals die sinds juli 2017 van kracht is.

13

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

17

vaak meer duidelijkheid. In de tabel hierna geven we voor verschillende functies de gangbare ondergrens aan, en verwijzingen daarbij naar relevante jurisprudentie. Ligt een plan boven de betreffende ondergrens? Dan kwalificeert het zich in beginsel als stedelijke ontwikkeling in de zin van artikel 3.1.6. lid 2 Bro. Ook voor ontwikkelingen van huisvestingsvoorzieningen voor buitenlandse werknemers kan in die zin de ondergrens van 400/500 m² bvo worden aangehouden. Tabel 9: Ondergrenzen NSO per functie Functie Wonen Bedrijfsruimte Kantoor Detailhandel Hotels Overige stedelijke voorzieningen

Ondergrens Vanaf 12 woningen

Motivering ABRvS 25 maart 2015; ECLI:NL:RVS:2015:953

In beginsel een bvo groter dan 400/500 m² bvo

ABRvS 28 juni 2017; ECLI:NL:RVS:2017:1724

De Ladder is van toepassing op een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Daarvan is sprake als het nieuwe bestemmingsplan meer bebouwing mogelijk maakt, of het om een functiewijziging van zodanige aard en omvang gaat, dat daarom sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. In de praktijk blijkt dit snel het geval. Ook moeten plannen dan voldoen aan regionale afspraken over nieuwe stedelijke ontwikkelingen.

A.3 Ruimtelijk verzorgingsgebied (marktregio) De Ladder vraagt om vraag en aanbod binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van de functie tegen elkaar af te wegen. Dit verzorgingsgebied varieert per type functie en de aard en omvang van die functie. Voor woningbouwontwikkelingen wordt daarbij bijvoorbeeld gekeken naar de verhuisdynamiek tussen gemeenten in een regio: is de verhuisdynamiek vooral lokaal of regionaal georiënteerd? Komen inkomende verhuisbewegingen vooral uit de gemeente zelf of ook voor een belangrijk deel uit andere gemeenten? Een ander voorbeeld is het bepalen van het ruimtelijk verzorgingsgebied voor hotels: daarbij zien we in de praktijk een duidelijk onderscheid tussen het ruimtelijk verzorgingsgebied (dat vaak nationaal of zelfs internationaal is) enerzijds en anderzijds het gebied waarop de ontwikkeling eventuele ruimtelijke effecten op de hotelvoorraad kan veroorzaken (dat vaak veel meer lokaal zal zijn). Ruimtelijk verzorgingsgebied voor huisvestingsvoorzieningen Er is geen standaardmethode om het verzorgingsgebied van huisvestingsvoorzieningen voor buitenlandse werknemers te bepalen. De woon/werk stromen van buitenlandse werknemers (zoals omschreven in paragraaf 3.1) zijn daarbij een goede graadmeter voor het bepalen van het ruimtelijk verzorgingsgebied.

Zoals in hoofdstuk 3 omschreven zien we op basis van het onderzoek van Conclusr (2018) in heel NoordHolland Noord (NHN) pendelstromen van buitenlandse werknemers tussen de verschillende deelregio’s: van en naar de regio’s Alkmaar en West-Friesland. Daarnaast valt op dat een groter aandeel buitenlandse werknemers die werkzaam zijn in regio’s Alkmaar en West-Friesland, wonen in Kop van Noord-Holland (inside-out). Andersom zien we juist kleinere aantallen die werken in Kop van Noord-Holland, maar wonen in regio’s Alkmaar en West-Friesland (outside-in). Het beeld dat hieruit ontstaat is, dat de gemeenten in regio Kop van Noord-Holland daarmee een belangrijk samenhangend zwaartepunt op het gebied van huisvesting van buitenlandse werknemers vormen. De regio Kop van Noord-Holland vormt – op basis van woon-werkpendel en verhuisbewegingen - in de basis een relatief opzichzelfstaand en samenhangend zwaartepunt voor huisvesting binnen de grotere regio Noord-Holland Noord. Met goede regionale afspraken en afstemming kunnen afwegingen op gemeenteniveau plaatsvinden In de basis kan het ruimtelijk verzorgingsgebied voor huisvesting van buitenlandse werknemers in Kop van Noord-Holland daarmee worden vastgesteld op de regio zelf (Den Helder, Hollands Kroon en Schagen). Daarmee zouden Ladderafwegingen voor nieuwe initiatieven in de basis ook op dit regionale schaalniveau moeten plaatsvinden.

