Bijlage 1. Normenkader 2025

Normenkader 2025 Tabel Normenkader rechtmatigheid 2025 met daarin opgenomen wetgeving extern en regelgeving intern financieel voor de financiële rechtmatigheidscontrole (raadsbesluiten van 19 september 2024 tot en met 18 september 2025, aangevuld met raadsbesluit 16 oktober 2025 met betrekking tot de Tweede bestuursrapportage 2025, een raadsbesluit met betrekking tot een eventuele Slotnota 2025 en een gewijzigde Financiële verordening. Beleids- en taakvelden Algemeen Bestuur en ondersteunende processen

Specifieke activiteit Algemeen financieel middelenbeheer

Wetgeving extern

Regelgeving intern financieel

Grondwet

Verordening vergoeding leden Commissie Bezwaarschriften (RB 19 januari 2012)

Burgerlijk Wetboek

Financiële uitgangspunt gemeenschappelijke regeling 2019 (FUGR)

Gemeentewet Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten

Programmabegroting 2025 vaststellen en kennisnemen van de meerjarenraming 20262028 (planning RB 7 november 2024) Programmabegroting 2026 vaststellen en kennisnemen van de meerjarenraming 20272029 (planning RB 6 november 2025)

Wet gemeenschappelijke regelingen Algemene Wet Bestuursrecht

Bestuursrapportage 2025 (RB 27 maart 2025) Mid-term review 2025 (RB 10 juli 2025)

Wet Openbaarheid van Bestuur

Tweede Bestuursrapportage 2025 (planning RB 16 oktober2025)

Wet open overheid

Raadsbesluiten met financiële gevolgen

Archiefwet 1995

Kadernota 2026 (RB 26 juni 2025)

Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme Algemene Wet inzake Rijksbelastingen Wet op de omzetbelasting 1968 Wet op het BTWcompensatiefonds Wet op de Vennootschapsbelast ing

1

Financiële verordening Hollands Kroon 2023 (art.212 Gemeentewet) (RB 21 september 2023) Verordening tot eerste wijziging van de Financiële verordening Hollands Kroon 2023 (RB 21 november 2024) De (gewijzigde) Financiële verordening 2025 wordt in november/december 2025 aan de raad ter vaststelling voorgelegd. Verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning 2025 (RB 18 september 2025) Verordening tot eerste wijziging van de Verordening ambtelijke bijstand en

Normenkader 2025 Beleids- en taakvelden

Specifieke activiteit

Wetgeving extern

Regelgeving intern financieel

Wet modernisering Vpb-plicht overheidsondernemi ngen

fractieondersteuning Hollands Kroon 2016 (RB 15 februari 2024)

Besluit accountantscontrole decentrale overheden

Nota weerstandsvermogen (RB 22 november 2012)

Circulaires Ministerie van BZK met betrekking tot single information en single audit (SISA) Circulaires Ministerie van BZK met betrekking tot het gemeentefonds Besluit wijziging verkorten van de wettelijke betaaltermijn tot 30 dagen (via Burgerlijk Wetboek)

Treasurybeheer

Nota risicomanagement (RB 22 november 2012)

Nota reserves en voorzieningen 2024 (RB 17 oktober 2024) Nota overhevelingen 2012 (RB 5 maart 2013) ingetrokken bij RB 6 november 2014. Gelijktijdig is besloten tot een afspraak dat gewenste overhevelingen uiterlijk in december van het lopende jaar ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd (RB 6 november 2014) Op 18 december 2018 heeft de raad de overhevelingen van 2018 naar 2019 vastgesteld, aangevuld met het instellen van een bestemmingsreserve overhevelingen met ingang van 2018. Beleidsnota activeren en afschrijven Hollands Kroon 2023 (RB 21 september 2023)

Wet Houdbare Overheidsfinanciën

Nota kostprijsberekening en -doorbelasting (RB 18 december 2018)

Wet Revitalisering Generiek Toezicht

Nota borgstellingen en geldleningen Hollands Kroon 2023 (RB 21 september 2023)

Financiëleverhoudingswet

Beleidskader voorkomen en bestrijden misbruik en oneigenlijk gebruik (RB 22 mei 2025)

Wet financiering decentrale overheden (FIDO)

Financieringsstatuut Hollands Kroon 2023 (RB 21 september 2023)

Regeling uitzettingen en derivaten door decentrale overheden (RUDDO) Regeling schatkistbankieren decentrale overheden

2

Normenkader 2025 Beleids- en taakvelden

Specifieke activiteit

Arbeidsvoorw aarden en personeelsbeleid

Wetgeving extern

Regelgeving intern financieel

Uitvoering financiering decentrale overheden (UFDO) Ambtenarenwet 2017

Verordening rechtspositie raads- en commissieleden, gemeente Hollands Kroon (RB 20 juni 2019)

Wet op de Loonbelasting 1964

Verordening tot eerste wijziging van de Verordening rechtspositie raads- en commissieleden gemeente Hollands Kroon 2019 (RB 15 september 2022)

