Bijlage 2. Hollands Kroon Ontwerp Omgevingsvisie

Gebieden in de gemeente in de nabijheid van grootschalig water en bos zoals bij het Amstelmeer, De Haukes, het Oude Veer, Van Ewijcksluis, Robbenoordbos en Dijkgatbos, zien we als geschikte locaties voor ontwikkeling van verblijfsaccommodaties. Daarnaast zijn we ook trots op onze toeristische trekpleisters zoals Hoenderdaell. Ook in de nabijheid van dit soort plekken, die toeristen trekken vanuit de regio en daarbuiten, zien we verblijfsrecreatie als een mooie aanvulling op het aanbod.

locaties. Dat creëert grotere betrokkenheid bij wat er op het gebied van kunst en cultuur en erfgoed in Hollands Kroon bestaat. Een herkenbare plek waar een breed cultureel aanbod beschikbaar is, zou hierin helpen. Een locatie als de Cultuurschuur, of andere kleine culturele locaties binnen de gemeente, zou op het gebied van cultuureducatie een rol kunnen spelen. Ook de grotere educatieve locaties in omliggende steden (Den Helder en Schagen) kunnen hier aan bijdragen. Voor jongeren is de mogelijkheid tot talentontwikkeling belangrijk. Een breed aanbod op dit gebied op Campus de Terp sluit aan bij hun middelbare school. Daarnaast zijn uitdagende plekken die door jongeren als hun ‘eigen’ plek beleefd worden essentieel. Daar kan creativiteit zich ontwikkelen. De gemeente wil helpen bij de verkenning en vooral partnerschappen met andere (maatschappelijke) accommodaties stimuleren voor meervoudig gebruik en verbinding.

Kunst en cultuur die past bij onze identiteit Om de identiteit van onze gemeente beter zichtbaar te maken, kan kunst in de openbare ruimte een belangrijke rol spelen. Nieuwe, inspirerende kunst verrijkt de omgeving en trekt publiek aan: zowel uit de gemeente zelf als van daarbuiten. Het samenstellen van aantrekkelijke en gevarieerde kunstroutes draagt hieraan bij. We willen meer kunst in de openbare ruimte die aansluit bij de specifieke identiteit van elk gebied. Denk aan kunstwerken die verwijzen naar ons agrarische karakter, de pioniersmentaliteit, de visserij of de Zuiderzeewerken. Kunst die een reflectie vormt van de kwaliteiten en verhalen die onze gemeente kenmerken.

Ons uitgangspunt is dat verblijfsrecreatie voor toeristen is. Dat betekent dat we permanente bewoning op recreatieparken uitsluiten. Het is niet de bedoeling dat recreatieparken transformeren in woonwijken. Er zijn parken die momenteel minder vitaal zijn. Het heeft onze voorkeur om eerst te onderzoeken of deze parken voor recreatie te behouden zijn en te revitaliseren binnen hun huidige functie. Indien er een heel duidelijke aanleiding is om regulier wonen op deze locatie te overwegen dan kan dit een optie zijn, dit is echter niet het startpunt van een revitalisatie traject. Vakantieparken kunnen ook voorzieningen met zich meebrengen waar onze inwoners van omliggende dorpen ook van kunnen profiteren. Denk bijvoorbeeld aan sportmogelijkheden, een zwembad, speeltuin of restaurant. Indien initiatieven zich voordoen staat de gemeente in principe welwillend tegenover het toevoegen van nieuwe (kleinschalige) verblijfsaccommodaties of recreatieplekken.

Een belangrijke opgave is om kunstenaars te verbinden met (lokale) scholen en hen te betrekken bij het verhaal achter een kunstwerk. Soms sluit dat verhaal aan op het landschap of op een bijzondere gebeurtenis, wat de betekenis en beleving van het werk versterkt. In onze gemeente wordt veel voedsel geproduceerd, met name door de agrarische sector die een grote verscheidenheid aan producten voortbrengt. Daarnaast speelt ook de visserij een belangrijke rol in de voedselvoorziening. Om inwoners en bezoekers kennis te laten maken met de mooie producten uit ons gebied stimuleren we culinaire evenementen die een connectie hebben met onze identiteit. Denk aan de pop-up restaurants op het agrarisch bedrijf, bijvoorbeeld boven de koeienstal, in het tulpenveld of een culinair vis evenement in Den Oever.

