Accountantsverklaring 2023 - definitief
Tekst van het document
De oorzaken van de hogere begroting zijn: • Opvang van ontheemden Oekraïne (EUR 5,0 miljoen) • Bestrijden onderwijsachterstanden (EUR 1,0 miljoen) • Uitvoering regeling Energietoeslag (EUR 2,3 miljoen) • Indexatie bijstandsuitkeringen (EUR 1,2 miljoen) • Autonome stijging zorgkosten (EUR 1,6 miljoen)
De werkelijke kosten in de jaarrekening bedragen EUR 57,9 miljoen. Dit is EUR 2,1 miljoen hoger dan de bijgestelde begroting. De belangrijkste reden hiervan is het feit dat vanaf 2023 personeelskosten aan de taakvelden worden toegerekend. Dit was niet verwerkt in de begroting. Hier komen wij later bij onze bevindingen bij de bedrijfsvoering op terug.
Opvang ontheemden en energietoeslag leiden tot hogere uitgaven De kosten van het sociaal domein over 2023 zijn met EUR 8,5 miljoen (17,2%) toegenomen ten opzichte van 2022. De belangrijkste redenen hiervoor zijn hiernaast al weergegeven en betreffen de opvang van ontheemden uit Oekraïne, de betaling van de energietoeslag en de andere wijze van verantwoorden van de personeelskosten. De eerste twee oorzaken worden gecompenseerd met hogere rijksbijdragen. De andere wijze van verdelen van de personeelskosten over de taakvelden is voor de gemeente als geheel resultaatneutraal. Wat wel een negatief effect heeft op het resultaat ten opzichte van 2022 is de autonome kostenstijging van zorgkosten. Deze zijn in toegenomen van EUR 19,8 miljoen in 2022 tot EUR 23,4 miljoen in 2023. EUR 0,6 miljoen wordt veroorzaakt door het toewijzen van personeelskosten aan deze taakvelden. De overige EUR 3,0 miljoen betreft een autonome toename van de kosten, zowel op jeugd als Wmo. De oorzaken van deze toename zijn in de P&C documenten aan u gerapporteerd. De belangrijkste zijn: • Hogere indexatie op de uitgaven Wmo; • Meer vraag naar trapliften en vervoersvoorzieningen binnen Wmo; • Nieuw zware zorgindicatie binnen taakveld Jeugd; • Ander vorm van woonvoorzieningen binnen taakveld Jeugd; • Hoger aantal plaatsen in jeugdzorg+; • Verdubbeling tarieven in jeugdzorg+.
Hoewel er goede stappen gezet zijn om de toekomstige zorgkosten beter te voorspellen, was een deel van de hogere kosten in de jeugdzorg niet eerder voorzien dan bij de jaarrekening. Dit blijft naar onze mening een belangrijk aandachtspunt voor het college.
27 Belangrijkste boodschappen
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein
28 Belangrijkste boodschappen
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein Uw kosten in het sociaal domein verder geanalyseerd We hebben de ontwikkeling van de kosten binnen het sociaal domein in beeld gebracht over de afgelopen vijf jaar, alsmede een doorkijk gegeven naar de primaire begroting 2024. Ook hebben wij deze kosten afgezet tegen de kosten van andere gemeenten met uw omvang, de provincie Noord-Holland, de gemeenten in de Noordkop en met Nederland als geheel. Dit hebben wij langs twee invalshoeken gedaan, namelijk de kosten per inwoner en als percentage van uw totale begroting. Hiervoor verwijzen wij naar de grafieken op de volgende pagina. Het totale bedrag per inwoner dat uw gemeente betaald aan het sociaal domein over 2023 bedraagt EUR 1.170. Dit is gelijk aan 35,5% van de gehele begroting. In 2022 bedroegen uw uitgaven per inwoner nog EUR 1.013. Dit was 32,7% van de totale begroting. Hiermee gaf u minder uit aan het sociaal domein dan andere gemeenten. De gemiddelde gemeente in Nederland gaf in 2022 EUR 1.679 (37,2% van de begroting) uit per inwoner en andere gemeenten in uw omvangklasse EUR 1.406 (36,4% van de begroting). Hetzelfde beeld is te zien als we de vergelijking maken met de gemeenten in de regio en in de provincie.
Als de afzonderlijke componenten van het sociaal domein nader worden bekeken, is het grootste deel van het verschil te danken aan de lagere kosten op inkomen en participatie. Een reden hiervan is de samenstelling en demografische opbouw van uw inwoners. Een andere reden is dat u in 2022 nog geen personeelskosten toerekende aan de taakvelden in het sociaal domein. Dit effect is echter beperkt.
Opvallend is dat u aan kosten op het taakveld toegang en eerstelijnsvoorzieningen juist veel meer geld uitgeeft dan andere gemeenten. U betaalde aan dit taakveld in 2022 EUR 165 per inwoner. De gemiddelde uitgaven per inwoner bij gemeenten in uw regio en in Nederland is EUR 74. Gemeenten met dezelfde omvang als uw gemeente betaalde EUR 57 per inwoner. Dit kan een belangrijke reden zijn van de lagere kosten in de primaire zorgprocessen. Wij hebben geen onderzoek gedaan of er een oorzakelijk verband is tussen het uitbesteden van de zorgprocessen aan Incluzio en de lagere uitgaven per inwoner. De kosten per inwoner in het sociaal domein zijn sinds 2019 toegenomen met bijna 30%. Dit ligt in lijn met de landelijke toename. De uitgaven aan het sociaal domein maken daarom ook een steeds groter onderdeel uit van de totale begroting van de gemeente. In 2023 werd zoals hiervoor al gemeld 35,5% van de totale begroting uitgegeven aan het sociaal domein. In 2019 was dit 28,2%. Opvallend is de daling van de uitgaven aan het sociaal domein in de begroting 2024 ten opzichte van de werkelijke uitgaven in 2023. Deze daling wordt verklaard omdat het college verwacht dat er lagere uitgaven nodig zijn voor de opvang van ontheemden en de energietoeslag. De uitgaven voor de zorgprocessen nemen wel toe in de begroting 2024.
Het college verwacht EUR 518 per inwoner uit te geven aan kosten voor jeugdzorg en Wmo, terwijl de werkelijke kosten in 2023 EUR 472 bedroegen. Dit is een toename van 10% en volgt hiermee de trend van de afgelopen jaren.