Fiscale wetgeving Sociale verzekeringswetten Wet arbeid en zorg Wet Harmonisering en vereenvoudiging sociale zekerheidswetgeving Wet op de collectieve arbeidsovereenkoms t Arbeidstijdenwet Arbeidsomstandighe denwet Wet flexibel werken Wet invoering minimumuurloon Wet minimumloon en minimumvakantiebijs lag Wet Normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sectoren/ Wet normering

3

Verordening tot tweede wijziging van de Verordening rechtspositie raads- en commissieleden gemeente Hollands Kroon 2019 (RB 21 maart 2024) Implementatie Wet normalisatie rechtspositie ambtenaren voor raadsgriffie (RB 23 januari 2020)

Normenkader 2025 Beleids- en taakvelden

Specifieke activiteit

Wetgeving extern

Regelgeving intern financieel

topinkomens Pensioenwet Algemene Pensioenen uitkeringswet politieke ambtsdragers Wet Werk en Zekerheid

Inkopen en contractbeheer

Wet normalisering rechtspositie ambtenaren EU-aanbestedingsregels EU-staatssteunregels Wet bevordering integriteitsbeoordeli ngen door het openbaar bestuur (Wet BIBOB) Aanbestedingswet 2012 Wet Markt en Overheid

Burgerzaken en Belastingen

Burgerlijke stand en afgifte documenten

Wet terugvordering staatssteun Burgerlijk wetboek

Legesverordening 2025 (RB 19 december 2024)

Gemeentewet Paspoortwet Paspoortuitvoeringsr egeling Nederland Wet Basisregistratie Personen Wet rechten burgerlijke stand Algemene

4

Nota tarieven (Tarieventabel) 2025 (RB 19 december 2024)

Normenkader 2025 Beleids- en taakvelden

Specifieke activiteit

OZB

Wetgeving extern

Regelgeving intern financieel

Verordening Gegevensbeschermin g (AVG) (Europese privacywet) Gemeentewet Wet waardering onroerende zaken Wet herwaardering proceskostenvergoed ingen WOZ en bpm

Verordening onroerendezaakbelasting 2025 (RB 19 december 2024) Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen (RB 19 december 2024)

Kadasterwet Invorderingswet 1990 Algemene Wet inzake Rijksbelastingen

Rioolrechten

Brandweer Rechten Grafrechten Begraaf plaatsen

Forensenbelas ting Toeristenbelas ting

Openbare orde en veiligheid

Algemene Wet Bestuursrecht Gemeentewet

Verordening rioolheffing 2025 (RB 19 december 2024)

Invorderingswet 1990 Gemeentewet Gemeentewet

Verordening Lijkbezorgingsrechten 2025 (RB 19 december 2024)

Invorderingswet 1990 Wet op de lijkbezorging Gemeentewet

Verordening forensenbelasting 2025 (RB 19 december 2024) Verordening Toeristenbelasting 2024 (RB 14 december 2023) Tarief is ten opzichte van 2024 niet gewijzigd. Verordening campergeld 2022 (RB 4 november 2021) Tarief is ten opzichte van 2022 niet gewijzigd. Staangeldverordening 2025 (RB 19 december 2024)

Gemeentewet

Campergeld

Gemeentewet

Staangeld

Gemeentewet

Handhaving

Gemeentewet Politiewet 2012

5

Normenkader 2025 Beleids- en taakvelden

Vreemdelingen zaken en integratie

Specifieke activiteit Brandweer en rampenbestr. Brandbeveiligingsvergunningen Vreemde lingenzaken Integratie

Verkeer en Vervoer

Wegenbeheer

Wetgeving extern

Regelgeving intern financieel

Wet Veiligheidsregio’s Gemeentewet Vreemdelingenwet Wet Centraal Orgaan opvang asielzoekers Wet inburgering 2021 Wegenverkeerswet

Wegsleepverordening (RB 25 april 2013)

Wegenwet

Havenbeheer

Besluit wegslepen van voertuigen Besluit administratieve bepalingen wegverkeer Wet personenvervoer Binnenvaartwet Binnenschepenwet

Verordening Havengeld 2025 (RB 19 december 2024)

Besluit administratieve bepalingen wegverkeer

Waterbeheer

Groen en milieubeheer

Vervoer Civiel en Groen

Afvalstoffenbeheer

Rioolbeheer en reiniging

Invorderingswet 1990 Gemeentewet Waterwet Taxiwet Erfgoedwet

Meerjarenonderhoudsprogramma baggeren 2021-2030 (RB 18 maart 2021) Subsidieverordening Erfgoed (RB 17 december 2020) Subsidieplafond 2021 voor erfgoed (RB 17 december 2020) Verordening afvalstoffenheffing 2025 (RB 19 december 2024)

Gemeentewet Wet Milieubeheer

Maatwerkregeling recycle-tarief (RB 25 januari 2024)

Invorderingswet 1990 Gemeentewet

Beleidsplan ‘Programma Stedelijk Water en Riolering 2023-2027’. Het beleidsplan was

