bijlage 10 Nader natuuronderzoek

Nader ecologisch onderzoek Gemaal P. vd Sterr

Auteurs:

J. Georgiades Drs. W.P.J. Teunissen

Opdrachtgever:

Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier 8 maart 2024 Dr. W. Gotjé Definitief hbodz002-144 471771

Datum: Collegiale toets: Status rapport: Projectcode waterproef: Registratienummer:

Waterproef, laboratorium voor onderzoek van water en bodem Dijkgraaf Poschlaan 6 – 1135 GP Edam T 0299 39 17 00 - info@waterproef.nl - waterproef.nl

Inhoud 1 Inleiding .......................................................................................................................... 2 1.1 Aanleiding 2 1.2 Onderzoeksopgave 2 1.3 Beoordelingskader soortenbescherming 2 2 Projectomschrijving ........................................................................................................ 3 2.1 Ligging 3 2.2 Geplande werkzaamheden 5 3 Methode ......................................................................................................................... 6 3.1 Bronnenonderzoek 6 3.2 Veldbezoeken 6 3.3 Inventarisatie algemeen 6 3.4 Inventarisatie Vleermuizen 6 4 Resultaten ...................................................................................................................... 7 4.1 Vleermuizen 7 5 Effectbeoordeling en toetsing......................................................................................... 9 5.1 Vleermuizen 9 6 Conclusies & aanbevelingen ........................................................................................ 10 6.1 Samenvatting toetsing 10 6.2 Aanbevelingen vervolgtraject 10 7 Bronnen ........................................................................................................................ 11 Bijlage 1 Aangetroffen vleermuizen per veldbezoek (bron: Kramer, 2023). ........................ 12

Stichting Waterproef Nader ecologisch onderzoek gemaal P van der Sterr

1

Inleiding

1.1 Aanleiding Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) wil een nieuw gemaal bouwen aan de P. van der Sterrweg, gelegen langs de westkant van het Waardkanaal te Wieringerwaard. Dit gemaal wordt gebouwd ter vervanging van het oude gemaal, dat zal worden gesloopt. Het plangebied ligt in de gemeente Hollands Kroon in de provincie Noord-Holland. Het totale plangebied is circa 60 meter breed en 90 meter lang. HHNK wil graag weten met welke beschermde soorten en gebieden ze rekening moet houden, zodat in lijn met de wet- en regelgeving voor natuur gewerkt kan worden. Naar aanleiding van voorgaand ecologisch onderzoek (Teunissen et al., 2023) is nader onderzoek nodig naar de volgende soorten en functies: • Verblijven van gebouwbewonende vleermuizen in het gemaalgebouw; HHNK heeft opdracht gegeven aan Stichting Waterproef om dit nader onderzoek uit te voeren. 1.2 Onderzoeksopgave Het nader onderzoek heeft als doel om te beoordelen of het project leidt tot overtreding van verbodsbepalingen van de Omgevingswet ten aanzien van de vleermuissoorten: Gewone dwergvleermuis, Gewone grootoorvleermuis, Kleine dwergvleermuis, Laatvlieger, Meervleermuis, Ruige dwergvleermuis. 1.3 Beoordelingskader soortenbescherming De soorten zijn beschermd via de Omgevingswet, ongeacht of de soorten binnen of buiten beschermde natuurgebieden aanwezig zijn.

De vleermuissoorten vallen onder de categorie Habitatrichtlijnsoorten. Voor overtreding van verbodsbepalingen (Tabel 1) is een vergunning noodzakelijk. Tabel 1. Verbodsbepalingen Omgevingswet.