29 Belangrijkste boodschappen
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein
30 Belangrijkste boodschappen
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling aanvaardbaar Het college van burgemeester en wethouders van uw gemeente heeft de jaarrekening opgesteld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Als onderdeel van onze controle en met betrekking tot de jaarrekening hebben wij: • de aanvaardbaarheid van de toegepaste grondslagen voor financiële verslaggeving beoordeeld; en • de juistheid en de volledigheid van de toelichtingen beoordeeld. Wij zijn van mening dat de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling die het college heeft gehanteerd bij het opstellen van de jaarrekening 2023 aanvaardbaar zijn. Schattingen binnen het domein bedrijfsvoering zijn evenwichtig. Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2023 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht. Managementschatting
Oordeel
Waardering financiële vaste activa
Evenwichtig
Waardering kortlopende vorderingen
Evenwichtig
Waardering pensioenvoorziening wethouders
Evenwichtig
Waardering voorziening spaarverlof
Evenwichtig
Onrechtmatige aanbestedingen tellen op tot € 0,6 miljoen Team Effect heeft geconstateerd dat er in 2023 sprake is van onrechtmatige aanbestedingen voor een totaalbedrag van ongeveer EUR 0.6 miljoen. Dit is EUR 0,4 miljoen minder dan de onrechtmatigheden in de jaarrekening 2022. Deze dalende trend is langer zichtbaar.
Voor een belangrijk deel betreffen de onrechtmatigheden overeenkomsten die voor 2020 zijn aanbesteed. Omdat hierbij ten onrechte niet gekozen is voor een Europese aanbesteding, zijn de kosten die verband houden met deze overeenkomsten onrechtmatig tot het moment dat een specifieke overeenkomst niet meer van toepassing is. Het college heeft de onrechtmatigheden meegewogen bij jaar oordeel in de rechtmatigheidsverantwoording en toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Prestatielevering inkopen volledig kunnen vaststellen Wij hebben in de managementletter reeds geconstateerd dat de (vaststelling van de) prestatielevering van inkopen nog niet altijd zichtbaar in het proces wordt vastgelegd. Dit is bevestigd vanuit de werkzaamheden van Team Effect. Het is dit jaar wel mogelijk gebleken om achteraf de prestatielevering aan te tonen door de “prestatie-akkoord-verklaarders”. Hierdoor resteert er geen onzekerheid meer die tot uitdrukking dient te komen in onze oordeelsvorming. Deze toets is echter voor het grootste deel uitgevoerd door Team Effect en niet door de eerste lijn. Wij raden u aan om de prestatielevering van de inkopen vast te stellen binnen het primaire proces door de teams zelf.
31 Belangrijkste boodschappen
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering Begrotingsonrechtmatigheid door toerekening loonkosten Zoals wij bij ons oordeel van de rechtmatigheidsverantwoording hebben aangegeven, heeft het college geoordeeld dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor door uw raad gestelde verantwoordingsgrens. De reden hiervoor is het feit dat de werkelijke lasten op veel clusters hoger zijn dan de begrote lasten. Dit heeft geleid tot een begrotingsonrechtmatigheid van EUR 14,8 miljoen. De belangrijkste reden voor de begrotingsonrechtmatigheid is dat bij de jaarrekening 2023 de personeelskosten zijn toegerekend aan de taakvelden. Tot op heden heeft uw gemeente altijd de visie gehad dat alle medewerkers werkzaam zijn voor het algemeen belang en op verschillende taakvelden ingezet (moeten) kunnen worden. Hierdoor werden alle personeelskosten begroot en verantwoord op taakveld Overhead. Voorgaande jaren hebben wij al aangegeven dat dit niet in overeenstemming is met het BBV. Met de aanscherping van de Notitie Overhead heeft het college bij de jaarrekening 2023 ook geconcludeerd dat de personeelskosten die direct ten behoeve van het primaire proces zijn gemaakt, ook op het betreffende primaire proces (taakveld) verantwoord moeten worden.
Daarom zijn de personeelskosten bij de jaarafsluiting overgeboekt van het taakveld Overhead naar de overige taakvelden. Dit is tijdig aan de raad gemeld, maar de begroting is hierop niet aangepast.
Omdat het oordeel van het college gebaseerd moet zijn op de bruto onrechtmatigheden (dus voor analyse of de afwijkingen acceptabel zijn), heeft dit in 2023 consequenties voor het oordeel van het college. Wij willen echter benadrukken dat het uitsluitend gaat om een andere classificatie van kosten die de gemeente al heeft. De verandering in de verantwoording van de personeelskosten heeft dus geen effect op het vermogen of het resultaat van de gemeente. Autorisatie op taakveldniveau leidt sneller tot onrechtmatigheid In artikel 5 van de Financiële verordening gemeente Hollands Kroon 2023 autoriseert de gemeenteraad de baten en de lasten per cluster. Dit is een niveau hoger dan in de oude financiële verordening. Ondanks de aanpassing van het autorisatieniveau van taakveld naar cluster, blijft de analyse van de begrotingsonrechtmatigheid een bewerkelijk proces. Dit autorisatieniveau leidt ook sneller tot een begrotingsonrechtmatigheid, omdat hogere lasten bij een cluster niet gecompenseerd mogen worden met lagere lasten bij een ander cluster binnen hetzelfde programma. Bij andere gemeenten zien wij dat de begroting wordt geautoriseerd op programmaniveau, en dat het college de vrijheid heeft om binnen het programma kosten te verdelen over de clusters en taakvelden zonder expliciete goedkeuring door de raad.
Dit laat onverlet dat de rapportage wel op clusterniveau kan blijven plaatsvinden. Wij geven u daarom in overweging om het autorisatieniveau van de baten en lasten te wijzigen naar programmaniveau.
32 Belangrijkste boodschappen
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering Geen voorziening verlofsparen opgenomen in de jaarrekening In de jaarrekening 2023 is geen voorziening verlofsparen verantwoord. Op basis van het BBV en onze ervaring bij andere gemeenten, zouden wij dit wel verwachten. De reden van het ontbreken van de voorziening is dat de gemeente geen registratie bijhoudt van de gespaarde verlofuren, zoals deze ook ontbreekt voor de vakantie-uren. We willen echter benadrukken dat het sparen van verlofuren een recht is van de medewerkers dat expliciet is opgenomen in de CAO. Hiervan dienen de medewerkers op de hoogte gesteld te worden. Om de rechten van de medewerkers te kunnen uitoefenen dient de gemeente de gespaarde verlofuren expliciet te registreren. Op basis van deze registratie dient de verplichting van de gemeente die voortvloeit uit de gespaarde verlofuren in de jaarrekening te worden verantwoord als voorziening. Wij verwachten niet dat deze fout materieel is voor de jaarrekening. Overigens hebben wij begrepen dat vanaf 2024 de uren voor het spaarverlof bijgehouden gaan worden. Derhalve verwachten wij een voorziening spaarverlof in de jaarrekening 2024.