6

Normenkader 2025 Beleids- en taakvelden

Specifieke activiteit

Milieubeheer

Wetgeving extern

Regelgeving intern financieel voorheen bekend onder de naam GRP (Gemeentelijk Rioleringsplan) (RB 20 december 2022) Subsidieverordening duurzame energiemaatregelen 2013 (RB 5 maart 2013). De uitvoering berust bij de Milieudienst KvNH

Wet Milieubeheer Wet belastingen op milieugrondslag Bodemproductiewet 1939 Omgevingswet

Stedelijke ontwikkeling, wonen en economie

Grondexploita tie

Besluit bodemkwaliteit Omgevingswet

Nota Grondbeleid 2024 (RB 11 juli 2024)

Wet Basisregistratie Adressen en Gebouwen

Nota Wet Markt en Overheid (RB 18 december 2014) Algemeen Belang Besluit in het kader van de Mededingingswet voor de op het openbaar vervoer aanvullende vervoersdienst (Wet Markt en Overheid) (RB 19 december 2024) Het besluit van 18 december 2014, onderdeel 7 wordt gelijktijdig ingetrokken

Wet Basisregistratie Ondergrond Wet Basisregistratie grootschalige topografie Wet Basisregistraties kadaster en topografie

Meerjaren Prognose Grondexploitaties 2024 (RB 23 mei 2024) Nota bovenwijkse voorzieningen 2018 (RB 24 mei 2018)

Wet Markt en Overheid

Verordening starterslening gemeente Hollands Kroon (RB 21 december 2021)

Mededingingswet

Verordening lening toekomstbestendige maatschappelijke organisaties (RB 19 december 2024) onder gelijktijdige intrekking van de Verordening duurzaam maatschappelijk vastgoed (RB 23 maart 2023). De raad besluit om af te wijken van de Nota borgstellingen en geldleningen gemeente Hollands Kroon 2023 om geen geldleningen te verstrekken Verordening subsidie isolatieversneller (RB 22 mei 2025) onder gelijktijdige intrekking van de Subsidieverordening ‘De isolatieversneller’ (RB 23 maart 2023) Verordening nadeelcompensatie 2024 (RB 14

7

Normenkader 2025 Beleids- en taakvelden

Specifieke activiteit

Wetgeving extern

Regelgeving intern financieel december 2023)

Intensivering Stedelijke Vernieuwing Telecommunic atie Wonen, economie en beheer gemeentelijke panden en accommo daties

Telecommunicatiewe t Omgevingswet Leegstandwet Woningwet Huurprijzenwet Huisvestingswet Erfgoedwet Omgevingswet Huurwet Wet vaste huurcontracten Wet betaalbare huur Huursubsidiewet Besluit locatiegebonden subsidies Wet bevordering eigen woningbezit

Zorg, Welzijn en Sport

Algemeen welzijn en sport

Winkeltijdenwet Welzijnswet

Algemene Subsidieverordening Hollands Kroon 2024 (RB 17 oktober 2024) onder gelijktijdige intrekking van de Subsidieverordening Hollands Kroon 2013 (RB 5 maart 2013) Raamwerk Subsidies Hollands Kroon 2025-2028 (RB 17 oktober 2024) onder gelijktijdige intrekking van de Kadernota Subsidiebeleid (RB 25 april 2013) Harmonisatie en indexatie huurtarieven gymzalen en sporthallen vanaf 2021 (RB 16 april 2020)

8

Normenkader 2025 Beleids- en taakvelden

Specifieke activiteit

Wetgeving extern

Regelgeving intern financieel Besluit indexering onderhoudsbijdrage buitensportvelden (20 december 2022) Compensatie en herstelfonds COVID-19 (RB 18 februari 2021) Noodfonds voor maatschappelijke instellingen (RB 20 december 2022) Subsidieverordening noodfonds maatschappelijke instellingen (RB 23 maart 2023) Subsidieverordening Kerktorens Hollands Kroon (RB 13 juli 2023)

Gehandicap tenzorg Ouderenzorg

Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015

Verordening maatschappelijke ondersteuning 2019 Gemeente Hollands Kroon (RB 20 juni 2019) Verordening tot eerste wijziging van de verordening maatschappelijke ondersteuning 2019 (RB 19 december 2019) Verordening tot tweede wijziging van de Verordening maatschappelijke ondersteuning 2019 gemeente Hollands Kroon (RB 23 juni 2022) Verordening tot derde wijziging van de Verordening maatschappelijke ondersteuning 2019 gemeente Hollands Kroon (RB 14 juli 2022) Verordening tot vierde wijziging van de Verordening maatschappelijke ondersteuning 2019 gemeente Hollands Kroon (RB 14 december 2023) Besluit hulp bij het huishouden op grond van uitspraak CRB op 18 mei 2016 om hulp bij het huishouden in cat. 1 als individuele maatwerkvoorziening onder de werking van de Wmo te brengen (RB 30 juni 2016) waarbij de Nota Huishoudelijke hulp (RB 26 maart 2015) Is ingetrokken

