1. Lokale Inclusie Agenda Hollands Kroon

1

Lokale Inclusie Agenda

In Hollands Kroon doet iedereen mee

3

Inhoud .........................................................................................................................................................................................................................................................................2 1.Voorwoord .........................................................................................................................................................................................................................................................4 2. Inleiding ............................................................................................................................................................................................................................................................5 3.

Werken aan inclusie ..........................................................................................................................................................................................................................................6 3.1 Gelijke kansen voor iedereen.....................................................................................................................................................................................................................6 3.2 Participatieproces ......................................................................................................................................................................................................................................6 3.3 Adviezen .....................................................................................................................................................................................................................................................7 4.

Effecten en evaluatie ........................................................................................................................................................................................................................................9 4.1 Stand van zaken .........................................................................................................................................................................................................................................9 4.2 Voortgang ..................................................................................................................................................................................................................................................9 5.

Activiteiten Hollands Kroon.............................................................................................................................................................................................................................10 5.1 Onderwijs en Ontwikkeling ......................................................................................................................................................................................................................11 5.2 Thuis en Openbare gebouwen .................................................................................................................................................................................................................11 5.3 Werk en Inkomen.....................................................................................................................................................................................................................................11 5.4 Vrije tijd ....................................................................................................................................................................................................................................................12 5.5 Vervoer

....................................................................................................................................................................................................................................................12 5.6 Welzijn, Gezondheid en Ondersteuning ..................................................................................................................................................................................................13

1. Voorwoord Beste inwoner, Een samenleving in Hollands Kroon waaraan iedereen kan meedoen, dat is waar Hollands Kroon voor staat. Daar zorgen we met elkaar voor. Of het nu om een fijne schooltijd gaat, iets alledaags als lezen en schrijven of boodschappen doen. Denk ook aan werken of vrije tijd, wonen en reizen. Of je nu jong als oud bent, gezond of behoefte aan zorg hebt; iedereen kan en mag meedoen. Dat raakt ons allemaal. En het gaat zelfs verder dan dat. Denk aan je gelukkig voelen en van betekenis zijn voor anderen. De gemeente helpt hierbij en heeft daarvoor een plan gemaakt. Dat plan heet ‘Lokale Inclusie Agenda’, afgekort LIA. Om dat plan uit te voeren gaan we samenwerken met inwoners, organisaties en bedrijven. Dit werk is natuurlijk altijd in beweging. We leren dagelijks wat de problemen van nu zijn en hoe we die kunnen oplossen. Vanuit de

gedachte: mét elkaar en vóór elkaar. Door de krachten te bundelen streven we naar een Hollands Kroon voor iedereen; wie we ook zijn, waar we ook vandaan komen, hoe we ons ook voelen. Ik roep iedereen op om oog te hebben voor elkaar, te luisteren of een helpende hand te bieden. Heeft u ideeën, wensen of advies hoe we dit zo goed mogelijk kunnen doen? Neem dan contact op met de gemeente. We gaan graag samen in gesprek. Lilian Peters Wethouder Inclusiviteit

2. Inleiding In juli 2016 heeft Nederland het VN-Verdrag rechten voor mensen met een handicap geratificeerd. Met deze ratificatie is aan de Jeugdwet, Wmo en de Participatiewet de verplichting toegevoegd om als gemeente te laten zien hoe je uitvoering van dit verdrag meeneemt in je plannen en beleidsvorming. Daarnaast is uitgesproken dat deze plannen moeten worden samengevoegd tot een integraal plan voor het gehele sociaal domein. Ook stelt het 'Besluit Toegankelijkheid’ dat gemeenten een actieplan moeten opstellen waarin zij geleidelijk werken aan een betere algemene toegankelijkheid, ook buiten het sociaal domein. Dit alles komt samen in de Lokale Inclusie Agenda. Wij zetten ons in voor een inclusieve samenleving. Een samenleving die ervoor zorgt dat iedereen volwaardig mee kan doen, zonder daarin beperkt te worden. Om dit te bereiken, is het belangrijk dat de toegankelijkheid in de gehele gemeente goed geregeld is. Dit betekent dat wij passende maatregelen moeten nemen zodat mensen met een handicap zelfstandig en onafhankelijk kunnen leven en keuzes kunnen maken. Als gemeente Hollands Kroon is het belangrijk om in al ons beleid rekening te houden met de positie van mensen met een beperking. Bij het ontwikkelen van ons beleid wordt het uitgangspunt: Toegankelijk en bruikbaar voor iedereen.