73

AMBITIEKAART Ruimte om te beleven

Waddenzee

Hoenderdaell

O ud

Kruiswin

e Ve er

NNN

Pishoek

Westfriese Omringdijk Kolhorn

74

Den Oever Vatrop

NNN NNN

Normerven

NNN

Westerland NNN

al

ana Amstelk

Robbenoordbos Dijkgat

IJsselmeer

Amstelmeer

naa

l

Oude Zeug

Wa ard ka

NNN

NNN

75

76

In het voorgaande hoofdstuk zijn we ingegaan op onze drie overkoepelende ambities. Deze ambities zijn uitgewerkt in concrete opgaven waar we als gemeente aan willen werken. In dit hoofdstuk beschrijven we diverse gebiedsontwikkelingen. Dit zijn locaties die potentie hebben om in de toekomst verder te ontwikkelen. Het zijn plekken waar meerdere opgaven samenkomen en tot een samenhangend geheel kunnen worden gesmeed. Denk bijvoorbeeld aan een combinatie van woningbouw, mobiliteit en natuur. Iedere gebiedsontwikkeling focust op een combinatie van opgaven die aansluiten op de kenmerkende karakteristieken en kwaliteiten van het gebied. Zo bouwen we voort op het bestaande. Deze gebiedsontwikkelingen vormen een eerste aanzet voor nieuwe programma’s, gebiedsvisies en/of -plannen waarin de gestelde ambities en opgaven verder worden uitgewerkt. Ter navolging van deze omgevingsvisie wordt daarom een Uitvoeringsagenda opgesteld waarin duidelijk wordt welke programma’s, visies en plannen we in de toekomst willen ontwikkelen.

5. GEBIEDSONTWIKKELINGEN

77

Wieringermeer

Wieringen

In de Wieringermeer ligt de nadruk op de indrukwekkende agrarische percelen die het landschap sieren en zich uitstrekken over de grootschalige vlakten. Hier worden met name gewassen verbouwd die uiteindelijk op ons bord komen te liggen. Het landschap is grootschalig en biedt een panoramisch uitzicht. Het gevoel van rust, ruimte en vrijheid is hier overal aanwezig.

Het hoger gelegen Wieringen is een bezienswaardigheid op zich. De glooiende landschappen laten duidelijk zien dat dit ooit een eiland was. Het gebied ademt geschiedenis en je kunt de historie van Wieringen beleven in het Wieringer Eilandmuseum. Daarnaast zijn er op het eiland tal van andere locaties met een lange historische achtergrond, zoals de kerken uit de 12e eeuw, verschillende historische villa’s van de Zuiderzeewerken, MUZ-park op Oosterland, de Wierdijk, de Wierschuur en de karakteristieke woalkes (tuinwallen). Daarnaast is het Werelderfgoed Waddenzee een bijzonder gebied, waar de identiteit van het voormalig eiland nog goed voelbaar is. Deze kwaliteiten maken het landschap aantrekkelijk voor bezoekers en toeristen. Recreatie en toerisme dienen daarbij hand in hand te gaan met de rust, ruimte en (weidse) natuur die de inwoners zo waarderen.

De Wieringermeer herbergt zeer innovatieve agrarische bedrijven. Hier worden de nieuwste technologieën en technieken toegepast om efficiënt en duurzaam te kunnen produceren. Denk aan precisielandbouw, smart farming en innovatieve manieren om water en energie te besparen. Deze bedrijven zijn voorlopers in hun vakgebied en tonen de voortdurende vooruitgang en ontwikkeling in de agrarische sector. Aansluitend op deze karakteristieken en kwaliteiten willen we juist in dit gebied innovaties in de agrarische sector verder stimuleren. Dat betekent dat we: • de huidige vruchtbare agrarische percelen hier zoveel mogelijk beschikbaar houden voor agrarische activiteiten; • ruimte bieden aan nieuwe proeftuinen en -velden om innovaties verder te ontwikkelen; • de Agritech Campus versterken door meer ruimte te bieden aan onderwijs, start- en scale-ups en onderzoekcentra op het gebied van innovatieve agrarische activiteiten.