Onttrekking egalisatievoorziening Riolering lager dan verwacht Uw gemeenteraad heeft met de vaststelling van het gemeentelijke rioleringsplan bepaald om in het tarief voor de rioolheffing niet te sparen voor toekomstige lasten. De middelen worden dan op begrotingsbasis gedoteerd aan een voorziening. Er moet extracomptabel worden aangetoond dat deze middelen binnen een redelijke termijn ingezet worden ter bestrijding van de lasten waarvoor een heffing is opgelegd. Wij hebben geconstateerd dat de Egalisatievoorziening Riolering voor het eerst in een lange periode is afgenomen, omdat er een verlies is gerealiseerd op het product Riolering van EUR 0,8 miljoen. Hierdoor bedraagt de voorziening per 31 december 2023 EUR 19,4 miljoen. Op basis van het GRP was een onttrekking begroot van EUR 1,8 miljoen. De lagere onttrekking wordt veroorzaakt omdat er in 2023 achterstand is ontstaan bij het onderhoud van de riolering. In het GRP is zichtbaar dat de voorziening in 2037 geheel verbruikt zal zijn. Dit geldt echter alleen als er geen (verdere) vertraging ontstaat in investeringen en onderhoudswerkzaamheden.
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Wij hebben het college aangeraden om jaarlijks te analyseren of een deel van deze voorziening is veroorzaakt door efficiencywinsten (bijvoorbeeld bij aanbestedingen) of een hoger aantal aansluitingen dan in het GRP verwacht. Dit deel van de voorziening kan dat in dat jaar vrijvallen ten gunste van het resultaat. Deze analyse heeft bij de jaarrekening 2023 niet plaatsgevonden.
Belangrijkste boodschappen
33
Ons beeld van het afsluitproces en de totstandkoming van de jaarrekening Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Afsluitproces Overzicht processen VIC
Risicomanagement en fraude IT-omgeving
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
In dit onderdeel van ons accountantsverslag geven wij ons beeld van (de kwaliteit van) het afsluitproces en de totstandkoming van de jaarrekening. Wij zijn tevreden met de wijze waarop het afsluitproces en de jaarrekeningcontrole zijn verlopen, maar vooral met de ontwikkeling ten opzichte van de afsluiting in het voorgaande jaar. Bij de start van de controle waren de door ons gevraagde documenten voor een groot deel beschikbaar, waardoor we een goede start hebben kunnen maken met onze controlewerkzaamheden. Dit is een duidelijke verbetering ten opzichte van de jaarrekening 2022. Hierbij heeft de soft close die in het najaar heeft plaatsgevonden aantoonbaar meerwaarde gehad. Daarnaast betrekt de organisatie ons eerder en meer bij complexe vraagstukken. In het afgelopen jaar is dit bijvoorbeeld gebeurd bij de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording, de financiële consequenties binnen de grondexploitatie Lelypark en de aanbesteding van de Belbus. De softclose is succesvol verlopen Een belangrijke ambitie van het college in de verbetering van de P&C cyclus is dat de jaarrekening eerder beschikbaar is voor de gemeenteraad. Als eerste goede stap heeft een softclose plaatsgevonden op de cijfers tot en met september 2023. Tijdens het proces is een goed beeld ontstaan waar knelpunten in de administratie zaten, waaronder de status van veel tussenrekeningen.
Naar onze mening is dit proces erg waardevol geweest ter voorbereiding richting de jaarafsluiting. Dit bleek ook uit de kwaliteit van het afsluitdossier en het beperkt aantal correcties dat wij hebben geconstateerd. Wij raden u aan om de softclose het komend jaar een vervolg te geven en waar mogelijk uit te breiden naar kwartaal- of maandafsluitingen. Door meerdere keren per jaar af te sluiten is de periode beter te overzien, worden mogelijke fouten en onjuistheden eerder gesignaleerd en opgelost, worden overschrijdingen eerder zichtbaar en wordt het proces een integraal onderdeel van de reguliere bedrijfsvoering. Een bijkomend voordeel is dat de betrokkenheid van de eerste lijn gedurende het jaar vergroot wordt, wat de kwaliteit van de rapportages ten goede komt. Beperkt aantal correcties naar aanleiding van onze controle Een indicatie voor de kwaliteit van het afsluitproces is het aantal correcties dat voorkomt uit onze controle. Wij hebben vier correcties met een materieel effect voorgesteld, waarvan er drie betrekking hadden op de classificatie van posten in de balans. Deze zijn alle drie gecorrigeerd in de definitieve jaarrekening. Wij willen de organisatie graag een compliment maken voor dit resultaat. De afgelopen jaren was het aantal correcties dat wij constateerden veel hoger dan dit jaar.
Wij constateren ook dat, hoewel er nog stappen te maken zijn, de kwaliteit van de financiële administratie is verbeterd. De medewerkers binnen de financiële functie waren beter dan voorgaand jaar in staat om vragen te beantwoorden over het inzicht achter de cijfers. Wij zijn blij met de ontwikkeling die tot dusver is doorgemaakt.
Belangrijkste boodschappen
34
Ons beeld van de interne beheersing vanuit de interim-controle (zoals opgenomen in de boardletter) Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Afsluitproces Overzicht processen VIC
Risicomanagement en fraude IT-omgeving
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Naar onze mening is de interne beheersing binnen uw gemeente, met name bij de financiële processen, in 2023 verbeterd ten opzichte van de situatie in 2022. Een belangrijke reden hiervoor is dat de financiële applicatie die in 2022 in gebruik genomen is, beter functioneert. Daarnaast is het team Financiën in kwaliteit en kwantiteit gegroeid.
Ondanks dit positieve signaal zijn wij van mening dat de kwaliteit van de interne beheersing binnen uw gemeente in de eerste twee lijnen nog niet toereikend is om tot een getrouwe jaarrekening en rechtmatigheidsverantwoording te komen. Onze mening wordt ondersteund door de bevindingen die voortkomen uit de werkzaamheden van Team Effect. Dit kritische oordeel wil niet zeggen dat wij niet tot een goedkeurende controleverklaring zijn gekomen of dat het college geen rechtmatigheidsverantwoording kan afgeven. Wel geeft het aan dat er veel gegevensgerichte detailwerkzaamheden nodig zijn door Team Effect en ons om dit te realiseren. Maar belangrijker, het geeft de noodzaak aan om op korte termijn verbeteringen door te voeren om de kwaliteit van de interne beheersing op het gewenste niveau te krijgen. In onze managementletter aan het college zijn diverse bevindingen en aanbevelingen opgenomen die de organisatie hierbij kunnen ondersteunen. Ook in de rapportage van Team Effect zijn zeer waardevolle bevindingen en aanbevelingen opgenomen. Uit deze bevindingen blijken diverse aandachtspunten, maar vooral ook dat er duidelijke verbeteringen zichtbaar zijn ten opzichte van voorgaand jaar.
Onze conclusie is voor een belangrijk deel inherent aan het organisatiemodel dat u heeft gekozen voor gemeente Hollands Kroon. Ondanks dat de organisatie langzaam kantelt van zelfsturende teams naar zelforganiserende teams, houdt u vast aan de zes kernwaarden. Dit leidt impliciet tot een informeel ingerichte interne organisatie, waar niet altijd sprake is van zichtbare functiescheiding en interne beheersingsmaatregelen. Dit hiaat wordt vanuit de accountantscontrole bezien voor een belangrijk deel opgevangen door de werkzaamheden die worden uitgevoerd door team Effect vanuit de derde lijn en de toepassing van soft controls en resultaatgerichte afspraken Op de volgende pagina hebben wij voor de belangrijkste processen onze visie gegeven op de kwaliteit van de interne beheersing in het kader van de jaarrekening en de rechtmatigheidsverantwoording, inclusief de vooruitgang ten opzichte van het voorgaande jaar. Hieruit blijkt dat er voor drie processen nog sprake is van ‘rode bolletjes, ofwel processen die een bedreiging zijn voor de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening. Wij raden u aan om de komende periode prioriteit te geven aan de verbetering van deze processen.