Dit past ook binnen de benadering van positieve gezondheid, waar er niet wordt gekeken naar de ziekte, maar naar een betekenisvol leven.

De komende jaren zetten wij hier vol op in. Deze Lokale Inclusie Agenda is hierin de eerste stap. Dit document is 'levend' en zal dus minimaal één keer per jaar worden aangepast. Zo kunnen we concrete resultaten laten zien, maar ook onderwerpen toevoegen. Van belang hierin is het betrekken van de doelgroep; mensen met een beperking of chronische ziekte.

3. Werken aan inclusie 3.1 Gelijke kansen voor iedereen

Hollands Kroon al voor een groot deel aan de verplichtingen vanuit het VN-Verdrag. Maar inclusie is natuurlijk veel meer dan dat. Het gaat er ook om hoe we als samenleving omgaan met inclusie en toegankelijkheid en de bewustwording hiervan. En hoe we hier met elkaar vorm aan geven.

Gewoon meedoen is lang niet voor iedereen vanzelfsprekend. In Nederland leven ongeveer 2 miljoen mensen met een handicap of chronische ziekte. Sinds 2016 geldt het VN-Verdrag voor mensen met een handicap in Nederland. Het doel van dit verdrag is om de drempels voor deze mensen zo goed als mogelijk weg te nemen. Net als ieder ander moeten zij kunnen sporten, cultuur kunnen beleven, werken, met het openbaar vervoer reizen en onderwijs volgen.

3.2 Participatieproces

In het coalitieakkoord benoemt Hollands Kroon het belang van een inclusieve samenleving. ‘We staan voor gelijke kansen voor iedereen. Belangrijk uitgangspunt is dat bij alles wat we doen, iedereen eraan kan deelnemen’.

Door de ratificering van het Verdrag voor mensen met een handicap zijn gemeente verplicht in een plan op te nemen hoe zij werken aan een inclusieve samenleving. Elke gemeente mag hierin haar eigen doelen en ambities bepalen. In Hollands Kroon gebeurt er al veel om hieraan te voldoen. Denk aan algemene voorzieningen zoals dorpshuizen, het Informatiepunt Digitale Overheid, de Regenboogbijeenkomsten en de toegankelijkheid van onze website. Uiteraard zijn er ook voorzieningen vanuit de Wmo, Jeugd- en Participatiewet. Denk hierbij aan trapliften, hulp bij huishouden, specialistische jeugdzorg en de samenwerking met Pro bedrijven. Met deze algemene- en maatwerkvoorzieningen voldoen we als

Om te bepalen waar we als Hollands Kroon de komende periode aan willen werken op het gebied van toegankelijkheid en inclusie, zijn verschillende adviesraden en inwoners gevraagd hun ideeën en wensen aan te leveren. De Clientenraad en de Wmo- Adviesraad zijn via een adviesvraag gevraagd mee te denken en signalen vanuit hun achterban door te geven. Inwoners zijn via het platform Denkmee Hollands Kroon gevraagd mee te denken en hun ideeën door te geven. Omdat dit alleen digitaal mogelijk was, konden mensen die dit lastig vinden hulp krijgen bij het Informatiepunt Digitale Overheid of de Hollands Kroon mobiel. Dit participatieproces was een eerste stap in het betrekken van de doelgroep bij de doelen en ambities van de Lokale Inclusie Agenda. Om te zorgen dat deze ambities en doelen ook echt vanuit de doelgroep blijven komen, zullen we constant de samenwerking met elkaar op moeten zoeken en dit moeten versterken. Zoals eerder genoemd is de Lokale Inclusie Agenda ook niet in beton gegoten en zal deze minimaal één keer per jaar opnieuw worden voorgelegd.

