1. Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025
Tekst van het document
Handboek inrichting openbare ruimte 2022-2025 Op weg naar een veilig, doelmatig en duurzaam ingerichte openbare ruimte
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025
Colofon Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025 Status: Concept Uitgave Gemeente Hollands Kroon Versie 1.0 – 14 december 2021 W: www.hollandskroon.nl E: info@hollandskroon.nl Ambtelijk Opdrachtgever College Gemeente Hollands Kroon Redactie Team Areaalbeheer, gemeente Hollands Kroon Fotografie CycloMedia Technology B.V. Gemeente Hollands Kroon Foto voorzijde: Kievitlaan in 't Veld (bron: CycloMedia Technology B.V.) Disclaimer Alle teksten en illustraties in dit plan zijn, voor zover bij ons bekend, vrij van rechten. Mocht u toch menen rechten te ontlenen aan bepaalde teksten en illustraties, neemt u dan contact met ons op Hoeveelheden en data genoemd in deze rapportage zijn dynamisch en aan veranderingen onderhevig. Er kunnen daarom geen rechten aan worden ontleend. Voor de diverse documenten en wettelijke bepalingen waarnaar in deze rapportage wordt verwezen geldt in basis dat de meest actuele versie leidend is. Een en ander altijd in samenspraak met de gemeente Hollands Kroon.
Pagina 2 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025
Voorwoord De komende 10 jaar willen we in Hollands Kroon 2.500 nieuwe woningen bouwen. Hiermee creëren we een gezonde en toekomstbestendige woningvoorraad die ook bijdraagt aan de gezondheid en het welzijn van onze inwoners. Dit betekent ook dat de inrichting van de bijbehorende openbare ruimte moet voldoen aan bepaalde kaders. Deze kaders zijn opgenomen in dit nieuwe Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025 (HIOR). Het HIOR beschrijft het proces hoe nieuwe openbare ruimte moet worden gerealiseerd en aan welke eisen en richtlijnen deze moet voldoen. Zo weten initiatiefnemers vooraf waarmee ze rekening moeten houden als ze een nieuwbouwplan willen ontwikkelen. Ook knapt de gemeente regelmatig oudere wijken en straten op. Ook bij deze herinrichtingsprojecten is dit HIOR van toepassing. Het is kortom het document dat beschrijft waaraan de openbare ruimte moet voldoen met als uiteindelijk doel een veilige, doelmatige en duurzame leefomgeving die aansluit bij de maatschappelijke behoeften en wensen van onze inwoners. Met vriendelijke groet Theo Groot Wethouder openbare ruimte
Pagina 3 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025
Pagina 4 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025
Inhoudsopgave 1
1.1 1.2 1.3
2
2.1 2.2 2.3 2.4 2.5
3
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9
4
4.1
5
Inleiding....................................................................................................................9
Algemeen ....................................................................................................................................................9 Leeswijzer....................................................................................................................................................9 Digitale HIOR ...............................................................................................................................................9
Algemeen ...............................................................................................................11
Doel ...........................................................................................................................................................11 Gebruik en status ......................................................................................................................................11 Verantwoordelijkheden ............................................................................................................................11 Visie op inrichting en beheer ....................................................................................................................11 Het HIOR in breder verband......................................................................................................................13
Proces inrichting openbare ruimte ..........................................................................15
Projectfasen ..............................................................................................................................................15 Start...........................................................................................................................................................15 Ontwerp ....................................................................................................................................................16 Voorbereiding ...........................................................................................................................................21 Uitvoering..................................................................................................................................................23 Overdracht ................................................................................................................................................26 Beheer .......................................................................................................................................................27 Ontwerplevensduur ..................................................................................................................................28 Interne organisatie en het
HIOR................................................................................................................29
Disciplines binnen het HIOR ....................................................................................31
Overzicht richtlijnen per discipline............................................................................................................31
Duurzaamheid en Klimaatadaptatie ........................................................................33
5.1 5.2 5.3 5.4 5.5
Algemeen ..................................................................................................................................................33 Klimaatneutrale gemeente........................................................................................................................33 Klimaatbestendige gemeente ...................................................................................................................35 Circulaire gemeente ..................................................................................................................................37 Groene gemeente .....................................................................................................................................39
6
Riolering .................................................................................................................41
6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 6.8
7