Belangrijkste boodschappen
35
Ons beeld van de interne beheersing vanuit de interim-controle (zoals opgenomen in de boardletter) Jaarrekening
Debiteuren en verkoopfacturatie
Tov 2022 Beter
Belastingen
Beter
Controle op mutaties en tarieven verbeterd, aansluitingen nog niet gemaakt
Omgevingsvergunningen
Gelijk
Periodieke aansluitingen niet gemaakt; IC is op orde
Ontvangen subsidies
Beter
Volledigheid beter gewaarborgd; prestatielevering is in ontwikkeling
Huren en pachten
Gelijk
Treasury
Beter
Functie is kwalitatief versterkt; IC beter uitgevoerd, maar nog in ontwikkeling
Inkopen en factuurverwerking
Gelijk
Prestatielevering nog niet volledig gewaarborgd in de praktijk
Betalingsorganisatie
Gelijk
Aanbestedingen
Beter
Personeel- en salarisadministratie
Gelijk
Wmo (uitbesteed)
Beter
Verdere verbetering zichtbaar; nog geen controle op prestatielevering
Proces
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing
Status
Belangrijkste reden classificatie niet-groen Financiële applicatie functioneert nog niet optimaal; IC beperkt uitgevoerd
Rechtmatigheid nog niet geborgd in de eerste lijn; controle achteraf werkt goed
Jeugd (uitbesteed)
Beter
Verdere verbetering zichtbaar; nog geen controle op prestatielevering
Afsluitproces
Verstrekte subsidies
Gelijk
Geen interne controle; maatschappelijke effecten zijn niet altijd inzichtelijk
Overzicht processen
Memoriaalboekingen
Gelijk
Niet altijd zichtbare onderbouwing van memoriaalboekingen; IC aanwezig
Risicomanagement
Beter
Risicomanagement is nog in ontwikkeling; steeds meer nadruk op fraude, M&O
Participatiewet (uitbesteed)
Gelijk
VIC
Risicomanagement en fraude IT-omgeving
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Legenda
Betekenis
Urgente bevindingen in het proces; materiële bedreiging voor de getrouwheid en rechtmatigheid
Belangrijke bevindingen in het proces; geen bedreiging voor de getrouwheid en rechtmatigheid
Geen belangrijke bevindingen in het proces
Belangrijkste boodschappen
36
Ons beeld van en onze samenwerking met de VIC Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Afsluitproces Overzicht processen VIC
Risicomanagement en fraude IT-omgeving
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Ons beeld van de VIC Ons beeld van de (verbijzonderde) interne controle is dat het Team Effect haar werkzaamheden zeer nauwgezet, kritisch en zorgvuldig uitvoert. De vastlegging van de bevindingen is uitgebreid en controleerbaar. Hierdoor kunnen wij op een goede wijze gebruik maken van hun werkzaamheden. Daarnaast ervaren wij dat de adviezen die het Team Effect doet om de organisatie te verbeteren een steeds hoger niveau hebben. In onze managementletter hebben wij echter ook gesignaleerd dat deze adviezen niet altijd overgenomen worden door de organisatie. Naar onze mening voegen deze adviezen echt iets toe en zijn ze in de praktijk goed toepasbaar. Daarom raden wij u aan om de aanbevelingen van Team Effect op te nemen in een verbeterplan en de voortgang van dit plan te bewaken in de reguliere planning & control cyclus. Ondanks ons positieve beeld van Team Effect, hebben wij in de managementletter ons zorgen geuit over de huidige bezetting van en werkdruk binnen het team. Door persoonlijke omstandigheden is het team gedurende een groot deel van 2023 niet op orde geweest, terwijl werkzaamheden zijn uitgebreid door de beoordeling op de soft close en de achterstand in de interne beheersing binnen de eerste en tweede lijn door de problemen met het financiële systeem. Dit heeft effect gehad op de doorlooptijd van de dossiers.
Omdat het Team Effect binnen de uw interne beheersingssysteem een cruciale rol heeft, raden wij u aan om de formatie van het team op korte termijn te vergroten.
De samenwerking met Team Effect is goed Net als eerdere jaren ervaren wij de samenwerking met de VIC als zeer prettig en constructief. Gedurende meerdere momenten hebben wij overleg over de scope, reikwijdte en inhoud van de controlewerkzaamheden. Zo hebben we ook dit jaar kunnen voorkomen dat we in de totale controleketen dubbele werkzaamheden uitvoeren. We hebben gebruik kunnen maken van de bevindingen van de VIC over 2023. Wij zijn blij met de kritische en gedetailleerde bevindingen die in de werkprogramma’s zijn opgenomen. Het geheel is goed gestructureerd en overzichtelijk vormgegeven. De werkprogramma’s zijn voorzien van concrete adviezen die goed toepasbaar zijn in de praktijk. Op basis van onze controlestandaarden dienen wij echter wel zelfstandig aanvullende werkzaamheden uit te voeren op processen en transacties die een significant risico hebben dat ze een fout van materieel belang bevatten.
Belangrijkste boodschappen
37
Ons beeld van uw risicomanagementproces, inclusief frauderisico’s Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Afsluitproces Overzicht processen VIC
Risicomanagement en fraude IT-omgeving
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Risicomanagement is in ontwikkeling Het risicomanagementproces, waaronder het denken en handelen vanuit risico’s, wordt nog niet integraal beleefd en toegepast in de organisatie. In het afgelopen jaar heeft er geen omvangrijke ontwikkeling in het risicomanagementproces plaatsgevonden in afwachting van de uitvoering van het verbeterplan Grip op Financiën. Op dit moment worden risico’s uit de organisatie gehaald en geëvalueerd als gevolg van de door het BBV afgedwongen actualisatie bij de begroting en jaarrekening, en nog niet een gestructureerd proces om het risicoprofiel van de gemeente te beheersen. Hierdoor is het risico aanwezig dat risico’s niet volledig inzichtelijk zijn en/of niet integraal worden beheerst, waardoor de gemeente onwenselijke financiële risico’s loopt. Wij hebben vanuit onze gesprekken wel begrepen dat er over risico’s nagedacht wordt bij het opstellen van raads- en collegevoorstellen. Deze risico’s zijn echter wel gericht op de specifieke omstandigheden in het voorstel. Een link met de risicoanalyse in de P&C cyclus ontbreekt vooralsnog.