3.3 Adviezen

Hieronder de belangrijkste adviezen die naar voren kwamen in het participatieproces. Openbaar vervoer/ Belbus In steeds meer dorpen verdwijnt het openbaar vervoer of rijdt de bus nog maar af en toe. Voor inwoners die hier (grotendeels) afhankelijk van zijn, is dit een groot gemis. Helaas kan de gemeente hier niet direct iets aan veranderen, omdat het openbaar vervoer een verantwoordelijkheid van de provincie is. De Belbus is in het leven geroepen om inwoners toch van A naar B te brengen. Ondanks dat dit als heel positief wordt ervaren, moeten inwoners deze ritten altijd (ruim) van te voren plannen. Spontaan ergens naartoe gaan is daarom lastig. Er wordt geadviseerd of het mogelijk is om te kijken naar een ‘mini dienstregeling’ van bijvoorbeeld de Belbus of een ander alternatief. Wegen en stoepen In veel dorpen worden de wegen en stoepen als onveilig gezien. Er zitten gaten in of stoeptegels liggen scheef. Voor mensen die slecht ter been zijn of in een rolstoel zitten, is dit gevaarlijk. Daarnaast zijn er te weinig rolstoelopgangen voor stoepen of zijn deze erg stijl, waardoor er veel kracht gezet moet worden om op de stoep te komen. Dit is niet erg toegankelijk. Digitale samenleving/ loket in eigen dorp Steeds meer zaken kunnen of moeten inwoners zelf online regelen. Voor veel mensen prima te doen. Maar er is ook een doelgroep voor wie dit erg lastig is.

Zij hebben bijvoorbeeld geen internet thuis of weten niet hoe de computer werkt. Het Informatiepunt Digitale

Overheid is in veel gevallen niet genoeg om hen op weg te helpen. Een laagdrempelig loket van de gemeente in eigen dorp waar mensen die niet digitaal vaardig zijn worden geholpen, wordt gemist. Taalgebruik gemeente Het taalgebruik in brieven, op de website of nieuwsberichten wordt lang niet door iedereen begrepen. Het is te ingewikkeld geschreven, er worden moeilijke woorden of afkortingen gebruikt. Dit kan veel makkelijker, in ‘Jip en Janneke taal’. Dit is voor iedereen te begrijpen en roept veel minder vragen op. Inzet ervaringsdeskundigen Om een inclusieve en toegankelijke gemeente te worden, is het belangrijk om samen te werken met de doelgroep. Door in gesprek te gaan met hen en naar ze te luisteren. Inwoners die in hun dagelijks leven weten hoe het is om niet altijd mee te kunnen doen, kunnen het beste advies geven hoe iets aan te passen. Ook kunnen zij bijvoorbeeld uittesten of bepaalde aanpassingen goed werken of dat er toch nog iets anders moet. Voorzieningen in eigen dorp Steeds meer voorzieningen verdwijnen in (kleine) dorpen. Als je geen gebruik kan maken van een auto of fiets, is het erg lastig om naar een ander dorp te gaan. Dit doet iets met het gevoel van mee kunnen doen. Inwoners zien graag wat meer voorzieningen in het eigen dorp, zodat zij mee kunnen blijven doen in het dorps/verenigingsleven.

Verschillende woonvormen Langer thuis wonen is steeds gebruikelijker, net als thuis zorg ontvangen in plaats van in een zorginstelling. De juiste woningen hiervoor worden soms gemist. Bijvoorbeeld mantelzorgwoningen of woningen waar mensen met een beperking fijn en zelfstandig kunnen wonen. Openbare gebouwen en toiletten Openbare gebouwen, zoals dorpshuizen of de bibliotheek, zijn soms niet goed toegankelijk voor mensen met een handicap. Het ‘gewoon meedoen’ wordt zo lastiger gemaakt. Ook missen inwoners voldoende openbare toiletten. Daarnaast wordt er nog te weinig gebruik gemaakt van de Hoge Nood app, waar openbare gebouwen in kunnen aangeven dat mensen met bijvoorbeeld een chronische ziekte daar altijd gebruik kunnen maken van het toilet. Subsidie voor inclusieve vereniging Verenigingen willen best meer doen om toegankelijker en inclusiever te worden. Maar soms ontbreekt het aan de kennis of het geld om dit te doen. Het uitbreiden van de subsidieregelingen kan hierin een duwtje in de goede richting zijn.