9

Normenkader 2025 Beleids- en taakvelden

Specifieke activiteit Kinderopvang

Wetgeving extern

Regelgeving intern financieel

Wet Kinderopvang

Verordening voorschoolse educatie, peuterplaatsen en kinderopvang Sociaal Medische Indicatie Hollands Kroon 2022 (RB 25 november 2021)

Wet op het Primair onderwijs Wet Harmonisatie kinderopvang en peuterspeelzaalwerk

Jeugd, onderwijs en cultuur

Verzorgen basis- en speciaalonderwijs/Soc iaal Domein

Wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang Wet op het primair onderwijs

Verordening bekostiging leerlingenvervoer 2021 (RB 16 september 2021)

Wet op de basiseducatie

Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Hollands Kroon 2022 (RB 14 juli 2022)

Jeugdwet Wet Ontwikkelingskansen door Kwaliteit en Educatie

Integraal huisvestingsplan primair onderwijs 2022-2036, incl. aanpassing van de normvergoedingen voor nieuwbouw en renovatie om het niveau Energie Neutrale Gebouwen te bereiken (basisreferentieniveau in plaats van VNG-norm) (RB 14 juli 2022) Verordening financiële en materiële gelijkstelling onderwijs (RB 19 januari 2012) Verordening jeugdhulp 2025 (RB 19 december 2024) vervangt de Verordening Jeugdhulp Hollands Kroon 2019 (RB 20 juni 2019)

Verzorgen voortgezet onderwijs

Cultuur en lokale media Volks gezondheid

Ambulance vervoer

Wet voortgezet onderwijs Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek Wet educatie- en beroepsonderwijs Mediawet Wet op het specifiek cultuurbeleid Wet ambulancezorgvoorzi eningen

10

Normenkader 2025 Beleids- en taakvelden

Specifieke activiteit

Ongediertebes trijding Gezondheids zorg

Werk en inkomen

Sociale inkomensvoor zieningen

Wetgeving extern

Regelgeving intern financieel

Wet publieke gezondheid Gemeentewet Gezondheids- en welzijnswet voor dieren Wet publieke gezondheid Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen

Beleid ondersteuning lage middeninkomens (RB 20 december 2022)

Participatiewet Werkloosheidswet Ziektewet Wet inkomensvoorziening oudere werklozen Wet arbeidsongeschikthei dsverzekering jonggehandicapten (Wajong) Toeslagenwet Algemene ouderdomswet Algemene nabestaandenwet Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 Tijdelijke overbruggingsregelin g zelfstandige ondernemers (TOZO) Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijke

11

Normenkader 2025 Beleids- en taakvelden

Specifieke activiteit

Wetgeving extern

Regelgeving intern financieel

arbeidsongeschikte werkloze werknemers Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen Werkgelegen heid/Participa tie (Sociaal Domein)

Participatiewet Wet Structuur Uitvoeringsorganisati e Werk en Inkomen (SUWI) Wet sociale werkvoorziening Gebundelde uitkering (WWB, WIJ, IOAW, IOAZ en levensonderhoud startende zelfstandigen, Bbz 2004)

Re-integratieverordening Participatiewet Hollands Kroon 2024 (RB 25 januari 2024) Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ Hollands Kroon 2022 (RB 25 november 2021) Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ Hollands Kroon 2015 (RB 30 oktober 2014) Verordening loonkostensubsidie Participatiewet Hollands Kroon 2015 (RB 18 juni 2015) Handhavings-verordening Participatiewet IOAW en IOAZ Hollands Kroon 2015 (RB 18 december 2014) Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive Hollands Kroon 2015 (RB 18 december 2014) Verordening Cliëntenparticipatie Hollands Kroon 2015 (18 december 2014)

Schuldhulpverlening

Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen

Verordening individuele inkomenstoeslag Participatiewet gemeente Hollands Kroon 2022 (RB 16 december 2021) Beleid Schulddienstverlening 2020-2024 (RB 28 mei 2020)

Regeling Schuldhulpverlening

Verordening beslistermijn schulddienstverlening (RB 28 januari 2021)

Wet gemeentelijke schuldhulpverlening

12

Normenkader 2025 Overige uitgangspunten met betrekking tot het Normenkader Kadernota rechtmatigheid De kadernota rechtmatigheid wordt door de commissie BBV geactualiseerd als de ontwikkelingen daar aanleiding toe geven. Op grond van de Wet versterking decentrale rekenkamers, die met ingang van 1 januari 2023 in werking is getreden, is de rol van het college met betrekking tot de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening gewijzigd. Met deze wijziging legt het college in de jaarrekening tegenover de gemeenteraad zelf verantwoording af over de financiële rechtmatigheid. Dit sluit aan bij de systematiek die geldt voor het Rijk. De accountant toetst de getrouwheid van de jaarrekening en betrekt bij deze beoordeling de rechtmatigheidsverantwoording van het college. De rechtmatigheidsverantwoording omvat drie criteria: •

De financiële beheershandelingen moeten tot stand zijn gekomen binnen de begroting (‘begrotingscriterium’);

•

De voorwaarden die worden gesteld bij de uitvoering van financiële beheershandelingen moeten in lijn zijn met wet- en regelgeving en de door de raad vastgestelde verordeningen (‘voorwaardencriterium’);

•

Toets op juistheid en volledigheid van gegevens die zijn verstrekt om het voldoen aan voorwaarden aan te tonen (‘misbruik en oneigenlijk gebruik-criterium’).