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

18

Echter, wanneer er in regio Kop van Noord-Holland op basis van dit document heldere afspraken worden gemaakt en afstemming van huisvesting voor buitenlandse werknemers plaatsvindt kunnen Ladderafwegingen voor nieuwe initiatieven op gemeentelijk niveau plaatsvinden. Regionaal zal het risico op overaanbod beperkt zijn en zal een ontwrichting van de markt op regionaal niveau worden voorkomen. Wanneer duidelijke afspraken worden gemaakt over de totale huisvestingsopgave, de opgave per gemeente, en overige aspecten (kwalitatieve behoefte, afwegingskader, etc.) en afstemming goed gebeurt, is het voor de Ladder minder belangrijk om rekening te houden met de vraag-aanbodverhoudingen in de andere regiogemeenten. In dat geval kunnen de gemeenten in Kop van Noord-Holland de behoefte voor de gemeente aantonen en kan ook de afweging van potentiële alternatieve locaties binnen BSG op gemeenteniveau plaatsvinden. Let wel!: dit benadrukt het belang van goede afspraken en afstemming in regio Kop van Noord-Holland

A.4 Bestaand stedelijk gebied (BSG) Het gaat hierbij om de definitie van bestaand stedelijk gebied (BSG) volgens de Ladder (Bro): deze definitie kan afwijken van een gelijksoortig begrip als ‘de bebouwde kom’ of ‘bestaand bebouwd gebied’ (zoals soms opgenomen in gemeentelijk of regionaal beleid). Om dit te kunnen bepalen kijken we naar de wettelijke definitie van BSG en inzichten uit de relevante jurisprudentie rondom de Ladder. Artikel 1.1.1 Bro geeft als definitie: ‘Bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur.’ Zie voor verdere toelichting op de definitie van bestaand stedelijk gebied (BSG), paragraaf 5.2.1 (eerste indicator van het afwegingskader). De provincie Noord-Holland hanteert in de Omgevingsverordening NH 2020 eigen (aanvullende) definities voor ‘stedelijk gebied’. Zie onder andere Afdeling 6.1 Stedelijke Functies. Belangrijk is daarbij, dat voor de Ladderafweging altijd dient te worden uitgegaan van de wettelijke definitie van ‘bestaand stedelijk gebied’ (Bro). Bestemmingsplannen moeten voldoen aan de Rijksladder en de verordening van de provincie.

Het is denkbaar dat een bestemmingsplan in overeenstemming met de Rijksladder, maar in strijd met de provinciale verordening is vastgesteld. Het zijn dus te onderscheiden toetsingskaders. De Rijksladder is hierbij leidend: wanneer een gebied volgens de provinciale omgevingsverordening wel binnen stedelijk gebied valt, maar volgens de Rijksladder niet, dan zal voor deze locatie alsnog een alternatievenafweging moeten worden gemaakt.