Inleiding.....................................................................................................................................................41 Algemene richtlijnen .................................................................................................................................41 Ontwerprichtlijnen ....................................................................................................................................42 Ontwerprichtlijnen dimensionering ..........................................................................................................47 Richtlijnen materiaal .................................................................................................................................49 Richtlijnen uitvoering ................................................................................................................................59 Overdracht ................................................................................................................................................63 Bijlagen......................................................................................................................................................63
Infrastructuur .........................................................................................................65
7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 7.6 7.7
Inleiding.....................................................................................................................................................65 Algemene richtlijnen .................................................................................................................................65 Ontwerprichtlijnen ....................................................................................................................................65 Richtlijnen materiaal .................................................................................................................................71 Richtlijnen uitvoering ................................................................................................................................75 Overdracht ................................................................................................................................................75 Bijlagen......................................................................................................................................................75
8
Openbare verlichting ..............................................................................................77 Pagina 5 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7
Inleiding.....................................................................................................................................................77 Algemene richtlijnen .................................................................................................................................77 Ontwerprichtlijnen ....................................................................................................................................77 Richtlijnen materiaal .................................................................................................................................78 Richtlijnen uitvoering ................................................................................................................................83 Overdracht ................................................................................................................................................83 Bijlagen......................................................................................................................................................83
9
Civiele kunstwerken................................................................................................85
9.1 9.2 9.3 9.4 9.5 9.6
Inleiding.....................................................................................................................................................85 Algemene richtlijnen .................................................................................................................................85 Ontwerprichtlijnen ....................................................................................................................................85 Richtlijnen materiaal .................................................................................................................................87 Richtlijnen uitvoering ................................................................................................................................87 Overdracht ................................................................................................................................................87
10
Openbaar groen......................................................................................................89
10.1 10.2 10.3 10.4 10.5 10.6 10.7
Inleiding.....................................................................................................................................................89 Algemene richtlijnen .................................................................................................................................89 Ontwerprichtlijnen ....................................................................................................................................89 Richtlijnen materiaal .................................................................................................................................90 Richtlijnen uitvoering ................................................................................................................................91 Overdracht ................................................................................................................................................93 Bijlagen......................................................................................................................................................93
11
Speelplaatsen en terreinmeubilair ..........................................................................95
11.1 11.2 11.3 11.4 11.5 11.6
Inleiding.....................................................................................................................................................95 Algemene richtlijnen .................................................................................................................................95 Ontwerprichtlijnen ....................................................................................................................................95 Richtlijnen materiaal .................................................................................................................................96 Richtlijnen uitvoering ................................................................................................................................97 Overdracht ................................................................................................................................................97
12
Water .....................................................................................................................99
12.1 12.2 12.3 12.4 12.5 12.6 12.7