Verantwoordelijkheid voor fraude ligt bij de raad en het college De primaire verantwoordelijkheid voor de preventie en detectie van fraude ligt bij zowel de raad als het college van burgemeester en wethouders. Het is onze verantwoordelijkheid als accountants om door planning en uitvoering van de controle een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen over de vraag of de financiële overzichten als geheel vrij zijn van een afwijking van materieel belang die het gevolg is van fraude (of van fouten). Frauderisico’s leven nog niet in de organisatie Reeds meerdere jaren is fraude binnen de publieke sector een belangrijk onderwerp van gesprek. De maatschappelijke aandacht voor dit onderwerp heeft ervoor gezorgd dat meer en meer wordt verwacht dat het college en de directie zelfstandig een interne frauderisicoanalyse opstelt. Gemeente Hollands Kroon beschikt al langer over een interne frauderisicoanalyse die is opgesteld door Team Effect. Hiermee heeft u in opzet een goed instrument om frauderisico’s te kunnen beheersen. Een volgende stap is om de frauderisico’s ook te integreren in de dagelijkse bedrijfsvoering van de organisatie, mede als onderdeel van het uit te voeren M&O beleid, zodat ze gaan ‘leven’ in de organisatie. Tot op heden is hier nog geen sprake van.
Daarom raden wij u aan om op korte termijn met Team Effect in overleg te gaan op welke wijze de bewustwording van fraude en frauderisicofactoren in de organisatie kan worden verbeterd.
Belangrijkste boodschappen
38
Ons beeld van uw risicomanagementproces, inclusief frauderisico’s Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Afsluitproces Overzicht processen VIC
Risicomanagement en fraude IT-omgeving
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Frauderisico’s in onze controle Tijdens onze controle hebben wij nadrukkelijk aandacht besteed aan het onderwerp fraude. Naast het betrekken van de interne frauderisicoanalyse hebben wij op basis van onze beroepsregels de volgende aanvullende werkzaamheden uitgevoerd in het kader van fraude: • Het uitvoeren van een eigen risicoanalyse per proces waarin de drie kenmerken van fraude: rationalisatie, druk en gelegenheid worden afgezet tegen de kans en de impact; • Frauderisico’s besproken met de Auditcommissie, het college en de gemeentesecretaris; • Beoordelen of nevenfuncties van het college en de directie aanleiding geven tot een verhoogd risico; • Beoordelen of er signalen zijn voor een verhoogd risico op fraude vanuit notulen, persberichten en andere (openbare) publicaties; • Integrale analyse van de financiële administratie op ongebruikelijke boekingen, zoals onverwachte verschuivingen tussen budgetten en/of kredieten; • Controle van het gunningsproces van inkoop- en aanbestedingstransacties; • Controle van de prestatielevering in het inkoopproces; • Nadere werkzaamheden van een proces/transactie in het kader van onvoorspelbaarheid. Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bijzonderheden voortgekomen.
Fraude in de controleverklaring Wij zijn verplicht om in onze controleverklaring een aparte sectie op te nemen over fraude. Hierin staat welke werkzaamheden wij hebben uitgevoerd om frauderisico’s te onderkennen die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang en om deze risico’s te mitigeren. In de verklaring nemen we ook op wat de belangrijkste waarnemingen en uitkomsten zijn van deze werkzaamheden. Geen belangrijke signalen voor integriteitschendingen Op basis van de informatie verkregen van de vertrouwenspersoon van uw gemeente hebben wij gesignaleerd dat er geen Belangrijke signalen zijn ontvangen met betrekking tot Integriteitschendingen van eigen medewerkers.
Belangrijkste boodschappen
39
Ons beeld van uw IT-omgeving en innovatie in de interne beheersing Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Afsluitproces Overzicht processen VIC
Risicomanagement en fraude IT-omgeving
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Algemeen In het kader van de jaarrekeningcontrole hebben wij een IT-audit naar de opzet en het bestaan van de algemene IT- beheersmaatregelen uitgevoerd. Dit zijn de beheersmaatregelen die uw organisatie heeft getroffen om ervoor te zorgen dat de IT-systemen betrouwbaar en integer zijn. Ze leveren een belangrijke bijdrage aan het mitigeren van de risico’s op onbeheerste wijzigingen, ongeautoriseerde handelingen en het optreden van verstoringen met impact op de gegevensverwerking. Hierbij richten wij ons op de voor de jaarrekening belangrijkste applicaties, waaronder: • iFinanciën (financiële administratie) • iPartiicipatie / iSamenleving (sociaal domein) • ADP (salarisadministratie) • iBelastingen (belastingen) Onze IT-auditwerkzaamheden hebben niet als doel gehad om te komen tot een beoordeling van de IT-organisatie of IT-omgeving als geheel, maar zijn uitsluitend gericht geweest op het verkrijgen van voldoende zekerheid ten aanzien van de continue, betrouwbare werking van de IT-omgeving en beheersing van de betreffende processen met behulp van uw systemen en data voor zover relevant in het kader van de controle van de jaarrekening.
Uw IT-functie is goed op weg in haar ontwikkeling Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden zijn wij van mening dat de IT-functie binnen uw gemeente goede stappen zet om haar volwassenheidsniveau te vergroten. In het kader van de jaarrekening hebben wij geen acute bedreiging geconstateerd voor de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Op bedrijfskritische onderdelen zijn echter verbeteringen mogelijk. Procedures en werkwijzen zijn gedefinieerd en maatregelen zijn getroffen, maar niet altijd eenduidig uitgevoerd, gedocumenteerd, geformaliseerd en aantoonbaar getoetst op effectieve werking. Aan de andere kant ervaren wij een hoge mate van bewustzijn bij de organisatie van het (toenemende) belang en afhankelijkheid van automatisering en data en dat passende IT-beheersmaatregelen en een goede invulling van de IT-omgeving en IT-functie nodig zijn. Dit heeft in 2023 onder andere geleid tot een onderzoek om te kijken in hoeverre de IT-organisatie klaar en wendbaar is voor toekomstige ontwikkelingen. Ook is de implementatie van de kernapplicaties in daarbij meegenomen. De conclusies uit dit onderzoek onderschrijven ons beeld van uw IT-functie. Wij zijn ook blij met de plaats die IT krijgt in de paragraaf Bedrijfsvoering. Dit onderdeel geeft op hoofdlijnen een beeld van de ambities van de organisatie op dit terrein.
We missen hierin wel een weergave van de stappen die de organisatie al zet op gebied van cyberveiligheid. Wij raden u aan om dit belangrijke onderwerp vanaf de begroting 2025 expliciet mee te nemen in de paragraaf.
40 Belangrijkste boodschappen
De speerpunten die u als raad aan ons hebt meegegeven hebben wij voor u uitgewerkt Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bij de uitvoering van de controle heeft de Auditcommissie de mogelijkheid gekregen om ons speerpunten mee te geven. Dit zijn aspecten van de organisatie, bedrijfsvoering of jaarrekening die in het verlengde van onze reguliere controle liggen, maar waarover wij met meer aandacht en diepgang zullen rapporteren in ons accountantsverslag.