19

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

Bijlage B: Alternatieven binnen bestaand stedelijk gebied Onderstaande tabellen 5 t/m 7 geven inzicht in mogelijke alternatieve locaties voor de ontwikkeling van huisvesting voor buitenlandse werknemers. Deze locaties liggen binnen bestaand stedelijk gebied. In het kader van een goede ruimtelijke ordening is een gemeente verplicht af te wegen in hoeverre een beoogde nieuwe stedelijke ontwikkeling (al dan niet) in bestaand stedelijk gebied kan worden ontwikkeld. In onderstaande tabellen maken we deze afweging op basis van de input van de betreffende gemeente. Hierbij tekenen we aan dat informatie zo volledig mogelijk is aangeleverd maar dat er hier en daar ook nog enige extra analyses nodig zijn (zie ook de afweging in tabel 4). Den Helder Gemeente Den Helder heeft zoveel mogelijk informatie aangeleverd om de afweging van alternatieven binnen BSG te maken. De informatie is momenteel echter nog niet compleet. Dit betekent dat gemeente Den Helder bij mogelijke bestemmingsplanprocedures nog enig huiswerk te doen heeft. Zo ontbreekt grotendeels een bepaling van de omvang van de locatie en dient de kolom met ‘beleidsambities’ kwalitatief verder te worden ingevuld. Bovendien dient de gemeente voor enkele locaties nog een vraag voor zichzelf te beantwoorden om een goede afweging te kunnen maken. Onderstaande tabel toont daarmee dus een eerste afweging maar is nog niet compleet.

Tabel 5: Overzicht alternatieve locaties binnen Bestaand Stedelijk Gebied gemeente Den Helder Alternatief

Ligging

Omvang

Bestemming nu

Status

Beleidsambities?14

Beschikbaar /

Want…

geschikt te maken? Drs. F. Bijlweg 20

Gemengd gebied

(oude stadhuis) Willemsoord

8.000 m²

gemengd

Leeg gebouw

Ja

Gemengd (uit te

Ontwikkelgebied

Ja

bvo Overgangsgebied

?

centrum /haven

werken)

waarschijnlijk

Relatie herontwikkeling Bijlweg, afspraken

niet / Ja

WSDH?

waarschijnlijk

Hotelplan omvat onder andere short stay.

niet / Ja

Doelgroep in eerste aanzet anders (ontwikkelgebied zeestad?)

Scholen aan zee

Gemengd gebied/

(Sportlaan 54)

rand woonwijk

?

maatschappelijk

Deels in gebruik

Nee

Nee / Ja

Beter dan leegstand

als schoolgebouw

14 Bij de kolom beleidsambities wegen we af in hoeverre een gemeente al een specifiek plan en/of ambitie heeft voor een bepaalde locatie. Gemeenten hebben een vorm van beleidsvrijheid waarbij men (onderbouwd) kan aangeven dat een bepaalde locaties voor andere doeleinden ingezet wordt of gaat worden. Zo kan het zijn dat een mogelijke geschikte en beschikbare locatie binnen BSG toch niet als geschikt alternatief kan worden gezien, aangezien de gemeente hier op korte tot middellange termijn al andere ambities voor heeft.

20

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

Vinkenterrein Koningsdriehoek

woonwijk Woonwijk /

16.000 m²

Verkeer en

Trapveld

verblijf (wijz.geb.)

opengebied

Ja

Nee / Ja

Ontwikkeling voorzien en plan gepresenteerd.

?

horeca

ontwikkelgebied

Ja

Nee / Ja

Plan gereed, kwetsbare omgeving

3.250 m² /

gemengd

Beschikbare kavel

Ja

Nee / Nee

Het meeste is inmiddels uitgegeven / tijdelijk

maatschappelijk

Maatschappelijk

Ja

Nee / Ja

andere herontwikkeling

Ja

Nee / Ja

Andere ontwikkeling voorzien

Nee

Ja / Nee

Niet de vereiste uitstraling

Ja

Nee / Nee

Niet de vereiste uitstraling Andere ontwikkeling

centrumgebied Bedrijventerrein de

bedrijventerrein

Dogger

4.400 m²

Langevliet 58-60

dorpskern

Spoorweghaven

bedrijventerrein

800 m²

voorzien van pv

bvo 25.000 m²

voorziening bedrijf

Braak liggend gebied

Station Zuid Locatie Huize

woonwijk woonwijk

? 1.600 m²

Tydtverdrijf

Verkeer en

Open gebied

verblijf

stationslocatie

Wonen -

Parkeerterrein in

woongebouw

afwachting

kanaalweg Locatie de Riepel

voorzien

ontwikkeling dorpskern

3.500 m²

centrum

(naastgelegen)

Braak liggend

Ja

Eventueel / Ja

gebied

Locatie Ruyghweg

Woonwijk /

(naast atletiekbaan)

sportpark

Tillenhof Vogelzand 4102

Indien aantrekkelijk vormgegeven (entrée Julianadorp)

12.000 m²

sport

sportveld

Ja

Nee / Ja

Andere ontwikkeling voorzien

woonwijk

?