Aansluitend op deze karakteristieken en kwaliteiten kiezen we in dit gebied voor: • uitbreiden van kleinschalig toeristisch aanbod dat past bij de rust, ruimte en schaal en maat van het eiland; • herstellen van kenmerkende groenstructuren, hoger gelegen delen, woalkes (tuinwallen), drinkputten, boerenlandpaden, sjanen en walsloten; • herinrichting en een kwaliteitsimpuls van de openbare ruimte in combinatie met een aanpak voor het behoud en versterking van het winkelaanbod; • herontwikkeling duurzame thuishaven voor visserij en industrie in Den Oever, met ruimte voor recreatieve en toeristische beleving van de bijzondere visserijgeschiedenis.

Opgaven in samenhang • Hollands Kroon als inspiratiecentrum voor innovatie • Gebiedsgerichte agrarische activiteiten • Beleefbaar maken van unieke landschappen: voedsellandschap van wereldfaam • Natuur, water en landschap werken samen • We gaan zorgvuldig om met (onze) de landbouwgrond • Landbouw is onderdeel van (onze) de energievoorziening • Maak historie zichtbaar • Chemische gewasbescherming als laatste mogelijkheid

Opgaven in samenhang • Beleefbaar maken van unieke landschappen: natuurbeleving en recreatie voor de fijnproever • Netwerk van kleinschalige recreatieplekken • Maak historie zichtbaar • Verblijfsrecreatie voor toeristen • Natuur, water en landschap werken samen • We stimuleren fietsgebruik naar recreatieplekken

78

A7-corridor

Anna Paulownapolder

De A7-corridor is, samen met de spoorlijn en station Anna Paulowna, de belangrijkste ontsluitingsweg die de gemeente verbindt met de rest van de regio. De A7-corridor is een kralenketting die verschillende plekken aan elkaar rijgt, zoals Agriport, dorpen als Middenmeer, Wieringerwerf en Den Oever, bedrijventerrein Wieringerwerf Zuid, het Robbenoordbos en het uitgestrekte agrarische polderlandschap. In de afgelopen jaren zijn er op het gebied van bedrijvigheid grote investeringen gedaan in dit gebied. Dit gedeelte van de gemeente verdient echter een kwaliteitsimpuls op woningbouw, landschap, recreatie en leefbaarheid. Ook uit het woonbehoefteonderzoek blijkt een grote behoefte hieraan. Onder andere Middenmeer en Wieringerwerf zijn aangemerkt als de grootste groeiers. Daarnaast is het gebied erg geschikt om naast de autonome behoefte ook de woningbouwbehoefte uit de regio op te vangen.

In de Anna Paulownapolder liggen kansen om waterrecreatie meer op de kaart te zetten, en hier een aantrekkelijk toekomstperspectief voor te ontwikkelen. Er zijn verschillende locaties aan het water met grote potentie, die door middel van een gebiedsontwikkeling gezamenlijk voor een unieke recreatieve beleving op en langs het water kunnen zorgen. Op het water zijn bijzondere plekken als de Lage Oude Veer, het Amstelmeer, de Hoge Oude Veer, plezierhavens Anna Paulowna en de Pishoek kansrijk voor diverse vormen van waterrecreatie. Ook langs het water zijn plekken als Dierenpark Hoenderdaell, Van Ewijcksluis en de poort van Anna Paulowna interessant. Aansluitend op deze karakteristieken en kwaliteiten kiezen we in dit gebied voor: • een kort ‘pleziervaartrondje’ dat is aangesloten op grotere vaarnetwerken/sloepennetwerken; • versterking van de NNN-structuur en natuurbeleving van inwoners en bezoekers; • het gebied op de kaart te zetten op waterrecreatie; • een duidelijk adres aan het water voor dorpen die actief bijdragen aan de recreatieve beleving; • een kwaliteitsimpuls voor Anna Paulowna en Van Ewijcksluis op het gebied van recreatie en werkgelegenheid; • wandelen en fietsen langs het water.