De verdere uitwerking van de rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen in wijzigingen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO).

Normenkader rechtmatigheid In de Kadernota rechtmatigheid 2024 is over het Normenkader het volgende opgenomen: Opstellen Normenkader Voor een goede totstandkoming van de rechtmatigheidsverantwoording is belangrijk dat de geldende regelgeving duidelijk vastligt. Het college is primair verantwoordelijk voor de naleving van de wet- en regelgeving en moet dus permanent inzicht hebben in de van toepassing zijnde relevante wet- en regelgeving. Dit betreft het normenkader. Het college stuurt het normenkader naar de raad. De raad stelt het normenkader vast. Het normenkader moet actueel en aangepast worden op basis van nieuwe wet- en regelgeving. De inventarisatie van regelgeving bestaat uit externe- en gemeentelijke regelgeving. Onder gemeentelijke regelgeving worden verordeningen, raads- en collegebesluiten verstaan. Het normenkader heeft dezelfde reikwijdte, als onder de hiervoor geldende Kadernota’s rechtmatigheid.

13

Normenkader 2025 Bij wettelijke bepalingen zijn alleen de financiële beheershandelingen van belang, zoals bijvoorbeeld Europese aanbestedingsrichtlijnen. Voor verordeningen geldt dat alle verordeningen onderdeel uitmaken van het normenkader voor zover deze bepalingen bevatten over financiële beheershandelingen. Andere besluiten van de raad, dus niet zijnde verordeningen, met een kaderstellend karakter en die bepalingen bevatten over financiële beheershandelingen, zijn ook een verplicht onderdeel van het normenkader. Het is niet toegestaan dat gemeenteraden eigen verordeningen buiten beschouwing laten bij de rechtmatigheidsverantwoording. Wel kan de raad besluiten dat aan bepaalde onderdelen van verordeningen geen consequenties voor de financiële rechtmatigheid worden verbonden. Dat kan alleen als deze onderdelen niet verplicht voortvloeien uit hogere regelgeving. Collegebesluiten Collegebesluiten vallen niet onder de rechtmatigheidsverantwoording, tenzij de verantwoording hiervan verplicht is op basis van hogere regelgeving of raadsbesluiten c.q. verordeningen. De raad kan bijvoorbeeld het vaststellen van het treasury statuut of inkopen aanbestedingsbeleid overgedragen hebben aan het college. In die situatie ligt het niet voor de hand dat deze collegebesluiten worden opgenomen in het normenkader, omdat het bevoegdheden zijn die de raad zelf gedelegeerd heeft.

Uiteraard moet wel worden vastgesteld dat deze collegebesluiten zijn genomen door het college. De commissie BBV adviseert de door de raad gedelegeerde bevoegdheden aan het college niet op te nemen in het normenkader rechtmatigheid. De gemeenteraad stemt dan ook in met het niet opnemen van collegebesluiten in het Normenkader. Stellige uitspraken Met stellige uitspraken geeft de commissie een interpretatie van de regelgeving die leidend is. Dit betekent dat verwacht wordt dat stellige uitspraken worden gevolgd. Als een gemeente toch een afwijkende interpretatie kiest (de gemeente is van oordeel dat in haar specifieke omstandigheden een andere lijn beter past en ook ‘BBVproof’ is), dan moet zij dit expliciet motiveren en kenbaar maken bij de begroting en jaarstukken. In de Kadernota zijn de navolgende stellige uitspraken opgenomen: • Bij onduidelijkheden over de interpretatie in de verordeningen over financiële consequenties dient de raad aan te geven welke uitleg hieraan moet worden gegeven. Deze interpretatie van de raad moet vervolgens vastgelegd worden in een raadsbesluit, waarna dit besluit wordt verwerkt in de desbetreffende verordeningen. • De totale lasten (inclusief de toevoegingen aan de reserves) vormen de te hanteren omvangbasis voor het berekenen van de verantwoordingsgrens.

• Het college geeft in de paragraaf bedrijfsvoering een toelichting op alle afwijkingen, die in de rechtmatigheidsverantwoording zijn opgenomen en welke maatregelen worden genomen om deze afwijkingen in de toekomst te voorkomen. • Voorwaarden die direct van invloed zijn op de verslaggeving c.q. het getrouwe beeld van de jaarrekening worden niet opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. • Als de normen uit de gids proportionaliteit veelvuldig niet nageleefd worden of slecht gedocumenteerd en/of gemotiveerd zijn, dan moet het college hierover rapporteren via de paragraaf bedrijfsvoering.