Verkeer en

Braak liggend

Ja

Nee / Ja

Andere ontwikkeling voorzien

verblijf

terrein

woonwijk

?

maatschappelijk

In gebruik als

Nee

Eventueel / Ja

Dan moet er een alternatief zijn voor de huidige

maatschappelijke

gebruiker Ligt waarschijnlijk moeilijk in de buurt

voorziening Reggestraat 38

woonwijk

800 m²

maatschappelijk

bvo Botel drijvende

havengebied

?

water

Leegstaand

Nee

Nee / Ja

Dan moet er een alternatief zijn voor de huidige

schoolgebouw

gebruiker. Is het gebouw geschikt ? Beter dan

Niet beschikbaar

leegstand. Ligt gevoelig in de buurt.

Vrije kade ruimte

?

?

voorziening

Voor Spoorweghaven / bassin Willemsoord zijn andere beleidsambities, mogelijk andere locatie in de haven

Stuk grond achter

woonwijk

?

volkstuinen nabij

Groen (hangt af

Braakliggend

van locatie)

gebied

Maatschappelijk -

Defensie

militairterrein

huisvesting,

Ja

Nee / Ja

Ja

Ja / Nee

Tiny Houses Tegenover azc

Tussengebied

defensieterrein

woonwijk

Nieuweweg

?

onbekend

Tiny Houses voorzien

21

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

Willem

woonwijk

?

Alexanderhof Drs. F. Bijlweg 1

Gemengd gebied

1.800 m²

Woongebied uit

Braakliggend

te werken

gebied

gemengd

Leegstaand

bvo

Bron: Input gemeente Den Helder, 2020; Verwerking Stec Groep, 2021

kantoorpand

Ja

Nee / Nee

Ja

Ja / Ja

Panorama lokaal mogelijke toevoeging Woongebied in ontwikkeling In overleg met eigenaar. Ontwikkelaar zoekt invulling.

22

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

Schagen Gemeente Schagen heeft zoveel mogelijk informatie aangeleverd om de afweging van alternatieven binnen BSG te maken. De informatie is grotendeels compleet. Bij een het in procedure brengen van een mogelijk plan voor de huisvesting van buitenlandse werknemers kan (op termijn) een actualisatie van onderstaande lijst noodzakelijk zijn. Tabel 6: Overzicht alternatieve locaties binnen Bestaand Stedelijk Gebied gemeente Schagen Alternatief

Ligging

Omvang

Bestemming nu

Status

Beleidsambities?

De Lus

Noordwesthoek stad Schagen Locatie bedrijventerrein. Zuidkant Warmenhuizen Locatie bedrijventerrein Zuidkant Warmenhuizen Locatie bedrijventerrein. Korte Bosweg 40 Woonwijk

3 Hectare

Bedrijfsbestemming

Uitgeefbare kavels

0,5 Hectare

Bedrijfsbestemming

Uitgeefbare kavels

Betreft bestaand bedrijventerrein. 1 locatie voor huisvesting wordt ontwikkeld. Betreft bestaand bedrijf.

10 Hectare

Bedrijfsbestemming

Uitgeefbare kavels

Betreft bestaand bedrijf.

Nee / nee

0,36 Hectare (10-16 woningen)

Bedrijfsbestemming

Bedrijfsopstallen

Nee / Nee, voldoet niet aan de bestendige beleidslijn

Delftweg Woonwijk

17 Hectare (60 woningen)

Wonen

In aanbouw

Woningbouwplan in voorbereiding, waarbij mogelijk sociale huurwoningen of goedkope koop Positief College Besluit Woningbouwplan Planologisch recht

Nee / Nee

want na genoeg gerealiseerd woningbouw

Westerpark Woonwijk

0,3 Hectare (35 woningen)