Aansluitend op deze karakteristieken en kwaliteiten kiezen we in dit gebied voor: • woningbouw in Wieringerwerf en Middenmeer, o.a. voor de bovenregionale behoefte; • woningbouw voor doelgroepen gekoppeld aan de bedrijvigheid in de buurt op en nabij Agriport en de agrarische sector; • inzetten op complementaire woonmilieus en typologieën; • realiseren van het Park aan de Cultuurweg als sociale ontmoetingsplek; • klimaatadaptieve inrichting, waaronder versterking van de groen-blauwe dooradering in de Wieringermeer; • randvoorwaardelijke ingrepen aan het mobiliteits- en energienetwerk, waaronder een 380kv-verbinding in Middenmeer, om woningbouw mogelijk te maken.

Opgaven in samenhang • Optimaliseren regionaal mobiliteitsnetwerk • Woningbouw als middel om leefbaarheid te verbeteren • Houdt de dorpse identiteit in stand • Inzetten op een beweegvriendelijke woonomgeving • Een geschikte woning voor elke doelgroep • Een klimaatadaptieve en natuurinclusieve buitenruimte • Alle woningen zijn zo duurzaam mogelijk • Ontspannen in een groene omgeving • De openbare ruimte is voor iedereen toegankelijk • Alle basisvoorzieningen zijn goed bereikbaar • Ontwikkel een recreatief ommetje in en rondom het dorp • Laat ruimte voor het onbestemde • Bedrijvigheid die iets doet voor de samenleving • Agriport versterken als hightech agri-data cluster

Opgaven in samenhang • Beleefbaar maken van unieke landschappen: natuurbeleving en recreatie voor de fijnproever • Netwerk van kleinschalige recreatieplekken • Ontwikkel een recreatief ommetje in en om het dorp • Maak historie zichtbaar • Verblijfsrecreatie voor toeristen • Natuur, water en landschap werken samen • Ontspannen in een groene omgeving • Opwaarderen en opschalen bestaande recreatieve voorzieningen door samenwerking • We stimuleren fietsgebruik naar recreatieplekken

79

Anna Paulownapolder

Dorpskernen

80

Wieringen en Waddenzee

Wieringermeer

A7 Coridor, Agriport en industrie 81

Dorpskernen Kenmerkend zijn de vele verschillende dorpskernen die verspreid liggen over de gemeente. Om leefbare dorpen en toekomstbestendige woonwijken te garanderen staan alle dorpen voor vergelijkbare opgaven, zoals het verduurzamen van de woningvoorraad, het inrichten van een klimaatadaptieve en beweegvriendelijke openbare ruimte en het realiseren van kleinschalige recreatieve netwerken en plekken. Echter, ieder dorp heeft zijn eigen identiteit, schaal en maat. Dat betekent dat sommige opgaven om maatwerk vragen. Aansluitend op de karakteristieken en kwaliteiten van ieder dorpen kiezen we voor maatwerk ten aanzien van: • het voorzieningenniveau; we clusteren en garanderen bovenlokale voorzieningen in de grote- en middelgrote dorpskernen. Voor de kleine dorpskernen geldt dat we basisvoorzieningen faciliteren op een slimme en efficiënte manier op één locatie; • omvang van de woningbouwlocaties en bijbehorende aantallen; • woningbouw voor lokale en/of regionale behoefte; • stedenbouwkundig ontwerp en architectuur die aansluiten bij de karakteristieken en ontstaansgeschiedenis van het dorp. Alle ambities en opgaven die spelen in de dorpskernen worden uitgewerkt in verschillende Dorpsvisies en Dorpsagenda’s.

82

Opgaven in samenhang • Woningbouw als middel om leefbaarheid te verbeteren • Houd de dorpse identiteit in stand • Inzetten op een beweegvriendelijke woonomgeving • Een geschikte woning voor elke doelgroep • Iedere dorpskern heeft een sociale ontmoetingsplek • Een klimaatadaptieve en natuurinclusieve buitenruimte • Organiseer zorg in en dichtbij huis • Alle woningen zijn zo duurzaam mogelijk • Ontspannen in een groene omgeving • De openbare ruimte is voor iedereen toegankelijk • Clusteren van voorzieningen in de dorpskernen • Alle basisvoorzieningen zijn goed bereikbaar • Maak historie zichtbaar • Ontwikkel een recreatief ommetje in en rondom het dorp • Laat ruimte voor het onbestemde • Kunst en cultuur in het dagelijks leven