14

Normenkader 2025 • Ontbrekende afrekeningen waarvoor het college een deugdelijke onderbouwing voor wat betreft de rechtmatigheid kan verstrekken, leiden niet tot een fout of onduidelijkheid voor de rechtmatigheidsverantwoording. • Niet-financiële onrechtmatigheden in verband met het niet naleven van bepalingen in de wet Fido en bijbehorende Regelingen moeten worden opgenomen en toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. • Het college en de raad leggen in de financiële verordening vast op welke wijze om wordt gegaan met begrotingsonrechtmatigheden. Hieruit moet blijken hoe afwijkingen geïnterpreteerd worden in het kader van het uitoefenen van het budgetrecht door de raad. • Begrotingsonrechtmatigheden als gevolg van overschrijding van lasten en/of investeringen die passen binnen de beleidskaders van de raad (acceptabel zijn), moeten worden opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording (voor zover de verantwoordingsgrens voor afzonderlijk fouten of onduidelijkheden is overschreden), maar worden niet nader toegelicht in de rechtmatigheidsverantwoording. • Geconstateerd misbruik waarbij het M&O beleid juist is uitgevoerd en op een getrouwe wijze is verwerkt in de jaarrekening, wordt niet betrokken bij het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording.

Wel dient via de paragraaf bedrijfsvoering inzicht te worden gegeven in de aard en de (financiële) impact van het bij de gemeente geconstateerde misbruik. • Bij complexe situaties waarin er verschillende onderbouwde standpunten zijn en specialisten niet tot een eenduidig oordeel komen, kan het voor het college onduidelijk zijn of financieel rechtmatig is gehandeld. Het college betrekt deze situatie bij het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording en neemt deze op als het totaal aan onduidelijkheden de verantwoordingsgrens overschrijdt. Aanbevelingen Bij aanbevelingen gaat het om uitspraken die ‘steun en richting geven aan de praktijk’. De commissie BBV spoort gemeenten aan om deze aanbevelingen te volgen, omdat dat naar haar oordeel bijdraagt aan het inzicht in de financiële positie (transparantie). De richtlijnen die de commissie BBV in deze kadernota heeft geformuleerd zijn hierna opgenomen: • De commissie BBV adviseert om geconstateerde fraude door eigen medewerkers toe te lichten in de paragraaf bedrijfsvoering. • De commissie BBV adviseert de door de raad gedelegeerde bevoegdheden aan het college niet op te nemen in het normenkader rechtmatigheid. • De commissie BBV adviseert om zowel de verantwoordingsgrens als de rapportagegrens op te nemen in de financiële verordening of de beleidsnota rechtmatigheid/ normenkader.

• De commissie adviseert kaderstelling op het gebied van rechtmatigheid niet bij begroting in de paragraaf bedrijfsvoering vorm te geven, maar door middel van de (financiële) verordening of beleidsnota rechtmatigheid/normenkader aan de raad voor te leggen en deze periodiek te herzien. • De commissie adviseert het overzicht over (begrotings)onrechtmatigheden zoals opgenomen in paragraaf 4.2.2. in de modelverantwoording op te nemen. • De commissie BBV adviseert om afspraken tussen college en raad over verschuivingen van uitgaven tussen jaarschijven in een investeringsbudget vast te leggen in de financiële verordening ex artikel 212 Gemeentewet.

15

Normenkader 2025 • De commissie BBV adviseert om kaders op te nemen in de financiële verordening (ex artikel 212 Gemeentewet) als specifieke budgetten bij onderuitputting op jaareinde in bestemmingsreserves worden opgenomen. Zie paragraaf 4.2.4. • De commissie BBV doet de aanbeveling tot het maken van een overkoepelend beleidsstuk misbruik & oneigenlijk gebruik (M&O). Deze bevat naast algemene uitgangspunten en risicoanalyse ook de maatregelen ter voorkoming en afdoening.

Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen/voorwaarden zijn afkomstig uit diverse weten regelgeving en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Het toetsen van de aspecten recht, hoogte en duur wordt de minimumvariant genoemd. Naast de drie aspecten van de minimumvariant worden de volgende aanvullende aspecten onderscheiden: termijnen, bevoegdheden, administratieve bepalingen, doelgroep, grondslagen, normbedragen en overige formele vereisten (waaronder bewijsstukken). De minimumvariant aangevuld met de overige aspecten wordt de uitgebreide variant genoemd. De raad stemt in met de minimumvariant. Dat betekent dat alleen recht, hoogte en duur bij de rechtmatigheidsverantwoording wordt betrokken. Dat is vastgelegd in artikel 11 van de Financiële verordening 2023. Daarin is vermeld dat de eisen/voorwaarden afkomstig zijn uit diverse wet- en regelgeving en betrekking hebben op tenminste aspecten als recht, hoogte en duur.

