CConstaterende datHollandsKroon
Koppel je AI →
Document · PDF

1. Regionale Strategie Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031

Raad 19 november 2026, gemeente HollandsKroonBij agendapunt: Raadsvoorstel Regionale klimaatadaptatiestrategie14.415 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

In deze plannen zijn kwetsbare groepen, kwetsbare plekken en benodigde acties in beeld gebracht. We maken een koppeling tussen klimaatadaptatie en andere ontwikkelingen, zoals vervangingsopgaven en maatschappelijke opgaven waaronder de energietransitie en circulariteit. Dit doen we door de klimaatopgaven in beeld te hebben en deze actief te koppelen aan de andere ruimtelijke opgaven in onze regio. Als regio houden we hierbij vast aan onze regionale focus: we werken aan opgaven met een regionale schaal, omvang en/of regionale overeenkomstigheid. Hieruit volgt een uitwerking op lokaal schaalniveau door gemeenten. We werken samen Het aanpassen van de ruimte aan klimaatverandering is een gezamenlijke opgave van overheden, bewoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Aangezien meer dan de helft van de gebouwde omgeving in handen is van particulieren en private partijen ligt het voor de hand om klimaatadaptatie samen op te pakken. Daarnaast hebben andere partijen kennis, middelen en bevoegdheden die kunnen worden ingezet om Kop van Noord-Holland klimaatbestendiger te maken. Er is goede afstemming nodig om de samenwerking tussen de verschillende partijen goed vorm te geven, hier gaan we de komende jaren mee aan de slag. Dit is gezien in de samenwerking tussen het waterschap en agrariërs in de regio.

Naar aanleiding van de clusterbuien in 2021 zijn gesprekken gevoerd tussen het waterschap en agrariërs om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn van een samenwerking om trekker pompen in te zetten bij extreme weersomstandigheden. We houden elkaar op de hoogte van ontwikkelingen en acties op het gebied van klimaatadaptatie, wisselen informatie uit en trekken samen op om de Kop van Noord-Holland klimaatadaptief in te richten. We zijn bijvoorbeeld betrokken bij de bovenregionale stresstest en de dialogen hierover die door de Provincie Noord-Holland worden georganiseerd. Bestaande kaders We stellen duidelijk e kaders op voor activiteiten van anderen en zorgen dat deze actueel blijven en geborgd zijn. Zo formuleren we eisen hoe op een klimaatbestendige manier moet worden ontwikkeld. We sluiten daarbij aan op landelijke en provinciale richtlijnen en borgen deze lokaal. Zo is de Kop van Noord-Holland aangesloten bij het bestaande Basisveiligheidsniveau voor klimaatbestendige nieuwbouw 3.0 MRA (Metropoolregio Amsterdam). Deze stelt eisen aan nieuwbouw om klimaatrobuust te bouwen. We stimuleren We stimuleren anderen om zich bewust te zijn van de klimaatrisico’s en zelfredzaam te zijn op het moment dat extreme weersomstandigheden optreden.

We doen dit bijvoorbeeld door aan te sporen tot actie, informatie te delen, mee te denken, mee te betalen of advies te geven bij initiatieven die bijdragen aan het gestelde doel. Zo zijn er tijdens de risicodialogen veel voorbeelden genoemd, zoals inzetten op gerichte risicocommunicatie voor bewustwording en zelfredzaamheid over wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen. Dit kan onder andere via gemeentelijke kanalen of door het ontwikkelen van flyers, FAQ’s, en webpagina’s over het handelingsperspectief bij klimaatrisico’s. Sweco | Regionale Strategie Klimaatadaptatie Kop van Noord-HollandFout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document. Fout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document., 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 25/38 Niet iedereen wordt even hard geraakt door klimaatverandering. Kwetsbare inwoners zoals ouderen, kinderen, bewoners van een zorginstelling of mensen met een lager inkomen en arbeidsmigranten worden vaak harder getroffen door klimaatextremen. We hebben daarom extra aandacht voor de kwetsbaren in onze samenleving en zetten in op inclusieve klimaatadaptatie. Niet iedereen beschikt over de middelen of het netwerk om adequaat te handelen . Heldere communicatie, participatie van bewoners en samenwerking tussen overheden en maatschappelijke partners zijn hierbij nodig.

Door inclusiviteit te integreren in de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van klimaatmaatregelen wordt de veerkracht van de samenleving als geheel versterkt. 4.2.2 We werken volgens de adaptatiepiramide Om brede veiligheid, gezondheid en een aantrekkelijke leefomgeving in de Kop van Noord-Holland te waarborgen, is het belangrijk om de aanpak te verbreden ten opzichte van de eerste DPRA-cyclus. We passen daarom de adaptatiepiramide toe. Deze bestaat uit drie lagen: het natuurlijk systeem, technische maatregelen en handelen bij extremen. In de 1e DPRA-cyclus lag de focus hoofdzakelijk op technische oplossingsrichtingen en de implementatie daarvan in de gemeentelijke organisatie. Binnen de 2e DPRA- cyclus bekijken we oplossingsrichtingen in alle lagen van de adaptatiepiramide met een aanvullende focus op het natuurlijk systeem en op het gebied van handelen bij extremen. Dit sluit aan op de strategie van de Rijksoverheid, die steeds meer inzet op rekening houden met water en bodem bij ontwikkelingen en het vergroten van de maatschappelijke weerbaarheid in crisissituaties. Figuur 3 klimaatadaptatiepiramide (bron: Stichting CAS) De adaptatiepiramide is opgebouwd uit drie lagen: • Natuurlijk systeem benutten De onderste laag van de piramide is gericht op het duurzaam benutten van en meebewegen met het natuurlijke systeem.