83

84

C [

N O

P E C

] T

HET VERHAAL VAN HOLLANDS KROON IN 2040 BIJLAGEN - Ontwerp Omgevingsvisie 16 september 2025

85

BIJLAGEN 86

Bijlage 1. Trends, ontwikkelingen en opgaven

Leefbare en veerkrachtige dorpen

De wereld verandert voortdurend. Ook in Hollands Kroon merken we de invloed van maatschappelijke, economische en ecologische ontwikkelingen. Deze trends vragen om doordachte keuzes voor de toekomst van onze leefomgeving. Hieronder benoemen we de belangrijkste thema’s.

In Hollands Kroon willen we dat álle dorpen leefbaar en aantrekkelijk blijven – voor jong en oud. De vergrijzing, toenemende eenzaamheid en het vertrek van jongeren vragen om gerichte actie. We zetten in op het versterken van sociale cohesie door het creëren van ontmoetingsplekken in elk dorp, het stimuleren van geclusterde woonvormen voor ouderen en het behouden van voorzieningen die bijdragen aan een levendige gemeenschap.

Woningbouw De druk op de woningmarkt blijft groot. Er is een blijvende behoefte aan woningen voor diverse doelgroepen zoals starters, spoedzoekers, ouderen en statushouders. Dit vraagt om zowel nieuwbouw als aanpassing van de bestaande woningvoorraad. Tegelijkertijd moeten woningen voldoen aan steeds strengere eisen op het gebied van duurzaamheid en klimaatadaptatie.

Deze inzet sluit aan bij de uitgangspunten van het rapport Elke regio telt! Daarin wordt benadrukt dat verschillen tussen regio’s niet vanzelfsprekend zijn en dat beleid vanuit de Rijksoverheid te vaak de sterkste regio’s versterkt, terwijl andere gebieden achterblijven. Het rapport pleit voor een koerswijziging: beleid moet bijdragen aan brede welvaart in álle delen van Nederland. Dat betekent investeren in bereikbaarheid, onderwijs, zorg, werkgelegenheid en woningbouw – ook in regio’s die minder centraal liggen.

Hollands Kroon bestaat uit 28 dorpen en buurtschappen, elk met een eigen karakter. De landelijke ligging, rust en ruimte maken het aantrekkelijk om hier te wonen. Tegelijkertijd brengt deze spreiding uitdagingen met zich mee. De woningmarkt verandert, en daarmee ook de woonwensen van onze inwoners. We willen inspelen op deze veranderingen door te zorgen voor passende woningen op de juiste plekken. Dit vraagt om duidelijke keuzes, zodat de kwaliteit van wonen behouden blijft – nu en in de toekomst.

Voor Hollands Kroon betekent dit: meer aandacht voor woningbouw voor starters en mensen met een middeninkomen, betere bereikbaarheid van met name het oostelijke deel van de gemeente, en het op peil houden van voorzieningen. We erkennen de kracht en eigenheid van elk dorp en willen beleid maken dat recht doet aan die lokale identiteit. Want pas als het overal goed gaat, gaat het goed met Nederland.

Daarnaast zien we een dubbele demografische ontwikkeling: vergrijzing én het vertrek van jongeren. Dit heeft gevolgen voor de woningmarkt, de zorg, de openbare ruimte en het voorzieningenniveau. We streven naar een evenwichtige bevolkingsopbouw en leefbare dorpen voor alle generaties.

87

Mobiliteit: verbinding als voorwaarde voor gelijke kansen

Ruimtelijke kwaliteit van grootschalige ontwikkelingen

Hollands Kroon is goed bereikbaar per auto via de A7, maar het openbaar vervoer blijft achter. De buslijnen 135 en 350 verbinden de regio met steden als Alkmaar, Hoorn, Den Helder en Leeuwarden, maar de frequentie is laag en de afstanden tot treinstations zijn groot. Station Anna Paulowna is de enige directe treinverbinding in de regio. Voor een leefbare en toekomstbestendige gemeente is goede bereikbaarheid essentieel. Mobiliteit bepaalt of mensen kunnen deelnemen aan onderwijs, werk, zorg en sociale activiteiten. Daarom pleiten wij nadrukkelijk voor betere, hoogwaardige openbaarvervoerverbindingen in Hollands Kroon. Denk aan snellere en frequente busverbindingen, betere aansluiting op regionale trein netwerken en innovatieve mobiliteitsoplossingen zoals hubs of deelvervoer.