Inleiding.....................................................................................................................................................99 Algemene richtlijnen .................................................................................................................................99 Ontwerprichtlijnen ....................................................................................................................................99 Richtlijnen materiaal .................................................................................................................................99 Richtlijnen uitvoering ..............................................................................................................................101 Overdracht ..............................................................................................................................................101 Bijlagen....................................................................................................................................................101
13
Overige objecten...................................................................................................103
13.1 13.2 13.3 13.4 13.5 13.6
Inleiding...................................................................................................................................................103 Algemene richtlijnen ...............................................................................................................................103 Ontwerprichtlijnen ..................................................................................................................................103 Richtlijnen materiaal ...............................................................................................................................103 Richtlijnen uitvoering ..............................................................................................................................103 Overdracht ..............................................................................................................................................103
14
Afvalbeheer ..........................................................................................................105
14.1 14.2 14.3 14.4 14.5
Inleiding...................................................................................................................................................105 Algemene richtlijnen ...............................................................................................................................105 Richtlijnen ontwerp.................................................................................................................................105 Richtlijnen materiaal ...............................................................................................................................105 Richtlijnen uitvoering ..............................................................................................................................105
Pagina 6 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025 14.6
15
Overdracht ..............................................................................................................................................106
Nutsvoorzieningen ................................................................................................107
15.1 15.2 15.3 15.4 15.5 15.6 15.7
Inleiding...................................................................................................................................................107 Algemene richtlijnen ...............................................................................................................................107 Ontwerprichtlijnen ..................................................................................................................................107 Richtlijnen materiaal ...............................................................................................................................108 Uitvoeringsrichtlijnen..............................................................................................................................108 Overdracht ..............................................................................................................................................108 Bijlagen....................................................................................................................................................108
16
Overzicht bijlagen .................................................................................................109
Pagina 7 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025
Pagina 8 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025
1
Inleiding
1.1
Algemeen
Dit Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR) beschrijft het proces hoe de openbare ruimte binnen de gemeente Hollands Kroon het beste kan worden ingericht. Het bevat een scala aan richtlijnen zodat initiatiefnemers weten waar hun plannen aan moeten voldoen. Het HIOR is leidend bij alle plannen waarbij nieuwe openbare ruimte wordt gerealiseerd en bestaande openbare ruimte wordt vernieuwd met als uiteindelijk doel dat de openbare ruimte veilig, doelmatig en duurzaam is ingericht.
1.2
Leeswijzer
De eerste 4 hoofdstukken bevat algemene informatie over het HIOR, zoals de status, het doel en de belangrijkste uitgangspunten met betrekking tot de inrichting van de openbare ruimte. Daarnaast komt ook het proces rond ontwikkelingsplannen en herinrichtingsplannen aan bod. Na hoofdstuk 4 wordt er per discipline concreet ingegaan op de diverse richtlijnen per procesfase. Voor de snelle lezer zijn in bijlage 1 de algemene richtlijnen per discipline opgenomen. Dit overzicht is vooral handig voor initiatiefnemers die bij voorbaat willen weten welke algemene richtlijnen Hollands Kroon hanteert voor de inrichting van de openbare ruimte.
1.3
Digitale HIOR
Dit handboek is het naslagwerk waarin in principe alles is terug te vinden. In de huidige digitale wereld is het echter handig om ook een digitale versie te kunnen raadplegen waarin snel en eenvoudig per onderwerp kan worden gezocht naar de gewenste informatie. De digitale HIOR is te raadplegen via de gemeentelijke website.
Pagina 9 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025
Elshof-Zuid in Anna Paulowna
Pagina 10 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025
2
Algemeen
2.1
Doel
Het Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR) is bestemd voor iedereen die zich bezighoudt met de inrichting en vormgeving van de openbare ruimte. Dit zijn initiatiefnemers, advies- en ingenieursbureaus, architecten, stedenbouwkundigen en natuurlijk ook de gemeente Hollands Kroon zelf. Het HIOR bakent de speelruimte af voor het ontwerp van de openbare ruimte en houdt bovendien rekening met het toekomstige beheer en onderhoud. Tenslotte is de gemeente eindverantwoordelijk voor de openbare ruimte en is het belangrijk dat zowel de inrichting als het beheer en onderhoud daarvan goed is geborgd.
2.2
Gebruik en status
De richtlijnen uit dit HIOR komen voort uit wet- en regelgeving, gemeentelijk beleid en praktische kennis en ervaring. De inhoud moet worden gebruikt en gezien als toetsingskader, naslagwerk en inspiratiebron bij de volgende ontwikkelingen: •
Nieuwbouw waarbij nieuwe openbare ruimte wordt gerealiseerd
•
Herinrichting van bestaande openbare ruimte
•
Groot onderhoud of vervanging van afzonderlijke objecten in de openbare ruimte
Door het HIOR van toepassing te verklaren in een overeenkomst of bij een aanbesteding van een bestek betekent dat de initiatiefnemer of aannemer zich heeft geconformeerd aan de inhoud van het HIOR en zich dus moet houden aan de richtlijnen en spelregels die erin zijn opgenomen.