Een gezond en veerkrachtig natuurlijk systeem vormt de basis van de adaptatiepiramide. Het is daarom belangrijk om dit systeem te benutten en te versterken, waarbij de sponswerking van het landschap een grote rol speelt. Er wordt hierbij rekening gehouden met water en bodem; niet alles kan meer op elke plek en de ruimtelijke ordening heeft hier een rol te vervullen. Het natuurlijke systeem in Kop van Noord-Holland is beschreven in paragraaf 1.5. Maatregelen die gebruik maken van het natuurlijke systeem vergroten de weerbaarheid van het gebied tegen de gevolgen van klimaatverandering. Zulke maatregelen zijn vaak breed en veranderlijk van aard en helpen om het gebied beter voor te bereiden op de toekomst. • Technische maatregelen treffen Het natuurlijke systeem kan niet alle klimaatextremen opvangen. Daarom zijn ook technische maatregelen nodig. Hieronder vallen maakbare oplossingen, zoals aanpassingen aan de inrichting van de buitenruimte. De doelen in deze laag grijpen in op de ruimtelij ke inrichting (om voldoende

Sweco | Regionale Strategie Klimaatadaptatie Kop van Noord-HollandFout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document. Fout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document., 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 26/38 water te kunnen bergen, en hitte - en droogtebestendigheid te bevorderen). Ze zorgen ervoor dat bestaande functies in een gebied kunnen blijven werken. • Handelen bij extremen De bovenste laag van de piramide richt zich op gedrag en dan specifiek op het handelen bij extreme weersomstandigheden. De kans op het optreden van weersextremen neemt toe. Dit vraagt om beter voorbereid te zijn om op deze extremen te kunnen reageren, en om restrisico’s te accepteren. In deze laag zijn doelen gerich t op het handelen in crisissituaties, acceptatie van restrisico’s, zelfredzaamheid van bewoners en bedrijven, en snel herstel. De doelen grijpen in op gedrag en maatschappij, en sluiten daarmee aan bij de ambitie van DPRA om meer in te zetten op bewustwording, acceptatie en calamiteitenzorg. Per klimaatthema geven we aan hoe we ons voorbereiden op extreme weersomstandigheden. Vervolgens beschrijven we de ambities en geven we aan hoe we deze willen behalen door in te zetten op alle drie de lagen van de piramide.

4.3 | Ambities en strategie per klimaatthema 4.3.1 | Wateroverlast We voeren uit We zetten in op een beschermingsniveau voor de bestaande omgeving waarbij korte hevige | neerslag (70 mm in één | uur, kans 1:100 jaar) niet tot schade zal leiden, en langdurige neerslag | (200 mm in 48 uur, kans 1:300-1000 | jaar) | niet zorgt voor | ontwrichting in de maatschappij. | Dit betekent dat de netwerken bereikbaar blijven, de vitale functies blijven functioneren en de inwoners zich bewust zijn van die risico’s en weten wat ze tijdens en na een extreme situatie kunnen doen. Om dat te bereiken zijn er aanpassingen nodig in de Kop van Noord-Holland. We zetten met deze strategie in op het oplossen van knelpunten en stap voor stap aanpassen van de leefomgeving. Niet elke plek is bestand tegen deze hevige en langdurige neerslag. Sommige gebouwen liggen bijvoorbeeld laag, of de openbare ruimte is daar nog niet ingericht op zulke extreme neerslag. Daarnaast kunnen er altijd buien vallen die nog | zwaarder zijn dan waar we op ontwerpen. Met deze norm accepteren we dat een gebouw gemiddeld eens in de | 100 jaar wateroverlast kan krijgen. Het is daarom extra belangrijk dat de maatschappij weerbaar is. Dit betekent dat men zich bewust is van de risico’s en weet wat ze kunnen doen in een noodsituatie.

We werken samen We willen dat bij een bui van | 70 mm in één uur hoofdontsluitingswegen, provinciale routes en routes voor hulpdiensten begaanbaar blijven. Daarnaast willen we dat gebieden, kernen en | vitale functies bereikbaar blijven en vitale en kwetsbare infrastructuur blijft functioneren. | Dit kunnen we als regio niet alleen. Daarom is samenwerking met de netbeheerders, wegbeheerders en hulpdiensten | nodig om dit uit te werken. Ook is versterking van de samenwerking met agrariërs van belang, over de inzet van pompen en materieel bij clusterbuien. Daarnaast is het van belang samenwerking met de provincie te zoeken | over wateroverlast en de gevolgen daarvan voor | vitale infrastructuur, zodat de maatregelen hiervoor regionaal op elkaar aansluiten. | Zo wordt door de provincie gewerkt aan bovenregionale stresstesten met bijbehorende uitvoeringsagenda. Dit kan gevolgen hebben voor (activiteiten in) onze regio. Bestaande kaders Voor nieuwbouw zijn de provinciale eisen uit Artikel 6.75 van de Provinciale Omgevingsverordening | van toepassing. Een bui van 70 mm in één uur leidt niet tot overlast en schade aan woningen en vitale en kwetsbare objecten blijven functioneren bij een bui van 90 mm in één uur, zoals afgesproken in het Convenant Toekomstbestendig Bouwen 2.0. Daarnaast houden we bij nieuwbouw zoveel mogelijk rekening met de gevolgen van een bui van 200 mm in 48 uur.

