3. Handboek bijzondere bijstand 2022 incidentele aanpassing Meedoen

34

Bewijsstukken •

In bepaalde gevallen de nota van aanschaf van het goed dat versleten is.

•

In bepaalde gevallen een pro forma nota.

•

Voor het overige is het opvragen van bewijsstukken voor bepaling noodzaak, maatwerk.

Hoogte bijzondere bijstand •

Statushouder/volledige inrichting: zie de bijlage voor actuele bedragen.

•

Gedeeltelijke inrichting/vervanging: zie Nibudnormen

Vorm bijzondere bijstand •

Geld lening bij de statushouder.

•

Geld lening als er verwijtbaar niet (voldoende) gespaard is.

•

Om niet als er niet verwijtbaar niet (voldoende) gespaard is.

Verplichtingen voor aanvrager bij toekenning van de bijstand De beschikking moet vermelden, dat de belanghebbende verplicht is om: •

Het geld te besteden aan het doel waarvoor het verleend is;

•

bij betaling op basis van een pro forma nota de aankoopnota in te leveren.

3.19 Overbruggingsuitkering Omschrijving van de kosten In de praktijk kan zich de situatie voordoen dat een bijstandsgerechtigde in acute financiële problemen raakt en daardoor de periode tot de volgende uitbetaling niet meer kan overbruggen. Oorzaken hiervan zijn bijvoorbeeld het verlies of diefstal van de portemonnee of een fors negatief saldo op de bankrekening. Ook kan het gaan om de wijziging van een weekbetaling naar een maandbetaling. De P-wet biedt geen mogelijkheid om voorschotten te verstrekken aan belanghebbenden die een bijstandsuitkering ontvangen. Het inkomen – uit werk of een uitkering – is voldoende om in de kosten van levensonderhoud te voorzien. Voorliggende voorzieningen Het reguliere inkomen is toereikend. Als hoofdregel geldt dat een overbruggingsuitkering niet mogelijk is. Een overbruggingsuitkering is dus altijd een uitzondering. Uitbetalen van opgebouwde tegoed aan vakantiegeld is een optie.

35

Recht op bijzondere bijstand Er is één situatie waarin we een overbrugging standaard verstrekken. Dat is voor de statushouder die zich vanuit een asielzoekerscentrum in de gemeente vestigt en die een uitkering op grond van de P-wet gaat ontvangen. Er is dan sprake van de overgang van een laag wekelijks inkomen naar een maandelijks inkomen. Bij de start van de uitkering is het verstrekken van een voorschot na 4 weken verplicht. Het voorschot verrekenen we in één keer met de uitkering. In de situatie dat er bij de start van de uitkering geen geld beschikbaar is voor levensonderhoud en de verrekening in één keer tot problemen leidt, verrekenen we het voorschot in termijnen. Noodzakelijke bewijsstukken •

De statushouder moet een bewijs van zijn wekelijkse inkomsten tonen of bij het COA moeten gegevens opgevraagd worden over het inkomen.

•

In alle andere gevallen gaat het om een noodsituatie die moet worden aangetoond met afschriften van de bank, waaruit blijkt dat er geen reserve is.

Hoogte bijzondere bijstand •

De statushouder ontvangt een overbrugging die gelijk is aan één maanduitkering zonder vakantiegeld. Op de overbruggingsuitkering wordt de eerste maand huur ingehouden en doorbetaald aan de verhuurder.

•

In de overige situaties is de hoogte van het bedrag maatwerk.

Vorm bijzondere bijstand •

Om niet. Bijstand in de vorm van een lening op grond van artikel 48 lid 2 van de P-wet, is in de jurisprudentie, uitgesloten.

Verplichtingen voor aanvrager bij toekenning van de bijstand •

In de beschikking opnemen dat de uitkering besteed moet worden aan de kosten van levensonderhoud.

3.20 Kindgebonden budget alleenstaande ouder kop Omschrijving van de kosten De alleenstaande ouder die een bijstandsuitkering heeft, heeft vanaf 01-01-2015 recht op een alleenstaande ouderkop (alo-kop) op het kind gebonden budget. Deze alo-kop is in de plaats gekomen van de norm voor een alleenstaande ouder. De alleenstaande ouder heeft vanaf 01-01-2015 recht op de norm voor een alleenstaande. De alleenstaande ouderkop is een voorziening die bedoeld is voor de kosten van

36

levensonderhoud. Het recht op het kind gebonden budget wordt beoordeeld op grond van de Algemene wet inkomensregelingen (Awir) en het wordt uitbetaald door de belastingdienst Toeslagen. Voorliggende voorzieningen De alleenstaande ouderkop is een voorliggende voorziening ten opzichte van de P-wet voor de kosten van levensonderhoud. Er zijn situaties dat de alleenstaande ouder geen recht heeft op de alo-kop en in die situaties verlenen wij bijzondere bijstand voor de kosten van levensonderhoud in aanvulling op de normbijstand voor een alleenstaande. Recht op bijzondere bijstand Er is recht op bijzondere bijstand in plaats van de alo-kop in de volgende situaties: 1. De alleenstaande ouder heeft op grond van de bepalingen van de Awir een toeslagpartner en heeft daardoor geen recht op de alo-kop. De toeslagpartner kan als medebewoner onderdeel uitmaken van het huishouden van de alleenstaande ouder, maar kan ook een partner zijn die elders woont (duurzaam gescheiden maar er is nog geen verzoek om echtscheiding bij de rechtbank ingediend, opgenomen in een inrichting). Door gebruik te maken van de rekenhulp op de site van de belastingdienst Toeslagen kan worden vastgesteld of er een Toeslagpartner is. 2. Er is recht op de alo-kop, maar het recht gaat in op de eerste van de maand volgend op de maand waarin de bijstand voor levensonderhoud is toegekend.