Wonen

In aanbouw

Woningbouwplan Planologisch recht

Nee / Nee

want na genoeg gerealiseerd woningbouw

Nijverheidsstraat 3 Woonwijk

0,6 Hectare (12 woningen)

Wonen

In aanbouw

Woningbouwplan Planologisch recht

Nee / Nee

want na genoeg gerealiseerd woningbouw

Burgerweg 53 Bedrijf

1,3 Hectare (21 woningen)

Bedrijfsbestemming

Planontwikkeling

Woningbouwplan Ecowijk

Nee / Nee

Want voor vraag reguliere woningen nodig

’t Zand Noord Woonwijk

8,5 Hectare (278 woningen)

Wonen

In aanbouw fase 1, 95 woningen

Woningbouwplan Planologisch recht

wordt verder opgepakt bij de voorkeurszoekgebied ’t Zand

want bestuurlijk draagvlak/omgeving nog niet duidelijk

Pronk

VEZET

t Zand – Korte Bosweg 40

Tuitjenhorn Delftweg/Het nieuwe

Beschikbaar / geschikt te maken? Nee / nee

Want…

Nee / nee

Bestaand bedrijf. Wordt meegenomen in uitwerking voorkeursgebied Warmenhuizen. Bestaand bedrijf. Wordt meegenomen in uitwerking voorkeursgebied Warmenhuizen. want concrete plannen voor woningbouw

Laatste 3 ha uitgeefbaar en overleg met bedrijven voor uit te geven grond.

glas Schagen - Westerpark (zuid van kantoorgebouw) Schagen Nijverheidsstraat 3 Burgerbrug Burgerweg 53 ‘t Zand

23

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

Oude HandbalveldenOudesluis

De Akker- Oudesluis Sint Maartensweg 68 – Sint Maartenbrug Remmerdel Warmenhuizen Muggenburg-Zuid

Melchiorstraat Woonwijk

0,3 Hectare (20 woningen)

Recreatie

Vergevorderde planvorming

Woningbouwplan In procedure

Nee / Nee, voldoet niet aan de bestendige beleidslijn

want concrete plannen voor woningbouw

De Akker 15 Woonwijk Sint Maartensweg 68 Woonwijk

0,3 Hectare (24 woningen) 0,5 Hectare (25 woningen)

Bedrijfsbestemming

Vergevorderde planvorming Vergevorderde planvorming

Woningbouwplan In procedure Woningbouwplan In procedure

Nee / Nee

Want voor vraag reguliere woningen nodig want concrete plannen voor woningbouw

Remmerdel Woonwijk

6 Hectare (150 woningen)

Wonen

Bouwrijp maken

Woningbouwplan Planologisch recht

Muggenburg Woonwijk

29 Hectare (700 woningen)

Wonen

Vergevorderde planvorming

Woningbouwplan Planologisch recht

Maatschappelijk

Nee / Nee, voldoet niet aan de bestendige beleidslijn Nee / Nee

Nee / Nee

Bron: Input gemeente Schagen, 2021; Verwerking Stec Groep, 2021. Gemeente Schagen actualiseert deze lijst regelmatig. De eerst volgende actualisatie vindt begin 2022 plaats.

Want voor vraag reguliere woningen nodig Plan voor nieuwe woningen.

24

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

Hollands Kroon Gemeente Hollands Kroon heeft zoveel mogelijk informatie aangeleverd om de afweging van alternatieven binnen BSG te maken. De informatie is grotendeels compleet. Bij een het in procedure brengen van een mogelijk plan voor de huisvesting van buitenlandse werknemers kan (op termijn) een actualisatie van onderstaande lijst noodzakelijk zijn. Tabel 7: Overzicht alternatieve locaties binnen Bestaand Stedelijk Gebied gemeente Hollands Kroon Alternatief

Ligging

Omvang

Bestemming nu

Status

Beleidsambities?

