230627 Presentatie Brede Welvaart .pdf

Brede welvaartskader HK 27-6-2023

Historie Welvaart in historisch perspectief •

An inquiry into the nature and causes of the wealth of Nations, Adam Smith (1776);

•

Harvard A-B-C barometer (vanaf 1917), Review of Economic Statistics; (meten van economische condities van een land)

•

Grenzen aan de groei (1972), Club van Rome;

•

Human Development Report (1990), Verenigde Naties; ❑ (lang en gezond leven, toegang tot kennis, fatsoenlijke levensstandaard)

•

Sustainable Development Goals (2015), Verenigde Naties; ❑ 17 doelstellingen;

Bron: SDGimpact.nl

Definitie Centraal Bureau voor de Statistiek

Brede welvaart ‘hier en nu‘

•

Gaat over de kwaliteit van leven en van de omgeving waarin mensen leven. Dit betreft: ✓ Subjectief welzijn; ✓ Materiële welvaart; ✓ Gezondheid; ✓ Arbeid en vrije tijd; ✓ Wonen; ✓ Samenleving; ✓ Veiligheid; ✓ Milieu.

Brede welvaart ‘later‘ • Gaat om de sociale, economische, menselijke en natuurlijke hulpbronnen die volgende generaties nodig hebben om eenzelfde niveau van brede welvaart te kunnen bereiken als de huidige generatie.

Rentmeesterschap

Gaat ook over goed Rentmeesterschap

(ruimteclaims) “…ten tweede, willen we dat de keuzes van nu niet ten koste gaan van toekomstige generaties. Rentmeesterschap heet dat. We hebben de aarde in feite van onze kinderen en kleinkinderen te leen en willen die ook weer in goede staat overdragen. Bij beslissingen van nu zullen we telkens een denkbeeldige stoel voor toekomstige generaties aan onze vergadertafel moeten zetten, en ons de vraag moeten stellen: wat zouden zij van deze keuze vinden?”

Speech minister De Jonge bij de Planologielezing, 8 mei 2023

CBS-monitor • • •

Monitor sinds 2020 brede welvaart op regionaal (ook gemeentelijk) niveau; Op basis van 8 thema’s; 42 brede welvaartsindicatoren (selectie van SDI-indicatoren, VN).

✓ Subjectief welzijn ✓ Materiële welvaart ✓ Gezondheid ✓ Arbeid en vrije tijd ✓ Wonen ✓ Samenleving ✓ Veiligheid ✓ Milieu

Bron: cbs.nl

CBS-monitor ➢ Enkele brede welvaartscores Hollands Kroon ten opzichte van andere gemeenten:

Goede score: • Tevredenheid met het leven; • Tevredenheid met vrije tijd; • Fijnstofemissies. Minder dan gemiddeld: • Personen met 1 of meer langdurige ziekten of aandoeningen; • Ervaren gezondheid. Lage score: • Vertrouwen in instituties • Hoogopgeleide bevolking; • Broeikasgasemmissies per inwoner; • Afstand tot basisschool; • Afstand tot openbaar groen; • Natuur- en bosgebieden.

Bron: cbs.nl

Brede welvaart in Rijksbegroting •

De 3 planbureaus (PBL, CBS en SCP) werken aan een advies over verankering van brede welvaart in de begrotingssystematiek van het Rijk (2025);

•

Verzoek voor advies komt vanuit Tweede Kamer (en RvS en Algemene Rekenkamer):

Bron: SCP.nl

Brede welvaart in de regio

:

Bron: Elke Regio Telt! (maart 2023) Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur, Raad voor het Openbaar Bestuur, Raad voor Volksgezondheid en Samenleving;

Bron: rli.nl

Coalitieakkoord

Brede Welvaart: “Als gemeente willen we de dynamiek van grootschalige ontwikkelingen en investeringen in onze regio benutten als vliegwiel voor een brede welvaart in Hollands Kroon.”

“Tegelijkertijd starten we met het opzetten van het ‘Brede Welvaart Kader’. Een afwegingskader voor nieuwe initiatieven van grootschalige- en bedrijfsontwikkelingen op basis van de economische, sociale, ruimtelijke en duurzame meerwaarde voor korte en lange termijn.”

•

Rijk stimuleert regio’s/gemeenten om nu aan de slag te gaan met Brede Welvaart!

Hoe zijn we te werk gegaan?

:

• • • •

Maar: Er is geen vaste blauwdruk beschikbaar!!! Dus: iets opzetten/ experimenteren: ‘Inspiratiekader’; Wel: - meerdere ‘monitor’ varianten, maar nog geen uitvoeringsinstrumenten; Wel vaak dezelfde thema’s: CBS (8), CPB/PBL/SCP (8), PNH (10 ), Min. I&W (10), UU (11);

•

Stappen: 1) Uitgangspunt/werkwijze: uitvoeringsinstrument Min. I&W (Invulkaart)

Bron: rijksoverheid.nl

Hoe zijn we te werk gegaan?