Begrotingscriterium Begrotingsonrechtmatigheden (beleidsmatig en/of financieel) moeten geautoriseerd worden door de raad. Hiermee wordt toestemming gevraagd voor het te realiseren beleid en voor de besteding van het benodigde bedrag. Begrotingswijzigingen moeten volgens de Gemeentewet tijdens het jaar zelf nog door de raad worden vastgesteld. Als een wijziging niet meer in het jaar zelf is vastgesteld zijn bestedingen afwijkend van het begrotingsbedrag strikt genomen onrechtmatig. Uitgangspunt is dus dat iedere afwijking van de begroting onrechtmatig is. De financiële beheershandeling die deze afwijking van de begroting veroorzaakt, kan namelijk in strijd zijn met het budgetrecht van de raad zoals geregeld in de Gemeentewet. Het bepalen welke begrotingsonrechtmatigheden al dan niet verwijtbaar zijn, is voorbehouden aan de raad. De raad bepaalt zelf op welk niveau de budgetten in de begroting en investeringen worden geautoriseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. Het is aan de raad om te bepalen in hoeverre afwijkingen acceptabel zijn. Het is van belang dat college en raad eenduidige afspraken maken op welke wijze begrotingsonrechtmatigheden in de nieuwe situatie benaderd worden. Deze afspraken worden vastgelegd in de financiële verordening.

16

Normenkader 2025 Het begrotingscriterium betekent dat de baten, lasten en balansmutaties passen binnen de door de raad vastgestelde begroting. In de Financiële verordening 2023 zijn in artikel 5, 12 en 12a hierover nadere regels opgenomen. Deze regels zijn bedoeld om het budgetrecht van de raad te respecteren. Het budgetrecht van de raad is verankerd in de gemeentewet. In artikel 189 lid 1 is opgenomen dat “Voor alle taken en activiteiten brengt de raad jaarlijks op de begroting de bedragen die hij daarvoor beschikbaar stelt, alsmede de financiële middelen die hij naar verwachting kan aanwenden.” De Commissie BBV heeft najaar 2024 een Kadernota rechtmatigheid 2024 gepubliceerd waarin een gewijzigde definitie is opgenomen van begrotingsonrechtmatigheden. De definitie luidt als volgt: - Hiervan is sprake als het College van B&W bij de realisatie van doelen en het realiseren van activiteiten de door de gemeenteraad vastgestelde budgetten voor wat betreft de lasten of investeringsbudgetten overschrijdt (1), - toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves die niet door de gemeenteraad zijn vastgesteld (2) - en als bij onderschrijdingen van lasten of investeringsbudgetten en/of lagere of hogere baten dan begroot de begroting niet tijdig met begrotingswijzigingen is aangepast (3).

Wat niet tijdig concreet betekent wordt bepaald door de ‘spelregels’ tussen de Gemeenteraad en het College van B&W over het informeren en vaststellen van begrotingswijzigingen bij onderschrijdingen van lasten of investeringsbudgetten en/of lagere of hogere baten dan begroot. Deze spelregels zijn veelal in de financiële verordening art. 212 Gemeentewet opgenomen. De raad heeft op 21 november 2024 de Financiële verordening gewijzigd door onder meer een definitie op te nemen van het begrip ‘tijdig melden’ naar aanleiding van een gewijzigde definitie van begrotingsonrechtmatigheden in de Kadernota rechtmatigheid 2024 van de Commissie BBV. De definitie is opgenomen in Artikel 12a Rechtmatigheid, lid 2 en luidt: Afwijkingen, bestaande uit een onderschrijding van lasten of investeringsbudgetten en lagere of hogere baten dan begroot, worden tijdig gemeld. Onder tijdig wordt hier verstaan dat dergelijke afwijkingen zijn genoemd in de jaarrekening.

Misbruik en Oneigenlijk gebruik criterium Het Misbruik en Oneigenlijk gebruik criterium heeft betrekking op het voorkomen en bestrijden van misbruik en oneigenlijk gebruik door in de desbetreffende verordeningen bepalingen op te nemen door het toetsen en controleren op juistheid en volledigheid van gegevens, die door de belanghebbenden zijn verstrekt om het voldoen aan voorwaarden aan te tonen. Onder misbruik wordt verstaan: Het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te verkrijgen of niet dan wel een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen. Misbruik van overheidsgelden wordt geregeld aangeduid met het plegen van fraude om

17

Normenkader 2025 zich onrechtmatig overheidsgelden toe te eigenen. Misbruik van overheidsregelingen moet echter wel duidelijk worden onderscheiden van fraude waarbij één of meerdere medewerkers van de organisatie betrokken zijn. Bij het bestrijden van misbruik passen beheersmaatregelen zoals misbruikpreventie, handhaving, misbruik en fraudeopsporing en sancties. Onder oneigenlijk gebruik wordt verstaan: Het door het aangaan van rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met feitelijke handelingen, verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan. De beheersmaatregelen die daarbij passen zijn: handhaving, voorlichting, analyse toepassen en actualisering wet- en regelgeving. Misbruik is onrechtmatig, oneigenlijk gebruik niet. Wanneer sprake is van misbruik van overheidsgelden moeten deze gelden door de gemeente worden teruggevorderd. Als in de jaarrekening van de gemeente geen terugvordering is verantwoord, is sprake van een getrouw beeld fout die niet wordt opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording, omdat er dan ook sprake is van een getrouw beeld fout in de jaarrekening.