Zichtbaar maken regelingen gemeente Inwoners weten lang niet altijd voor welke regelingen zij in aanmerking kunnen komen om toch mee te kunnen doen. Hierdoor lopen zij dit soms mis. Het zichtbaar maken van deze regelingen in dorpskrantjes etc. kan mensen hierop wijzen. Hier geldt ook de kracht van herhaling, door dit bijvoorbeeld maandelijks te doen. Mensen vinden het ook fijn als hier meteen contactgegevens van de medewerker bij staan, zodat ze iemand direct kunnen bereiken. Ontmoetingsplekken buiten/ bankjes Een plek om elkaar op een makkelijke manier altijd te kunnen ontmoeten of om even uit te rusten, wordt gemist. Inclusie en toegankelijkheid opnemen in al ons beleid Dit laatste advies komt niet direct uit het participatieproces, maar is wel belangrijk om in alle werkzaamheden die wij doen aandacht te hebben voor dit onderwerp. Zoals eerder aangegeven is het niet mogelijk om meteen in al onze werkzaamheden rekening te houden met inclusiviteit en toegankelijkheid. Dit komt door in al ons nieuwe beleid ruimte te vragen voor dit onderwerp. Het betrekken van de ervaringsdeskundigen kan hierbij helpen om direct adviezen en voorbeelden te geven.

4. Effecten en evaluatie 4.1 Stand van zaken

Een compleet inclusieve en toegankelijke gemeente ben je niet in een paar jaar. Hier is tijd voor nodig. Het is dan ook belangrijk om stil te blijven staan bij het onderwerp. Dit doen we minimaal één keer per jaar door de Lokale Inclusie Agenda te evalueren en de effecten tot dan toe te meten. Zo maken we duidelijk wat er het afgelopen jaar bereikt is in de ambities en doelstellingen en kunnen we aanpassingen toevoegen aan de agenda. Het betrekken van de doelgroep, mensen met een handicap of chronische ziekte, is hierbij extra belangrijk. Zij ervaren namelijk in het dagelijks leven hoe het is om niet altijd mee te kunnen doen en kunnen praktische oplossingen of adviezen meegeven. Voor het meten en evalueren van de Lokale Inclusie Agenda kijken we als eerste naar welke acties er zijn uitgevoerd het afgelopen jaar en welke zaken er nog in ontwikkeling zijn. Dit geeft direct inzicht in de effecten van de agenda en waar we als gemeente staan in de uitvoering van onze ambities en doelstellingen. Ook halen we ervaringen en verhalen op van inwoners door middel van bijvoorbeeld een enquête of bijeenkomst. Op deze manier horen wij als gemeente direct hoe inclusie wordt beleefd onder onze inwoners en of onze maatregelen aansluiten bij de behoeften van

mensen op het gebied van inclusie en toegankelijkheid. Met deze inzichten kunnen we ons beleid verder ontwikkelen of bijsturen.

4.2 Voortgang

Na het uitvoeren van deze evaluatie in het tweede kwartaal van 2025, wordt uiterlijk in het derde kwartaal van dat jaar een vernieuwde versie met voortgangsrapportage opgesteld en aangeboden aan het college en de gemeenteraad.