Daarvan kan sprake zijn bij een nieuwe toekenning of een mutatie tijdens de uitkering. Hoogte en duur van de bijzondere bijstand In de situatie onder 1: •

De hoogte van de bijzondere bijstand is gelijk aan de alo-kop en wordt als periodiek bijzondere bijstand betaald.

•

De bijstand wordt gestopt, zodra er geen toeslagpartner meer is of de partner die elders verblijft zich weer bij het gezin voegt.

•

Controle op wijziging van de situatie vindt plaats door uitwisseling gegevens met gemeente BRP.

In de situatie onder 2: •

De hoogte van de bijzondere bijstand is gelijk aan de alo-kop over het deel van de maand waarover recht op bijstand voor levensonderhoud bestaat.

•

De bijstand wordt uitbetaald als incidentele bijstand.

Noodzakelijke bewijsstukken •

Het onderzoek en de vaststelling van het recht is gelijk aan de aanvraag levensonderhoud.

Vorm bijzondere bijstand •

Om niet.

•

Situatie 1; belaste bijzondere bijstand (kosten van levensonderhoud)

37

Verplichtingen die in de beschikking moeten staan: •

Inlichtingenplicht;

•

Door geven van wijzigingen.

3.21 Kind gebonden budget alleenstaande ouder kop in geval van minderjarigen (<18)

Omschrijving van de kosten •

Kosten van levensonderhoud van de baby van een tienermoeder die bij haar ouders inwoont.

•

Kosten van levensonderhoud van een weggelopen minderjarige die inwoont bij familie of vrienden en niet wordt onderhouden door de ouders en de mensen bij wie hij/zij inwoont.

Voorliggende voorziening In beide gevallen is de Jeugdwet de voorliggende voorziening en is verwijzing naar het wijkteam de aangewezen weg. Vanaf 01-01-2015 wordt de wet op de Jeugdzorg uitgevoerd door de gemeente. Tienermoeder Voor de baby van de tienermoeder is de onderhoudsplicht van de vader een voorliggende voorziening. De ouders van de tienermoeder zijn niet onderhoudsplichtig voor de baby (kleinkind). Er is geen recht op de alo-kop, omdat de ouders toeslagpartner zijn. De eventuele onderhoudsbijdrage die de tienermoeder ontvangt van de vader wordt in mindering gebracht op de bijstand. Weggelopen minderjarige Voor de weggelopen minderjarige die inwonend is, is de onderhoudsplicht van de ouder de voorliggende voorziening. Er wordt alleen bijstand verleend als zij de onderhoudsplicht niet of niet voldoende nakomen. De eventuele onderhoudsbijdrage die de minderjarige ontvangt van de vader wordt in mindering gebracht op de bijstand. Er zijn nog twee ander voorliggende voorzieningen: Pleeggeld Voor het kind dat niet bij de ouders kan wonen, kan door de verzorgers een pleeggeldvergoeding worden aangevraagd bij het Bureau Pleegzorg Nederland. Het bureau beoordeelt of er een indicatie is en als dat het geval is ontvangt de verzorger een pleeggeldvergoeding. Voogdij Voogdij is gezag over een minderjarig kind dat niet door de ouders wordt uitgeoefend, maar door iemand anders.

De voogd neemt het recht en de plicht om voor een kind te zorgen over van de ouder(s). Voogdij kan door 1 voogd of door 2 voogden samen worden uitgeoefend. Als de voogdij door twee voogden wordt uitgeoefend zijn de voogden onderhoudsplichtig. In geval van één voogd is de voogd niet onderhoudsplichtig.

38

Beoordeling van het recht en behandeling van aanvraag Tienermoeder Voor bijstand aan de baby van de tienermoeder hoeft er geen sprake te zijn van dringende redenen. Er moet worden onderzocht of de baby financieel onderhouden wordt. Is dat niet het geval dan is daarmee de noodzaak aangetoond. Aanvraag en beslissing •

De uitkering wordt toegekend aan de baby.

•

Het verzoek van de moeder om bijstand voor haar baby te ontvangen, wordt ambtshalve opgevat als een aanvraag van de baby.

•

De moeder moet het inlichtingenformulier voor een aanvraag levensonderhoud invullen en ondertekenen.

•

Tijdens de afhandeling van de aanvraag wijzen wij de moeder d op het feit dat zij haar kind moet aanmelden bij de zorgverzekering. Dit wordt bij wijze van info in de beschikking opgenomen.

Weggelopen minderjarige Dringende redenen Alleen in geval van zeer dringende redenen kan er bijstand verleend worden. Na een gesprek met de jongere zal dan allereerst bekend moeten worden of er een beroep gedaan kan worden op de jeugdhulpverlening en zo nee waarom niet. Daarvoor wordt de jongere verwezen naar het wijkteam. Vervolgens zal nagegaan moeten worden met welke hulpverleners er contact is en zal er informatie over de situatie ingewonnen moeten worden bij de hulpverleners. Als de jongere daar geen toestemming voor geeft, betekent het feitelijk dat er geen bijstand verleend kan worden. De jongere heeft feitelijk geen goed argument voor het weigeren van contact met een hulpverlener. Ook contact met de ouders is belangrijk. Het verhaal van de jongere is één kant van het verhaal. Er zullen jongeren zijn die niet willen dat er contact met de ouders wordt opgenomen, omdat zij bijvoorbeeld niet willen dat de verblijfplaats bekend wordt. De jongere kan daarvoor redenen hebben, maar dat moet dan wel met een geloofwaardig verhaal worden onderbouwd. Voordat bij wijze van hoge uitzondering tot bijstandsverlening wordt overgegaan, zal de gehele situatie goed in beeld gebracht moeten worden. De leeftijd van de jongere speelt natuurlijk ook nog een rol.