Wanneer misbruik van overheidsgelden is geconstateerd en een terugvordering (met eventueel een boete) is opgelegd blijft staan dat misbruik van overheidsgelden heeft plaatsgevonden. Als de omvang van dit misbruik samen met andere financiële rechtmatigheidsfouten bij de gemeente de verantwoordingsgrens heeft overschreden - moet dit misbruik van overheidsgelden worden opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Het is aan de gemeente om effectieve maatregelen te nemen om misbruik en oneigenlijk (M&O) gebruik te voorkomen. De gemeente beziet in eerste plaats welke eisen de wet- en regelgeving stelt ten aanzien van M&O, wat daarin is geregeld over de handhaving en hoe zich dat heeft vertaald naar de opzet van de interne organisatie. Om dit te bewerkstellingen is een mix van maatregelen nodig. Een mogelijk uitgangspunt hiervoor is het opstellen van een gemeentelijke nota M&O. Het is overigens niet verplicht om voor het voeren van het M&O-beleid een overkoepelende nota vast te stellen. Het M&O-beleid moet voldoende actueel zijn en voldoende zijn afgestemd op de meest recente wetgeving en de praktijk. Het college dient een uitspraak te doen in hoeverre het M&O beleid ook feitelijk wordt nageleefd en of de getroffen maatregelen werken. De basis daarvoor ligt in belangrijke mate bij de uitkomsten van de intern uitgevoerde controles en evaluaties.

Wanneer het college concludeert dat het M&O-beleid (op onderdelen) niet actueel is en/of dat er geen M&O-beleid bestaat of het M&O-beleid feitelijk niet wordt nageleefd dan vermeldt het college dit in de paragraaf bedrijfsvoering. Daadwerkelijke afwijkingen als gevolg van misbruik worden, voor zover deze niet het getrouwheidsaspect raken, betrokken bij het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording. Naast misbruik en oneigenlijk gebruik kan er sprake zijn van fraude. De term fraude is juridisch niet gedefinieerd. In het dagelijks taalgebruik is het gebruikelijk misbruik en oneigenlijk gebruik ook als fraude te bestempelen, denk hierbij aan een term als ‘bijstandsfraude’ of aan ‘fraude’ met vergunningen. Dit type fraudes valt nadrukkelijk onder het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium. Het gaat hier om derden die misbruik maken van (gemeentelijke) regelingen. Dit misbruik en oneigenlijk gebruik moet wel duidelijk worden onderscheiden van fraude in het kader van de controle van de jaarrekening door de accountant. De accountant heeft een verantwoordelijkheid met betrekking tot fraude in het kader van de controle van de jaarrekening. Dit type

18

Normenkader 2025 fraudes omvat opzettelijke handelingen door één of meerdere personen binnen de gemeente, waarbij gebruik wordt gemaakt van misleiding om een onrechtmatig of onwettig voordeel te behalen. Een voorbeeld is het betalen van valse facturen waarbij één of meerdere personen binnen de gemeente betrokken zijn. Dit type fraudes is een onderdeel van de getrouwheidsverklaring van de accountant en wordt daarom niet opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Als de gemeente deze fraude op een juiste manier heeft verwerkt in de jaarrekening, dan kan deze toegelicht worden in de paragraaf bedrijfsvoering, maar er is geen verplichting. De commissie BBV adviseert om geconstateerde fraude door eigen medewerkers toe te lichten in de paragraaf bedrijfsvoering. De raad stemt in om geconstateerde fraude door eigen medewerkers toe te lichten in de paragraaf bedrijfsvoering. De raad heeft de keuze tussen het vaststellen van een overkoepelende Beleidsnota M&O of om regels en beheersmaatregelen ter voorkoming en bestrijding van M&O op te nemen in de betreffende verordeningen. De raad besluit om regels en beheersmaatregelen ter voorkoming en bestrijding van M&O in de betreffende verordeningen zelf op te nemen. Dit betreffen extern georiënteerde regels en beheersmaatregelen tegenover derden. Daarnaast is een intern georiënteerde bepaling opgenomen in de Financiële verordening 2023.

In artikel 13 lid 2 is hierover het volgende opgenomen: het college stuurt op het breed toepassen van de kernwaarden in de organisatie. Van werknemers wordt verwacht dat zij bij hun werk de kernwaarden altijd in acht nemen. Dit wordt met het afleggen van de eed/ belofte bevestigd. Door het college en de directie wordt organisatie breed gestuurd op houding en gedrag. Dat past bij de bestuursfilosofie van Hollands Kroon. Als aanvulling op het besluit om regels en beheersmaatregelen ter voorkoming en bestrijding van M&O in de betreffende verordeningen op te nemen, heeft de raad op 22 mei 2025 het Beleidskader voorkomen en bestrijden misbruik en oneigenlijk gebruik vastgesteld.

Kadernota rechtmatigheid 2024 commissie BBV De Kadernota rechtmatigheid 2024 is als bijlage toegevoegd. In de kadernota is in hoofdstuk 2 specifiek uitleg gegeven voor raadsleden over onder meer de definitie van rechtmatigheid, de rechtmatigheidsverantwoording, de drie rechtmatigheidscriteria en de rollen van college, accountant en de raad. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 20 november 2025

Griffier J.M.M. Vriend

Voorzitter A. van Dam

19