Beschikbaar /

Want…

geschikt te Henricusschool

Butterhoek 7 Hippolytushoef

Circa 0,4 ha

Maatschappelijk

Vmlg Marskeschool en

Irisstraat Hippolytushoef

Circa 0,7 ha

Maatschappelijk

Kerkplein 1 Hippolytushoef

Circa 820 m²

Elft 15 Hippolytushoef

Circa 4.500 m²

Slingerweg, nabij het verzorgingshuis Noorderlicht De Kule, Den Oever

Circa 1.100 m²

Gesterweg 17 Den Oever

bestaande

Nog geen

Nog geen

Nee, niet gewenst vanuit beleid

Gemengd

Leegstaand café/partycentrum

Nog geen

Ontwerpbestemmingsplan voor woningbouw in procedure Wonen

Leegstaande kavel

Ja, woningbouw

Nee, past niet (meer) binnen BP Nee, andere ambitie

Leegstaande kavel

Mogelijk woningbouw

2.250 m²

Wonen

Leegstaande kavel

Circa 1,5 ha

Recreatieve doeleinden

Leegstaande kavel

Havenweg Den Oever

Verschillende formaten

Bedrijfsbestemming

Akkerweg 41 Den Oever

Circa 4.000 m²

Havenkade 3 Slootdorp Tussen woonbebouwing/ke

BSO/Kinderdagverblijf Voormalig café Harmonie Voormalig gemeentehuis Wieringen Locatie Slingerweg Beter Wonen De Kule Den Oever Voormalig camping De Gest Den Oever Locaties langs de N99 Den Oever Recreatiepark De Wierde Den Oever Voormalig CAV terrein Slootdorp Havenstraat Zijdewind

maken? Nee, niet gewenst vanuit beleid

Komt leeg na realisatie Brede School nabij de bestaande school aan de Elft. Leegstaande school

Beleidslijn huisvesting laat huisvesting niet toe binnen woongebieden

Beleidslijn huisvesting laat huisvesting niet toe binnen woongebieden Check beleid: https://lokaleregelgeving.overheid.nl/ CVDR628345/1 Beleidslijn huisvesting laat huisvesting niet toe binnen woongebieden Woningbouw is in voorbereiding

Woningbouw

Nee, niet gewenst vanuit beleid Nee / Nee

Beleidslijn huisvesting laat huisvesting niet toe binnen woongebieden Woningbouw voorzien

Woningbouw, zacht plan

Nee / Nee

Woningbouw voorzien

Diverse lege kavels

In principe bedrijven e/o hotel

Nee, Waddenpoort

http://www.waddenpoortdenoever.nl/ waddenpoortnieuwsbrief5#!/destrip

Recreatieve bestemming

Grotendeels lege kavel

Ja / Nee

Lastig te gebruiken i.v.m. eigendom situatie (versnipperd eigendom).

Circa 7.000 m²

Bedrijfsbestemming

Diverse leegstaande bedrijfsbebouwing

Ja / Nee

Lastig i.v.m. eigendomssituatie, wel potentieel geschikte locatie.

5.200 m²

Groen

In gebruik als speelveld

Geen idee nog, wellicht een optie om huisvesting te realiseren, maar ligt lastig ivm eigendom situaties Was als het goed is een idee om dit te herontwikkelen, geen idee van de status Nee

Ja / Nee

Grond is eigendom gemeente maar ontwikkeling is in strijd met beleid.

25

Huisvesting Buitenlandse Werknemers Kop van Noord-Holland 21.008

Kwartellaan 2 Wieringerwaard Achter

rn en provinciale weg N241 nabij rotonde Hoek Kwartellaan/Sportla an Wieringerwaard 1200 m2

2.200 m²

Maatschappelijk

Pand staat leeg

Nee

Ja / Nee

Recreatie – volkstuin

In gebruik als volkstuinencomplex

Nee

Ja /nee

Nee / Nee

Hoek Bosstraat / Wilgenstraat

10.000 m²

Wonen

Pand staat leeg

Ja, woningbouw

Woningbouw in voorbereiding.

Rand dorpskern Rand bedrijfsterrein

1.300 m²

Wonen

Trapveldje

Nee

Nee, woningbouw in voorbereiding Ja / Nee

Dorpskern

5.430 m²

Nee / Nee

In strijd met beleid.