Recht op bijzondere bijstand Er is recht op bijzondere bijstand in plaats van de alo-kop in de volgende situaties: De tienermoeder wordt onderhouden door haar ouders. Als de ouders van de tienermoeder de baby niet onderhouden dan verlenen we bijstand aan de baby voor het gemis van de alo-kop. Het bedrag van de alo-kop is het bedrag dat extra nodig is in het gezin door aanwezigheid van de minderjarige. De tienermoeder heeft geen recht op de alo-kop, omdat de ouder(s) toeslagpartners zijn (is). De tienermoeder heeft wel recht op kinderbijslag maar dit is geen voorliggende voorziening voor de kosten van levensonderhoud.

39

De tienermoeder is jonger dan 18 jaar en is dus geen toeslagpartner voor het gezin waar zij inwoont. De tienermoeder heeft recht op kindgebondenbudget met alleenstaande ouderkop. Tienermoeder en gezien bepalen samen hoeveel zij bijvoorbeeld aan kostgeld betaalt. Hoogte en duur van de bijzondere bijstand •

De hoogte van de bijzondere bijstand is gelijk aan de alo-kop en wordt als periodieke bijzondere bijstand betaald.

•

De onderhoudsbijdrage van de vader van de baby of de ouders van de weggelopen minderjarige die betaald wordt aan belanghebbende wordt in mindering gebracht op de bijstand.

•

De bijstand wordt betaald aan de tienermoeder. De bijstand voor de weggelopen minderjarige wordt betaald aan de minderjarige.

•

De bijstand stopt op het moment dat de belanghebbende 18 jaar wordt of verhuisd.

•

Controle op wijziging van de situatie vindt plaats door uitwisseling gegevens met gemeente BRP.

Verplichtingen voor aanvrager bij toekenning van de bijstand De inlichtingenplicht die geldt voor personen die een uitkering voor levensonderhoud ontvangen, is van toepassing.

3.22 Broodnoodvoorziening voor jongeren tijdens zoektijd van 4 weken Relevante artikelen, wetten, verordeningen en Handboeken •

P-wet artikel 41, met name het 4e, 6e, 8e en 9e lid.

•

P-wet artikel 52 (verrekening voorschot verstrekt op grond van artikel 41, 9e lid.

De doelgroep Personen van jonger dan 27 jaar, kunnen niet eerder dan 4 weken na datum melding een aanvraag indienen. In de zoektijd (1e zoektijd of na verlenging) is er nog geen aanvraag voor levensonderhoud en dus ook geen mogelijkheid voor een voorschot. Een voorschot is alleen mogelijk voor jongeren die vallen onder het begrip uitgenodigde vluchteling of statushouder (artikel 41, 8e lid P-wet). Jongeren die uit de WW komen, kunnen zich 4 weken voor afloop van de WW-uitkering melden. De aanvraag kan dan worden ingediend op het moment dat de WW-uitkering stopt. Als de WW-er zich niet 4 weken voor afloop van de WW meldt, doet dezelfde situatie zich voor, Recht op bijzondere bijstand Er is geen saldo aanwezig op de rekeningen van de aanvrager. De laatste afschriften moeten worden getoond of er moet digitaal inzage gegeven worden. Er kan geen beroep gedaan worden op ouders, gezinsleden of familie voor een bijdrage.

40

De hoofdregel is dat er geen bijstand verstrekt wordt als er nog geen aanvraag voor levensonderhoud is. De broodnoodvoorziening wordt bij wijze van uitzondering verstrekt. Het is duidelijk dat er rekening gehouden wordt met de persoonlijke omstandigheden van de aanvrager. De aanwezigheid van kinderen is een omstandigheid waarmee we rekening houden. De hoogte van de broodnoodvoorziening Het bedrag dat we verstrekken is bedoeld voor de eerste levensbehoeften en is zo laag mogelijk. In ieder geval verstrekken we niet meer dan 90% van de bijstandsnorm waarop de aanvrager waarschijnlijk recht heeft.

Vorm van bijstand en afhandeling De broodnoodvoorziening verstrekken we in de vorm van een lening op grond van artikel 48, 2e lid onder a van de P-wet. In het besluit nemen we de terugbetalingsverplichting op. Terugbetaling vindt in 1x plaats. Bij wijze van uitzondering is terugbetalen in termijnen mogelijk. Als de uitkering voor levensonderhoud na de zoektijd niet wordt toegekend wordt de zaak overgedragen aan Team Terugvordering en Verhaal voor incasso. Na wanbetaling wordt de lening op de gebruikelijke wijze omgezet in een vordering.

3.23 Bewindvoering, mentor en curatele Omschrijving van de kosten Als een belanghebbende vanwege persoonlijke eigenschappen of financiële omstandigheden niet in staat is om zijn financiële belangen zelf te behartigen kan de kantonrechter een bewindvoerder, mentor of curator aanwijzen om de belangen te behartigen. Voorliggende voorzieningen Er is geen voorliggende voorziening voor deze kosten. De noodzaak van de kosten nemen we aan, omdat de rechter heeft bepaald dat er een bepaalde vorm van belangenbehartiging nodig is. De noodzaak staat hiermee vast. Dit blijkt uit constante jurisprudentie. Recht op bijzondere bijstand Er is recht op de kosten van de beloning van de bewindvoerder, mentor of curator. Met ingang van 01-01-2015 is de Regeling beloning curatoren, bewindvoerders en mentoren van toepassing. De kantonrechter bepaalt de beloning op basis van deze Regeling. Er zijn ‘familiecuratoren, -bewindvoerders en -mentoren’, of ‘familievertegenwoordigers’ en ‘professionele curatoren, bewindvoerders en mentoren’, of ‘professionele vertegenwoordigers. De “familievertegenwoordigers” zijn bijvoorbeeld de partner, een familielid, vriend of buurvrouw, terwijl de “professionele vertegenwoordigers” ten minste drie personen onder hun hoede moeten hebben en aan kwaliteitseisen moeten voldoen.