2.3
Verantwoordelijkheden
De gemeente is verantwoordelijk voor de inhoud van het HIOR. Bij nieuwbouw is de betreffende initiatiefnemer verantwoordelijk om de richtlijnen uit het HIOR te vertalen naar een goed plan en dit volgens het HIOR te realiseren. Bij een herinrichting van bestaande openbare ruimte is de gemeente zelf de initiatiefnemer en dus ook zelf verantwoordelijk om de richtlijnen uit het HIOR te vertalen naar een goed plan. Het is in beide gevallen de gemeente die dit soort plannen toetst vanuit haar verantwoordelijkheid voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte.
2.4
Visie op inrichting en beheer
Op het gebied van inrichting en beheer van de openbare ruimte wordt gewerkt vanuit de filosofie sober, doelmatig en duurzaam. Zowel met de inrichting als het beheer van de openbare ruimte is het voornaamste doel om aan de geldende normen te voldoen waarbij de functie en de levensduur worden geoptimaliseerd tegen aanvaardbare maatschappelijke kosten en risico’s. 2.4.1
Beeldkwaliteit en technische kwaliteit
Dit HIOR heeft met name betrekking op nieuwe ontwikkelings- en herinrichtingsplannen. Nadat een project is voltooid zijn de diverse onderdelen in principe nieuw en moeten ze voldoen aan de richtlijnen zoals in dit HIOR vermeld. De beeldkwaliteit en technische kwaliteit spelen een rol nadat het project is afgerond en de openbare ruimte door de gemeente moet worden beheerd en onderhouden. Voor meer informatie hierover wordt daarom doorverwezen naar het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte waarin uitgebreid aandacht wordt besteed aan deze onderwerpen. Pagina 11 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025
Brugstraat in Middenmeer (bron: CycloMedia Technology B.V.)
Pagina 12 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025 2.4.2
Zonering openbare ruimte
De openbare ruimte van Hollands Kroon is onderverdeeld in diverse gebieden met ieder hun eigen kenmerken en uitstraling. Dit is in eerste instantie gedaan voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte, maar deze zonering geeft ook handvatten voor de kwaliteit van de verdere inrichting van de openbare ruimte. Bij A-locaties kan worden ‘uitgepakt’ qua materialisatie en vormgeving. Bij woonwijken en bedrijventerreinen is het wenselijk om te kiezen voor een meer universeel of functioneel ontwerp passend binnen de context van de omgeving. Kwaliteit
Locatie
Niveau
A
Centrumlocaties
hoog / fraai
B
Woonwijken
basis / functioneel
C
Bedrijventerreinen
laag / sober
2.5
Het HIOR in breder verband
2.5.1
Omgevingswet
Naar verwachting treedt op 1 juli 2022 de Omgevingswet in werking. Deze wet bundelt 26 wetten op het gebied van de fysieke leefomgeving. De gemeente is verplicht een omgevingsvisie voor het gehele grondgebied vast te stellen. In de omgevingsvisie worden de kaders voor de fysieke leefomgeving opgenomen. In het omgevingsplan worden deze kaders vertaald naar juridische regels. Voordat aan de slag wordt gegaan met het omgevingsplan worden de huidige regels en beleid op het gebied van de fysieke leefomgeving samengevoegd in een verordening fysieke leefomgeving (VFL). In het HIOR zijn veel regels opgenomen over de inrichting van het openbaar gebied. Een deel van deze regels zullen worden opgenomen in de VFL, het gaat dan om regels die een verordonnerend karakter hebben. Daarnaast zijn ook veel regels opgenomen die iets zeggen over de uitvoering, de toepassing van materialen of specifieke technische eisen die gewenst zijn. Deze regels blijven in het HIOR. In de VFL zal een dynamische doorverwijzing naar deze regels worden opgenomen. Op deze manier kunnen de meer uitvoeringsgerichte regels van het HIOR eenvoudig worden aangepast indien nodig en blijft de gewenste flexibiliteit behouden en kan worden ingespeeld op nieuwe ontwikkelingen 2.5.2
Inrichting en beheer van de openbare ruimte
Het HIOR gaat over wijze waarop de openbare ruimte moet worden ingericht. Het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte gaat in op de wijze hoe het beheer en onderhoud van de openbare ruimte is geregeld. Beide documenten kunnen niet los van elkaar worden gezien. Het HIOR streeft naar een duurzame, veilige en onderhoudsvriendelijke inrichting van de openbare ruimte. Het beheerplan streeft er naar dat nieuwe en herinrichtingsplannen voldoen aan de eisen van het HIOR om te voorkomen dat beheer en onderhoud nodeloos duur worden of zelfs onuitvoerbaar. Beide documenten zijn daarom onmisbaar voor een goed functionerende openbare ruimte.