5. Activiteiten Hollands De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft voor het opstellen van de ambities en doelen van de Lokale Inclusie Agenda een handreiking opgesteld. Hierin wordt ingegaan op zes thema’s waar de gemeente vanuit kan werken als het gaat om een inclusieve en toegankelijke gemeente. Voor de Lokale Inclusie Agenda Hollands Kroon houden we deze thema’s aan. Deze thema's zijn: 1. Onderwijs en Ontwikkeling 2. Thuis en Openbare gebouwen 3. Werk en Inkomen 4. Vrije tijd 5. Vervoer 6. Welzijn, Gezondheid en Ondersteuning De volgende pagina’s gaan in op de thema's. Hierin wordt beschreven wat we onder andere al doen (met een vinkje) en wat we de komende tijd gaan ontwikkelen (met een pijltje).

Kroon

5.1 Onderwijs en Ontwikkeling

✓ Voorschoolse educatie Kinderen tussen de 2,5 en 4 jaar oud met een risico op een ontwikkelingsachterstand kunnen gebruik maken van voorschoolse educatie. ✓ Leerlingenvervoer Kinderen die niet zelf of met hun ouders van en naar school komen, kunnen gebruik maken van leerlingenvervoer. ✓ Taalhuis Volwassenen die moeite hebben met lezen, schrijven en rekenen kunnen gebruik maken van de ondersteuning van het Taalhuis. ✓ Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) In Hollands Kroon zijn vier IDO inlooppunten waar inwoners ondersteuning kunnen krijgen bij het gebruik van de digitale overheid. ➢ Ontwikkelen naschools aanbod Nog niet iedere leerling kan meedoen met het cultuur- of sportaanbod buiten de school. Er wordt gekeken of het mogelijk is om voor iedere leerling toegankelijk aanbod te creëren.

5.2 Thuis en Openbare gebouwen

✓ Toegankelijkheid openbare gebouwen Een deel van onze openbare gebouwen zijn getoetst op toegankelijkheid en waar dat kon zijn aanpassingen gedaan. ✓ Toegankelijkheid MFA en Kroondomein

Bij de verbouwing van de buitenruimte rond het MFA is er rekening gehouden met de toegankelijkheid voor iedereen. Ook bij de verbouwing van het Kroondomein is hier aandacht voor. ✓ Vrijwillig Onafhankelijk Adviseur (VOA) Een VOA biedt ondersteuning aan inwoners met een vraag over zorg, wonen of welzijn. De VOA denkt mee, kan doorverwijzen of advies geven. ✓ Senioren woonadviseur De Senioren woonadviseur geeft voorlichting en advies aan senioren van 55 jaar en ouder binnen de gemeente Hollands Kroon over hun woonsituatie. Dat kan gaan om voorlichting bij een keuze voor een beter passende woning, maar ook om advies over de mogelijkheden voor eventuele aanpassingen aan de huidige woning. ➢ Aanpassen wegen en stoepen Met een nulmeting door ervaringsdeskundigen gaan we de (gevaarlijke) wegen en stoepen in onze gemeente aanpassen op toegankelijkheid. Wij willen tussen de twee en vier kernen per jaar laten meten. ➢ Toegankelijkheid openbare gebouwen We toetsen onze openbare gebouwen (opnieuw) op toegankelijkheid, met hulp van ervaringsdeskundigen. Ook stembureaus worden hierin meegenomen. ➢ Oprichten adviesgroep ervaringsdeskundigen Om de toegankelijkheid en inclusiviteit van Hollands Kroon zo goed mogelijk te maken, is input van de doelgroep onmisbaar. Er wordt een adviesgroep opgericht waarin zij de

gemeente direct advies kunnen meegeven en bijvoorbeeld nulmetingen kunnen uitvoeren. ➢ Ontwikkelen Woonzorgvisie In de Woonzorgvisie is aandacht voor toekomstbestendige huisvesting voor mensen met een zorgvraag. ➢ Hoge Nood Via de app Hoge Nood stellen wij zo veel mogelijk openbare toiletten open voor gebruik.

