Document · PDF

Bijlage 2. Beeldkwaliteitsplan Oosterterpweg fase 1

Raad 17 februari 2026, gemeente HollandsKroonBij agendapunt: Stedenbouwkundig Plan en Beeldkwaliteitsplan fase l gebiedsontwikkeling Oosterterpweg Wieringerwerf (afhankelijk van besluit in het oordeelvormende gedeelte)13.747 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

B E E L D K WA L I T E I T S P L A N O O ST E R T E R P W E G FA S E 1 04 februari 2026 26908-R

IN TERAC TIEV E P DF Dit Adobe-PDF document bevat de volgende interactieve functies:

IN H OUDS OP GAV E De inhoudsopgave in dit document is aanklikbaar. Wanneer op een onderdeel wordt geklikt, wordt naar de desbetreffende locatie in het document gesprongen.

H YP ERLIN KS Wanneer op een hyperlink wordt geklikt, wordt naar een andere locatie in het document, naar een ander document of naar een website gesprongen. Hyperlinks worden als volgt aangegeven in de tekst: hyperlink.

AUTEU RS RECH T Dit document is tot stand gekomen op basis van de Algemene Rijksinkoopvoorwaarden voor diensten (ARVODI-2018). Op grond daarvan komen alle auteursrechten die kunnen worden uitgeoefend – waar en wanneer dan ook, toe aan de opdrachtgever.

IN OPDRACHT VAN :

-1-

L EES W IJ Z ER

WO O N S FE R E N �� 28 WO N E N A A N D E O O ST E RT E R P W E G � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� 29

1 - IN LEI DIN G

WO N E N I N D E O N TG I N N I N G � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� 3 0

AANLEI D I NG � � � � � � � � � � � � � � �� 5

WO N E N A A N H E T S L E N K E N PA R K � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� 3 1

AFBAK ENI NG PLANG EBIED �� 5 D OEL VAN HET BE ELD K WA L IT EITSP L A N �� 5

5 - A LG E M E NE RE G E L S VO O R D E UITVO ERING

ST E DE N B O U W K U N DI G R AAM W E R K �� 3 2

2 - BE LEI D S KAD ER S

B O U W M AS SA �� 3 3

NOTA VAN UI TGANG SP UNT EN �� 6

R I J WO N I N G E N � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� 3 3

NOTA O MG EVI NG SK WAL IT EIT �� 6

V R I J STA A N D E E N T W E E - O N D E R - É É N K A P WO N I N G E N � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� 3 3 A P PA RT E ME N T E N � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� 3 4

3 - AN ALYS E H UI D IGE SIT UAT IE

K LE UR - E N M ATE R IA A LGE B R UIK �� 3 5

G ESCHI E D ENI S VAN D E WIERINGERM EERP OL D ER �� 8

DA K E N � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� 3 5

HE T D ORP WI E RI NG ERWERF �� 9

G E V E L S � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� 3 5

HUIDIGE STEDENB OUW KU NDI GE STR U CTU U R � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� 1 1

D E UR E N E N KOZ I J N E N � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� 3 5

GROENSTRUCTUU R� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 1 2

E R FAFS CH E I DI N G E N E N OVE R GAN G S ZO N E S �� 3 6

ANALYSE AANG RE NZEN D E WIJK EN �� 14 A A NSLU ITING OP B ESTAANDE W I JKR ANDEN � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� 1 5

6 - LO CATIESP E CIFIE K E B O U W ER G E L S E N P RI NCI P E S

KENMERKEN S CHEPE NW I JK� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� 1 6

B O U W R E G E L K AART FAS E 1 �� 3 7

KENMERKEN PLA NET ENW I JK � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 1 7

ZO E K ZO N E E N T R E E B O UWV E L D � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� 3 9

KENMERKEN OOSTERTER P � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 1 8

E N T R E E B O UWV E L D � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� 3 9

B OERENERV EN LA NGS DE O O STERTER P W EG � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 1 9

MA R K A N T ST E D E N B O UW K UN D I G P UN T � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� 40 ST E D E N B O UW K UN D I G AC C E N T I N Z I C H T L I J N � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� 41

4 - VIS IE OP D E N IEU WE SIT UAT IE

ST E D E N B O UW K UN D I G H O E K AC C E N T � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� 42

POSI TI EVE G EZOND HEID �� 2 0

A R C H I T E C TO N I S C H H O E K AC C E N T � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� 43

D E VO LG E ND E STAP I N D E ONT WIK K EL ING VA N WIERINGERWERF � �� 2 1

O N T W E R P P R I N CI P E S ‘ WO N E N AAN DE O O ST E RT E R P W E G ’�� 4 4

VI SI E OP D E RUI MTELI J K E ST RUC T UUR �� 2 2

O N T W E R P P R I N CI P E S ‘ WO N E N AAN H E T S L E N K E N PAR K ’ �� 4 6

VI SI E OP D E BEE LD K WA L IT EIT �� 2 3

O N T W E R P P R I N CI P E S I N R I CH T I N G S L E N K E N PAR K �� 4 9

OMGA NG MET V ERKE ER EN PAR KER EN � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 24 INV ULLING VA N DE B O U W VELDEN � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 25

7 - V ERVO LG STA P P E N

HOU T - V ERB INDEND ELEM ENT � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �� 26

VE R KO O P P R O CE DU R E �� 51

NATUURI NCLUSI VI TEI T EN K L IM A ATA DA P TAT IE � �� 2 7

P R O CE DU R E O M G E VI N G S R E CH T �� 51

I N H O U D S O P G AV E

LEESWIJZE R Dit Beeldkwaliteitsplan is in nauwe samenhang met

OP BOUW VA N HET D O CU MENT

dichtheid, volume, openbare ruimte, bouwhoogten en

het Stedenbouwkundig Plan tot stand gekomen.

Het Beeldkwaliteitsplan kent de volgende opbouw:

accenten. Er wordt hier ingegaan op gebouwtypologie, oriëntatie en overgangen openbaar-privé. Tenslotte

Het Stedenbouwkundig Plan legt zich toe op de onderwerpen die op het schaalniveau van de gehele

1. Inleiding: Hier wordt ingegaan op de opgave, de

bevat dit hoofdstuk een visie op architectuur.

gebiedsontwikkeling Oosterterpweg betrekking hebben

aanleiding en urgentie van de ontwikkeling. Daarnaast

zoals de hoofdopzet van het plan en de aansluiting op

worden ambities en doelstellingen benoemd. Daarnaast

het dorp, de ligging in het landschap en de aansluiting

wordt de afbakening van het plangebied en het doel

wordt de verankering in het ruimtelijk beleid

op de buurten, randen en het groen van Wieringerwerf.

van het Beeldkwaliteitsplan benoemd.

beschreven. Welke concrete bouwregels gelden er in aanvulling op de Nota Omgevingskwaliteit (denk

Het Beeldkwaliteitsplan gaat in op de kwalitatieve basis principes voor de gehele gebiedsontwikkeling in het verlengde van de visie op het raamwerkplan en daarbinnen

5. Algemene regels voor de uitvoering: In dit hoofdstuk

2. Beleidskaders: Hierin wordt ingegaan op de Nota van

aan gevelindeling, kapvormen, materiaalgebruik en

Uitgangspunten en de Nota Omgevingskwaliteit

detaillering). Ook eventuele afwijkingen worden hier beschreven. Dit geldt zowel op gebouw- als gebieds-

op de specifieke karakteristieken van fase 1 en de daarbij behorende beeldkwaliteitsaspecten. Om afwegingen en

3. Analyse huidige situatie: Hierin wordt in hoofdlijnen

keuzes te kunnen doorgronden is het dan ook van belang

ingegaan op de ontwikkelingsgeschiedenis van de

beide documenten in samenhang te beschouwen. Om

polder en het dorp, de inbedding in de bestaande

dubbelingen te voorkomen wordt op meerdere plekken in

ruimtelijke structuur en de karakteristiek van de

6. Locatiespecifieke regels voor de uitvoering: In dit

het document dan ook naar het Stedenbouwkundig Plan

omliggende bebouwing, zowel op het gebied

hoofdstuk worden, in aanvulling op de algemene

en de stedenbouwkundige principes op het niveau van het

van dichtheid en volume als op gebouwtypologie

regels, voor specifieke locaties in het plangebied

stedenbouwkundig raamwerk verwezen. Deze verwijzingen

en oriëntatie. Bovendien wordt hier ingegaan

aanvullingen danwel afwijkingen van de regels voor

hebben betrekking op zowel de analyse als onderdelen

op de architectuur van de aangrenzende wijken,

de uitvoering beschreven. Hier komen onder meer de

van de ruimtelijke visie.