In het verleden zijn er in de Wieringermeer in een snel tempo verschillende grootschalige ontwikkelingen ontplooid. Deze ontwikkelingen hebben hun invloed gehad op de omgeving en zijn niet altijd even zorgvuldig ingepast in het landschap, wat soms ten koste ging van de ruimtelijke kwaliteit. Het is een waardevolle les geweest, en de gemeente heeft deze ervaringen ter harte genomen. De gemeente erkent het belang van ruimtelijke kwaliteit als een cruciaal element bij nieuwe grootschalige ontwikkelingen in de Wieringermeer. De focus ligt nu dan ook op het creëren van een gebalanceerde omgeving die niet alleen economische groei bevordert, maar ook rekening houdt met de landschappelijke inpassing en de bredere welvaart van de gemeenschap. Daarom zet de gemeente zich in om ontwikkelingen aan te trekken die een positieve bijdrage leveren aan de samenleving, zoals duurzame woningbouwprojecten, natuurontwikkelingsinitiatieven en ontwikkelingen die bijdragen aan het behoud van leefbare dorpen. Nieuwe initiatieven worden getoetst aan het ‘inspiratiekader Brede Welvaart’ en we hanteren ontwikkelprincipes voor toekomstige ontwikkelingen.

We zetten ons in voor het behoud van het huidige OV-aanbod, maar dat is niet genoeg. Om gelijke kansen te creëren voor alle inwoners – ook in de kleinere dorpen – is uitbreiding en verbetering van het openbaar vervoer noodzakelijk. Alleen zo kunnen we de leefbaarheid versterken en de regio verbinden met de rest van Nederland.

Klimaatverandering

Energietransitie

Klimaatverandering raakt alle aspecten van onze leefomgeving. We krijgen te maken met extreme weersomstandigheden: hitte, droogte, wateroverlast en verzilting. Vooral in gebieden als de Wieringermeer en de Anna Paulownapolder is verzilting een groeiend probleem.

De energietransitie is een van de grootste opgaven van deze tijd. Nederland wil in 2050 vrijwel CO₂-neutraal zijn. In Hollands Kroon werken we hieraan via de Regionale Energie Strategie (RES) en de Transitievisie Warmte. Voor de korte termijn richten we ons op energiebesparing, zonnepanelen op daken, kleinschalige windenergie en duurzame mobiliteit. Nieuwe technologieën zoals buurtbatterijen en waterstof vragen om slimme ruimtelijke inpassing en duidelijke beleidskaders.

De noodzaak voor zorgvuldig waterbeheer neemt toe. Tegelijkertijd moeten we werken aan een klimaatneutrale toekomst, zoals afgesproken in het Klimaatakkoord. Dit vraagt om aanpassingen in energievoorziening, landbouw, infrastructuur en ruimtelijke ordening.

Een groeiend knelpunt is netcongestie: het elektriciteitsnet raakt overbelast. Daarom zijn investeringen nodig in nieuwe infrastructuur, zoals transformatorstations en zwaardere netverbindingen. Ook in de bebouwde omgeving zullen deze aanpassingen zichtbaar worden.

We zetten in op zowel klimaatmitigatie (het beperken van klimaatverandering) als klimaatadaptatie (het aanpassen aan de gevolgen ervan). Denk aan het vergroenen van de openbare ruimte, het vasthouden van regenwater en het stimuleren van duurzame landbouw.