5.3 Werk en Inkomen

✓ Meedoen regeling Alle inwoners van Hollands Kroon kunnen via de meedoen regeling deelnemen aan sport- en culturele activiteiten. ✓ Doorstroompunt Jongeren tussen de 18 en 27 jaar die vastlopen kunnen geholpen worden door een coach naar school of werk. ➢ Loket eigen dorp We onderzoeken de mogelijkheden voor een loket in eigen dorp waar mensen met vragen over werk en inkomen terecht kunnen. Ook kan er worden gekeken of de HK mobiel hier meer ingezet kan worden. ➢ Zichtbaar maken regelingen Nog niet elke inwoner weet voor welke regelingen zij allemaal in aanmerking kunnen komen. Het is goed om dit te blijven herhalen via bijvoorbeeld lokale krantjes of een gerichte campagne.

5.4 Vrije tijd

✓ Subsidies We verstrekken subsidies voor vrije tijd, sport en cultuurverenigingen in de hele gemeente. Zo blijven deze beschikbaar voor iedereen. ✓ Aanbod Wonen Plus Welzijn Er zijn veel mogelijkheden om samen te komen voor mensen die hier behoefte aan hebben. Zo is er in bijna elk dorp een Doet&Ontmoet groep voor laagdrempelig contact. Ook zijn er verschillende sport- en beweeggroepen. Voor mensen met een zorgvraag zijn er onder andere matchgroepen en een groep voor mensen met hersenletsel. ✓ Regenboogbijeenkomsten Elke laatste zondag van de maand vindt er de Regenboogbijeenkomst plaats. ➢ Subsidies inclusiviteit Om verenigingen te stimuleren na te denken over toegankelijkheid en inclusie, wordt dit een onderwerp in het nieuw op te stellen subsidiebeleid. ➢ Ontmoetingsplekken We onderzoeken de mogelijkheden en behoefte aan ontmoetingsplekken, zoals bankjes, in de openbare ruimte.

5.5 Vervoer

✓ Belbus Iedere inwoner van Hollands Kroon kan gebruik maken van de Belbus, die hen van A naar B brengt.

✓ Doorfietsroute Samen met andere gemeenten uit de Noordkop werkt Hollands Kroon aan de realisatie van een doorfietsroute. Zo kunnen mensen die geen auto kunnen rijden toch snel van A naar B komen. ➢ Snel vervoer We onderzoeken of het mogelijk is om de Belbus met kortere reserveringstijden te laten rijden. Zo kunnen inwoners vaker spontaan gebruik maken van deze dienst.

5.6 Welzijn, Gezondheid en Ondersteuning

✓ Welzijnsdiensten In Hollands Kroon zijn er veel initiatieven en projecten gericht op het welzijn van inwoners. Zo kunnen zij valpreventielessen volgen, is er een steunpunt voor mantelzorgers en worden er activiteiten georganiseerd rondom dementie en eenzaamheid. ✓ Noordkop voor elkaar Op het platform Noordkop voor elkaar kunnen mensen met een hulpvraag zich aanmelden. Vrijwilligers kunnen hierop reageren om zo op een laagdrempelige manier elkaar te helpen. ✓ Jeugdhulp en Wmo Er zijn verschillende vormen van hulp en ondersteuning voor alle inwoners om hen zo zelfstandig mogelijk te laten meedoen.

➢ Taalgebruik gemeente Om zo goed en duidelijk mogelijk naar onze inwoners te communiceren en hen te vertellen welke regelingen wij allemaal hebben, gaan wij zo veel mogelijk in begrijpelijke taal schrijven. We kijken of het mogelijk is dat inwoners kunnen reageren op berichten die te moeilijk geschreven zijn. ➢ Zichtbaar maken regelingen Ook hier is niet altijd voor iedereen duidelijk waarvoor zij in aanmerking komen. Door herhaling en verschillende manieren van communiceren moet dit duidelijker worden. ➢ Inclusieve beleidsontwikkeling Door binnen de organisatie te werken aan bewustwording over het thema inclusie stimuleren we dat dit betrokken wordt in het ontwikkelen van nieuw beleid, samen met inwoners.

Bezoekadres: Burgemeester Mijnlieffstraat 1 1761 BK Anna Paulowna Telefoon: 088 – 3215000 Website: www.hollandskroon.nl