41

Naast de jaarbeloning kunnen professionele vertegenwoordigers in voorkomende gevallen ook aanspraak maken op een forfaitaire beloning voor bepaalde incidentele werkzaamheden, zoals werkzaamheden in verband met een verhuizing. De beloning voor deze extra werkzaamheden wordt toegekend door de kantonrechter. De regeling is zeer gedetailleerd. In geval van problematische schulden (bewind en curator) en extra problematiek bij jeugdigen (mentor) wordt een hogere beloning toegekend. Als aan een bewindvoerder of curator een hogere beloning is toegekend vanwege problematische schulden moet nagevraagd worden of er gebruik gemaakt wordt van schuldhulpverlening door de gemeente voor dezelfde werkzaamheden. De consulent of schuldhulpverlener neemt in dat geval contact met de bewindvoerder om de zaak te bespreken en afspraken te maken over de werkzaamheden. Als niet noodzakelijke kosten worden beschouwd: •

WSNP-bewindvoerder De vergoeding voor de WSNP-bewindvoerder moet betaald worden door de saniet. De bewindvoerder berekent aan de hand van de Recofa-methode over welk deel van het inkomen de saniet zelf moet kunnen blijven beschikken. Uit het meerdere wordt de vergoeding voor de bewindvoerder betaald. Als er niet genoeg over is voor het betalen van de bewindvoerder is er geen betalingsverplichting voor de saniet. De CrvB heeft op 29 juni 2010 (nr. 07/5153) uitgesproken dat er geen plaats is voor bijstandsverlening voor de bewindvoerder, omdat er geen noodzaak is voor betaling van de vergoeding.

Bewijsstukken •

De beschikking van de rechter

Hoogte en ingangsdatum bijzondere bijstand •

De door de rechter vastgestelde vergoeding

•

De ingangsdatum is de datum van de beschikking van de kantonrechter. Dit wijkt af van de Regeling. Daarin staat dat de beloning op de 1e of de 16e van de maand ingaat. Hierover is contact geweest met de afdeling bewind van de rechtbank. Zij bevestigen dat de ingangsdatum van de Regeling niet werkbaar is.

Vorm bijzondere bijstand •

Om niet.

Verplichtingen voor aanvrager bij toekenning van de bijstand De beschikking moet vermelden, dat de belanghebbende verplicht is om: •

wijzigingen in de financiële situatie en andere omstandigheden door te geven;

•

einde van de curatele, bewindvoering (mentorschap) of overname door een andere bewindvoerder (mentor) door te geven.

42

N.B. •

Correspondentie moet gericht worden aan de curator, bewindvoerder (mentor) en belanghebbende.

•

De bijstand wordt toegekend voor onbepaalde duur

3.24 Budgetbeheer Omschrijving van de kosten Als een belanghebbende vanwege persoonlijke eigenschappen of financiële omstandigheden niet in staat is om zijn zaken zelf goed te regelen kan hij een beroep doen op een persoon of instelling om zijn zaken te behartigen. Voor het budgetbeheer worden kosten in rekening gebracht. Voorliggende voorzieningen Er is geen voorliggende voorziening aanwezig. De kosten kunnen worden aangemerkt als bijzondere kosten van het bestaan waarvoor bijstand verleend kan worden als er geen draagkracht is. Recht op bijzondere bijstand Er is recht op bijstand voor de kosten van budgetbeheer als het budgetbeheer noodzakelijk is en de belanghebbende niet in staat is om zelf de zaken te regelen. Anders dan bij bewindvoering kan er niet zonder meer van worden uitgegaan dat de kosten noodzakelijk zijn. De noodzaak van budgetbeheer stellen we vast aan de hand van de situatie van belanghebbende. De budgetbeheerder moet een professioneel en betrouwbaar werkende instelling zijn. Hij beheert immers de gelden van de belanghebbende. Het is niet eenvoudig om vast te stellen wat een betrouwbare budgetbeheerder is. Leden van de PBI (Professionele bewindvoerders en inkomensbeheerders) zijn in ieder geval betrouwbaar. Voor niet aangesloten budgetbeheerders is de tenaamstelling van de budgetbeheerrekening een belangrijke indicatie.

Deze rekening moet op naam de belanghebbende staan en niet op naam van de budgetbeheerder. Bewijsstukken •

Ondertekend contract tussen budgetbeheerder en belanghebbende

Hoogte bijzondere bijstand De hoogte van de bijzondere bijstand is gelijk aan de kosten die door Plangroep in rekening worden gebracht. De tarieven van Plangroep houden we aan omdat dit een professioneel en betrouwbare instelling is. Kiest belanghebbende voor een budgetbeheerder die hogere kosten in rekening brengt dan zal hij het meerdere zelf moeten betalen. Zijn de kosten lager, dan gaan we uit van de werkelijke kosten.

43

Zie de bijlage voor actuele bedragen. Vorm bijzondere bijstand Om niet. Verplichtingen voor aanvrager bij toekenning van de bijstand De beschikking moet vermelden: •

Dat belanghebbende verplicht is om zich te houden aan afspraken en verplichtingen die in het contract zijn vastgelegd.

•

Stopzetting van budgetbeheer vanwege het niet nakomen van de verplichtingen leidt tot stopzetting van de bijstandsverlening.

•

Dat belanghebbende en budgetbeheerder verplicht zijn om de beëindiging van het budgetbeheer te melden.

•

De vergoeding voor de budgetbeheerder wordt maandelijks betaald.

N.B. Correspondentie moet gericht worden aan de budgetbeheerder en belanghebbende.

3.25 Rechtsbijstand en griffierecht Omschrijving van de kosten De Wet op de rechtsbijstand kent de volgende voorziening voor personen met een laag inkomen: •

Rechtsbijstand tijdens een spreekuur. Dit is kosteloos;

•

rechtsbijstand in vervolg op een spreekuur. Hiervoor geldt een eigen bijdrage;

•

rechtsbijstand op basis van een toevoeging. Hiervoor geldt een eigen bijdrage.