Verbodsbepaling Verbod op opzettelijk verstoren van individuen Verbod op opzettelijk eieren te rapen/onder zich te hebben Verbod op opzettelijk verwonden/doden van individuen Verbod op opzettelijk beschadigen/verwijderen van verblijven/nesten Verbod op verwijderen van planten

Van toepassing op^ V1 HR2 NL3 4 X X X X X X X X X X X X

Ad 1. Vogelrichtlijnsoorten van artikel 11.37 van het Besluit Activiteiten Leefomgeving (Bal) Ad 2. Habitatrichtlijnsoorten van artikel 11.46 van het Besluit Activiteiten Leefomgeving (Bal) Ad 3. ‘Nationale’ andere soorten van artikel 11.54 van het Besluit Activiteiten Leefomgeving (Bal) Ad 4. Tenzij de verstoring niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de soort.

Het beoordelingskader voor overtreding van het verbod in lid 4 (verblijfplaatsen) is de laatste jaren in jurisprudentie over de voormalige Flora- en faunawet verhelderd. Onder verblijfplaatsen wordt verstaan: de onmisbare functionele leefomgeving (box 2) die nodig is om verblijven in hun huidige functie en omvang als zodanig te kunnen laten voortbestaan. Box 2. Toelichting onmisbare functionele leefomgeving laanbeplanting voor vleermuizen.

Vleermuizen leven in een netwerk van verblijven, waarbij verblijven een functie kunnen hebben als kraam-, zomer-, paar- en/of winterverblijf voor één dier of een groep dieren (o.a. kolonie). Vleermuizen verplaatsen zich tussen verschillende verblijven en tussen verblijven en foerageergebieden. Foerageergebieden en vliegroutes zijn onmisbaar voor vleermuizen zodra het verlies van het foerageergebied of de vliegroute leidt tot een verminderd functioneren van verblijven. Met andere woorden: zodra de functie en omvang (aantal dieren) van een verblijf niet gewaarborgd kan worden.

Stichting Waterproef Nader ecologisch onderzoek gemaal P van der Sterr

2 471771

2

Projectomschrijving

2.1 Ligging Het plangebied beslaat een oppervlakte van circa 90 bij 60 meter aan de westoever van het Waardkanaal te Wieringerwaard. Het oude gemaal is te bereiken via de P. van der Sterrweg. Het betreft een aaneengesloten plangebied. Het plangebied ligt in gemeente Hollands Kroon, in de provincie Noord-Holland (Afbeelding 1) (bron: Teunissen et al., 2023).

Afbeelding 1. Plangebied (rood) (bron: Teunissen et al., 2023).

Afbeelding 2. Impressie plangebied (bron: Kramer, 2023).

Stichting Waterproef Nader ecologisch onderzoek gemaal P van der Sterr

3 471771

Afbeelding 3. Impressie plangebied (bron: Kramer, 2023).

Afbeelding 4. Impressie plangebied (bron: Kramer, 2023).

Stichting Waterproef Nader ecologisch onderzoek gemaal P van der Sterr

4 471771

Afbeelding 5. Impressie plangebied, Waardkanaal ten oosten van het plangebied (bron: Kramer, 2023).

2.2 Geplande werkzaamheden HHNK wil het oude gemaal verwijderen. Door de nieuwbouw zal en het oude gebouw overbodig worden. Om verkrotting tegen te gaan, is het nodig om het oude gebouw te verwijderen. • Het oude gemaalgebouw wordt gesloopt, nadat het nieuwe is geplaatst en geheel functioneel is; • Oude constructies, inclusief de uitstroomkokers in het kanaal, worden verwijderd; • Bij het plaatsen van de nieuwe uitstroomvoorziening en het verwijderen van de oude voorziening wordt de functie van de waterkering geborgd. Mogelijk moeten hiervoor tijdelijke damwanden worden ingetrild;

Stichting Waterproef Nader ecologisch onderzoek gemaal P van der Sterr

5 471771

3

Methode

3.1 Bronnenonderzoek Om de aanwezigheid van de vleermuissoorten (Gewone dwergvleermuis, Gewone grootoorvleermuis, Kleine dwergvleermuis, Laatvlieger, Meervleermuis, Ruige dwergvleermuis) in en nabij het plangebied in kaart te brengen, is diverse literatuur geraadpleegd (hoofdstuk 7) en zijn gegevens uit de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF 2013-2023) geraadpleegd. 3.2 Veldbezoeken In totaal zijn 5 veldbezoeken uitgevoerd in de periode juni 2023 t/m september 2023 (Tabel 2). Tabel 2. Kenmerken veldbezoeken. Datum Tijd Weer