88

Natuur, water en bodem

Zeespiegelstijging, zoetwateropgave en verzilting

De grootschalige landbouw in Hollands Kroon levert economische voordelen op, maar heeft ook geleid tot een afname van biodiversiteit en druk op de bodemkwaliteit. Sinds 1900 is het aantal akkerplanten, graslandvlinders en boerenlandvogels sterk gedaald. Herstel van biodiversiteit en een gezonde bodem zijn cruciaal voor duurzame voedselproductie. We zetten in op het versterken van de groen-blauwe structuur in de gemeente, en op het toevoegen van natuurlijke ‘stapstenen’. De landbouwsector speelt hierin een sleutelrol, onder andere via natuurinclusieve landbouw en bloemrijke akkerranden. Nieuwe grootschalige ontwikkelingen worden getoetst aan ontwikkelprincipes die natuur en landschap respecteren. De Wieringermeer ligt circa 6 meter onder NAP. De gemalen Leemans en Lely zijn essentieel voor waterbeheer. De rijksvisie “Water en Bodem sturend” vraagt om ruimtelijke keuzes die rekening houden met bodemgesteldheid en overstromingsrisico’s. We zoeken naar een balans tussen leefbaarheid en veiligheid, door nieuwe ontwikkelingen waterbestendig in te richten.

Landelijke context De zeespiegel stijgt en dat heeft grote gevolgen voor de toekomst van Nederland. Het nationaal Deltaprogramma presenteerde het rapport Ruimte voor zeespiegelstijging, waarin drie denkrichtingen worden verkend: • Meebewegen: Aanpassen aan de gevolgen van zeespiegelstijging, bijvoorbeeld door verhoogd of drijvend wonen, zouttolerante landbouw en het verplaatsen van investeringen naar hoger gelegen gebieden. • Beschermen: Voortzetten van het huidige waterbeheer met dijkversterkingen, stormvloedkeringen en gemalen. Ook wordt gedacht aan een groot kustmeer om rivierwater op te vangen en verzilting te beperken. • Altijd aanpassen aan verzilting: In alle scenario’s neemt de beschikbaarheid van zoetwater af. Regionale maatregelen zoals zoet-zoutscheidingen bij sluizen zijn noodzakelijk en kunnen nu al worden ingezet. In april 2024 zijn daarnaast de Delta Scenario’s 2024 gepubliceerd. Hieruit blijkt dat de druk op het watersysteem toeneemt door verzilting, droogte en lagere rivierafvoeren. De vraag naar zoet water stijgt, onder andere door bevolkingsgroei, economische ontwikkeling en klimaatmaatregelen. Richting 2050 en 2100 zullen watertekorten in de zomer vaker voorkomen, waardoor niet alle functies van voldoende water kunnen worden voorzien.

Dit vraagt om scherpe keuzes in het gebruik van water, waarbij prioriteit wordt gegeven aan vitale functies zoals drinkwater en veiligheid.

Lokale opgave in Hollands Kroon Ook in Hollands Kroon neemt verzilting toe. Zout water dringt via kwel en zeewater het grond- en oppervlaktewatersysteem binnen, wat gevolgen heeft voor landbouw, natuur en drinkwatervoorziening. In gebieden zoals de Anna Paulownapolder en langs de IJsselmeerkust is de bollenteelt bijzonder gevoelig voor verzilting. Ook kwetsbare natuurgebieden, zoals rond het Robbenoordbos, staan onder druk. De komende jaren is een gedragen strategie nodig, waarbij we samen met agrariërs, natuurorganisaties, inwoners en andere betrokkenen keuzes maken over de toekomst van deze gebieden. Dit vraagt om open dialoog, maatwerk en een langetermijnvisie die rekening houdt met zowel economische als ecologische belangen.

89

Bijlage 2. Ontwikkelingen van buitenaf

Energienetwerken

Er zijn verschillende ontwikkelingen vanuit andere overheden, denk aan het Rijk en de Provincie NH, die gemeente Hollands Kroon raken of waarvan de beoogde plek van de ontwikkelingen in onze gemeente is. Voor dit soort grote ontwikkelingen is de gemeente vaak niet beslissingsbevoegd, maar ligt het mandaat hiervoor bij het Rijk of de Provincie Noord-Holland.

Om de energietransitie te kunnen faciliteren is er een upgrade van het energienetwerk, met name het elektriciteitsnetwerk, noodzakelijk. Door het afstappen van aardgas neemt de druk op het elektriciteitsnetwerk toe. Hierdoor is uitbreiding noodzakelijk. Dit betekent meer kabels en meer transformatorstations. In Hollands Kroon betekent dit dat zowel Liander als TenneT uitbreidingswerkzaamheden willen gaan uitvoeren.