materiaalgebruik en detaillering.

verbijzonderingen in de verschillende woonmilieus aan

niveau (bijvoorbeeld regels over oriëntatie op groen en parkeeroplossingen).

de orde. 4. Visie op de nieuwe situatie: De inbedding van de nieuwe structuur in het huidige gebied. Hoe wordt aangesloten op de ruimtelijke context. Bovendien wordt

7. Vervolgstappen: Hierin wordt ingegaan op het proces van de planuitwerking

in dit hoofdstuk beschreven welke stedenbouwkundige principes worden toegepast m.b.t. onder meer

Hoofdstukken 5 en 6 bevatten de concrete beoordelingscriteria waar de bouwplannen aan worden getoetst.

leeswi j z er -4-

1 - INLEIDIN G A AN LEIDING

D OE L VAN HE T B E E L D K WAL I T E I TSPL AN

Zowel op landelijk als regionaal niveau bestaat een sterke

Dit Beeldkwaliteitsplan dient de volgende doelen:

Bij een aanvraag omgevingsvergunning zal het

behoefte om de beschikbaarheid, betaalbaarheid en

1. Bron van informatie bij openbare verkoopprocedure van de gronden;

Beeldkwaliteitsplan door de Adviescommissie Ruimtelijke

kwaliteit van het woningaanbod te vergroten. Met een woningbehoefte van 100.000 woningen per jaar is het een van de speerpunten van het huidige kabinet en de minister van VRO. De gemeente Hollands Kroon zet in op de groei

2. Sturingsdocument bij de planuitwerking; 3. Beoordelingskader gemeente.

van haar kernen.

B EO O RD EL INGS KA D ER GEMEENT E

Kwaliteit (ARK) gehanteerd worden als beoordelingskader. Dit in overeenstemming met het in de Nota Omgevingskwaliteit omschreven adviesproces voor het regieniveau 1 (Basis regie). Hiertoe bevat het Beeldkwaliteitsplan de gebiedsgerichte

De gemeente en het Rijksvastgoedbedrijf

BRON VA N INFO RMATIE B IJ O P ENB A RE

werken gezamenlijk aan de realisatie van een

VE RKOOP PRO CED U RE VA N D E GRO ND EN

woningbouwontwikkeling aan de Oosterterpweg in

Het Beeldkwaliteitsplan zal bij de grondverkoop

Wieringerwerf. Deze gebiedsontwikkeling zal een oostelijke

door het Rijksvastgoedbedrijf deel uitmaken van de

dorpsuitbreiding van Wieringerwerf vormen en wordt in de

verkoopdocumenten. Hierbij is het Beeldkwaliteitsplan

komende jaren gefaseerd gerealiseerd.

samen met het Stedenbouwkundig Plan en de NvU een

kwaliteitscriteria waar het ontwerp van het bouwplan aan zal moeten voldoen.

Schepenwijk

belangrijke bron van informatie en inspiratie voor de

A FBA KENIN G P LA NG EBIE D

inschrijvende partijen. Het document heeft daarom tot

Het plangebied voor de gebiedsontwikkeling

doel inzicht te verschaffen in de stedenbouwkundige en

Oosterterpweg is ca. 39 ha groot en betreft de percelen

landschappelijke principes, de ruimtelijke uitgangspunten

kadastraal bekend gemeente Wieringermeer, sectie I,

en het ambitieniveau in ruimtelijke kwaliteit van de integrale

nummers 4710, 4711, 3711 en 4477. Het plangebied bevindt

gebiedsontwikkeling. Het document helpt de inschrijvende

zich tussen de Oosterterptocht en de Oosterterpweg. In

partijen een passende aanbieding voor de grond te doen,

het noordoosten wordt het plangebied begrensd door

waarbij een optimale balans gevonden wordt tussen

agrarische gronden, wat bijdraagt aan een agrarische

grondwaarde enerzijds en beoogde kwaliteit anderzijds.

Planetenwijk

Oosterterptocht

Oosterterp

en open uitstraling van het gebied. Het plangebied is gelegen aan de dorpsrand en grenst direct aan de wijk

2 )

ST U RINGS D O CU MENT B IJ

Oosterterp. Gescheiden door de Oosterterptocht grenst het

P LAN UIT W ERKING

projectgebied ook aan de Planetenwijk en de Schepenwijk.

Het Beeldkwaliteitsplan is tijdens de uitwerking van het

De boerderij De Oosterterp, gelegen aan de

verkavelingsplan, inrichtingsplan en de bouwplannen van

Oosterterpweg 1 en omringd door het plangebied, speelt

de woningen sturend in de keuze van structurerende

een belangrijke rol in het ontwerp van het gebied.

principes en het daarbij te hanteren kwaliteitsniveau.

De eerst fase van het project beslaat zo’n 14 ha waarbinnen

Daarmee heeft een ontwikkelaar inzicht in hoofd- en

ca. 305 woningen kunnen worden gebouwd.

bijzaken en kan de gemeente haar regierol vervullen in de

FASE 1

Oosterterpweg Boerderij De Oosterterp

sturing op ruimtelijke kwaliteit. De planlocatie

1 - inleiding -5-

2 - BELEID SKA D ER S N OTA VA N UITGA N GS PUNT E N

NOTA OMGE VI N GSK WAL I T E I T

ruimtelijke ingreep. Deze regels gelden voor de gehele

Als eerste stap in het proces naar realisatie van de

Voorliggend Beeldkwaliteitsplan vormt beleidsmatig een

gemeente. Het Beeldkwaliteitsplan geldt als aanvulling op

gebiedsontwikkeling is voor dit gebied een Nota

gebiedsgerichte aanvulling op de Nota Omgevingskwaliteit

de Nota Omgevingskwaliteit. Voor onderwerpen die niet in

van Uitgangspunten (NvU) opgesteld. Hierin zijn alle

van de gemeente Hollands Kroon voor de locatie

dit Beeldkwaliteitsplan worden beschreven (zoals omgang

relevante beleidskaders die van toepassing zijn op dit

Oosterterpweg, fase 1. Dit Beeldkwaliteitsplan zet, in

met kleine bouwwerken en excessenregeling) gelden de

project opgenomen. De NvU is op 20 november 2025

overeenstemming met de Nota Omgevingskwaliteit, in op

bepalingen in de Nota.

vastgesteld in de gemeenteraad van Hollands Kroon.

een aantal specifieke thema’s die belangrijk zijn voor een

Voor de eerste fase van het project is vervolgens

goede ruimtelijke kwaliteit:

REGIENIV EAU

een Stedenbouwkundig Plan en Beeldkwaliteitsplan

■ Behoud en versterking van waarde: We leggen nadruk op het behouden van gebouwen, dorpen en landschappen die ons gebied bijzonder maken;

Het plangebied van Oosterterpweg valt onder het

■ Kwaliteit en samenhang: Nieuwe ontwikkelingen worden kwalitatief beter en sluiten meer aan bij hun omgeving;

beleid van de gemeente gericht is op het behouden of

■ Landschappelijke inpassing: Er is veel meer aandacht voor de relatie met het landschap en hoe gebouwen en functies daarin passen;

grootschalige gebiedsontwikkeling voor ogen heeft, is dit

■ Verbeteren wat kan: Naast behouden wat waardevol is, proberen we datgene wat nu minder fraai is mooier en passender te maken.

beeldkwaliteitsplan als aanvullend toetsingskader voor de

opgesteld. Het Stedenbouwkundig Plan is tegelijkertijd met het voorliggende Beeldkwaliteitsplan vastgesteld op [datum later invoegen] en bevat belangrijke inhoudelijke afwegingen voor dit Beeldkwaliteitsplan.

niveau ‘Basis Regie’ zoals op de regiekaart in de Nota Omgevingskwaliteit is aangegeven. Dit houdt in dat het herstellen van omgevingskwaliteit en het bewaren van de kernkarakteristieken. Aangezien men voor dit gebied een beeldkwaliteitsplan vastgesteld door de gemeenteraad als aanvulling op de Nota Omgevingskwaliteit, waarmee dit ontwikkeling geldt.