Wrnmer*

Inventarisatie**

Vleermuisinventarisatie (zomer- en kraamverblijven) Vleermuisinventarisatie 18 ˚C, 4 Bft, 4/8 bewolkt en 13 juli 2023 22:00-00:00 ECO (zomer- en kraamverblijdroog ven) Vleermuisinventarisatie 17 ˚C, 3 Bft, droog, bewolking 14 juli 2023 02:32-05:32 ECO (zomer- en kraamverblij8/8 ven) 15 ˚C, 2 Bft, 4/8 bewolkt en Vleermuisinventarisatie 21 augustus 2023 20:55-23:55 ECO droog (paarverblijven) 13 ˚C, 3 Bft, droog, bewolking Vleermuisinventarisatie 13 september 2023 20:00-01:00 ECO 7/8 (paarverblijven) * Ecologisch deskundigen: Adviesbureau ECO Logisch: ing. J.C.H. den Hollander, L.E. Kramer, ing. S. van Lieshout en S.W.A. Osinga ** Tijdens het vleermuisonderzoek zal simultaan gekeken worden naar eventuele vliegroutes en foerageergebieden van vleermuizen 22 juni 2023

22:09-00:09

15 ˚C, 3 Bft, 7/8 bewolkt en droog

ECO

3.3 Inventarisatie algemeen Inventarisaties zijn uitgevoerd bij geschikte weeromstandigheden en door ecologisch deskundigen op het gebied van de te onderzoeken soorten. Waarnemingen van beschermde soorten zijn ingevoerd in de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF). 3.4 Inventarisatie Vleermuizen De inventarisatie heeft als doel om essentiële functies van het plangebied voor vleermuizen vast te stellen. Binnen het onderzoeksgebied is gericht gezocht naar verblijven en essentieel leefgebied voor vleermuizen met verblijven in- of in de omgeving van het plangebied. De inventarisatie is uitgevoerd in lijn met het Vleermuisprotocol 2021 (Vleermuisvakberaad et al., 2021). Hierbij is het plangebied met behulp van een Batdetector (Pettersson D240x) onderzocht. Aanvullend is gebruikt gemaakt van warmtebeeldcamera’s van het type Hikmicro Owl, Lynx, Pulsar Axion XM30s of Accolade. Van de waargenomen vleermuizen is beoordeeld hoe deze het plangebied gebruiken. De aanwezigheid van verblijven is vooral gebaseerd op in- en uitvliegende dieren, zwermen en baltsroep vanuit verblijven.

De aanwezigheid van onmisbare functies in het plangebied is beoordeeld op basis van de aanwezigheid van verblijven binnen en buiten het plangebied, de aanwezigheid van aanzienlijke aantallen vleermuizen op specifieke momenten en aantallen in een specifieke richting vliegende vleermuizen, de aanwezigheid van geschikte alternatieven in de omgeving van het plangebied en overige biotoopgebruik van aanwezige vleermuizen.