Voor 2023 heeft de Auditcommissie ons de volgende specifieke speerpunten meegegeven: • Status en voortgang van de implementatie van het nieuwe financiële systeem; • Kwaliteit van het afsluitdossier bij de soft close en de ontwikkeling hiervan bij de jaarafsluiting; • Interne beheersing op de activiteiten bij Campus De Terp; • De status van de ontwikkelopgave voor het Team Financieel Beheer. Tijdens onze controle hebben wij specifieke aandacht besteed aan deze speerpunten. Wij hebben elders in dit rapport onze visie gegeven op de softclose. De overige onderwerpen hebben we hierna uitgewerkt.
Status en voortgang implementatie nieuwe financiële systeem De implementatie van het nieuwe financiële systeem iFinanciën is afgerond. De kernapplicaties draaien, maar het ontbreekt op diverse gebieden, zoals debiteuren, nog aan de mogelijkheid om het juiste lijstwerk in de eerste lijn en managementinformatie te genereren. Tevens zijn nog niet alle koppelingen met de subadministraties gemaakt en moeten autorisaties nog adequaat worden ingeregeld. Derhalve hebben wij het college aangeraden om in overleg met de leverancier deze fundamentele inrichtingen op korte termijn te realiseren. Status van de ontwikkelopgave voor het Team Financieel Beheer De ontwikkelopgave voor het Team Financieel Beheer is onderdeel van het bredere verbeterproject Grip op financiën. Het college heeft de Auditcommissie op 10 april geïnformeerd over de voortgang van dit project. In deze rapportage is onder andere opgenomen dat er meer structuur, rolduidelijkheid en rust gekomen is binnen de financiële functie, waar ook het Team Financieel Beheer onderdeel van uitmaakt. Wij herkennen dit vanuit onze controlewerkzaamheden. Daarnaast hebben wij bij onze analyse van de jaarafsluiting al opgemerkt dat wij veel minder correcties hebben geconstateerd dan in eerdere jaren. Tevens werden vragen sneller en beter beantwoord, waarbij ook de feiten achter de cijfers bekend waren.
Dit is voor ons een indicatie dat de kwaliteit van de medewerkers in de financiële functie, waaronder het team Financieel Beheer, een goede ontwikkeling heeft ondergaan. Wij signaleren echter ook dat dit proces nog niet is afgerond, in het bijzonder in het borgen van processen in de organisatie.
41 Belangrijkste boodschappen
De speerpunten die u als raad aan ons hebt meegegeven hebben wij voor u uitgewerkt Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Interne beheersing op de activiteiten bij Campus De Terp De komende jaren vindt in Wieringenwerf de ontwikkeling van het project Campus De Terp plaats. Onderdeel van dit project is de realisatie van onderwijsvoorzieningen en een sportcentrum. Het sportcentrum wordt gerealiseerd door één van de samenwerkingspartners binnen het project, namelijk Stichting Sport en Welzijn Wieringerwerf (hierna afgekort SSWW). De stichting heeft op haar beurt een onderneming opgericht met de naam Onroerend Goed en Beheer Sportaccommodaties Wieringermeer B.V. Deze BV is een 100% dochter van SSWW en is opgericht voor de (door) ontwikkeling, het (groot) onderhoud en de verhuur van het Sportcentrum. Het financieel belang bij dit project voor de gemeente kan als volgt worden samengevat: • Borgstelling voor de leningen die SSSW heeft afgesloten voor de realisatie van het sportcentrum van EUR 16,5 miljoen; • Een krediet van EUR 4,5 miljoen voor de aanleg van de openbare ruimte; • Een krediet van EUR 11,5 miljoen voor de realisatie van de onderwijsvoorzieningen; • Jaarlijkse subsidie ten behoeve van SSWW voor EUR 520.000 per jaar, exclusief indexatie. Wij hebben geconstateerd dat dit project binnen de organisatie gepaste aandacht krijgt van college, directie en de betrokken teams.
Er is vanuit de gemeente een business controller aangewezen die elk kwartaal aanwezig is bij de vergadering van het bestuur van SSSW. In het bestuur wordt onder andere gesproken over de financiële voortgang van het project.
Het college word jaarlijks geïnformeerd over de stand van zaken door middel van een aangepast exploitatieoverzicht. Tevens heeft SSWW de verplichting om jaarlijks har jaarrekening in te dienen, voorzien van een controleverklaring. Tenslotte heeft de gemeente de bevoegdheid om altijd de administratie van de stichting op te vragen. Als extra waarborg in de interne beheersing heeft Team Effect het project opgenomen binnen het eigen controleplan als speciaal controleobject. In het voorjaar 2024 heeft Team Effect een eerste controle uitgevoerd bij SSWW. De bevindingen zijn op 25 maart 2024 besproken met het college en op 10 april gedeeld met de Auditcommissie. In haar rapportage concludeert Team Effect dat de SSWW de Nieuwbouw van Sportcentrum De Terp op doelmatige en rechtmatige wijze realiseert. Daarvoor heeft het stichtingsbestuur geïnvesteerd in organisatorische beheersmaatregelen, het opzetten en inrichten van een projectorganisatie en het toepassen van interne beheersmaatregelen en interne controles. Tevens heeft het team geconcludeerd dat het stichtingsbestuur op zorgvuldige wijze de nieuwbouw realiseert binnen de financiële kaders en de beleidsdoelstellingen.
Op basis van de aan ons beschikbaar gestelde documenten, zijn wij het eens met de conclusies van Team Effect. Wij achten de interne beheersing op de activiteiten bij Campus De Terp van goed niveau. Wij bevelen wel aan om de controle door team Effect elk jaar te herhalen. Hierdoor blijven het college en de Auditcommissie op de hoogte van de status en voortgang van de interne beheersing bij SSWW.
Belangrijkste boodschappen
42
Actuele ontwikkelingen die interessant kunnen zijn voor u Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
In april 2024 heeft de Rijksoverheid met provincies en gemeenten afspraken gemaakt over hun financiën. Hieronder hebben wij de belangrijkste afspraken op een rijtje gezet. Opschalingskorting definitief afgeschaft Een van de afspraken is dat vanaf 2026 de opschalingskorting definitief wordt geschrapt. Daardoor krijgen gemeenten EUR 675 miljoen extra.
Nieuwe financieringssystematiek eerder ingevoerd Tevens is besloten om de nieuwe financieringssystematiek (bbpsystematiek) al vanaf 2024 in te voeren, zodat de financiering vanuit de Rijksoverheid stabieler wordt. Deze overgang heeft, met uitzondering van het jaar 2025, geen financiële gevolgen voor gemeenten. In 2025 wordt echter, eenmalig, een lagere uitkering uit het gemeentefonds verwacht. Streven naar minder specifieke uitkeringen Om in de toekomst verantwoordingslasten te beperken en bestedingsvrijheid te bevorderen wordt, naast de lopende inspanningen om de financiële verhoudingswet aan te passen, een plan uitgewerkt om te komen tot een vermindering van het aantal (nieuwe) specifieke uitkeringen.