De raad voor de rechtsbijstand beoordeelt aan de hand van bepaalde criteria of een procedure (en dus toevoeging) noodzakelijk is. Voorliggende voorzieningen Er bestaat geen recht op bijzondere bijstand als een beroep kan worden gedaan op een voorliggende voorziening. De Wet op de rechtsbijstand is een voorliggende voorziening voor de kosten van rechtsbijstand, maar voor de eigen bijdrage en het griffierecht is er geen voorliggende voorziening. De CrvB (uitspraak 31-10-2006 nr. 06/3262 WWB) is van mening dat de eigen bijdrage en griffiekosten gezien kunnen worden als bijzondere noodzakelijke kosten van het bestaan waarvoor bij het ontbreken van draagkracht, bijzondere bijstand kan worden verleend. De noodzaak van de kosten staat vast op grond van de beoordeling van de Raad voor de rechtsbijstand. Het Juridisch Loket Het Juridisch Loket verleent gratis rechtshulp en kan veel juridische problemen oplossen of voorkomen zonder dat de toevoeging van een advocaat nodig is. Als er toch toevoeging van een advocaat nodig is, verstrekt het Juridisch Loket een diagnosedocument. Als de cliënt met dit diagnosedocument bij een

44

advocaat komt, wordt de eigen bijdrage voor rechtsbijstand met € 50,-- verlaagd. Het is belangrijk dat cliënten gebruik maken van de gratis rechtshulp bij het Juridisch Loket. Als een cliënt niet eerst naar het Juridisch Loket gaat, maar rechtstreeks naar een advocaat en daardoor een hogere eigen bijdrage moet betalen, dan verlenen wij bijstand voor die hogere eigen bijdrage. Wij zeggen dus niet standaard dat het verwijtbaar is als de cliënt niet eerst naar het Juridisch Loket gaat. Niet iedereen is op de hoogte van deze mogelijkheid en de advocaat zal niet in alle gevallen terugverwijzen naar het Juridisch Loket. Recht op bijzondere bijstand De volgende kosten zien we als noodzakelijk: •

De eigen bijdrage op grond van de Wet op de rechtsbijstand en de griffiekosten. Zie ook onder Juridisch Loket bij voorliggende voorziening.

Niet noodzakelijke kosten: •

Kosten rechtsbijstand waarvoor de Raad voor de rechtsbijstand een afwijzing heeft afgegeven om dat de procedure als niet noodzakelijk is aangemerkt op grond van de criteria;

•

kosten rechtsbijstand van procedures die voortvloeien uit uitoefening van zelfstandig bedrijf en beroep. Afwijzing op grond van P-wet op grond van artikel 15, omdat deze kosten in de Wet rechtsbijstand als niet noodzakelijk zijn aangemerkt;

•

vertaalkosten die nodig zijn voor de procedure komen niet voor bijzondere bijstand in aanmerking omdat de advocaat gebruik kan maken van het gesubsidieerde vertaalbureau;

•

reiskosten van belanghebbende naar en van de zitting, omdat het om eenmalige kosten gaat die van het inkomen betaald kunnen worden.

Het komt voor dat een bezwaar- of beroepsprocedure gevoerd wordt tegen de gemeente. Op grond van het Besluit proceskosten kan een verplichting bestaan om de proceskosten te vergoeden. Als de rechter de gemeente veroordeelt tot betaling van de proceskosten dan wordt in dat besluit meegenomen dat de gemeente de griffierechten moet vergoeden aan belanghebbende. Als wij al bijzondere bijstand hebben betaald voor die kosten dan is dat dubbel. De medewerker die de beroepszaak afhandelt, controleert of er bijzondere bijstand verstrekt is. Als dat het geval is, wordt het griffierecht niet voor de 2e keer betaald. Bewijsstukken Bewijsstuk van hoogte kosten. Vorm bijzondere bijstand •

Om niet

45

Verplichtingen voor aanvrager bij toekenning van de bijstand •

De beschikking moet vermelden, dat de belanghebbende verplicht is om de bijstand te gebruiken voor de kosten.

3.26 Meedoen Hollands Kroon Omschrijving van de kosten Meedoen Hollands Kroon is een website met een aanbod waaruit volwassenen en kinderen een keuze kunnen maken om mee te doen in de maatschappij. Het gaat voor de kinderen om de volgende kosten: •

Diplomazwemmen

•

Schoolactiviteiten zoals schoolreisjes

•

Minima (vakantie)kampen

•

Scouting

Het gaat voor de hele doelgroep om de volgende kosten: •

Lidmaatschap van sportverenigingen

•

Sportkleding, sportschoenen

•

Culturele activiteiten zoals theater- en zangles of lidmaatschap culturele organisatie

•

Hobbycursussen

•

Dierentuin, pretparken en musea (in de regio)

•

Bioscoop en schouwburg (in de regio)

•

Lidmaatschap belangenorganisatie

•

Fiets (en onderhoud ervan)

•

De belbus

Doelgroep •

Kinderen in de leeftijd van 4 tot 18 jaar.

•

Belanghebbenden vanaf 18 jaar.

•

Inkomen tot 110% van de bijstandsnorm.

Voorliggende voorziening Er is geen voorliggende voorziening. Hoogte, duur en betaling van de bijzondere bijstand •

Per kalenderjaar € 375,-- per kind tot 18 jaar.

•

Per kalenderjaar € 125,-- per persoon vanaf 18 jaar.

46

•

De toegang tot de website wordt niet in de loop van het jaar beëindigd. Ook niet als de situatie wijzigt.

•

Er is keuzevrijheid binnen het budget.

•

Het bedrag kan binnen het kalenderjaar van toekenning besteed worden.

•

Het positieve saldo aan het einde van het kalenderjaar komt te vervallen.