Stichting Waterproef Nader ecologisch onderzoek gemaal P van der Sterr

6 471771

4

Resultaten

4.1

Vleermuizen

4.1.1 Bronnenonderzoek Ten opzichte van de ten tijde van het opstellen van de Quickscan soorten bekende waarnemingen (Teunissen & Georgiades, 2023) zijn door andere onderzoekers/ vrijwilligers binnen het onderzoeksgebied in het afgelopen jaar geen andere, nieuwe belangwekkende meldingen van vleermuizen aan de NDFF toegevoegd (NDFF 2014-2024). Het bronnenonderzoek leidt daarom niet tot eventuele andere bevindingen. 4.1.2 Waarnemingen batdetector onderzoek In en nabij het plangebied zijn gedurende de onderzoeksperiode vijf vleermuissoorten waargenomen (Tabel 3 en Tabel 4). Gewone dwergvleermuis, Laatvlieger en Ruige dwergvleermuis werden zowel in de zomer-/kraamperiode als de paarperiode minimaal tijdens één bezoekronde vastgesteld. Alleen de Gewone dwergvleermuis is tijdens alle batdetector bezoekrondes waargenomen. De functiebeoordeling wordt nader toegelicht in paragraaf 4.1.3. Tabel 3 Aantallen waargenomen vleermuizen in het plangebied in de zomer-/kraamperiode Waarnemingen buiten het plangebied zijn in grijs weergegeven. Lege cellen betreffen nul waarnemingen.

Soort* GD

LV MV RD WV

Gedrag Foeragerend Foeragerend Passerend Foeragerend Foeragerend Passerend Vliegroute Foeragerend Foeragerend Foeragerend Passerend Foeragerend Passerend

Locatie Plangebied Buiten plangebied Over plangebied Plangebied Buiten plangebied Over plangebied Plangebied Buiten plangebied Plangebied Buiten plangebied Langs plangebied Plangebied Over plangebied

Zomer-/ kraamperiode (2023) 22 juni 13 jul 14 jul 3 3 2 2 4 4 2 1 1 3 4 2 12 1 2 1 1 1 2 1 2 2 1 1 1

* GD = Gewone dwergvleermuis, LV = Laatvlieger, MV = Meervleermuis, RD = Ruige dwergvleermuis, WV = Watervleermuis. Tabel 4 Aantallen waargenomen vleermuizen in het plangebied in de paarperiode. Waarnemingen buiten het plangebied zijn in grijs weergegeven. Lege cellen betreffen nul waarnemingen

Soort* GD LV RD

Gedrag Foeragerend Passerend Passerend Passerend Passerend

Locatie Plangebied Over plangebied Over plangebied Langs plangebied Over plangebied

21 aug

Paartijd (2023) 13 sept 2 2 1 1 1 1

* GD = Gewone dwergvleermuis, LV = Laatvlieger, RD = Ruige dwergvleermuis.

4.1.3 Functiebeoordeling Vliegroute en Foerageergebieden In het plangebied is een vaste vliegroute van de Laatvlieger vastgesteld. Tijdens het onderzoek op 22 juni zijn twaalf passerende individuen van de Laatvlieger waargenomen. Er is binding met de bomenrij in het plangebied vastgesteld, hier is gedurende de avond veelvuldig gefoerageerd door meerdere individuen in de zomerperiode.

Stichting Waterproef Nader ecologisch onderzoek gemaal P van der Sterr

7 471771

De omgeving van het plangebied wordt intensief gebruikt door de Laatvlieger en de Watervleermuis en in beperkte mate door de Gewone dwergvleermuis en de Ruige dwergvleermuis gebruikt als foerageergebied. In de directe omgeving zijn geen soortgelijke of geschiktere foerageergelegenheden voor de Laatvlieger en de Watervleermuis aanwezig. Door het intensieve gebruik en de afwezigheid van voldoende alternatieven is het foerageergebied in het plangebied van essentieel belang voor de staat van instandhouding van de lokale populaties vleermuizen. Gewone dwergvleermuis Gewone dwergvleermuis is zowel in de zomer-/ kraamperiode als in de paartijd zowel foeragerend als passerend in het plangebied waargenomen. Er zijn geen verblijven van deze soort vastgesteld. Enige binding met de bomen in het plangebied is wel waargenomen. Gewone dwergvleermuis maakt gebruik van het water en de luwte van de bomen om in het plangebied te foerageren. Gezien deze soort het plangebied gebruikt als foerageergebied en door het gebrek aan alternatieven in de omgeving, is er voor de Gewone dwergvleermuis ook sprake van essentieel foerageergebied binnen het plangebied. Er is voor deze soort echter geen sprake van overige essentiële functies. Laatvlieger In het plangebied is een vaste vliegroute en een essentieel foerageergebied van de Laatvlieger vastgesteld.