De Gemeente Hollands Kroon heeft in de Nota Omgevingskwaliteit vastgelegd hoe men wil omgaan met de kwaliteit van de leefomgeving bij ruimtelijke initiatieven. Hierin is vastgelegd dat men de historie en het karakter van het gebied herkenbaar wil houden, zodat de gemeente Nota van Uitgangspunten Oosterterpweg, Wieringerwerf

haar eigen identiteit behoudt. Tegelijkertijd wil de gemeente ruimte bieden voor dynamiek, voor het benutten en ontwikkelen van nieuwe waarden.

Colofon

Versie: 14 november 2025 (26491) Projectteam: IMOSS in samenwerking met het Rijksvastgoedbedrijf en Gemeente Hollands Kroon. Initiatiefnemer: Rijksvastgoedbedrijf of haar rechtsopvolger(s).

De Nota Omgevingskwaliteit blijft voor het plangebied van dit Beeldkwaliteitsplan onverkort van kracht. De in de Nota opgenomen Algemene Principes zijn basisregels

Onze leefomgeving verandert. Dat biedt kansen zolang we blijven inzetten op kwaliteit. In Hollands Kroon willen we ruimte geven aan nieuwe ideeën, maar wel met respect voor wat onze gemeente uniek maakt. We willen duidelijk maken waar we voor staan. Wat vinden we belangrijk? Hoe zorgen we dat nieuwe plannen passen bij de plek? En hoe houden we samen onze dorpen, landschappen en straten aantrekkelijk en leefbaar?

waar ieder initiatief rekening mee moet houden bij een Nota van Uitgangspunten Oosterterpweg Wieringerwerf

Bron: Nota Omgevingskwaliteit Hollands Kroon

2 - beleidskaders -6-

Nota Omgevingskwaliteit | Hollands Kroon

Wanneer een beoordeling van een initiatief plaatsvindt, is weergeven in onderstaand schema:

Legenda Regiekaart Basis regie Bijzonder regie Beschermd regie

| Regieniveaus

Schema adviesproces omgevingskwaliteit Bron: Nota Omgevingskwaliteit Hollands Kroon

Regiekaart Nota Omgevingskwaliteit Hollands Kroon

2 - beleidskaders -7-

3 - A NA LYS E H UI D I G E SI TUAT IE G ES C H IEDEN IS VA N DE

In 1927 werd begonnen met de aanleg van de

W IERIN GERMEERP OLDE R

Wieringermeerpolder, deze viel in 1930 voor de eerste

Het dorp Wieringerwerf ligt in de Wieringermeerpolder.

keer droog. Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog

Door de tijd heen was deze plek water of land, steeds in

werd de polder door de Duitsers echter weer onder

andere vormen. Deze opeenvolging kenmerkt het verhaal

water gezet. Na de oorlog is de polder opnieuw

van de polder waarin het dorp Wieringerwerf is ontstaan.

drooggemalen.

Door de tijd heen is het landschap rondom het relatief

Voor een nadere analyse van de ontginnings-

jonge dorp Wieringerwerf sterk veranderd: van water

geschiedenis en verkavelingstructuur van de polder

naar land, van land weer naar water. De kop van Noord-

wordt verwezen naar het Stedenbouwkundig Plan.

Holland is lang een wadden- en kweldergebied geweest, waar de zee in- en uitstroomde. Hogere delen, zoals een pleistocene keileembult waar Wieringen op ontstaan, worden al vroeg bewoond.

Vanaf het moment dat strandwallen ontwikkelen en de Nederlandse kust zich sluit, ontstaat er een groot

8e-11e eeuw

14e-18e eeuw

1934

Jaren 50-60

Het eiland Wieringen was een uitvalsbasis voor vikingen vanwege de gunstige ligging aan de Zuiderzee.

De Zuiderzee was van groot economisch belang voor Nederland vanwege een belangrijke handelsroute, visserijgebied en verbinding tussen de Noordzee en de Hanzesteden.

Selectie door de overheid van waardige boeren om de ideale agrarische samenleving samen te stellen

De pioniers bouwen de Wieringermeer weer op, vrij snel na de overstroming groeiden de drie kernen; Slootdorp Middenmeer, Wieringerwerf.

binnenmeer waarin veen zich ontwikkelt. Dit veengebied wordt in de vroege middeleeuwen op kleine schaal ontgonnen. Het gebied was hierdoor gevoelig voor overstromingen. Het oprukkende water en zo nu en dan een heftige storm zorgden ervoor dat het veen weggeslagen werd. Deze stormvloeden zorgen ervoor dat de Zuiderzee ontstaat. West-Friesland wordt al vroeg bedijkt om het land te beschermen. Om ook weer land terug te winnen wordt er vanaf eind 16e eeuw enthousiast bedijkt en ingepolderd, zoals de Zijpepolder in 1597 en de Anna Paulownapolder in 1847. De huidige locatie van Wieringerwerf blijft nog lang

allerheiligenvloed 1170

inpoldering ‘30

water: Het bezuiden meer.

inundatie ‘45

1930

Vroege middeleeuwen

De Wieringermeerpolder werd als eerste polder van de Zuiderzeewerken gerealiseerd waarbij zeer vruchtbare grond werd teruggewonnen.

Het Kreilerwoud was een bos dat in de vroege middeleeuwen tussen West-Friesland en Midden-Friesland zou hebben gelegen.

3 - analy se h u idige sit u atie -8-

1945

Nu - toekomst

De Wieringermeerpolder overstroomde vanwege een inundatie van de polder, enkele elementen zoals monument de Maaier en de protentantse kerk blijven behouden

De Wieringermeer(polder) wordt gekenmerkt door de dynamiek tussen land en water. De hechte pioniersdorpen zitten geworteld in het DNA van de dorpen.

H ET DORP WIERING ERWE RF Voor de stedenbouwkundige inrichting van de polder is de Delftse hoogleraar prof.ir. M.J. Granpré Molière aangetrokken. Uit een onderzoek van SteenhuisMeurs, dat in 2017 het Cultuurhistorisch advies en referentie voor herstructurering van Wieringerwerf opleverde, blijkt hoe sterk de dorpsplannen geworteld zijn in zowel de architectonische traditie als de sociale structuur van de poldermaatschappij. De architectuur ademt een uitgesproken dorps karakter: kleinschalige bebouwing, een overwegend gebruik van baksteen en de vanzelfsprekendheid van een tuin of groene ruimte bij vrijwel iedere woning. Variatie in de opzet was een belangrijk uitgangspunt. Verspringende rooilijnen en de afwisseling van woningen met de kopse of lange zijde aan de straat gaven de dorpsstraten een levendig en afwisselend karakter. Naast de architectuur speelde ook de landschappelijke inbedding een cruciale rol. Wieringerwerf werd bewust open ontworpen naar het omringende landschap, met

Meeuwstraat omstreeks 1937 De uitgevoerde situatie van het ontwerp van Granpré Molière in 1937

groene buffers en uitlopers die het dorp begrensden en tegelijkertijd verbonden met de polder. Landschapsarchitect J.T.P. Bijhouwer werd betrokken

Bijhouwer richtte zich daarnaast sterk op de functionele

bij de plannen voor het landschap, gebaseerd op 4

inrichting van boerenerven: doelmatige beplanting zonder

uitgangspunten:

romantiek, afgestemd op bedrijfsvoering en landschap,

■ Een fijne leefomgeving door luwte en schaduw;

met nauwkeurige berekeningen voor paden, moestuin,

■ De wijdsheid van het landschap moet gebroken worden, introductie van de menselijke schaal;

boomgaard en windbescherming.

Voor een nadere analyse van de geschiedenis

■ Lineaire beplanting langs tochten en wegen;

van Wieringerwerf wordt verwezen naar het

■ Harmonie tussen bodem en beplanting.

Stedenbouwkundig Plan

Schetsontwerpen van J.T.P. Bijhouwer voor verschillende vormen van erfbeplanting

3 - analy se h u idige sit u atie -9-

ONTW I KKEL I NG VAN H E T DORP Voor de oudere wijken (t/m ca. 1955) geld dat deze nog enigszins volgens de architectonische principes van Granpré Molière zijn ontworpen, al is dit in de herbouw na de inundatie van 1945 minder nageleefd: ■ Nederigheid en Traditie: Architectuur moest volgens hem “nederig” zijn en dienstbaar aan de gemeenschap, in plaats van een individuele kunstuiting.