| Bij herinrichting van de openbare ruimte passen we eisen toe over het voorkomen van wateroverlast. Ook met woningcorporaties worden afspraken gemaakt, bijvoorbeeld over afkoppelen. We stimuleren We vergroten het bewustzijn over wateroverlast en de maatschappelijke weerbaarheid van bewoners en bedrijven bij hevige neerslag. | Bewoners kunnen zelf helpen door regenwater zoveel mogelijk op eigen terrein vast te houden, bijvoorbeeld door te vergroenen en minder verharding aan te brengen. Dit helpt niet alleen om wateroverlast bij de eigen woning te verminderen, maar ontlast ook he | t riool en de openbare ruimte. Zo draagt iedere bewoner bij aan een beter beschermde en leefbare buurt, ook bij extreme regen. Sweco | Regionale Strategie Klimaatadaptatie Kop van Noord-HollandFout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document. Fout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document., 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 | 27/38 Sweco | Regionale Strategie Klimaatadaptatie Kop van Noord-HollandFout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document.

Fout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document., 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 28/38 Ambitie Strategie We zetten in op een beschermingsniveau voor de bestaande omgeving waarbij korte hevige én bij hevige neerslag (70 mm in één uur kans 1:100 KNMI’23 2100H en 200 mm per 48 uur, kans 1:100 jaar) niet tot schade leiden. • Kernen en vitale functies blijven bereikbaar. • Provinciale wegen en hoofdontsluitingswegen blijven toegankelijk. • Het risicobewustzijn en maatschappelijke weerbaarheid van inwoners en bedrijven wordt vergroot, zodat zij weten wat de risico’s zijn, hoe schade beperkt kan worden en hoe ze kunnen herstellen. Schade aan vitale objecten van regionaal belang wordt voorkomen. • Schade aan bebouwing wordt beperkt (afweging op basis van doelmatigheid, waarbij kosten en afname van schade worden afgewogen). • Schade aan hoogwaardige landbouw wordt beperkt (lokale afweging). Natuurlijke systeem • We passen bij voorkeur natuurlijke oplossingen toe om wateroverlast tegen te gaan. Lokale laagtes, groen en oppervlaktewater zetten we in voor waterberging. Technische systeem: • We zorgen voor begaanbaarheid van wegen door alternatieve routes beschikbaar te maken en fysieke maatregelen te treffen om begaanbaarheid te garanderen. Hoofdwegen blijven begaanbaar wanneer er een waterdiepte van maximaal 20 cm op de rijbaan staat2.

Hoofdontsluitingswegen hebben genoeg afvoercapaciteit met eigen afwateringssysteem en waterbergend vermogen. Wegprofielen zijn zo ontworpen dat ze wateroverlast tegengaan. Crisisbeheersing • Calamiteitenplannen garanderen dat de gehele regio fysiek bereikbaar blijft na hevige kortdurende neerslag. • We vergroten de bewustwording en zelfredzaamheid van inwoners en bedrijven. Sociale kwetsbaarheid • We vergroten de maatschappelijke weerbaarheid. We zorgen dat inwoners en bedrijven zich bewust zijn van het risico op wateroverlast en wat zij zelf kunnen doen wanneer het harder regent dan waar we ons op hebben voorbereid. Een langdurige neerslaggebeurtenis van 200mm in 48 uur zorgt niet voor ontwrichting van de maatschappij.3 Natuurlijke systeem • Geen aanvullende principes Technische maatregelen • Bij nieuwbouw en herontwikkeling wordt zo gebouwd dat geen schade aan gebouwen tot een waterdiepte van 20 cm optreedt2. • Vitale infrastructuur blijft zoveel mogelijk functioneren tot een waterdiepte van 50 cm2. Eigenaren van vitale en kwetsbare infrastructuur zijn bewust van een mogelijk overstromingsrisico en nemen technische maatregelen om een risico op overstroming tot 50 cm te mitigeren.

2 Basisveiligheidsniveau-Klimaatbestendige-nieuwbouw-3.0.pdf 3 Lokaal beleid kan afwijken Sweco | Regionale Strategie Klimaatadaptatie Kop van Noord-HollandFout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document. Fout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document., 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 29/38 Crisisbeheersing • Er is een calamiteitenplan beschikbaar voor wateroverlast met aandacht voor zelfredzaamheid, bereikbaarheid en evacuatie van kwetsbare inwoners. • Calamiteitenplannen voor vitale & kwetsbare infrastructuur waarborgen dat keteneffecten in het geval van uitval zo veel mogelijk worden beperkt. • Spoedig herstel vindt plaats na langdurige wateroverlast. Sociale weerbaarheid • Inwoners en bedrijven zijn zich bewust van het risico van langdurige wateroverlast. We zorgen dat inwoners en bedrijven zich bewust zijn van de risico’s en wat zij zelf kunnen doen. Nieuwbouw leggen we klimaatadaptief aan. We passen de eisen uit het onderdeel klimaat uit het Convenant Toekomstbestendig Bouwen 2.0 toe. • Woningen hebben geen schade bij een bui van 70 mm in één uur. • Vitale en kwetsbare infrastructuur en objecten blijven functioneren bij een bui met een herhalingstijd van eens per 250 jaar (90 mm in één uur). • We houden rekening met de gevolgen van langdurige neerslag, een bui van 200 mm in 48 uur).