Tijdens het onderzoek op 22 juni zijn twaalf passerende individuen van de Laatvlieger waargenomen. De vliegroute is ingetekend in Afbeelding 6. Het water en de bomenrij door het plangebied wordt door de Laatvlieger gebruikt als foerageergebied. Door het intensieve gebruik en de afwezigheid van voldoende alternatieven is het foerageergebied in het plangebied van essentieel belang voor de staat van instandhouding van de lokale populaties Laatvliegers. Meervleermuis Meervleermuis is slechts een enkele keer passerend buiten het plangebied waargenomen. Een essentiële functie van het plangebied voor de soorten is uitgesloten door het geringe aantal waarnemingen en het gebrek aan binding met het plangebied. Ruige dwergvleermuis In het plangebied is Ruige dwergvleermuis foeragerend en/of overvliegend aangetroffen tijdens minimaal één bezoekronde in zowel de kraamperiode als de paarperiode. Ondanks het geringe aantal waarnemingen, is er voor deze soort ook sprake van essentieel foerageergebied binnen het plangebied. Er zijn namelijk geen alternatieven in de omgeving aanwezig. Omdat er geen aantallen Ruige dwergvleermuizen vliegend in een specifieke richting zijn waargenomen, wordt een essentiële vliegroute uitgesloten. Verblijven zijn niet vastgesteld. Watervleermuis Watervleermuis is enkel in de zomer-/ kraamperiode zowel foeragerend als passerend vastgesteld.

De soort is niet in de paarperiode waargenomen. Er zijn tevens geen verblijven waargenomen. Wel is er binding met de bomen en het water in het plangebied waargenomen voor deze soort. Het plangebied wordt door Watervleermuis intensief gebruikt als foerageergebied. Er is derhalve sprake van essentieel foerageergebied voor Watervleermuis. Omdat er geen aantallen Watervleermuizen vliegend in een specifieke richting zijn waargenomen, wordt een essentiële vliegroute uitgesloten. Andere vleermuissoorten. Andere soorten vleermuizen zijn niet waargenomen tijdens de inventarisaties. Aanwezigheid van individuen, verblijven en/of territoria of essentieel leefgebied van deze soorten is daarom uit te sluiten.

Stichting Waterproef Nader ecologisch onderzoek gemaal P van der Sterr

8 471771

5 5.1

Effectbeoordeling en toetsing Vleermuizen

5.1.1 Gewone dwergvleermuis en Ruige dwergvleermuis Er zijn tijdens alle inventarisaties jaar foeragerende en langsvliegende Gewone dwergvleermuizen en Ruige dwergvleermuizen waargenomen in de omgeving van het plangebied. Er zijn echter geen verblijven aangetroffen. Er is evenmin sprake van een essentiële vliegroute en slechts in beperkte mate wordt er gefoerageerd door deze soorten binnen het plangebied. Desalniettemin is er wel sprake van essentieel leefgebied voor deze twee soorten, door de afwezigheid van voldoende alternatieven in de omgeving. Echter zullen de beoogde werkzaamheden geen gevaar vormen voor de instandhouding van de soorten: de luwte van de bomen en het water hieronder is van essentieel belang voor de Gewone dwergvleermuis en voor de Ruige dwergvleermuis. De beoogde werkzaamheden zullen dit gedeelte van het plangebied niet negatief beïnvloeden. • Voor Gewone dwergvleermuis en Ruige dwergvleermuis is bij het uitvoeren van de voorgenomen werkzaamheden geen sprake van een (dreigende) overtreding van de verbodsbepalingen uit artikel 11.46 van het Besluit activiteit leefomgeving (Bal). 5.1.2 Laatvlieger Dit is een soort waarvan in Nederland regelmatig verblijven in gebouwen worden aangetroffen. Binnen het plangebied zijn echter geen verblijven aangetroffen van Laatvlieger.