:

2) Werksessie met organisatie & college: Wat is belangrijk voor Hollands Kroons: Selectie brede welvaartthema’s en vraagstukken? • Waarop van toepassing? • Hoe gaan we ermee werken? 3) Resultaat: concept-Inspiratiekader

DIT IS EEN VERTREKPUNT! - GEEN EINDSTATION

Vertrekpunt: Brede welvaartskader HK

:

Vertrekpunt: Brede welvaartskader HK

:

Van toepassing op - ontwikkelingen met impact (bijvoorbeeld) • • • • •

Uitgifte gronden; Planologische procedures bedrijfsinitiatieven; Arbeidsmigratie; Woningbouw; Projecten met milieugevolgen, zoals projecten voor energietransitie.

Toepassing

:

In te zetten als: • Afwegingsinstrument; (geen monitor);

Bij: • Ontwikkelingen en initiatieven met impact; Hoe: • Ambtenaar beoordeelt een ontwikkeling/initiatief aan de hand van inspiratiekader: -

-

Aan welke brede welvaartsthema’s (max. 3) levert de ontwikkeling/ initiatief een positieve bijdrage, nu en later? (beargumenteren); Op welke brede welvaartskenmerken (max. 3) heeft de ontwikkeling/initiatief een negatieve impact, nu en later?; (leg uit); Hoe kan deze negatieve impact worden beperkt?; Afweging op basis van positieve/negatieve impact en advies richting college. Daarna: jaarlijks EVALUEREN en zo nodig bijstellen

Inspiratiekader Hoe afwegen? • Hangt af van de casus: ontwikkeling/initiatief; • Is vaak een politieke keuze; • Blijft lastig.

Wat is de winst van toepassen Inspiratiekader? • Wro gaat uit van 'ruimtelijke relevantie'; • Bouwt je besluit beter op; integrale onderbouwing; • De relevante aspecten komen op tafel. • •

Sommige ontwikkelingen worden aan de gemeente ‘opgelegd’ vanuit Rijk/provincie; Inspiratiekader kan dan helpen bij bepalen van de impact – en bij de vraag: What’s in it for us?

Voorbeeldcasus

:

(dit is een voorbeeld – fictieve casus) •

Een ondernemer heeft het initiatief genomen voor het realiseren van een grootschalige arbeidsmigrantenhuisvestingslocatie in de Wieringermeer;

•

Op deze locatie moet plek komen voor 100 bedden in diverse samenstelling.

•

Voor mensen die alleen hier naartoe komen, of als koppel.

•

Er wordt gebruik gemaakt van een vrijkomende agrarische locatie, maar er zal grootschalig bijgebouwd moeten worden.

•

Idee is om een locatie te realiseren waar verblijf en recreëren voor de gebruikers samengaan.

Voorbeeldcasus nu

Wat betekent dit voor:

Positieve bijdrage nu

Negatief effect nu

 Kans voor goede, veilige huisvesting voor arbeidsmigranten.

 Bij slecht beheer en slechte landschappelijke inpassing, grote impact op omgeving.

 Arbeidsmigranten leveren bijdrage aan behoud van de bestaande economie.

 Deze locatie is slecht bereikbaar met openbaar vervoer; alleen mogelijkheden met eigen vervoer.

Voorbeeldcasus Later

Wat betekent dit voor:

Positieve bijdrage later

Negatief effect later

 Aanvulling op de arbeidsmarkt, ook in het kader van vergrijzing

 Grotere druk op (schaarse) zorgvoorzieningen (nu en later).

 Mogelijkheid tot het vitaal houden van onze kernen doordat er meer inwoners zijn.  Kans voor biodiversiteit, een stepping stone of groene oase in Wieringermeer

 Door arbeidsmigranten ver buiten de kernen te plaatsen is er minder sprake van integratie. Dit heeft daarnaast impact op bereikbaarheid en veiligheid.

Vervolg

•

Gelijktijdige participatie met de omgevingsvisie;

•

Inspiratiekader verder uitwerken en toepassen bij initiatieven/ontwikkelingen;

•

Ervaringen meenemen in besluitvorming omgevingsvisie.

Geraadpleegde bronnen Bronnen: • An inquiry into the nature and causes of the wealth of Nations, Adam Smith (1776); • Harvard A-B-C barometer (vanaf 1917), Review of Economic Statistics; • Grenzen aan de groei (1972), Club van Rome; • Human Development Report (1990), Verenigde Naties; • Sustainable Development Goals (2015), Verenigde Naties; • Monitor Brede Welvaart & Sustainable Development Goals 2022 (cbs.nl); • Verankering van brede welvaart in de begrotingssystematiek (cpb.nl); • Brede welvaart in Nederlandse gemeenten: het belang van regionale samenhang (pbl.nl) • Elke regio telt! | Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (rli.nl); • Denkkader Brede Welvaart IenW | Brochure | Rijksoverheid.nl; • Over de BWI - Brede Welvaartsindicator - Universiteit Utrecht (uu.nl)

• De lange geschiedenis van het meten van welvaart – ESB • • •

Vervolgstappen voor integrale welvaartsmeting – ESB; 'Brede welvaart' in de regio verdient meer aandacht – ESB; Speech minister De Jonge bij de Planologielezing | Toespraak | Rijksoverheid.nl

Dank voor uw aandacht erikrenkema@hollandskroon.nl