Financiering Wmo wijzigt Een andere afspraak die gemaakt is, is om gezamenlijk te werken om de beheersbaarheid van de uitgaven in relatie tot de wettelijke zorgtaken van de Wmo 2015 te borgen. Het Rijk en gemeenten gaan zich samen inspannen om het openeinde-deel van de regeling te beëindigen. Afgesproken is dat in de toekomst (een nader te bepalen deel van de) Wmo 2015 niet langer via de algemene uitkering van het gemeentefonds gaat, maar via een aparte financiering. Afhankelijk van de gekozen bekostigingsvorm wordt een passende, geobjectiveerde indexering ontwikkeld die rekening houdt met de kostenontwikkeling en demografie en vergrijzing. In juni 2024 wordt een voorstel besproken op welke wijze die uitgangspunten verder worden uitgewerkt, ook in samenhang met het al lopende houdbaarheidsonderzoek. Ook op het fysiek domein zijn er ontwikkelingen In het fysiek domein spelen een aantal fundamentele ontwikkelingen die veel van gemeenten vragen. Erkend is dat er onderzoek nodig is naar de vraag of de bbp-systematiek evenredig meebeweegt met de ontwikkeling van de kosten op de beleidsterreinen openbaar vervoer, infrastructuur en natuur. Ook hierbij gaat het om de balans tussen ambitie, taken, middelen en uitvoeringskracht. Voor deze drie beleidsterreinen zal tot een verdere concretisering van de handelingsperspectieven en oplossingsrichtingen worden gekomen.
Belangrijkste boodschappen
43
Actuele ontwikkelingen die interessant kunnen zijn voor u Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Duurzaamheidsrapportage komt eraan Als onderdeel van de Europese Green Deal heeft de Europese Commissie de nieuwe Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) gepubliceerd. De CSRD is op dit moment alleen van toepassing op de B.V. en N.V. en op organisaties van openbaar belang. Door grote OOB’s met meer dan 500 werknemers moet de CSRD voor het eerst worden toegepast voor verslagen die in 2025 worden gepubliceerd, betrekking hebbend op boekjaar 2024. Het is nog onduidelijk of en wanneer gemeenten ook verplicht zullen worden een duurzaamheidsverslag op te stellen. Dit hangt af van de manier waarop de Nederlandse wetgever de CSRD zal gaan implementeren. De Nederlandse wetgever kan bijvoorbeeld het toepassingsbereik uitbreiden door onder andere gemeenten te verplichten een duurzaamheidsverslag op te stellen. Wij verwachten echter dat decentrale overheden hun maatschappelijke verantwoordelijkheid zullen nemen en niet achter kunnen blijven in het opstellen en openbaar maken van duurzaamheidsrapportages. Ondanks dat er nu nog geen verplichting is voor uw gemeente, kan ESG (Environment (Milieu), Social (Sociaal) en Governance (Bestuur)) toch een relevant thema zijn. Het kan voorkomen dat organisatie binnen uw gemeente of leveranciers aan de CSRD/ESG eisen moeten voldoen. Zij kunnen dan informatie bij uw gemeente opvragen voor onder meer hun eigen ESG-rapportage.
Indien dit het geval is, raden wij u aan om in een vroeg stadium met deze partijen te overleggen, zodat u weet wat er aan de te verstrekken informatie wordt verwacht.
De ESRS vereisen rapportering over een breed scala aan ESGonderwerpen, zowel voor de eigen activiteiten van uw gemeente als met betrekking tot de waardeketen. Om als gemeente aan de eventuele ESG-regelgeving te kunnen voldoen, vergt dit de nodige voorbereiding. De hoeveelheid voorbereiding zal mede afhangen van de parameters die voor gemeenten zullen gaan gelden. Assurance met een beperkte mate van zekerheid door een onafhankelijke assurance-dienstverlener zal verplicht zijn. Wij bevelen uw gemeente aan de ontwikkelingen nauwlettend te volgen, inclusief de gevolgen daarvan voor de adequate betrokkenheid van uw gemeenteraad. Rapportageverplichting werkgebonden personenmobiliteit Uw gemeente heeft meer dan 100 medewerkers. Daarom bent u vanaf 1 juli 2024 verplicht te rapporteren over het zakelijke verkeer en het woon-werkverkeer van uw medewerkers. Uiterlijk 30 juni 2025 stuurt u de gevraagde gegevens over 2024 in. Waarover u moet rapporteren en welke gegevens u hiervoor nodig heeft, staat in de handreiking 'Gegevensverzameling werkgebonden personenmobiliteit’. Zo dient u bijvoorbeeld te rapporteren over: • Het totaal aantal kilometers dat uw werknemers in een kalenderjaar hebben afgelegd voor zakelijk en woonwerkverkeer.
• Jaartotaal aan kilometers verdeeld in soort vervoermiddel en brandstoftype De handreiking 'Gegevensverzameling werkgebonden personenmobiliteit’ kunt u hier vinden.
Belangrijkste boodschappen
44
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Wij hebben in onze controle specifieke werkzaamheden verricht om een oordeel te kunnen geven over de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa-bijlage bij de jaarrekening 2023.
Financiële positie
Voor de bevindingen uit onze controle gelden op grond van de Nota verwachtingen accountantscontrole zwaardere rapporteringstoleranties dan voor andere onderdelen van de jaarrekening.
Bevindingen controle
Sisacode
Specifieke uitkering
JenV A16
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering: • EUR 12.500 indien de omvangsbasis kleiner of gelijk is aan EUR 125.000; • 10% indien de omvangsbasis groter dan EUR 125.000 en kleiner dan of gelijk is aan EUR 1.000.000; • EUR 125.000 indien de omvangsbasis groter is dan EUR 1.000.000.