Pagina 13 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025
Voorbeeld schetsontwerp herinrichting Karel Doormanstraat Wieringerwerf
Pagina 14 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025
3
Proces inrichting openbare ruimte
3.1
Projectfasen
In dit hoofdstuk wordt het proces rond ruimtelijke ontwikkelingen beschreven waar de inrichting van (nieuwe) openbare ruimte een rol speelt. Per processtap wordt onder andere ingegaan op de documenten die nodig zijn voor toetsing aan het HIOR. Hierbij worden de volgende projectfasen onderscheiden: 1. Start 2. Ontwerp 3. Voorbereiding 4. Uitvoering 5. Overdracht 6. Beheer
3.2
Start
De startfase is de aftrap van een project. Dit begint bij een idee of plan van een initiatiefnemer welke normaliter via een principeverzoek bij de gemeente wordt ingediend. Het initiatief wordt getoetst door de gemeente (bouwberaad/initiatieftafel) en bij groen licht is het aan de initiatiefnemer om het project verder uit te werken tot een concreet projectresultaat. 3.2.1
Het HIOR en de startfase
De initiatiefnemer is op de hoogte van de algemene richtlijnen uit het HIOR (zie bijlage 1). Het is hem duidelijk dat hij verantwoordelijk is voor het ontwerp, de aanleg, de directievoering en het dagelijkse toezicht van het project en de bijbehorende (nieuwe) openbare ruimte, zodat voldaan wordt aan de kwaliteitseisen van de gemeente Hollands Kroon en de wettelijke eisen en plichten die daarbij horen. 3.2.2
Overeenkomsten
Bij een nieuwe ontwikkeling wordt tijdens de startfase een intentieovereenkomst afgesloten waarin de bereidheid tot samenwerking formeel is vastgelegd. De afronding van de startfase leidt normaliter tot het afsluiten van een anterieure overeenkomst waarin concrete afspraken zijn gemaakt over de totstandkoming van het project. 3.2.3
Documenten startfase
De afronding van de startfase resulteert in de volgende (door de gemeente goedgekeurde) documenten: Onderdeel
Omschrijving
Tekeningen
•
Tekening met projectgrens (incl. eigendoms en beheergrenzen)
Overeenkomsten
•
Intentieovereenkomst (incl. projectomschrijving, projectresultaat en programma van eisen)
•
Anterieure overeenkomst (incl. afspraken over planning, financiën, risicoverdeling, voortgang en organisatie bij de ontwikkeling van het project)
Pagina 15 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025
3.3
Ontwerp
Nadat de startfase is afgerond krijgt de initiatiefnemer van de gemeente groen licht om met de ontwerpfase te starten. Afhankelijk van de complexiteit van het project loopt dit normaliter via een schetsontwerp (SO), een voorlopig ontwerp (VO) en een definitief ontwerp (DO). Bij kleine projecten kan dit proces wellicht sneller en eenvoudiger worden doorlopen, maar feitelijk toetst de gemeente bij iedere fase in hoeverre er wordt voldaan aan de eisen en richtlijnen uit het HIOR. Alle tekeningen moeten worden opgesteld volgens de tekentechnische voorwaarden van de gemeente (zie bijlage 4). 3.3.1
Schetsontwerp
Een schetsontwerp is een structuurplan waarin de eerste ideeën over de stedenbouwkundige opzet zijn opgenomen. Voor de openbare ruimte geldt dat op hoofdlijnen duidelijk is aangegeven waar welke functies zijn bedacht (riolering, infrastructuur, water en groen). De gemeente (Ruimtelijke Ontwikkeling) stelt het ruimtelijk kader en eventuele andere beleidsmatige uitgangspunten op en legt deze vast in een bestemmings- / omgevingsplan. Deze uitgangspunten zijn kaderstellend voor het verdere traject. Het HIOR en het schetsontwerp De initiatiefnemer heeft de algemene richtlijnen uit het HIOR verwerkt in het SO. Dit wordt door de gemeente getoetst en eventuele gebreken worden in een toetsrapport opgenomen of rechtstreeks op het SO verwerkt (afhankelijk van de complexiteit van het project). Afwijken van de richtlijnen in het HIOR In de fase van het schetsontwerp dient te worden besproken of de initiatiefnemer wil gaan afwijken van de richtlijnen uit dit HIOR. Daarbij moet worden voldaan aan de volgende voorwaarden: •
De initiatiefnemer motiveert waarom er wordt afgeweken.