Natuurlijk systeem: • Bij de locatiekeuze en indeling van een woningbouwlocatie houden we rekening met de natuurlijke kenmerken van het water- en bodemsysteem, zoals laagtes, bodemopbouw en bodemdoorlatendheid. Bij voorkeur worden groen-blauwe maatregelen toegepast. Rekening houden met de natuurlijke kenmerken van het water- en bodemsysteem betekent niet dat (woning)bouwontwikkelingen op bepaalde locaties worden uitgesloten, ook niet in polders. Sweco | Regionale Strategie Klimaatadaptatie Kop van Noord-HollandFout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document. Fout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document., 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 30/38 4.3.2 Hitte We voeren uit In de buitenruimte treedt hittestress met name op locaties met veel verharding op, zoals pleinen en in de centra. Meer schaduw en groene oppervlaktes (plantsoenen, verticaal groen, groene daken) dragen bij aan het verkoelen van gebouwen en openbare ruimte. We streven ernaar dat iedere inwoner binnen 300 meter van hun woning toegang heeft tot een koele buitenruimte. De ambitie is een integrale vergroening, met minimaal 30% boomkroonbedekking en schaduw op openbare verblijfsplekken en langs langzaamverkeersroutes. Bij voorkeur sluit deze vergroening aan op de bestaande groenstructuur om een prettige openbare buitenruimte als verblijfsruimte te creëren met meerwaarde voor de inwoners.

Hiermee borgen we comfort en gebruikskwaliteit van de openbare ruimte, ook tijdens extreme hitte. Bij de aanpak van hittestress ligt de prioriteit bij kwetsbare groepen, zoals jonge kinderen, ouderen , (licht) verstandelijk beperkten en chronisch zieken, dak - en thuislozen, evenementenbezoekers, sporters en werknemers, recreanten en anderstaligen (in de lokale hitteplannen is dit nader toegelicht). Verkoelende maatregelen worden primair ingezet op plekken waar deze groepen samenkomen. De samenwerking tussen het fysieke en sociale domein heeft hierbij een duidelijke meerwaarde. Er wordt al ingezet op ontmoetingsplekken, een gezonde leefomgeving en het versterken van sociale netwerken. Door deze opgaven te verbinden met fysieke hittemaatregelen kunnen sociale en ruimtelijke doelstellingen gelijktijdig worden gerealiseerd. De openbare ruimte draagt daarmee bij aan gezondheid en klimaatbestendigheid. Zo werken we integraal samen aan een gezonde leefomgeving voor de inwoners van de Kop van Noord-Holland. Daarnaast blijft water bij hoge temperaturen gezond en veilig. Drinkwater moet voor iedereen betrouwbaar zijn en het gebied beschikt over veilige zwemlocaties voor verkoeling. We werken samen Bij de aanpak van hittestress is aandacht voor zowel de buiten- als de binnenruimte noodzakelijk.

Omdat gemeenten doorgaans geen beheerder zijn van de binnenruimte, zoekt de gemeente actief de samenwerking met vastgoedeigenaren en -beheerders om hittestres s te beperken. Zo worden woningcorporaties betrokken via prestatieafspraken op basis van de Woningwet (2015) over het verbeteren van hittebestendigheid in woningen en wooncomplexen. Ook andere gebouweigenaren zoals die van zorginstellingen worden betrokken om maatregelen in de binnenruimte te stimuleren. Gemeentelijke hitteplannen spelen een belangrijke rol in het organiseren van samenwerking rond hitte. In deze plannen staat niet alleen beschreven welke maatregelen tijdens perioden van extreme hitte worden genomen, maar vooral hoe partners elkaar tijdig w eten te vinden. Gemeenten werken hierin samen met organisaties zoals de GGD, zorg - en welzijnsinstellingen, woningcorporaties, vrijwilligersnetwerken en andere lokale partners. Door deze bestaande samenwerkingsstructuren te benutten en te versterken, kunne n kwetsbare groepen sneller worden bereikt en kan ondersteuning beter worden afgestemd. De hitteplannen vormen daarmee een belangrijk instrument om de gezamenlijke aanpak van hitte structureel te borgen. Daarnaast is bewustwording over hitte erg belangrijk.

Ook hiervoor werken we samen met maatschappelijke organisaties zoals de GGD, om gerichte invulling te geven aan communicatie en ondersteuning voor kwetsbare groepen. Inwonersbetrokkenheid is een belangrijk onderdeel in de aanpak van hittestress. Bewoners ervaren hitte direct in hun leefomgeving en beschikken vaak over waardevolle lokale kennis over knelpunten en kansen. Door inwoners actief te betrekken via participatie of initiatieven ontstaat meer draagvlak en kunnen maatregelen beter worden afgestemd op de praktijk. Ook in het landelijk gebied heeft hitte effect. Het open polderlandschap van de Kop van Noord-Holland kent weinig natuurlijke schaduw, wat ook vee tijdens hitteperioden extra kwetsbaar maakt. Bestaande kaders Voor nieuwbouw zijn de eisen uit het Convenant Toekomstbestendig Bouwen 2.0 van toepassing. We stellen eisen aan het schaduwoppervlak, voldoende koele verblijfsplekken op loopafstand, de binnentemperatuur en bestendigheid van vitale en kwetsbare functies tegen hitte. De bestaande bouw verbeteren we via de prestatieafspraken voor huurwoningen. Sweco | Regionale Strategie Klimaatadaptatie Kop van Noord-HollandFout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document.