De rapporteringstolerantie heeft geen consequenties voor de omvang en aard van de controle van specifieke uitkeringen. Hierna hebben wij onze bevindingen per specifieke uitkering opgenomen. Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
FIN B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
BZK C105
Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
BZK C209
Meerjarige regeling specifieke uitkeringen voor huisvesting aandachtsgroepen (RHA 2023)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
BZK C32
Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
BZK C55
Aanpak energie armoede
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
BZK C56
Regeling specifieke uitkeringen voor huisvesting aandachtsgroepen (RHA 2021)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Belangrijkste boodschappen
45
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing Jaarrekening Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
BZK C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
BZK C94
Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Bevindingen controle
BZK C99
Experiment uitbreiding bijhouding gegevens niet-ingezetenen in de basisregistratie personen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Interne beheersing
OCW D8
Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
OCW D14
Middelen inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
OCW D19
Specifieke uitkering tijdelijke onderwijs huisvesting Oekraine
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
OCW D22
Regeling specifieke uitkering voor de voorschoolse educatie aan ontheemde peuters
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
IenW E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
IenW E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
EZK F1
Regeling aankoop woningen onder een hoogspanningsverbinding
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisacode
Specifieke uitkering
BZK C62
Sisa WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Belangrijkste boodschappen
46
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing Jaarrekening Sisacode
Specifieke uitkering
Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
EZK F28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat-.en energiebeleid (CDOKE)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Financiële positie
SZW G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Bevindingen controle
SZW G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Interne beheersing
SZW G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
SZW G10
Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
SZW G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
SZW G13
Onderwijsroute _ deel gemeente 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
VWS H4
Specifieke uitkering stimulering sport
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
VWS H8
Specifieke uitkering Regeling Sportakkoord 2020-2022
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
VWS H12
Specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Informatiewaarde jaarverslag
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Belangrijkste boodschappen
47
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Sisacode
Specifieke uitkering
Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
VWS H14B
Specifieke uitkering instandhouding en doorontwikkeling expertisecentra jeugdhulp 2021 (sisa tussen medeoverheden)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
VWS H30
Specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023–2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
VWS H32
Specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
VWS H35B Specifieke uitkering IZA
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Belangrijkste boodschappen
48
De belangrijkste bevindingen uit de controle van de WNT-verantwoording Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet Normering Topinkomens (WNT) gecontroleerd. Uit onze controle blijken geen bevindingen. Op grond van de wet zijn de griffier en de gemeentesecretaris aangewezen als topfunctionaris. Hun bezoldiging is juist en volledig verantwoord in de WNTverantwoording in uw jaarstukken.
Financiële positie
Wilt u meer weten over de WNT? Kijkt u dan op: https://www.topinkomens.nl
Bevindingen controle
Controleverklaring bevat paragraaf inzake overige aangelegenheden anticumulatiebepaling WNT Met ingang van 2018 geldt een WNT-regel voor de samenloop van topfuncties bij verschillende WNT-instellingen. Deze anticumulatiebepaling regelt dat de som van de bezoldigingen van iemand die uitvoerende topfuncties uitoefent bij meerdere rechtspersonen of instellingen, niet hoger mag zijn dan het van toepassing zijnde bezoldigingsmaximum. In overeenstemming met de Regeling Controleprotocol WNT 2023 hebben wij geen controle uitgevoerd op de naleving van deze anticumulatiebepaling. Dit hebben wij in onze controleverklaring bij uw jaarrekening in een paragraaf inzake overige aangelegenheden tot uitdrukking gebracht.
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Bijlage Wet Normering Topinkomens (WNT)
Aantal topfunctionarissen
U heeft drie topfunctionarissen verantwoord in de jaarrekening 2023. De functie van gemeentesecretaris werd vanaf medio september op interim-basis ingevuld. Over de periode januari-augustus heeft de heer Eppinga deze functie uitgeoefend op basis van een vast dienstverband.
Aard Dienstverband
De heer Kradolfer heeft de functie van gemeentesecretaris tussen 15 september 2023 en 31 december 2023 uitgevoerd als topfunctionaris zonder dienstbetrekking. De andere twee topfunctionarissen zijn gedurende hun periode als topfunctionaris in loondienst bij de gemeente geweest.
Betaling ontslagvergoeding
U heeft in 2023 geen ontslagvergoedingen boven de WNT-grens uitgekeerd.
Belangrijkste boodschappen
49
Wij zijn gedurende de gehele controle onafhankelijk geweest van uw gemeente Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Een belangrijke kernwaarde van onze beroepsgroep is dat wij onafhankelijk zijn van het orgaan dat de jaarrekening opstelt. Bij uw gemeente is dit gewaarborgd omdat de gemeenteraad onze opdrachtgever is en het college verantwoordelijk is voor het opstellen van de jaarrekening.
Wij hebben de naleving bewaakt van externe standaarden, het onafhankelijkheidsbeleid van ETL Assurance & Overheidsaccountants en de onafhankelijkheidsafspraken met uw gemeente. Wij bevestigen dat we aan deze onafhankelijkheidsvereisten hebben voldaan en voldoen. Om onze onafhankelijkheid bij de controle van de jaarrekening te waarborgen hebben wij geen werkzaamheden uitgevoerd die buiten de kaders van onze overeenkomst vallen. Een andere maatregel die wij genomen hebben is dat alle teamleden die betrokken zijn bij de controle van uw gemeente, persoonlijk hebben verklaard dat ze onafhankelijk zijn van uw gemeente. Deze verklaring is in ons controledossier opgenomen.
Belangrijkste boodschappen
50
Belangrijke onderwerpen en aandachtspunten die wij met u hebben gecommuniceerd Jaarrekening Als ETL Assurance & Overheidsaccountants vinden wij het belangrijk om u te laten zien op welke wijze wij de belangrijkste onderwerpen en aandachtspunten van de controle aan u hebben gerapporteerd. Dit hebben we opgenomen in onderstaande tabel.
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Vereiste communicatie grond van controlestandaarden
Controleplan
Mededeling over de verantwoordelijkheden van de accountant.
Bevestiging van onze onafhankelijkheid
Managementletter
Eventuele significante tekortkomingen in de interne controle
Eventuele ontdekte of vermoede fraude
Niet-naleven van wet- en regelgeving
Schriftelijke bevestigingen gevraagd van het management Alle zaken die van invloed zijn op de vorm en inhoud van de controleverklaring.
WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Ons standpunt over belangrijke kwalitatieve aspecten van de verslaggeving door het college
Rapporteren over significante moeilijkheden, aangelegenheden en overige zaken die van belang zijn voor het toezicht op het financiële verslaggevingsproces
Niet gecorrigeerde afwijkingen
Actuele ontwikkelingen
Sisa
Accountantsverslag
Significante aangelegenheden die naar voren komen tijdens de controle in verband met verbonden partijen van de gemeente Beschrijving van de reikwijdte en timing van de controle, waaronder significante risico’s.
Belangrijkste boodschappen
51
Onze urenbesteding in verband met de controle van de jaarrekening van uw gemeente Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Onze urenbesteding is in overeenstemming met onze verwachtingen De controle van de jaarrekening vereist voldoende tijd en aandacht van het controleteam. Hierbij beogen we een passende verdeling binnen het team ten aanzien van de onderwerpen, kennis en betrokkenheid. Ingevolge de maatregelen “In het Publiek belang” binnen de accountancysector rapporteren wij over onze urenbesteding ten aanzien van de jaarrekeningcontrole. Begrote uren
Werkelijke uren
Partner
92
96
Manager
102
140
Controleleider
56
0
Beginnend controleleider
170
172
Assistent accountant
128
156
Totaal uren
548
564
Teamlid
Bevindingen controle
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Zoals uit bovenstaande tabel blijkt wijkt onze werkelijke inspanning beperkt af van de verwachte inspanning. De reden van de urenoverschrijding is het hoger aantal Sisa regelingen dan wij verwacht hadden.
Bedankt voor de fijne samenwerking