•

Het bestede bedrag wordt betaald aan de aanbieder van het product.

•

Als het nog te besteden bedrag niet voldoende is voor de gewenste activiteit (bijvoorbeeld aan het einde van het jaar) zal de belanghebbende bij moeten betalen of de besteding uitstellen tot het volgende jaar.

Wijze van afhandeling van de aanvraag •

Ouders van kinderen of ouderen waarvan bekend is bij de gemeente dat ze een bijstandsuitkering ontvangen of een inkomen hebben tot 110% van de bijstand, krijgen in december een besluit met de mededeling dat zij met DigD toegang krijgen tot de website met ingang van het volgende kalenderjaar.

•

Zolang bekend is dat belanghebbenden tot de doelgroep behoren wordt er ieder jaar opnieuw een besluit met de mededeling dat er toegang is tot de website gestuurd.

•

Belanghebbenden waarvan bij de gemeente niet bekend is dat zij tot de doelgroep horen, kunnen een aanvraag indienen.

Bewijsstukken •

Gegevens van inkomen en vermogen.

Vorm bijzondere bijstand •

Om niet

Verplichtingen voor aanvrager bij toekenning van de bijstand Er zijn geen bijzondere verplichtingen.

Tijdelijke aanpassing Meedoen 2023 Voor het kalenderjaar 2023 is de inkomensgrens voor Meedoen incidenteel verhoogd naar 130% van de bijstandsgrens. Deze verhoging is vastgesteld in verband met de periode van inflatie en de energiecrisis waardoor een grotere doelgroep tijdelijk ondersteund dient te worden. Deze verhoging van de inkomensgrens geldt voor de periode van 1 januari 2023 t/m 31 januari 2024.

47

HOOFDSTUK 4

CATEGORIALE BIJZONDERE BIJSTAND

4.1 Algemeen Voor categoriale bijzondere bijstand stellen we vast dat de inwoner tot een bepaalde doelgroep hoort. De noodzaak van de kosten onderzoeken we niet, dit nemen we aan. We stellen alleen vast of er sprake is van draagkracht. Het moet wel gaan om kosten die niet bestreden kunnen worden uit de algemene bijstand. Met ingang van 01-01-2015 is categoriale bijzondere bijstand alleen nog mogelijk voor deelname aan een collectieve zorgverzekering en de vergoeding van (een deel van) de premie van die verzekering (artikel 35 lid 3 van de P-wet).

4.2 Univé collectieve zorgverzekering gemeenten Categorie Personen met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm en een vermogen van minder dan de vermogensgrens zoals genoemd in de P-wet. De verzekering Het aanbod van Univé bestaat voor nieuwe verzekerden vanaf 01-01-2016 uit twee pakketten: •

Compact;

•

Compleet +

Belangrijkste verschillen: In pakket Compact zit geen: •

dekking verplicht eigen risico

•

vergoeding eigen bijdrage WMO en Wlz tot € 375,-- per jaar

•

geen orthodontie

•

geen uitgebreide voetzorg

•

minder fysiotherapie

Belanghebbenden die op 31-12-2015 gebruik maken van pakket Compleet kunnen daarvan gebruik blijven maken. Vanaf 2016 wordt Compleet niet meer aangeboden. De voordelen van de collectieve zorgverzekering gemeenten •

De inhoud van het pakket.

•

Korting van 6% op de premie van de basisverzekering door Univé.

•

Korting op het aanvullende pakket door de gemeente.

48

•

Univé geeft een betalingsachterstand door aan de gemeente en bij achterstand wordt de premie op de uitkering ingehouden en doorbetaald aan Univé. Voor cliënten zonder periodieke uitkering van de gemeente is deze dienstverlening niet mogelijk.

De duur van de deelname aan de verzekering •

Zolang het inkomen lager is dan 130%van de bijstandsnorm.

•

Gebruik maken van de collectieve verzekering bij een hoger inkomen is niet mogelijk, omdat er dan niet meer gesproken kan worden van een minimum inkomen.

HOOFDSTUK 5 MEDISCHE EN GEZONDHEIDSGERELATEERDE KOSTEN 5.1 Algemeen Medische kosten worden betaald door de zorgverzekeraar als de vergoeding is opgenomen in het basispakket of de aanvullende verzekering. De vergoeding op grond van de basisverzekering is een voorliggende voorziening ten opzichte van de P-wet. Het behoort tot de verantwoordelijkheid van belanghebbende om zich aanvullend te verzekeren. Om te kunnen bepalen of bijzondere bijstand mogelijk is voor bepaalde kosten, moeten de volgende vragen worden beantwoord. 1. Is er een vergoeding op grond van de Zvw mogelijk? Zo ja: geen bijzondere bijstand mogelijk. 2. Is de kostensoort bewust buiten de voorziening gehouden omdat het niet noodzakelijk is? Zo ja: geen bijzondere bijstand mogelijk. Voorbeelden hiervan zijn geneesmiddelen die niet vergoed worden op grond van het Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS) en medicijnen die niet erkend zijn. 3. Worden de kosten tot een bepaald maximum bedrag of maximaal aantal behandelingen vergoed? Zo ja: geen bijzondere bijstand mogelijk, de vergoeding is passend. Niet of onvoldoende verzekerd Iedere Nederlander is verplicht om een basisverzekering voor ziektekosten af te sluiten. Als iemand niet verzekerd is kan hij een boete krijgen. Het is niet verplicht om een aanvullende verzekering af te sluiten Dat is een eigen keuze.

Het afsluiten van een aanvullende verzekering wordt wel tot de verantwoordelijkheid van de belanghebbende gerekend. Gelet op het inkomen is het onverantwoord om niet aanvullend verzekerd te zijn. Als de inwoner niet of onvoldoende verzekerd is en hij doet een beroep op de bijzondere bijstand voor kosten die hij heeft als gevolg van het niet of onvoldoende verzekerd zijn, kan er sprake zijn van een tekort schietend besef van verantwoordelijkheid.