Naoorlogs - Uitloop centrum

■ Universele Waarden: Hij zocht naar de “eeuwige waarheid” in de bouwkunst, vaak gebaseerd op christelijke (katholieke) normen en waarden en de hiërarchie tussen God, mens en natuur. ■ Menselijke Maat: Gebouwen moesten herkenbaar zijn voor de gewone mens, met een duidelijke indeling: een stevige plint (onderkant), een romp en een afgesloten dak (kap).

1980-1990 - Waddenwijk

Vanaf 1930 - Centrum

■ Eerlijkheid in Constructie: De vorm mocht de functie niet verhullen, maar moest tegelijkertijd aansluiten bij de Nederlandse plattelandsbouw.

1970-1980 - Schepenwijk

1960-1970 - Planetenwijk

In de periode vanaf 1955 is deze filosofie meer en meer losgelaten en zijn de ordenende principes van de opvolgende decennia bepalend geworden voor zowel

1990-2000 - Oosterterp

de stedenbouwkundige opzet als de architectuur van de uitbreidingswijken.

Terp - Oorspronkelijke locatie centrum

3 - analy se h u idige sit u atie - 10 -

HUI DI GE STEDENB OUWKU N DIG E ST RUCT UUR Het hart van Wieringerwerf wordt nog steeds bepaald door de opzet zoals ooit ontworpen door Granpré Molière. Hij nam voor de stedenbouwkundige structuur de brink als uitgangspunt. De groene brinken worden omkaderd met bebouwing en maken het omsloten ruimtes. De wegenstructuur vindt haar basis in de verkaveling, maar is hier en daar geknikt. De knikken worden benadrukt door middel van een markant gebouw, zoals het gemeentehuis en het voormalig Domeinenkantoor. De brinken, knikken en verspringing in rooilijnen zorgen voor een gevarieerd beeld. Latere uitbreidingen van Wieringerwerf zijn voornamelijk gebaseerd op de kavelstructuur van de

Schepenwijk - 25 w/ha

polder. Gevels zijn veelal gericht op de weg en de woningen vormen samen de ruimtes. De wijk Oosterterp wijkt iets af van de kavelrichting, door een aantal schuine lijnen te introduceren. Woningen zijn hier eveneens op de weg gericht, en slechts twee rijen woningen zijn met hun voorgevel op het buitengebied gericht. Tussen de wijken ligt de hoofdontsluiting, die vaak door een groene

Planetenwijk - 21 w/ha

zone loopt. De woningen zijn op enige afstand hiervan gepositioneerd.

Oosterterp - 14 w/ha

3 - analy se h u idige sit u atie - 11 -

G R OENSTR UC TUUR Groen speelt een belangrijke rol in de ruimtelijke kwaliteit van Wieringerwerf. In het oorspronkelijke ontwerp van de dorpsbeplanting stond het vergroten van de bewoonbaarheid centraal. Het zorgde voor afvangen van wind en creëren van luwte en schaduw. Het groen vormt bovendien een belangrijk ordenend principe in de opbouw van het dorp: van de groene boomranden rondom het dorp en de groenstroken tussen uitbreidingen (groene grenzen), tot de brinken en de brede groenzones tussen straat en bebouwing. Opvallend is dat het groen vooral beleefbaar is vanaf de belangrijkste verkeersassen richting het dorp. Een aantal groene plekken binnen Wieringerwerf zijn te voet of op de fiets te doorkruisen. Groen verzorgt dus vooral het aanzicht, maar kan op veel plekken niet direct beleefd worden. De groenstructuur door het dorp is niet op een duidelijke manier met elkaar verbonden en is vaak een onbereikbare ‘achterkanten’-situatie.

3 - analy se h u idige sit u atie - 12 -

Groene zone tussen Planetenwijk en Schepenwijk, beperkt doorwaadbaar voor langzaam verkeer, veel achterkanten naar de Oosterterptocht

Eén van de groene brinken uit het oorsponkelijke plan: omkaderd met bebouwing en geeft een groen aanzicht.

Rand van de wijk Oosterterp aan het plangebied, voorzijdes en zijkant naar het groen, fietspad over de tocht. Aan de linkerkant de Dorsmolen door het groen.

Groene grens rondom de Waddenwijk

3 - analy se h u idige sit u atie - 13 -

AN ALYSE AAN GR E N Z E N D E WI JK E N Het plangebied sluit aan op meerdere buurten in het zuidoosten van Wieringerwerf: de Oosterterp, de

Schepenwijk: 1970-’80

Planetenwijk, en de Schepenwijk. Deze buurten, die na de wederopbouw periode zijn gerealiseerd, wijken zowel qua stedenbouwkundige opzet als architectuur sterk af van de beginselen van Granpré Molière. De buurten zijn volgens

Planetenwijk: 1960-’70

de ontwerpprincipes van de betreffende bouwperiodes gerealiseerd ( jaren ‘60 t/m jaren ‘90 van de vorige eeuw). Hoewel groen ruim aanwezig is in deze wijken vormt het geen samenhangende structuur en wordt de openbare ruimte sterk gedomineerd door verkeer en parkeren.

■ De Schepenwijk kent een rationele verkaveling met woningen gericht op de weg en weinig openbaar groen; ■ De Oosterterp heeft een geknikte structuur, met woningen die vooral op de weg zijn georiënteerd en plaatselijk ook op het buitengebied;

Oosterterp: 1990-2000 Plangebied

■ De Planetenwijk is gebaseerd op een verdraaide verkaveling waarbij woningen op de weg zijn gericht en het groen hoofdzakelijk aan de achterzijden ligt en beperkt toegankelijk is. Toch zijn er in deze wijken aanknopingspunten te vinden voor een zorgvuldige aansluiting. Op de volgende pagina’s wordt per buurt benoemd welke aspecten kansen bieden voor de nieuwe gebiedsontwikkeling.

OOSTERTE

RPWEG

3 - analy se h u idige sit u atie - 14 -

A ANSLUI TI NG OP B ESTAAN DE WIJKRAN D E N Het plangebied grenst op verschillende manieren aan de bestaande wijkranden. Op

L EGENDA

sommige plaatsen is er sprake van een directe aansluiting op privé terrein (tuinen), op andere

Formele voorzijde woning

plaatsen wordt de overgang gevormd door openbaar gebied. In nevenstaande tekening is

Straat (openbaar)

weergegeven waar welk type overgang te vinden is en hoe de aangrenzende woningen ten

Voetpad (openbaar)

opzichte van het plangebied zijn georiënteerd.

Perceel (privé) Oriëntatie t.o.v. plangebied Voorkant A.

Zijkant Achterkant

plangebied fa

se 1

plangebied

fase 1

3 - analy se h u idige sit u atie - 15 -

KENMERKEN S CHEP ENW IJ K •

Meeste woningen gebouwd tussen 1970 en 1980.

•

Grondgebonden woningen met 1 laag + kap of 2 lagen (+ kap).

•

Veel gebruik van houten accenten.

•

Verspringingen in de gevel bij langere rijen.

Niet overnemen in de nieuwe wijk: •

Willekeur van expressieve en bonte kleuren.

•

Diepe (verharde) voortuinen.

•

Repetitie in verkavelingsopzet (stempels)

Kansen om in de nieuwe wijk op aan te sluiten:

3 - analy se h u idige sit u atie - 16 -

•

Houten elementen / accenten.

•

Verspringing in de gevel bij lange rijen

KENMERKEN P L A NETENW IJ K •

Meeste woningen gebouwd tussen 1960 en 1970.

•

Eentonige architectuur met weinig accenten.

•

Grondgebonden rijwoningen met 1 laag + kap of 2 lagen + kap.

Kansen om in de nieuwe wijk op aan te sluiten: •

Kappen in gevarieerde kleuren

•

Doorgaande groenstructuren die aansluiten op de omliggende wijken

Niet overnemen in de nieuwe wijk:

3 - analy se h u idige sit u atie - 17 -

•

Eentonige architectuur met weinig accenten.

•

Diepe (verharde) voortuinen.

•

Wegprofielen zonder groen en bomen

KENMERKEN O O STERTERP •

Meeste woningen gebouwd tussen 1990 en 2000.

•

Wijk bestaat voornamelijk uit twee-onder-een-kap en vrijstaande woningen.

•

Grondgebonden met 1 laag + kap of 2 lagen + kap, met uitzondering van de patiowoningen.

•

Veel variatie in kapvormen en kleuren.