Fout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document., 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 31/38 We stimuleren Bewustwording en gedrag spelen een grote rol bij de aanpassing aan een heter klimaat. We zetten in op bewustwording van bewoners en bezoekers die weten hoe zij zich kunnen beschermen tegen de hitte. Lokale hitteplannen worden opgesteld en uitgevoerd, waarin afspraken staan hoe te handelen tijdens een hittegolf en wie kwetsbare groepen zijn. Sweco | Regionale Strategie Klimaatadaptatie Kop van Noord-HollandFout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document. Fout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document., 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 32/38 Ambitie Strategie We streven naar een hittebestendige leefomgeving. Bij een zomerse dag van 32°C zonder wind (kans 1:1000 zomerdagen) en bij langdurige hitte streven we naar: • Het voorkomen van vermijdbare gezondheidsschade en oversterfte door hitte, met specifieke aandacht voor kwetsbare groepen. • Een koele en leefbare openbare ruimte. Er is minimaal 30% boomkroonbedekking en schaduw op openbare verblijfsplekken in stedelijke gebieden en dorpen. Er zijn schaduwrijke en koele routes naar deze verblijfsplekken, met ten minste 30% schaduw op langzaamverkeersroutes (lopen en fietsen). • Waar mogelijk een koeler binnenklimaat voor mens en dier (verduurzaming woningen en stallen).

• Bewuste inwoners en recreanten, die weten hoe zij zich kunnen beschermen tegen hitte en hittestress, met gerichte communicatie en ondersteuning voor kwetsbare groepen. • Gezond en veilig drinkwater voor alle inwoners, waarbij drinkwaterleidingen niet opwarmen tot boven 25°C. • Veilige zwemlocaties. • Vergroten bewustzijn over hittestress bij vee en huisdieren. • Vitale en kwetsbare infrastructuur blijft functioneren bij hitte. Natuurlijke systeem • We passen bij voorkeur groene maatregelen als onderdeel van een samenhangende groenstructuur toe om meer schaduw te creëren. Deze groenstructuren bieden niet alleen verkoeling, maar worden ingericht als bereikbaar en prettige verblijfsruimte dat meerwaarde biedt aan inwoners. Technische maatregelen • Waar nodig creëren we schaduw. We streven naar het behalen van de 3-30-300 regel en een minimum van 30% boomkroonbedekking en schaduw op openbare verblijfsplekken en op langzaamverkeersroutes (lopen en fietsen). • Realiseren, bij voorkeur in samenhang met de lokale hitteplannen, van koele binnenruimtes waar inwoners en kwetsbare groepen naartoe kunnen gaan voor verkoeling. Crisisbeheersing • Er wordt gewerkt aan lokale hitteplannen waarin afspraken staan hoe te handelen tijdens een hittegolf. Er wordt extra aandacht besteed aan kwetsbare groepen en aan dierwelzijn.

• We versterken de samenwerking met dierwelzijnsorganisaties op het gebied van communicatie en bewustwording met betrekking tot hittestress bij vee en huisdieren. • We zetten in op bewustwording en aanpassen van gedrag tijdens een hittegolf. Dit doen we in samenwerking met zorg-, welzijns- en maatschappelijke netwerken die met deze groepen werken, zodat we hen beter kunnen bereiken. • Extra aandacht voor kwetsbare groepen in de samenleving, door samenwerking met netwerken en organisaties die met deze groepen werken. Nieuwbouw leggen we klimaatadaptief aan. We passen de eisen uit het onderdeel klimaat van het Convenant Toekomstbestendig Bouwen 2.0 toe. • Minimaal 30% schaduw op buurtniveau en minimaal 40% schaduw voor verblijfsplekken en gebieden waar langzaam verkeer zich verplaatst • Maximaal 300 meter afstand tot koele verblijfsplek • Koeling van gebouwen leidt niet tot opwarming van directe omgeving • Vitale en kwetsbare functies en groenvoorzieningen zijn bestand tegen hitte Natuurlijk systeem: • We benutten, waar mogelijk, de bestaande groen-blauwe structuren voor het creëren van koele plekken en schaduw en breiden deze uit als dat nodig is. Technische maatregelen: • We beperken de hoeveelheid verharding en harde materialen tot een minimum. We passen in de openbare ruimte zo veel mogelijk groen toe, in plaats van verharding.