Wind op zee (VAWOZ) 2031-2040 Om de duurzame energiedoelstellingen te behalen heeft EZK (Ministerie van Economische Zaken en Klimaat) ook meer ruimte beschikbaar gemaakt voor de opwek van windenergie op zee. Op dit moment loopt er een onderzoek naar waar deze energie aan land zou kunnen komen. Een van de gebieden die onderzocht wordt is de Noordkop. Er wordt gekeken naar aanlanding van zowel elektronen als waterstof.

Liander en TenneT zijn bezig met het verzwaren van het kabelnetwerk in onze gemeente.. Hierdoor kunnen bedrijven (weer) een aansluiting krijgen, wordt het terugleveren van duurzame energie weer mogelijk op plekken waar dit nu niet kan en verbetert de algehele spanning op het net zodat inwoners ‘s avonds niet met knipperende verlichting zitten. TenneT werkt samen met EZK aan het voornemen voor een nieuw 380kV hoogspanningstracé dat moet landen in Noord-Holland Noord.Bij het programma 380 kV-netuitbreiding Noord-Holland Noord is Middenmeer (Agriport) een beoogd eindpunt van een nieuwe 380 kV verbinding tussen het Noordzeekanaalgebied en de Noordkop. Het is mogelijk dat deze 380 kV verbinding vanuit Middenmeer wordt doorgetrokken naar Den Helder. Of dat gebeurt hangt af van de keuze voor de aanlandingsplek van de energie die op zee wordt gewonnen, en of die energie in de vorm van elektriciteit of gas (waterstof) aan land komt, danwel wordt omgezet. Daarnaast speelt ook de (toekomstige) behoefte van elektriciteit rondom Den Helder hier een rol.

Als regio zijn we samen met de provincie aan het onderzoeken wat de mogelijke ruimtelijke impact is en wat dit kan bijdragen (in positieve of negatieve zin) aan de brede welvaart. Hierin nemen we ook de effecten van het 380kV-netuitbreidingsinitiatief van EZK mee.

90

Ruimtelijk ontwikkelperspectief De provincie Noord-Holland werkt aan een Ruimtelijk Ontwikkelperspectief (ROP) om richting te geven aan de ruimtelijke inrichting van de provincie op de lange termijn. Dit perspectief is onderdeel van het bredere programma Regie op de Ruimte, waarin keuzes worden gemaakt over hoe we omgaan met de toenemende vraag naar ruimte voor wonen, landbouw, natuur, energie, infrastructuur en waterbeheer Het ROP is geen blauwdruk, maar een strategisch kader dat helpt om ruimtelijke opgaven in samenhang te benaderen. De provincie wil hiermee voorkomen dat sectorale belangen elkaar in de weg zitten en streeft naar een integrale aanpak waarin brede welvaart, leefbaarheid en duurzaamheid centraal staan. Thema’s als klimaatadaptatie, energietransitie, woningbouw, mobiliteit en natuurontwikkeling worden in samenhang bekeken. Voor Hollands Kroon is dit perspectief van groot belang. De regio staat voor grote opgaven: woningbouw, verzilting, toekomst van de agrarische sector/landelijk gebied, leefbare dorpen, mobiliteit en de energietransitie. De provincie heeft aangegeven het ontwikkelperspectief voor Noord-Holland Noord samen met gemeenten, waaronder Hollands Kroon, vorm te willen geven Dit biedt kansen om lokale belangen en gebiedskenmerken goed mee te nemen in de provinciale keuzes.

Het ROP helpt gemeenten als Hollands Kroon om richting te geven aan hun eigen omgevingsvisie en om beter aan te sluiten bij nationale en provinciale programma’s, zoals de NOVEX-gebieden en de toekomstige Nota Ruimte van het Rijk. Door samen te werken aan dit ontwikkelperspectief, kunnen we zorgen voor een toekomstbestendige inrichting van onze leefomgeving – met ruimte voor mens, natuur én economie.

91

92