Kansen om in de nieuwe wijk op aan te sluiten: •

Variatie aan kapvormen, veelal zadeldaken

•

Groene hagen als erfafscheiding

•

Houten elementen; bijv. pergola (carports)

Niet overnemen in de nieuwe wijk: •

Wegprofielen zonder groen en bomen

•

Laagwaardig kunststof plaatmateriaal in gevelafwerking zoals boeidelen en kozijnen

3 - analy se h u idige sit u atie - 18 -

(bron: Ervenboek Hollands Kroon)

B O ERENERV EN L A NGS D E O O STERTER PW E G Woongebouwen en schuren gebouwd tussen 1939 en heden. •

Erven bestaan uit een voor- en achterterrein met oriëntatie naar de Oostertwerpweg.

•

Het voorerf is formeel ingericht, met een siertuin, solitaire bomen en hagen. Het achterf is functioneel ingericht.

•

Woondeel (voorhuis) van de boerderijen hebben opvallende (oranje) daken.

•

De erven hebben een groene omzoming.

Niet overnemen in de nieuwe wijk: •

Letterlijke vertaling van een boerenerf

Kansen om in de nieuwe wijk op aan te sluiten:

3 - analy se h u idige sit u atie - 19 -

•

Duidelijke oriëntatie op de Oosterterpweg.

•

Functionele achterterreinen

•

Licht-rode bakstenen

•

Flauwe kappen, rode dakpannen op ‘voorhuis’

•

Robuuste groene omzoming bouwvelden

4 - V ISIE O P D E NI EUWE SI TUAT IE P O S ITIEV E G EZONDH E ID Op stedenbouwkundig niveau is Positieve Gezondheid een overkoepelende ambitie. Het ontwerp van een nieuwe leefomgeving kan een gezonde leefstijl bevorderen. Hierbij worden de zes dimensies van Positieve Gezondheid als uitgangspunt genomen: 1. Lichaamsfuncties - De fysieke omgeving maakt gezond gedrag makkelijker dan ongezond gedrag 2. Mentaal welbevinden - Een omgeving die rust en schoonheid biedt, ondersteunt veerkracht 3. Zingeving - Een plek geeft betekenis als mensen er zich mee kunnen verbinden 4. Kwaliteit van leven - Een omgeving waar je graag bent, verhoogt het dagelijks welzijn 5. Meedoen - Ruimte die ontmoeting uitnodigt, versterkt de sociale samenhang 6. Dagelijks functioneren - een omgeving die praktische drempels wegneemt, geeft mensen regie Deze zes dimensies bieden meekoppelkansen waarbij ontwerpuitgangspunten bij kunnen dragen aan meerdere dimensies om Positieve Gezondheid na te streven. Deze thema’s werken door de schalen heen en vormen de rode draad van het raamwerk tot en met het inrichtingsplan.

Voor een nadere visie op de uitgangspunten van Positieve Gezondheid wordt verwezen naar de Nota van Uitgangspunten en het Stedenbouwkundig Plan.

4 - v isie op de nie u we sit u atie - 20 -

D E VOLGENDE STA P IN DE ONT WIKKE LING VAN WIERING ERWERF De Wieringermeerpolder kent een rijke historie waarbij het landschap altijd onderhevig was aan verandering. De keuze om de polder droog te leggen, op een andere manier dan voorheen gepolderd was, betekende een belangrijke knip met het verleden. Vandaag de dag staan we wederom voor uitdagingen die een nieuwe aanpak vragen. In de geest van de Zuiderzeevereeniging, die op een ‘nieuwe’ manier gingen polderen, wordt een nieuw hoofdstuk geïntroduceerd, om zo thema’s die vandaag de dag belangrijk zijn, zoals positieve gezondheid onlosmakelijk in de nieuwe wijk te verankeren. De volgende elementen die uit de analyse naar voren komen zijn de belangrijkste peilers: ■ Waar de ondergrond vroeger vaak als maakbaar werd gezien, wordt nu uitgegaan van de karakteristiek en vormen van de bodem. Deze sturen de ontwikkeling om zo een robuuste woonomgeving te vormen; ■ Groen in Wieringerwerf bedient een beperkt aantal functies, om luwte en schaduw te creëren en buffers tussen de wijken te vormen. Voor de toekomst wordt ingezet op groen dat meerdere, brede doelen dient, en zal een rol vervullen in het kader van klimaatadaptatie, sociale cohesie, leefbaarheid, beweging enzovoorts; ■ Natuur en recreatie hebben in het ontwerp van de gehele polder vaak meer op de achtergrond gespeeld.

In de planlocatie zal doorwaadbaarheid en biodiversiteit een integraal onderdeel zijn van de planvorming; ■ De woonomgevingen van Wieringerwerf zijn in zichzelf gekeerd, vaak op de weg en gaan voornamelijk een relatie met elkaar aan. Nu wordt ingezet op een woonomgeving die is verbonden met het omliggende landschap en waarbij woningen veelal gericht zijn op het groen.

4 - v isie op de nie u we sit u atie - 21 -

Groen als verankering creëert nabijheid van groene ruimte binnen het plan en verankering met de bestaande wijken

Eren van de historische polderstructuren en verkleining van de poldermaat t.b.v. de functie wonen

V I S IE OP DE RU IMTELIJKE ST RUCT UUR De ruimtelijke visie is een samenvoeging van de twee belangrijkste ruimtelijke dragers:

ritme. Het nieuw geïntroduceerde verkleinde poldergrid geeft menselijke maat, en op basis van dit grid worden de woonvelden opgezet. Ook geeft dit grid richting aan de belangrijkste ontsluiting van de wijk. Het ritme en de

■ De historische polderontginning met de sloten, het

lijn van de oorspronkelijke erven wordt opgepakt aan de

verkleinde grid en de boerenerven;

Oosterterpweg en nieuwe erven worden hier toegevoegd.

‘Gelaagde’ ruimtelijke visie op basis van combinatie van structuren

■ Het groene systeem dat haar basis vindt in de kreken en een logische verbinding heeft met de omgeving en

Het groene systeem wordt verankerd in de wijk en vertaald

het onderliggende landschap.

in het Slenkenpark. Deze is geïnspireerd op het oude krekensysteem en vindt haar plek op zo’n manier dat deze

Deze systemen vormen samen de mal voor de

zowel binnen het plangebied de functie van park kan

hoofdstructuur van het Stedenbouwkundig Plan dat als

vervullen, maar ook op hoger schaalniveau als intermediair

intermediair verbinding legt met de omgeving. Uit deze

verbindingen zoekt met bestaand groen en het omliggende

hoofdstructuur volgt als vanzelfsprekend de contramal: de

landschap. De oude slenken vormen de landschappelijke

woonvelden.

drager en brengen reliëf en identiteit in het plan en zorgen voor een natuurlijke, recreatieve en sociale verbinder.

De bestaande poldersloten behouden hun karakter

Geïnspireerd op de natuurlijke stroming van een rivier

en snijden als kaarsrechte lijnen door het gebied. De

zullen de binnenbochten een zachte kant van het park

strakke verkaveling, typerende hoekverdraaiingen en

zijn met een natuurlijke overgang naar de aangrenzende

functionele opzet geven de polder zijn karakteristieke

woningen. Hier is ruimte voor waterberging en verblijven.

De buitenbochten zullen worden gekenmerkt door een recreatieve fietsverbinding en een harde grens aan het park. De sfeer van de woonvelden langs het park wordt bepaald door de polderstructuur in combinatie met de dooradering van het Slenkenpark. Hierdoor ontstaan zich onderscheidende woonvelden doordat deze reageren op de structuur en/of het Slenkenpark. De woningen grenzend aan de binnenbochten kennen een meer natuurlijke overgang naar het park, terwijl de woningen aan de buitenbochten een robuuste overgang kennen met een oriëntatie op het Slenkenpark.