49

Afwijzingsgronden of toekenning in de vorm van een lening: De aanvraag kan worden afgewezen omdat er sprake is van tekort schietend besef van verantwoordelijkheid. De aanvraag kan worden toegekend in de vorm van een lening (artikel 48 lid 2 onder b van de P-wet) als de kosten op medische gronden noodzakelijk en niet uit te stellen zijn. Toekenninggronden: Als het niet hebben van een verzekering of als de verzekering onvoldoende passend is en het is niet verwijtbaar, dan kan er bijstand worden verleend voor kosten die medisch gezien noodzakelijk zijn. Voorwaarde van schuldhulpverlening in geval van premieachterstand Als er sprake is van een premie achterstand waardoor er geen aanvullende verzekering kan worden afgesloten, dan is het zo snel mogelijk oplossen van de achterstand van belang. Dit om beroep op bijstand voor medische kosten in de toekomst te voorkomen. Toelating tot de aanvullende verzekering is niet mogelijk zolang belanghebbende geregistreerd staat bij het Zorginstituut Nederland. Bij de start van een schuldenregeling wordt de registratie ongedaan gemaakt en is verzekering voor een aanvullende verzekering weer mogelijk. Dit kan worden afgesloten bij een andere zorgverzekeraar dan waar de achterstand is. Aan de bijstandsverlening moet derhalve de voorwaarde verbonden worden of om zelf de achterstand in te lopen en als dat niet mogelijk is hulp te zoeken.

Verwijzing naar het wijkteam voor een verzoek om schulphulpverlening is de aangewezen weg. In de beschikking opnemen dat er bij een volgende aanvraag voor medische kosten gecontroleerd wordt of er gebruik gemaakt is van schuldhulpverlening. Als dat niet het geval is kan dat een reden zijn voor afwijzing van de aanvraag. Vrije keuze voor verzekeraar – vergoeding conform pakket Compact Iedereen is vrij in de keuze van de zorgverzekering en het aanvullende pakket. Wij verwachten dat er een aanvullende verzekering wordt gekozen. Als de aanvullende verzekering minder vergoed dan het pakket compact van Univé, dan kan de vergoeding aangevuld worden tot de hoogte van de vergoeding die gegeven wordt op grond van pakket compact.

5.2 Verplicht en vrijwillig eigen risico Het bedrag van het verplichte eigen risico kan worden meeverzekerd met Compleet+. De kosten van het verplicht eigen risico komen niet voor bijzondere bijstand in aanmerking omdat deze kosten worden gerekend tot de incidenteel voorkomende algemene noodzakelijke kosten van het bestaan. Afwijking kan alleen bij zeer dringende redenen. Het vrijwillig eigen risico is een keuze. Tegenover het eigen risico staat een lagere premie. Kosten in verband met het vrijwillige risico komen niet voor vergoeding in aanmerking.

50

5.3 De uitzonderingen In de onderstaande paragrafen worden de volgende onderwerpen toegelicht: 5.3.1. dringende redenen 5.3.2. bijzondere omstandigheden, maatwerk 5.3.3. inkomensafhankelijke eigen bijdragen 5.3.1 Dringende redenen Bijstand voor medische kosten is niet mogelijk als de kosten bewust buiten de voorliggende voorziening zijn gelaten. Indien er sprake is van dringende redenen kan er afgeweken worden van deze regel (artikel 16 P-wet). Er is geen algemene regel voor het begrip dringende reden. In ieder geval moet er sprake zijn van een bepaalde vorm van “lijden” die in het individuele geval niet te dragen is. Ook moet duidelijk zijn dat er geen alternatief voorhanden is. Bijstandsverlening is de enig mogelijke oplossing. Verder is ook nog van belang om wat voor soort kosten het gaat. Als het bijvoorbeeld gaat om medicijnen die niet op de Geneesmiddelenvergoedingslijst staan en daarom niet vergoed worden, kan er alleen bijstand verleend worden na inwinning van een medisch advies. Bijstandsverlening voor medicijnen of hulpmiddelen die nog niet erkend zijn als medicijn is feitelijk in het geheel niet mogelijk. In artikel 14 sub e van de P-wet staat dat kosten van medische handelingen en verrichtingen die gerekend kunnen worden tot de ontwikkelingsgeneeskunde als bedoeld in de Wet op bijzondere medische verrichtingen, uitgesloten zijn van vergoeding.

5.3.2 Bijzondere omstandigheden, maatwerk Van bijzondere omstandigheden kan sprake zijn als er bijvoorbeeld een opeenstapeling van kosten is die slechts gedeeltelijk vergoed worden en daardoor in het bijzondere geval niet betaald kunnen worden van het inkomen. Ook kan de situatie waarin belanghebbende verkeert, bijzonder zijn. Dat kan een reden zijn om het feit dat iemand niet aanvullend verzekerd is, te pardonneren en bijstand te verlenen. Het is en blijft maatwerk. 5.3.3 Inkomensafhankelijke eigen bijdragen Voor een inkomensafhankelijke bijdrage kan een vergoeding gegeven worden op grond van de bijzondere bijstand. Ook als bij een inkomen dat gelijk is aan de bijstand, een eigen bijdrage is verschuldigd. Dat blijkt uit een uitspraak van de CrvB over een geschil over de eigen bijdrage voor rechtsbijstand. In dat geval heeft de Centrale raad van Beroep een uitspraak gedaan in een zaak waarin een gemeente een verzoek voor de eigen bijdrage had afgewezen, omdat de eigen bijdrage is afgestemd op het inkomen. Deze afwijzing kon volgens de Centrale raad van Beroep niet in stand blijven, omdat er sprake is van bijzondere kosten die voortvloeien uit bijzondere omstandigheden. Het is niet redelijk om te verwachten dat de kosten bestreden kunnen worden uit de bijstandsnorm.