Het uitvoeren van de werkzaamheden leidt niet tot het beschadigen of vernietigen van verblijven van deze soorten. De soort is uitsluitend foeragerend en overvliegend waargenomen: er is sprake van een vaste vliegroute en van essentieel foerageergebied. Echter zullen de beoogde werkzaamheden geen negatief effect hebben op deze vliegroute en op het foerageergebied. De bomen en het aanliggende water zullen niet aangetast worden met de werkzaamheden. Hierdoor kunnen effecten op essentiële vliegroutes en/of essentieel foerageergebied worden uitgesloten. • Voor Laatvlieger is geen sprake van een (dreigende) overtreding van de verbodsbepalingen uit artikel 11.46 van het Besluit activiteit leefomgeving (Bal). 5.1.3 Watervleermuis Eveneens voor Watervleermuis is er binnen het plangebied essentieel foerageergebied vastgesteld. Echter zullen de beoogde werkzaamheden het foerageergebied, bestaande uit de luwte van de bomen en het water, niet beïnvloeden. Hierdoor kunnen effecten of essentieel foerageergebied worden uitgesloten. Voor deze soort zijn er geen overige beschermde onderdelen, zoals vliegroutes of verblijven vastgesteld. • Voor de Watervleermuis is geen sprake van een overtreding van de verbodsbepalingen uit artikel 11.46 van het Besluit activiteit leefomgeving (Bal). 5.1.4 Meervleermuis De soort is slechts sporadisch langs het plangebied passerend waargenomen.

Het plangebied vormt geen onmisbaar onderdeel van het leefgebied van verblijven buiten het plangebied. Het voortbestaan van verblijven buiten het plangebied komt niet in gevaar als gevolg van de beoogde werkzaamheden. • Voor de Meervleermuis is geen sprake van een overtreding van de verbodsbepalingen uit artikel 11.46 van het Besluit activiteit leefomgeving (Bal). 5.1.5 Overige vleermuissoorten Deze soorten zijn tijdens de bezoekrondes niet vastgesteld: Aanwezigheid van verblijven, territoria en/of andere essentiële onderdelen van het leefgebied van deze soorten kan daarom worden uitgesloten. • Voor overige vleermuissoorten is bij het uitvoeren van de voorgenomen werkzaamheden geen sprake van een (dreigende) overtreding van de verbodsbepalingen uit artikel 11.46 van het Besluit activiteit leefomgeving (Bal). Stichting Waterproef Nader ecologisch onderzoek gemaal P van der Sterr

9 471771

6

Conclusies & aanbevelingen

6.1 Samenvatting toetsing Conclusies van dit nader onderzoek zijn als volgt: - Er zijn 5 soorten vleermuizen in en rondom het plangebied waargenomen: Gewone dwergvleermuis, Laatvlieger, Meervleermuis, Ruige dwergvleermuis, Watervleermuis; - Er is binnen het plangebied essentieel foerageergebied voor Laatvlieger, Watervleermuis en in beperkte mate voor de Gewone dwergvleermuis en Ruige dwergvleermuis vastgesteld. Het uitvoeren van de werkzaamheden leidt echter niet tot een dreigende overtreding van de verbodsbepaling, omdat het gedeelte waar de dieren foerageren niet wordt aangetast. - Er is voor de Laatvlieger een vaste vliegroute vastgesteld. Het uitvoeren van de werkzaamheden leidt echter niet tot een dreigende overtreding van de verbodsbepaling, omdat de begeleidende elementen niet worden aangetast. - Er zijn binnen en rondom het plangebied geen verblijven van vleermuizen vastgesteld. Negatieve effecten kunnen worden uitgesloten. - Er zijn geen andere vleermuissoorten vastgesteld en/of verblijven of andere essentiële onderdelen. 6.2 Aanbevelingen vervolgtraject Voor de onderzochte soort geldt dat, met de huidige voorgenomen werkwijze, de verbodsbepalingen uit de Omgevingswet niet (dreigen te) worden overtreden. Er is geen vergunning nodig.