4 - v isie op de nie u we sit u atie - 22 -

V I S IE OP DE BEELDKWALIT E IT G R OEN AL S OR DENEND P RIN CIP E In de Nota van Uitgangspunten zijn de volgende algemeen geldende principes voor de beeldkwaliteit van de openbare ruimte opgenomen: ■ Het Slenkenpark is de ecologische, recreatieve en sociale drager van het plan. De structuur van het park is geënt op de landschappelijke ontstaansgeschiedenis en geeft daarmee identiteit aan de wijk; ■ Met de groenstructuren die zullen ontstaan zal de nieuwe wijk aansluiten op het omringende landschap. De wijk krijgt als geheel een groene omkadering die voor deze vloeiende overgang zal zorgen. Dit sluit aan bij het principe van groene grenzen dat in de rest van Wieringerwerf zelf ook wordt toegepast; ■ In verband met klimaatadaptatie wordt de openbare ruimte zo groen mogelijk ingericht met veel bomen. Regenwater wordt waar mogelijk oppervlakkig afgevoerd richting centraal gelegen retentiegebieden; ■ De hoofdstructuur die de woonvelden onderling verbindt kent een eenduidig, groen wegprofiel met aan beide zijden een groenstrook met bomen. In dit profiel worden geen parkeerplaatsen gerealiseerd; ■ Binnen de woonvelden vindt het parkeren zoveel mogelijk plaats op achterterreinen, daarnaast is er ruimte voor groen om water op te vangen en te laten infiltreren en/of af te voeren. Groenstroken zijn hiervoor opgenomen in het straatprofiel.

Voor een nadere visie op het groen in de gehele gebiedsontwikkeling wordt verwezen naar het Stedenbouwkundig Plan.

4 - v isie op de nie u we sit u atie - 23 -

OM GANG M ET VER KEE R E N PARK E RE N Wieringerwerf is een auto afhankelijk gebied, waardoor mensen al snel een tweede of derde auto hebben. Er wordt gestreefd naar parkeren op eigen terrein, in de voor- of achtertuin, of dicht bij huis. Daarnaast vindt parkeren zo veel mogelijk plaats op achterterreinen, zo veel mogelijk uit het zicht vanaf de hoofdontsluiting en het Slenkenpark. Hierdoor kan in de openbare ruimte de focus worden gelegd op groen, voetgangers en fietsers Het plangebied zal worden ontsloten met 2 aansluitingen op de Oosterterpweg. Omliggende wijken zijn niet ingericht op nieuwe auto-ontsluitingen. De wegen zijn hier te smal of te druk voor. Auto-ontsluiting zal daarom alleen via de Oosterterpweg plaatsvinden.

Voor een nadere visie op de omgang met verkeer en parkeren in de gehele gebiedsontwikkeling wordt verwezen naar de NvU en het Stedenbouwkundig Plan.

PARKEREN OP ACHTERTERREIN

4 - v isie op de nie u we sit u atie - 24 -

I NVUL L I NG VAN DE B O UWVE LDE N Dit Beeldkwaliteitsplan gaat uit van de volgende ordenende principes voor de invulling van de bouwvelden: ■ Bebouwing aan het Slenkenpark is altijd gericht op het groen. Dit houdt in dat de woningen met een voorkant of een representatieve zijkant naar het groen gekeerd zijn; ■ Bebouwing grenzend aan de buitenbochten van het Slenkenpark heeft een gesloten bebouwingsstructuur met voorkanten naar het park die de bocht van het park volgt. De relatie met het park wordt versterkt in de architectuur; ■ Langs de binnenbochten van het park wordt aangesloten met een vrij, meer informeel verkavelingspatroon aansluitend bij de flauwe gradiënten van de binnenbocht;

Vertaling naar Kleurgebruik en Architectuur De architectuur laat zich losjes inspireren door de oorspronkelijke ontwerpfilosofie van Granpré Molière. De uitstraling van de wijk krijgt daarmee een relatie met de oudste buurten in het centrum van Wieringerwerf en onderscheidt zich hierin van de latere wijken aan de huidige randen van het dorp: ■ Kleur geen losse versiering, maar onlosmakelijk verbonden met het materiaal: ■ De belangrijkste “kleur” is die van de baksteen. Er wordt gekozen voor natuurlijke aardetinten (rood, geel, bruin) die rust en degelijkheid uitstralen;

■ Appartementen en voorzieningen grenzend aan het park hebben een alzijdige uitstraling en staan ‘met de voeten’ in het park. Op deze manier vormen ze belangrijke accenten en herkenningspunten;

■ Voor kozijnen, deuren en luiken wordt een beperkt en ingetogen palet gebruikt. Typische kleuren zijn:

■ Samenhang in architectuur wordt gerealiseerd binnen de bouwvelden. Bouwvelden kunnen onderling verschillen ten behoeve van de variatie in de wijk. Variatie in architectuur vindt dus plaats op bouwveld niveau, pandsgewijze variatie is niet gewenst; ■ Appartementen in de woonvelden maken deel uit van een bouwveld met parkeren op het achterterrein; ■ De woonvelden langs de Oosterterpweg doen mee in de ritmiek en het karakter van de ontginning en het pionieren en zal bestaan uit een variatie aan woonvelden met daarbij aansluitende typologieën;

( jaren ’50) en sluit daarmee aan op de traditie van de Wieringermeerpolder. Uitzonderingen in de vorm van eigentijdse invullingen zijn denkbaar op specifieke plekken.

■ Donkergroen (vaak ‘standgroen’) of donkerblauw; ■ Roomwit of gebroken wit (in plaats van spierwit) voor vensters, om een zachte overgang met de baksteen te creëren; ■ Licht-donker contrasten: Kleur kan worden ingezet om de architectonische hiërarchie te verduidelijken; ■ Vermijden van primaire kleuren om de natuurlijke harmonie en het “tijdloze” karakter van het gebouw niet te verstoren.

■ Het gewenste architectuurbeeld is overwegend gebaseerd op traditionele bouwvormen zoals jaren ’30 stijl en mid-century wederopbouw architectuur De kleur van baksteen als dragend thema in de architectuur

4 - v isie op de nie u we sit u atie - 25 -

HOUT - VER B I NDEND ELE ME N T Hout wordt gezien als belangrijke aanvulling en verrijking van het baksteen gevelbeeld. Dit kan variëren van ondergeschikte geveldelen tot constructieve elementen bij wonen in het Slenkenpark en zelfs gehele houten gevels bij wonen aan de Oosterterpweg. Het hout in de architectuur is een verbindend thema in de wijk als geheel. Bovendien draagt het bij aan het streven naar circulair bouwen en het verminderen van de carbon-footprint. ■ Elementen in de architectuur; ■ Carports in de vorm van pergola’s; ■ Gevelbekleding; ■ Woning gedeeltelijk; ■ Bergingen; ■ Trafo’s.

Hout als verbindend thema in aanvulling op baksteen als basismateriaal

4 - v isie op de nie u we sit u atie - 26 -

N ATU URIN CLU S IV ITEIT E N K L IMA ATA DA P TATIE Bij de invulling van de woonvelden is het belangrijk dat er rekening gehouden wordt met natuur-inclusief bouwen en de verandering van het klimaat. Per woonveld wordt er bij de uitwerking een visie gevraagd waarin natuurinclusieve en klimaatadaptieve maatregelen zijn doorgevoerd en zichtbaar zijn per woonblok en per woning. Denk aan maatregelen voor flora en fauna in zowel de bebouwing als de buitenruimte.

Insectenhotel

Vleermuis kast

Nestkasten (neststeen)

Neststeen in de woning

Groene (sedum)daken

opvang hemelwater

Platte daken op de bergingen, erkers en veranda’s kunnen bijvoorbeeld voorzien worden van bloeiende sedum of vergelijkbaar. Schuttingen zijn begroeid met een divers aanbod aan (ecologisch waardevolle) bloeiende klimmers. In de beplanting is er een voorkeur voor vruchtdragende heesters, denk aan; een Aalbes, Zwarte bes, Blauwe bes. Voor specifieke voorbeelden wordt verwezen naar de Checklist Groen Bouwen. Duurzaamheidsmaatregelen zoals het loskoppelen van het grijswatersysteem of het opvangen van hemelwater worden aangemoedigd. De installaties die hiervoor geplaatst moeten worden, worden zoveel mogelijk uit het zicht geplaatst of groen ingepast. Het is belangrijk dat bewoners zelf regenwater kunnen opvangen op eigen terrein met bijvoorbeeld een regenton. Met behulp van toepassingen in de architectuur kan hittestress verminderd worden door in de zomer zonlicht af te schermen. Een veranda/pergola en/of luifel draagt hieraan bij. Ook een ruim overstek van het dak kan schaduwwerking leveren bij gevelopeningen. Zonnepanelen worden gestimuleerd, waarbij aandacht is voor een goed doordacht legplan dat in samenhang met het woningontwerp wordt ontworpen. Dit ter voorkoming

Eenduidig legpatroon, onderdeel van het dakontwerp

van onnodig rommelige patronen op de daken als gevolg van dakdoorvoeren, dakramen etc.