• We voegen verkoelende en schaduw gevende structuren toe aan de leefomgeving. Sweco | Regionale Strategie Klimaatadaptatie Kop van Noord-HollandFout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document. Fout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document., 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 33/38 4.3.3 Overstromingen We voeren uit en werken samen Om de risico’s van ove rstromingen te beperken, werkt regio de Kop van Noord -Holland samen met HHNK aan meerlaagsveiligheid . Het concept van meerlaagsveiligheid is goed te relateren aan de adaptatiepiramide: 0. Bewustwording (zie: we stimuleren). 1. Preventie: Voorkomen dat een overstroming plaatsvindt. Het HHNK heeft hierin de voornaamste taak door de dijken te laten voldoen aan de veiligheidsnormen. In het binnendijkse gebied is de kans dat een overstroming optreedt minimaal, maar de gevolgen van een overstroming zijn desastreus. In sommige gebieden in de Kop van Noord-Holland kunnen overstromingsdiepten van twee tot vijf meter optreden nadat een waterkering bezwijkt. 2. Ruimtelijke inrichting (natuurlijk systeem en technische maatregelen): De ruimte zo inrichten dat de gevolgen van een overstroming worden beperkt. Hierin spelen de verschillende gemeenten een rol. Het Hoogheemraadschap draagt hieraan bij als kennispartner.

De regio dringt bij partners aan op meer inzicht in risico’s voor vitale infrastructuur, inclusief cascade -effecten zodat gekeken kan worden naar welke locatie specifieke maatregelen bijdragen aan robuustere netwerken. 3. Crisisbeheersing (calamiteiten-maatregelen): Crisismaatregelen die de gevolgen beperken bij een (dreigende) overstroming. Hier kan regio de Kop van Noord -Holland aan bijdragen door de crisisorganisatie goed in te richten en inwoners te informeren wat te doen bij een (dreigende) overstroming. Het is van belang om op samenwerking in te zetten in de voorbereiding op overstromingen. We zetten in op samenwerking met de provincie over vitale infrastructuur in relatie tot overstromingen in het kader van bovenregionale stresstesten en doelvoorschriften. Zo zijn er in de regio enkele kwetsbare knelpunten die bij een overstroming direct gevolgen hebben voor de bereikbaarheid en daarmee voor evacuatie. Dit geldt onder andere voor de aanrijroutes naar de veerpont naar Texel en voor diverse regionale ontsluitingswegen die bij een doorbraak van primaire keringen onbegaanbaar kunnen worden. Wanneer deze verbindingen uitvallen, raken kernen, vitale functies en poldergebieden geïsoleerd en wordt de mogelijkheid tot een veilige en tijdige evacuatie aanzienlijk beperkt.

Bestaande kaders Het is van belang dat bij nieuwe ontwikkelingen rekening wordt gehouden met ruimtereserveringen voor preventiemaatregelen en bergen. Dit doen we door de bestaande kaders uit het klimaatonderdeel van het Convenant Toekomstbestendig Bouwen 2.0 en Artikel 6.75 van de Provinciale Omgevingsverordening toe te passen. Dit houdt in dat bij nieuwe vitale infrastructuur eisen voor veilig bouwen worden geborgd en dat ruimtelijke plannen rekening houden met diepe overstromingsdieptes na een dijkdoorbraak in kwetsbare gebieden. In afstemming met de provincie worden per type f unctie reële en proportionele eisen vastgesteld. Op basis hiervan wordt een afweging gemaakt tussen overstromingskans, evacuatietijd en waterdiepte, met als doel schade te beperken en vitale en kwetsbare functies te beschermen. We stimuleren Het is belangrijk dat inwoners, recreanten en bedrijven zich bewust zijn van het overstromingsrisico van hun woon -, werk- en verblijfslocaties. Daarnaast is het belangrijk dat zij weten wat te doen bij een (dreigende) overstroming.

Ambitie | Strategie Bij een doorbraak van een primaire kering (kans | Natuurlijke systeem 1:1.000 tot 1:3.000 jaar) streven we naar: | • | Waar mogelijk natuurlijke oplossingen, • | Bescherming van regionale hoofdstations | zoals kwelderontwikkeling als natuurlijke voor energie, telecom, veiligheid en | kustbescherming bieden veiligheid net als gezondheidszorg, zodat wederopbouw snel | kansen voor natuurontwikkeling en kan starten. | recreatie. • | Bewuste bedrijven, instellingen, | bewoners en recreanten, die weten hoe te handelen | Technische maatregelen bij een (dreigende) overstromingen. | • | Bij (her)ontwikkeling wordt rekening gehouden • | Voldoende droge schuilplekken voor mens | met de overstromingskans, evacuatietijd en en dier, zowel horizontaal (vluchten naar | optredende waterdiepte. Voldoende veilige locatie) en verticaal (droge | schuilplekken, zowel verticaal (droge verdiepingen) | verdiepingen) als horizontaal (vluchten naar • | Duidelijke regio brede evacuatieplannen, | veilige locatie) dient meegenomen te worden. met specifieke aandacht voor bereikbaarheid van kernen en vitale | Crisisbeheersing functies.

| • | Bewoners en recreanten zijn bewust van het overstromingsrisico, evacuatiemogelijkheden Bij een doorbraak van een regionale kering | en de optredende waterdiepte zodat zij weten (kans 1:100 tot 1:1000 jaar): | wat te verwachten en hoe te handelen bij een • | Bescherming van alle vitale objecten van | (dreigende) overstroming. regionaal belang. | • | Noodplannen bij een (dreigende) overstroming • | Begaanbare calamiteitenroutes. | zijn gereed. Er zijn duidelijke • | Vluchtplekken voor mens en dier. | evacuatieplannen voor de gehele regio met aandacht voor bereikbaarheid van de kernen. Evacuatieroutes komen duidelijk terug in de calamiteitenplannen. Sociale kwetsbaarheid • | Er is een calamiteitenplan beschikbaar voor overstromingen met aandacht voor zelfredzaamheid, bereikbaarheid en evacuatie van kwetsbare inwoners. Ook worden hierin recreanten meegenomen. Nieuwbouw leggen we klimaatadaptief aan. We | Natuurlijk systeem: passen de eisen uit het | Convenant | • | Bij locatiekeuze en inrichting van een Toekomstbestendig Bouwen 2.0 toe en houden | woningbouwlocatie houden we rekening met bij locatiekeuze en inrichting van nieuwbouw | de overstromingskans, rekening met de gevolgen van een | evacuatiemogelijkheden en optredende overstroming. | waterdiepte.