1.300 m²

Nee

Ja / Nee

Beleidslijn huisvesting laat huisvesting niet toe binnen woongebieden.

Rand Dorpskern

0,04 km²

Recreatie-Volkstuin

Voormalige basisschool. Alternatief in gebruik Voormalige bibliotheek. Huidige gebruik kerkgenootschap In gebruik als volkstuinencomplex

Ja, woningbouw

Dorpskern

Ontwerp BP ligt in procedure (woningbouw) Maatschappelijk

Nee

In strijd met beleid.

Rand Dorpskern op bedrijfsterrein (bestemming gemengd) Rand Dorpskern op bedrijfsterrein

0,02 km²

Gemengd (bedrijven tot en met categorie 3.1)

Ligt braak

0,02 km²

Recreatie-Volkstuin

In gebruik als volkstuinencomplex

Wordt opgepakt om uit te geven als bedrijventerrein/brandweerk azerne Nee

In gebruik als volkstuinencomplex Ja / Nee

In strijd met beleid.

Dorpskern

7.648 m²

Maatschappelijk/ond erwijs

Ligt braak?

In gebruik als volkstuinencomplex Woningbouw

Rand dorpskern

13.282 m²

Recreatie/volkstuin

In gebruik als volkstuinencomplex

In gebruik als volkstuinencomplex

In strijd met beleid Gronden zijn eigendom van de gemeente.

Rand dorpskern, nabij rotonde N240

3.707 m²

maatschappelijk

Grond ligt braak

Ja / Nee

Grond is eigendom Rijksvastgoedbedrijf. Hollands Kroon heeft recht van erfpacht. maar ontwikkeling is in strijd met beleid

Wilgenstraat/Iepenstra

Grond en pand zijn eigendom gemeente maar ontwikkeling is in strijd met beleid. Grond is eigendom gemeente maar ontwikkeling is in strijd met beleid.

at Winkel Basisschool de Zwerm, Bosstraat in Winkel T.O. Pompsloot 14, Barsingerhorn Sportlaan 34/36 Anna Paulowna Van Balen Blankenstraat 11 Anna Paulowna Volkstuinencomplex Anna Paulowna Bedrijventerrein Hoornseweg Middenmeer langs A7 Volkstuinencomplex Middenmeer Ingenieur Ovingestraat Wieringerwerf Volkstuinencomplex Wieringerwerf Oom

Voorbereiding herstructurering Wieringerwerf Nee

Keesweg Hoek Langeweg/Kon. Julianalaan Slootdorp WRG03 G 400

Bron: Input gemeente Hollands Kroon, 2021; Verwerking Stec Groep, 2021

Onbekend

Passend binnen beleid. Ligging nabij bedrijventerrein. Te klein.

In ontwikkeling als bedrijventerrein.

Woningbouw in voorbereiding.

Bijlage 2 Sweco - Ladderonderbouwing logiesaccommodatie Westerweg 27 d.d. 7 maart 2024

32

Westerweg 27

Rapport

Ladderonderbouwing logiesaccommodatie Westerweg 27 Farm Field Onroerend Goed BV

7 maart 2024

SWECO Nederland B.V. Business unit Stedelijke Planning

Onderwerp Projectnummer In opdracht van Datum Projectteam

De Holle Bilt 22 3732 HM De Bilt www.sweco.nl Handelsregister 30129769 Ladderonderbouwing logiesaccommodatie Westerweg 27 51020925 Farm Field Onroerend Goed BV 7 maart 2024 Business unit Stedelijke Planning

Versie

Eindrapport

Afbeelding voorzijde

Visualisatie ME-2 Architecten bna (19 oktober 2022)

Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Ladderonderbouwing logiesaccommodatie Westerweg 27, Farm Field Onroerend Goed BV Projectnummer 51020925 7 maart 2024

2/17

Inhoudsopgave 1

Inleiding ..................................................................................................................................................... 4

2

Beleid ......................................................................................................................................................... 8

3

Behoefte .................................................................................................................................................. 12 3.1