2.9 Schaduwberekening
Tekst van het document
BIJLAGE 9 – Analyse schaduwwerking zonnepaneleninstallatie Berekening effect schaduwwerking voor zonnepaneleninstallatie Middenweg 79, Breezand, bestaande uit 20 zonnepanelen (gemiddeld 350 Wp per paneel) Totaal vermogen: 7,0 kWp Oriëntatie: zuidwest 1. Zonnepaneleninstallatie De woning aan Middenweg 79 te Breezand beschikt over een zonnepaneleninstallatie bestaande uit 20 panelen. 20 × 350 = 7000 Wp = 7,0 kWp De vermogenswaarde van 350 Wp per paneel betreft een realistische gemiddelde aanname. Binnen de installatie zijn zowel nieuwere als oudere panelen aanwezig, waardoor het werkelijke paneelvermogen in de praktijk kan variëren. De gehanteerde waarde wordt daarom beschouwd als een representatief gemiddelde voor de totale installatie. 2. Wijze van berekening De elektriciteitsproductie van een zonnepaneleninstallatie varieert sterk gedurende het jaar en is afhankelijk van onder meer de zonnestand, daglengte, weersomstandigheden en de oriëntatie van de panelen. Hierbij zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: • In de maanden maart en september bedraagt de gemiddelde maandopbrengst circa 9% tot 10% van de jaarlijkse opbrengst per maand. • In de maanden mei tot en met juli bedraagt de gemiddelde maandopbrengst circa 13% van de jaarlijkse opbrengst per maand. • In de maand december bedraagt de gemiddelde maandopbrengst circa 2% van de jaarlijkse opbrengst.
De opbrengst in de zomermaanden ligt daarmee circa 23% hoger dan in maart en september. Dit wordt als volgt berekend: 13 − 10 13 × 100% ≈ 23% Daarnaast ligt in maart en september de piekproductie van zonnepanelen doorgaans rond 16:00 uur, als gevolg van verschillen in zonnestand en daglengte ten opzichte van de zomermaanden.
De zonnepanelen zijn georiënteerd op het zuidwesten. Op 21 juni (rond de langste dag van het jaar) bedraagt de gemiddelde elektriciteitsopbrengst rond 16:00 uur circa 2,2 kWp. In de maanden maart en september ligt de opbrengst gemiddeld ongeveer 23% lager als gevolg van de lagere zonnestand en kortere daglengte. De verwachte opbrengst bedraagt dan circa: 2,2 × (1 − 0,23) = 1,7 kWp De verwachte piekopbrengst rond 16:00 uur in maart en september komt daarmee uit op ongeveer 1,7 kWp. In de maand december is de opbrengst aanzienlijk lager als gevolg van de korte daglengte en lage zonnestand. Ten opzichte van de zomermaanden bedraagt de opbrengst in december gemiddeld circa 2% van de jaaropbrengst, terwijl dit in de zomermaanden circa 13% per maand bedraagt. Dit komt overeen met een relatieve afname van: 13 − 2 13 × 100% ≈ 84,6% De opbrengst in december ligt daarmee circa 85% lager dan in de zomermaanden. Uitgaande van een referentie-opbrengst van 4,4 kWp rond 16:00 uur op 21 juni, bedraagt de verwachte opbrengst in december: 2,2 × (1 − 0,85) = 0,33 kWp De verwachte elektriciteitsopbrengst rond 16:00 uur in december komt daarmee uit op circa 0,33 kWp. 3. Totale afname van de jaarlijkse energieopbrengst De zonnepanelen zijn georiënteerd op het zuidwesten. Bij een dergelijke oriëntatie verschuift de productiecurve richting de middag- en namiddaguren.
In maart en september vindt daardoor een relatief groot deel van de dagopbrengst plaats tussen circa 15:00 en 18:00 uur.
Voor de berekening van het schaduweffect is aangenomen dat de periode tussen 16:00 en 18:00 uur gemiddeld circa 15% van de totale dagopbrengst vertegenwoordigt. Deze aanname is gebaseerd op: • | de zuidwestelijke oriëntatie van de panelen; • | gangbare PV-productiecurves voor voorjaar en najaar; • | de lagere zonnestand in maart en september; • | de spreiding van de elektriciteitsproductie over de middag- en namiddaguren. De gehanteerde 15% betreft daarmee een realistische en conservatieve benadering voor de bepaling van het jaarlijkse energieverlies. Rekenkundig betekent dit: • | maart en september samen: circa 19% van de jaaropbrengst; • | daarvan vindt circa 15% plaats tussen 16:00 en 18:00 uur; • | daarvan valt circa 50% weg door schaduwwerking. De berekening luidt als volgt: 7000 | × 0,19 × 0,15 × 0,50 = 99,75 kWh/jaar Het geschatte opbrengstverlies in maart en september bedraagt daarmee circa 100 kWh per jaar. Voor december is eveneens gewerkt met een tijdsgewogen benadering van de dagopbrengst. In deze maand staat de zon laag en is de totale productie beperkt. Bovendien vindt een relatief groot deel van de elektriciteitsopwek plaats rond het midden van de dag. Bij zuidwest-georiënteerde zonnepanelen ligt het zwaartepunt van de productie in december tussen circa 11:00 en 15:00 uur.
Voor de berekening van het schaduweffect zijn daarom twee tijdsvensters onderscheiden: • | rond 12:00 uur → circa 25% van de dagopbrengst; • | rond 15:00 uur → circa 20% van de dagopbrengst. Deze percentages zijn gebaseerd op gangbare PV-productiecurves voor wintermaanden en een zuidwestelijke oriëntatie van zonnepanelen. De schaduwwerking bedraagt daarbij: • | rond 12:00 uur: circa 10% van de panelen; • | rond 15:00 uur: circa 50% van de panelen. De maandopbrengst in december bedraagt circa 2% van de jaaropbrengst: 7000 | × 0,02 = 140 kWh/maand De verliesberekening is vervolgens als volgt uitgevoerd. Verlies rond 12:00 uur 140 | × 0,25 × 0,10 = 3,5 kWh Verlies rond 15:00 uur 140 × 0,20 × 0,50 = 14 kWh Totaal verlies december 3,5 + 14 = 17,5 kWh Het geschatte verlies in december bedraagt daarmee afgerond circa 18 kWh per jaar. Totale jaarlijkse afname De totale jaarlijkse afname van de energieopbrengst bedraagt: 100 + 18 = 118 kWh/jaar Het percentageverlies ten opzichte van de totale jaaropbrengst bedraagt: 118 7000 × 100% = 𝟏, 𝟕% Hieruit volgt dat de totale afname van de jaarlijkse energieopbrengst als gevolg van schaduwwerking door de nieuwe woning circa 18 kWh per jaar bedraagt, hetgeen overeenkomt met circa 1,7% van de totale jaaropbrengst. De invloed op de energieprestatie van de zonnepaneleninstallatie wordt daarmee als beperkt en niet significant beoordeeld.
Maart 9.00 uur Maart 12.00 uur Maart 15.00 uur Maart 18.00 uur
Juni 9.00 uur Juni 12.00 uur Juni 15.00 uur Juni 18.00 uur Juni 20.00 uur
September 9.00 uur September 12.00 uur September 15.00 uur September 18.00 uur
December 9.00 uur December 12.00 uur December 15.00 uur December 16.00 uur