4 - v isie op de nie u we sit u atie - 27 -

Rommelige legpatronen voorkomen

WO O N SFE R E N A LGEMEEN De stedenbouwkundige verkaveling is onderverdeeld in een drietal woonsferen. Deze woonsferen zijn ontleend aan de ligging binnen het plan en zijn gebaseerd op de stedenbouwkundige principes die in de stedenbouwkundige visie voor de gehele gebiedsontwikkeling zijn vastgelegd. Concreet zijn er binnen fase 1 een tweetal woonsferen te onderscheiden, waarbij de woonsfeer ‘Wonen in de Ontginning’ een verbijzondering kent voor de woningen die gelegen zijn aan het Slenkenpark:

■ Wonen aan de Oosterterpweg; ■ Wonen in de Ontginning; ■ Wonen aan het Slenkenpark.

Hiermee krijgt het plan een rijk palet aan woonsferen die inspelen op de landschappelijke structuren. Van wonen langs het Slenkenpark tot buurten aan de Oosterterpweg: elke sfeer heeft een eigen karakter en beleving. Appartementen en grondgebonden woningen zijn zorgvuldig gepositioneerd, soms met een sterke relatie tot het park, soms juist in de luwte van de woonvelden. Zo ontstaat een gevarieerd geheel waarin groen, water en architectuur elkaar aanvullen en samen zorgen voor herkenbare, leefbare en toekomstbestendige woonmilieus.

L EGENDA Wonen aan de Oosterterpweg Wonen in de Ontginning Wonen aan het Slenkenpark (in de Ontginning)

4 - v isie op de nie u we sit u atie - 28 -

Woonbuurten

Appartementen in het park

Eilanden in de Noordstrook

oostzoom

Erven Arnhemseweg

WO NEN

WO NEN A A N D E O O STERTERP W EG De Oosterterpweg ligt op een duidelijke polderlijn, een ontginningsstructuur die de dorpen Wieringerwerf en Kreileroord verbindt. Volgens de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie moet zo’n lijn herkenbaar en beleefbaar blijven als landschappelijke drager. De nieuwe woonvelden langs de weg sluiten daarom aan bij de bestaande ritmiek en het karakter van het polderlandschap. Daarnaast zijn binnen de nieuwe ontwikkeling ook zichtlijnen naar het open landschap van belang om de openheid te kunnen versterken.

E NC

O 3.8 Leidraad Landschap en Cultuurhistorie PraCch tlandschap Noord-Holland 2018

WOONSFEREN - 67 -

De Leidraad Landschap & Cultuurhistorie is een provinciale handreiking dat handvatten biedt voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen om zorgvuldig om te kunnen gaan met landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten. De algemene ambitie is om ruimtelijke ontwikkelingen bij te laten dragen aan het zichtbaar en herkenbaar houden van de landschappelijke karakteristiek en daarnaast aan het versterken van de openheid van het landschap. De ambitie is dat ruimtelijke Uit: Leidraad Landschap en Cultuurhistorie ontwikkelingen helder gepositioneerd zijn ten Prachtlandschap Noord-Holland 2018 (Provincie Noord-Holland, 2018) Afbeelding 10: Ruimtelijk uitgangspunt opzichte van de ruimtelijke dragers.

Hoofdopzet erven in de Wieringermeerpolder (bron: Ervenboek Hollands Kroon)

4 -

De Oosterterpweg is een belangrijke polderlijn in het raamwerk van de Wieringermeer. Er moet zorgvuldig om v isieworden opgegaan demet nie we sit u kenmerkende atie lijnen, op zo’n manier dat onder andere kenmerkende dezeu belangrijkste/meest 29 - van boerderijen met rood- en rietgedekte kappen en erven herkenbaar blijven. beplanting en de -ritmiek

voeten’ in het park. Op deze manier vormen ze belangrijke accenten en herkenningspunten. Dit sluit ook aan op Woningen achter- of zijkant aan de polderlijnen liggen. daaraan de visie die Granpré kunnen Molière met (zie hun 2.3) voorbij deof ontwikkeling van Wieringerwerf voor ogen had,Polderlijnen waarbij hij met rekening grenzend voorkanten van woningen, fungeren als plek voor de bewoners om te spelen en te verblijven. hield met zichtlijnen voor de situering van markante gebouwen. Polderlijnen met daaraan grenzend achterkanten van woningen hebben een ander karakter. De overgang van de achtertuinen naar het water is geleidelijk vormgegeven met lage erfafscheidingen om de openheid van de lijnen te behouden. WO NEN IN D E O NTGINNING De gebieden die worden opgespannen tussen de woonsfeer langs

het Slenkenpark en de woonsfeer langs de Oosterterpweg worden

Wonen aan de laan

ingericht op basis van de lange lijnen van het poldergrid. Hierbij

wordt de verkleinde ‘menselijke maat’ van de ontginningsstructuur als Bebouwing grenzend aan de hoofdinfrastructuur (de laan) hebben hun voorzijde of zijkant hieraan georiënteerd. uitgangspunt gehanteerd. Het profiel van deze laan bestaat uit stoepen en groen langs de geasfalteerde weg. De groenstroken bieden ruimte voordebomen. Parkeren vindt niet langs deze lanen plaats. Wonen aan polderlijnen 4. Appartementen binnen het woonveld

Woningen kunnen met hun voor- achter- of zijkant aan de polderlijnen

5 | Technische uitgangspunten De appartementen binnen het woonveld zijn zorgvuldig ingepast zodat ze aansluiten bij de schaal en uitstraling liggen. Polderlijnen met daaraan grenzend voorkanten van woningen, 5.1 Kabels en leidingen, nutsruimten van de omliggende woningen. fungeren als plek voor de bewoners om te spelen en te verblijven. 8. Wonen aan Ze de zorgen laan voor variatie in woonvormen, versterken de ruimtelijke samenhang en Bij de eerste aanleg worden de woningen voorzien van water (PWN), elektra (Liander) en telecomvoorzieningen. Bij nieuwe aanleg komt het zelden voor dat er een tweede glasvezelnetwerk wordt aangelegd. creëren kleinschalige ontmoetingsplekken. Deze complexen vormen de afronding van het woonveld: naar buiten Polderlijnen met daaraan grenzend achterkanten van woningen hebben In de profielen is bewust afgeweken van aan het HIORde doorhoofdinfrastructuur de reservering voor nutsvoorzieningen(de onder de stoep tehebben hun voorzijde of zijkant hieraan georiënteerd. Bebouwing grenzend laan) toe presenteren zij een representatieve gevel, terwijl de binnenzijde met galerijen en parkeren wordt meer een privé karakter. De overgang van de achtertuinen naar het positioneren in plaats van onder het groen, om zo optimale groeiruimte te bieden voor bomen en vegetatie.

Door robuuste (deels verlaagde) groenstroken in te passen in plaats uit van verhoogd zoals heten HIORgroen omschrijft islangs ruimte Het profiel van deze laan bestaat stoepen de geasfalteerde weg. De groenstroken bieden georganiseerd. water is geleidelijk vormgegeven met groene erfafscheidingen om de voor snelle wateropvang in situaties van extreme regenval (zie bijlage 1). ruimte voor bomen. Parkeren vindt niet langs deze lanen plaats. Voor het nutstracé wordt uitgegaan van het HIOR/ AVOI en het handboek kabels & leidingen. Het Schagerprofiel landschappelijke kwaliteit van de lijnen te behouden.

voorziet in toekomstige ontwikkelingen. De ruimte die gereserveerd is voor de aanleg van gasleidingen kan in Wonen aan de laan

nieuwbouwwijken voor alternatieve leidingen gereserveerd worden. In het nieuwbouwplan moet per 100 woningen een MSR-ruimte (trafohuisje/ middenspanningsruimte) gereserveerd worden. MSR’s kunnen losstaand gerealiseerd worden en bij (semi) hoogbouw inpandig. Maatwerk in model en materiaal is tegen meerprijs uitvoerbaar. Maatwerk zorgt voor een betere integratie in het aanzicht van de nieuwe wijk. Voor telecompartijen zijn er straatkasten die in overleg met de aanbieder in het ontwerp meegenomen moeten worden.