51

Als de Centrale raad van Beroep voor de eigen bijdrage op grond van de Wet op de rechtsbijstand tot deze conclusie komt, gaat dat ook op voor de eigen bijdragen op grond van de WMO en de Wlz. In het geval van eigen bijdragen gaat het om kosten die wel noodzakelijk zijn en is bijstandsverlening op zijn plaats.

5.4 Eigen bijdrage WMO en Wlz Voorliggende voorziening Voor de eigen bijdrage is de collectieve zorgverzekering bij Univé met aanvullend pakket Compleet en Compleet+ een voorliggende voorziening. Ook andere aanvullende verzekeringen bieden een vergoeding. Is er geen aanvullende verzekering op grond waarvan de eigen bijdragen worden vergoed, dan is bijzondere bijstand mogelijk. Wij leggen niet de verplichting op om een aanvullende verzekering af te sluiten in verband met de eigen bijdragen. Recht op bijzondere bijstand De eigen bijdrage komt volledig voor vergoeding in aanmerking, voor zolang de eigen bijdrage is opgelegd. Zie bijlage voor voorbeeldberekening in geval van draagkracht Noodzakelijke bewijsstukken Beslissing of eerste nota van het Centraal Administratie Kantoor (CAK) waarop de eigen bijdrage te zien is. Vorm bijzondere bijstand •

Om niet.

Verplichtingen voor aanvrager bij toekenning van de bijstand •

Wijzigingen die van invloed zijn op de bijstand moeten worden doorgegeven aan de gemeente.

5.5 Gezondheidsgerelateerde kosten Er zijn kosten die te maken hebben met de gezondheid, maar die niet zijn opgenomen in de zorgverzekering. Het gaat echter wel om bijzondere en noodzakelijke kosten die voortvloeien uit bijzondere omstandigheden. We maken hierbij wel een individuele beoordeling. De volgende kosten komen voor vergoeding in aanmerking: 5.5.1

meerkosten maaltijdvoorziening;

5.5.2

pedicure;

5.5.3

abonnement Wonen plus Welzijn.

52

5.5.1 Meerkosten maaltijdvoorziening Recht op bijzondere bijstand De meerkosten van de warme maaltijd ten opzichte van de prijzen in de NIBUD-prijzengids. Bewijsstukken De brief of nota waaruit blijkt dat er gebruik gemaakt wordt van de maaltijdvoorziening. Hoogte, duur en betaling bijzondere bijstand •

De hoogte is gelijk aan de meerkosten ten opzichte van de Nibudprijzengids. De maximale vergoeding is € 7,00 per maaltijd. Dit om te voorkomen dat er maaltijden afgenomen worden van leveranciers die hoge prijzen rekenen.

•

De bijstand wordt voor onbeperkte duur toegekend.

•

De bijstand wordt op declaratiebasis betaald.

•

Als er sprake is van een situatie dat de kosten maandelijks hetzelfde zijn, kan de bijstand als periodieke bijstand per maand worden betaald, zonder dat er nota’s ingeleverd hoeven te worden. Er moet dan één keer per jaar een onderzoek gedaan worden naar de noodzaak en hoogte van de kosten. Dit wordt op initiatief van de consulent gedaan. Zolang er niets veranderd hoeft te worden, is een nieuwe beschikking niet nodig.

Vorm bijzondere bijstand •

Om niet.

Verplichtingen voor aanvrager bij toekenning van de bijstand (alleen bij periodieke bijstand) •

Wijzigingen die van invloed zijn op de bijstand moeten worden doorgegeven aan de gemeente.

•

Nota’s van de kosten moeten ingeleverd worden, tenzij er sprake is van periodiek bijzondere bijstand.

•

dat de nota’s tot maximaal over één jaar kunnen worden opgespaard en ingediend. Nota’s van ouder dan een jaar worden niet betaald.

5.5.2 Pedicure Recht op bijzondere bijstand De kosten van een behandeling bij de pedicure worden vergoed. Er worden maximaal 13 behandelingen per jaar vergoed. De maximum vergoeding per behandeling is € 28,50,--. Dat wordt gerekend voor een behandeling van 45 tot 60 minuten door een pedicure die is aangesloten bij ProVoet. Bewijsstukken De nota.

53

Hoogte en betaling bijzondere bijstand •

De hoogte is gelijk aan de kosten van de behandeling met een maximum van € 28,50 per behandeling.

•

De bijstand wordt voor onbeperkte duur toegekend.

•

De bijstand wordt na inleveren van een factuur betaald.

Vorm bijzondere bijstand •

Om niet.

Verplichtingen voor aanvrager bij toekenning van de bijstand In de beschikking staat: •

dat de bijstand betaald wordt na indiening van de nota’s;

•

dat de nota’s tot maximaal over één jaar kunnen worden opgespaard en ingediend. Nota’s van ouder dan een jaar worden niet betaald.

5.5.3 Abonnement Wonen Plus Welzijn Recht op bijzondere bijstand De kosten van het abonnement worden vergoed. Bewijsstukken De nota of afschrijving op een afschrift van de bank. Hoogte, duur en betaling bijzondere bijstand •

De hoogte is gelijk aan de kosten.

•

De bijstand wordt voor onbeperkte duur toegekend.

•

De bijstand wordt per maand betaald.

Vorm bijzondere bijstand •

Om niet.

Verplichtingen voor aanvrager bij toekenning van de bijstand (alleen bij periodieke bijstand) Wijzigingen die van invloed zijn op de bijstand moeten worden doorgegeven aan de gemeente.

HOOFDSTUK 6

INWERKINGTREDING

Deze beleidsregel treedt in werking de dag na publicatie onder gelijktijdige intrekking van het Handboek Bijzondere Bijstand Hollands Kroon 2017 en werkt terug tot 01 april 2019.

54