Rekening houden met de • | Afhankelijk van de optredende waterdiepte | overstromingskans, evacuatiemogelijkheden schade aan gebouwen voorkomen of | en optredende diepte betekent niet dat beperken. | (woning)bouwontwikkelingen | op bepaalde • | Vitale functies beschermen en zorgen dat | locaties worden uitgesloten, ook niet in deze blijven functioneren. | polders. • | Maatregelen treffen om te evacueren en schuilen bij optreden van een overstroming. | Crisisbeheersing: • | Bij de inrichting worden evacuatie | - en schuilmogelijkheden opgenomen in het ontwerp. Toekomstige bewoners en bedrijven worden op de hoogte gesteld van overstromingsrisico’s, evacuatiemogelijkheden en de optredende waterdiepte. Sweco | Regionale Strategie Klimaatadaptatie Kop van Noord-HollandFout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document. Fout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document., 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 | 34/38 Sweco | Regionale Strategie Klimaatadaptatie Kop van Noord-HollandFout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document. Fout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document., 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 35/38 4.3.4 Droogte We voeren uit Met de ligging aan het IJsselmeer gebied is de wateraanvoer in de Kop van Noord-Holland in beginsel goed geborgd behalve voor Texel, dat als eiland volledig afhankelijk is van neerslag .

Toch is er risico op watertekort, als een lange periode achtereen geen of heel weinig neerslag valt. Als perioden van droogte langer aanhouden of de zoetwatervoorraad van het IJsselmeer onder het minimum komt, treedt de verdringingsreeks zoet water in werking. Het oppervlaktewater is kwetsbaar voor verzilting vanuit de zee en diep grondwater. Dat heeft gevolgen voor landbouw en natuur. De kennis uit onderzoek naar verzilting rondom de duinrand en polders nemen we mee in keuzes in de ruimtelijke inrichting. Bij de aanpak van droogte zetten we in op het vasthouden en infiltreren van water om zo meer water beschikbaar te hebben voor droge periodes. Ook wordt de sponswerking van het gebied vergroot, om water langer vast te houden en de inrichting droogtebestendig te maken. Bij de aanleg en het beheer van groen houden we rekening met de droogtebestendigheid van de gekozen soorten en met de periode van aanplanten. We werken samen Een gevolg van droogte is de achteruitgang van de waterkwaliteit. Op het moment dat er onvoldoende water beschikbaar is om aan te voeren, is doorspoeling niet mogelijk. Droge perioden vallen vaak samen met hoge temperaturen, door opwarming verslechtert de waterkwaliteit nog verder. We hebben bij de inrichting van het oppervlaktewatersysteem aandacht voor de waterkwaliteit.

Om grip te houden op de watervraag in de regio werken we met HHNK en PWN samen om de watervraag van nieuwe ontwikkelingen in beeld te houden. Daarbij is het van belang om zowel de drinkwatervraag als de vraag naar grond- en oppervlaktewater in beeld te hebben. Natuurbrand vormt een risico in het droge duingebied van de Kop van Noord -Holland. We zetten in op een zo klein mogelijke kans op natuurbrand, door samenwerking met betrokken partijen , waaronder Provincie Noord-Holland, Veiligheidsregio Noord-Holland Noord, terreinbeherende organisaties. Bestaande kaders De eisen uit het Convenant Toekomstbestendig Bouwen 2.0 zijn van toepassing. Bij de locatiekeuze worden de grondwaterstanden en zoetwaterbeschikbaarheid meegewogen. De inrichting van het plangebied is infiltratieneutraal (in de toekomstige situatie kan er in ieder geval net zoveel water infiltreren als in de huidige situatie), er is aandacht voor gebruik van regenwater en drinkwaterbesparing. We stimuleren Het is belangrijk dat inwoners en bedrijven zich bewust zijn van zoetwaterschaarste in perioden van droogte. We streven in deze perioden naar beheersbaar watergebruik in de bebouwde omgeving, door inwoners te informeren hoe ze water kunnen besparen. Ook is het van belang dat bewoners en bezoekers zich bewust zijn van risico op natuurbranden.