Bebouwing grenzend aan de hoofdinfrastructuur (de laan) heeft de voorzijde of zijkant aan de weg georiënteerd. Het profiel van deze

Bluswatervoorzieningen in de vorm van brandkranen kunnen niet overal in het ontwerp aangesloten worden op de waterleiding van PWN. Daar waar het ontwerp van PWN niet voorziet in voldoende wateropbrengst zal een alternatief bluswatervoorziening gerealiseerd moeten worden in de vorm van een geboorde waterput, openwater opstelpunt of een blusriool.

laan bestaat bermen en trottoirs aan weerszijden van de rijbaan. De groenstroken bieden ruimte voor bomen. Parkeren vindt niet langs

deze lanen plaats.

5.1.1 Profiel ontsluitingsweg plangebied (GOW30) Het profiel ontsluitingsweg komt voort uit het HIOR (zie 3.6) en biedt de flexibiliteit om in de toekomst gebruikt te kunnen worden als bus tracé. Aan deze hoofdontsluiting wordt niet direct geparkeerd en om de doorstroming te bevorderen wordt het aantal opritten geminimaliseerd. Deze hoofdontsluitingsweg wordt een geasfalteerde weg en zal zodanig ingericht moeten worden dat snelheid beperkt wordt. De voorkeur gaat daarbij uit naar een natuurlijke inrichting en zo min mogelijk drempels. Dit is een totaal profiel van 16 meter.

Appartementen binnen het woonveld

5. Wonen aan een woonstraat: In het plan zijn ook woningen die niet aan het Slenkenpark of aan 35 een polderlijn grenzen. Deze woningen liggen aan secundaire wegen (de woonstraten). De woonstraten zijn zo groen mogelijk ingericht met veel bomen. Regenwater wordt waar mogelijk oppervlakkig afgevoerd.

NUTS

RIOLERING

1,65m 1,65m

Principeprofiel hoofdinfrastructuur 2,2m

2,7m

5,8m

2,7m

2,2m

Trottoir

Groen

Rijbaan in asfalt

Groen

Trottoir

16m

4 - v isie op de nie u we sit u atie - 30 -

parkbeleving wordt versterkt door de relatie binnen-buiten te benadrukken, bijvoorbeeld in de vorm van veranda’s aan 1. de voorzijde vanaan de woning. De woningen liggen soms met de voorkant aan het fietspad. Het fietspad is Voorkanten het Slenkenpark: ingepast in het groen. Bebouwing grenzend met de voorkanten aan het Slenkenpark heeft een gesloten bebouwingsstructuur. De parkbeleving wordt versterkt door de relatie binnen-buiten te benadrukken, bijvoorbeeld in de vorm van veranda’s aan de voorzijde van de woning. De woningen liggen soms met de voorkant aan het fietspad. Het fietspad is ingepast in het groen. WO NEN A A N HET S L ENKENPA RK Buitenbocht Bebouwing grenst zo veel mogelijk met de voorkanten aan het Slenkenpark en vormt een bouwkundige begeleiding van het park. Rijwoningen begeleiden de buitenbocht van het Slenkenpark, bij voorkeur met een aaneengesloten gevelwand. De parkbeleving wordt versterkt door de relatie binnen-buiten te benadrukken, bijvoorbeeld in de vorm van veranda’s aan de voorzijde van de woning.

2. Achterkanten aan het Slenkenpark: Bebouwing grenzend met de achtertuinen aan het Slenkenpark hebben een vrij, meer informeel Wonen aan de buitenbocht van het Slenkenpark verkavelingspatroon met bijzondere aandacht voor (groene) erfafscheidingen, met name bij de aansluiting op het park. 2. Achterkanten aan het Slenkenpark: Bebouwing grenzend met de achtertuinen aan het Slenkenpark hebben een vrij, meer informeel verkavelingspatroon met bijzondere aandacht voor (groene) erfafscheidingen, met name bij de aansluiting op het park.

Binnenbocht Bebouwing grenzend aan de binnenbochten van het Slenkenpark hebben een vrij, meer informeel verkavelingspatroon met bijzondere aandacht voor (groene) erfafscheidingen, met name bij de aansluiting op het park. Appartementen

3. Appartementen aan het Slenkenpark:

Appartementen grenzend aan het park hebben een

Appartementen grenzend aan het park hebben een alzijdige uitstraling (portiekontsluiting) en staan ‘met de voeten’ in het park. Op deze manier vormen ze belangrijke accenten en herkenningspunten. Dit sluit ook aan op Wonen aan de binnenbocht van het Slenkenpark de visie die Granpré Molière (zie 2.3) bij de ontwikkeling van Wieringerwerf voor ogen had, waarbij hij rekening hield met zichtlijnen voor de situering van markante gebouwen.

alzijdige uitstraling (portiekontsluiting) en staan ‘met de voeten’ in het park. Op deze manier vormen ze belangrijke accenten en herkenningspunten. Dit sluit ook aan op de visie die Granpré Molière bij de ontwikkeling van Wieringerwerf voor ogen had, waarbij hij rekening hield met zichtlijnen voor de situering van markante

gebouwen.

33 Appartementen aan het Slenkenpark

4. Appartementen binnen het woonveld De appartementen binnen het woonveld zijn zorgvuldig ingepast zodat ze aansluiten bij de schaal en uitstraling van de omliggende woningen. Ze zorgen voor variatie in woonvormen, versterken de ruimtelijke samenhang en creëren kleinschalige ontmoetingsplekken. Deze complexen vormen de afronding van het woonveld: naar buiten - 31 toe presenteren zij een representatieve gevel, terwijl de binnenzijde met galerijen en parkeren wordt

4 - v isie op de nie u we sit u atie

5 - A LGEM ENE R EG ELS VO O R DE U IT VO E R IN G STEDEN BOUWKU NDIG RAAM WE RK Het stedenbouwkundig raamwerk bevat de stedenbouwkundige principes en regels die gelden voor de gehele gebiedsontwikkeling Oosterterpweg. Iedere fase vormt een uitwerking van dit raamwerk. Hiermee is de samenhang op het hogere schaalniveau gewaarborgd en sluiten de verschillende fasen goed op elkaar aan zodat er uiteindelijk één samenhangend woongebied ontstaat.

5 - ALGEMENE REGELS VOOR DE UITVOERING - 32 -

B OUWMAS SA R I JWONI NGEN ■ Maximaal twee bouwlagen met kap, uitzonderingen op de hoeken ter plekke van accenten (zie hoofdstuk 6); ■ Alle woningen zijn voorzien van een zadeldak met een helling van minimaal 45 graden; ■ Maximale rijlengte van 50 meter;

Voorkanten van woningen zijn naar buitenzijde van het bouwveld georiënteerd

Nevenvolume is ondergeschikt aan het hoofdvolume

Voorzijde woning nodigt uit voor verblijf en ontmoeting

Accenten op hoeken van rijwoningen (zie hoofdstuk 6 voor nadere uitwerking)

Dakkapel mee-ontworpen in de architectuur

■ Bij rijlengtes meer dan 25 meter minimaal één verspringing in de voorgevel van minimaal 0,5 meter.

V R I JSTAANDE EN TW EE-ON DE R-É É N KAP WONI NGEN ■ Maximaal twee bouwlagen met kap;

afwisseling in dwars- en langskappen

■ Alle woningen zijn voorzien van een zadeldak met een helling van minimaal 45 graden.

PARKEREN OP ACHTERTERREIN

ALZIJDIGE WOONVELDEN (VOORKANTEN NAAR BUITEN GERICHT)

STRUCTUUR VERKAVELING GEBASEERD OP ONTGINNINGSRICHTING

5 - ALGEMENE REGELS VOOR DE UITVOERING - 33 -

A PPARTEM ENTEN ■ Maximaal vier bouwlagen; ■ Bergingen zijn inpandig opgelost, dit mag met toepassing van de Amsterdamse bouwbrief. ■ Bergingen, technische ruimten en een fietsenstalling (indien aanwezig) zijn naar de binnenzijde van het bouwveld gekeerd; ■ Galerijen (indien aanwezig) zijn naar de binnenzijde van het bouwveld gekeerd. Het gebouw omsluit een parkeerhof en vormt een gesloten hoek van een bouwveld;

Hoek bijzonder maken

Meeontworpen galerij

Lage beplanting voor haag

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=HollandsKroon&id=e7c4d509-eb64-4b89-8c46-54dda9253871