Stichting Waterproef Nader ecologisch onderzoek gemaal P van der Sterr

10 471771

7

Bronnen

Barataud, M., 2002. The World of bats. Sittelle Publishers, Mens; BIJ12. 2017a. Kennisdocument Gewone Dwergvleermuis – Pipistrellus pipistrellus. Versie 1.0, juli 2017; BIJ12. 2017b. Kennisdocument Ruige Dwergvleermuis – Pipistrellus nathusii. Versie 1.0, juli 2017; BIJ12. 2017c. Kennisdocument Gewone grootoorvleermuis – Plecotus auritus. Versie 1.0, juli 2017; BIJ12. 2017d. Kennisdocument Rosse vleermuis – Nyctalus noctua. Versie 1.0, juli 2017; BIJ12. 2017e. Kennisdocument Watervleermuis – Myotis daubentonii. Versie 1.0, juli 2017; Broekhuizen S., K. Spoelstra, J.B.M. Thissen, K.J. Canters & J.C. Buys (redactie), 2016. Atlas van de Nederlandse zoogdieren. – Natuur van Nederland 12. Naturalis Biodiversity Center & EIS Kenniscentrum insecten en andere ongewervelde dieren, Leiden; Dietz C., O. von Helversen, D. Nill, P H.C. Lina, 2011. Vleermuizen. De Fontein|Tirion Uitgevers BV, Utrecht; Hoogeboom, D.M., F. Visbeen, J. Wondergem, W. Ruitenbeek (red.) 2014. Atlas van de Noord-Hollandse zoogdieren. Landschap Noord-Holland, Heiloo & Noord-Hollandse Zoogdier Studiegroep (NOZOS), Alkmaar; Kramer, L.E. 2023. Natuuronderzoek gemaal P van der Sterr – Vleermuizen. Projectcode: WPVL2308. Adviesbureau E.C.O. logisch B.V. Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN), 2018. Toelichting op aanvraagformulier Soortenbescherming WNB. Formulier, versie 21 februari 2018.

Vleermuisvakberaad, 2021. Netwerk Groene Bureaus, Zoogdiervereniging en Gegevensautoriteit Natuur, Vleermuisprotocol 2021. Teunissen, W.P.J., Römkens, M. & Georgiades, J. 2023. Natuurtoets Gemaal P vd Ster. Registratienummer: 430708. Stichting Waterproef.

Websites http://ndff-ecogrid.nl (NDFF) http://www.vleermuis.net http://verspreidingsatlas.nl Kennisdocumenten Bij12 https://www.qgis.org/en/site/

Stichting Waterproef Nader ecologisch onderzoek gemaal P van der Sterr

11 471771

Bijlage 1 Aangetroffen vleermuizen per veldbezoek (bron: Kramer, 2023).

Afbeelding 6. Resultaten waargenomen vleermuizen 22 juni 2023 (bron: Kramer, 2023).

Stichting Waterproef Nader ecologisch onderzoek gemaal P van der Sterr

12 471771

Afbeelding 7. Resultaten waargenomen vleermuizen 13 juli 2023 (bron: Kramer, 2023).

Stichting Waterproef Nader ecologisch onderzoek gemaal P van der Sterr

13 471771

Afbeelding 8. Resultaten waargenomen vleermuizen 14 juli 2023 (bron: Kramer, 2023).

Stichting Waterproef Nader ecologisch onderzoek gemaal P van der Sterr

14 471771

Afbeelding 9. Resultaten waargenomen vleermuizen 21 augustus 2023 (bron: Kramer, 2023).

Stichting Waterproef Nader ecologisch onderzoek gemaal P van der Sterr

15 471771

Afbeelding 10. Resultaten waargenomen vleermuizen 13 september 2023 (bron: Kramer, 2023).

Stichting Waterproef Nader ecologisch onderzoek gemaal P van der Sterr

16 471771