We streven te informeren hoe bezoekers en bewoners veilig om dienen te gaan met de droge duingebieden, en hoe te handelen bij (dreigende) natuurbranden. Ambitie Strategie Sweco | Regionale Strategie Klimaatadaptatie Kop van Noord-HollandFout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document. Fout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document., 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 36/38 Bij een lange droge periode met een neerslagtekort van 300 mm (referentiejaar 2018) streven we naar: • Voldoende beschikbaarheid van water, door water zo veel mogelijk lokaal vast te houden, te infiltreren en de sponswerking van het gebied te vergroten. • Een gezonde oppervlaktewaterkwaliteit voor mens en dier. • Bewuste watergebruikers, die voorbereid zijn op waterschaarste en bekend zijn met de effecten van verzilting. • Het voorkomen van schade aan flora en fauna als gevolg van droogte. • Beperking van schade aan bebouwing en infrastructuur door droogte (doelmatigheidsafweging waarin kosten en te voorkomen schade worden afgewogen). Natuurlijk systeem: • We versterken de bestaande groen-blauwe structuren en herstellen waar mogelijk oude structuren. De bodemstructuur, het bodemleven en de beplanting passen we waar mogelijk aan, zodat water zo goed mogelijk kan worden vastgehouden. De soorten passen bij de locatie waar ze geplant worden.

• We passen ons aan de verziltende omstandigheden aan. Natuurbranden zorgen voor zo min mogelijk maatschappelijke ontwrichting: • Bewuste bezoekers en bewoners van duingebieden, die weten hoe zij moeten handelen bij (dreigende) natuurbranden. • Een zo klein mogelijke kans op onbeheersbare natuurbranden, door preventie, samenwerking tussen betrokken partijen en nood‑ en crisisplannen. • Alle gebieden in de regio blijven goed bereikbaar ten tijde van natuurbrand. Crisisbeheersing • Er is een calamiteitenplan beschikbaar voor natuurbrand met aandacht voor zelfredzaamheid, bereikbaarheid, toerisme en evacuatie van kwetsbare inwoners. • Er is breed bewustzijn van inwoners en recreanten in de regio over natuurbrandgevoeligheid. • Evacuatieroutes en aanrijdt routes voor calamiteitenverkeer blijven goed bereikbaar. Bij locatiekeuze en inrichting van nieuwbouw wordt rekening gehouden met de gevolgen van droogte. We passen de eisen uit het klimaatonderdeel van het Convenant Toekomstbestendig Bouwen 2.0 toe. • Inrichting van het plangebied is infiltratieneutraal bij uitbreidingslocaties en infiltratiepositief bij herontwikkeling (minimaal 50% van de jaarneerslagsom, afhankelijk van bodemtype).

• De inrichting van het plangebied wordt zodanig ontworpen dat er ook in de toekomst geen drinkwater benodigd is voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte en dat kansen worden benut voor regenwaterbenutting en het verbeteren van de waterkwaliteit. • Vitale functies zijn bestand tegen langdurige droogte. Natuurlijk systeem: • Bij de functiekeuze, systeemkeuze en inrichting van het plangebied houden we rekening met de natuurlijke draagkracht van de bodem en zoetwaterbeschikbaarheid. Rekening houden met de natuurlijke draagkracht van de bodem en zoetwaterbeschikbaarheid betekent niet dat (woning)bouwontwikkelingen op bepaalde locaties worden uitgesloten, ook niet in polders. Technisch systeem: • Beheersbaar houden van bodemdaling door kosteneffectieve maatregelen te nemen om de restzettingseis over de ontwerplevensduur te behalen4. • We passen de trits ‘vasthouden-bergen- afvoeren’ toe voor hemelwater. We verwerken de druppel zo dicht mogelijk bij de plaats waar deze valt. • Streven naar maximaal 100 liter drinkwaterverbruik per persoon per dag. 4 Basisveiligheidsniveau-Klimaatbestendige-nieuwbouw-3.0.pdf Sweco | Regionale Strategie Klimaatadaptatie Kop van Noord-HollandFout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document.

Fout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document., 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 37/38 Bijlage 1: Artikel 6.75 van de Omgevingsverordening In Artikel 6.75 van de Omgevingsverordening van de provincie Noord-Holland staat: 1. “Voor zover een omgevingsplan voorziet in een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling, bevat de motivering een risicoanalyse van de aanwezige en de te verwachten klimaatrisico's binnen het plangebied. Hierbij worden over de volgende onderwerpen de risico’s in beeld gebracht: a. wateroverlast; b. overstroming; c. hitte; d. droogte (watertekort en verzilting); e. natuurinclusiviteit en biodiversiteit; en f. ecologische en chemische waterkwaliteit. 2. Voor zover uit de risicoanalyse risico's naar voren komen, bevat het omgevingsplan maatregelen ter voorkoming dan wel beperking van die risico's. 3. De maatregelen voldoen aan het basisveiligheidsniveau v3.0 dat is genoemd in paragraaf 3.1 van het Basisveiligheidsniveau klimaatbestendige nieuwbouw. 4. Indien door de beperkte omvang of de aard van de nieuwe ruimtelijke ontwikkeling redelijkerwijs niet kan worden voldaan aan het basisveiligheidsniveau, wordt in afwijking van het derde lid rekening gehouden met het basisveiligheidsniveau.” Dit betekent dat gemeenten in hun omgevingsplannen, ontwikkelingen en vergunningen in lijn met dit artikel dienen te handelen.

5 Bijlagen Sweco | Regionale Strategie Klimaatadaptatie Kop van Noord-HollandFout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document. Fout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document., 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 38/38

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://hollandskroon.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/67a2a1cd-ad74-409e-8201-b182ab588a2d?agendaItemId=4f901804-8b4d-426d-b073-e172a6565e20