•
De oplossing voldoet aan de minimale kwaliteitseis uit het HIOR.
•
De beheertechnische en financiële gevolgen zijn onderbouwd.
•
De aanvrager zal de beheertechnische en financiële consequenties over het toekomstige beheer moeten onderbouwen op basis van levenscycluskosten (LCC-analyse).
•
Op kosten van de initiatiefnemer kan de gemeente een second-opinion laten uitvoeren.
•
Na schriftelijke goedkeuring door de gemeente kan de afwijkende oplossing worden toegepast en in het vervolgproces (VO en DO).
Met een LCC-analyse wordt inzicht verkregen hoe de investerings-, beheer-, onderhouds-, en opruimingskosten in de praktijk met elkaar samenhangen. Hierdoor wordt inzicht verkregen in de totale maatschappelijke kosten. Het toepassen van de LCC-analyse maakt inzichtelijk welke keuzes maatschappelijk rendabel zijn. Naast alle richtlijnen die binnen het HIOR gelden moet een project natuurlijk altijd aan de wettelijke bepalingen, (gemeentelijke) beleidsrichtlijnen en externe regelgeving te voldoen. Dit geldt ook voor de algemeen geldende berekeningen, onderzoeken en documenten die uiteindelijk nodig zijn voor de definitieve goedkeuring van het complete project.
Pagina 16 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025 Onderdelen schetstonwerp (SO) Het schetsontwerp is maatvast ingetekend op de Basiskaart Grootschalige Topografie (BGT). Verder geldt dat het SO in ieder geval de volgende onderdelen bevat: •
Locatie projectgrens
•
Noordpijl
•
Belangrijkste peilen (maaiveld, waterpeil e.d.)
•
Locatie riolering en nutstracé (indicatief)
•
Stedenbouwkundige structuur (bebouwingsvlakken)
•
Verkeersstructuur (ontsluiting op hoofdlijnen)
•
Groenstructuur (bomen, groen, water e.d.)
Documenten schetsontwerp (SO) De fase van het schetsontwerp kan worden afgerond als de gemeente de onderstaande documenten (indien van toepassing) heeft goedgekeurd: Onderdeel
Omschrijving
Tekeningen
•
Schetsontwerp (1:500)
Onderzoeken
• • • • • • •
Onderzoek ruimtelijk kader (o.a. omgevingsplan)
Berekeningen
•
Berekening t.b.v. stikstofuitstoot tijdens realisatie
Overig
•
Toetsrapport SO
3.3.2
Bodemonderzoek (mogelijke verontreinigingen) Grondonderzoek (bodemopbouw, hydrologie) Onderzoek in het kader van de Wet Natuurbescherming Explosievenonderzoek Archeologisch onderzoek Onderzoek aanwezige kabels en leidingen (melding WIBON)
Voorlopig ontwerp
Met betrekking tot openbare ruimte gaat het in het voorlopig ontwerp (VO) vooral om de juiste maatvoering en dimensionering van de diverse onderdelen zoals riolering, infrastructuur en de openbare verlichting. Verder geldt dat alle op- en aanmerkingen zijn vastgelegd in een toetsrapport welke vervolgens worden verwerkt in het Definitief Ontwerp (DO). Het HIOR en het voorlopig ontwerp De initiatiefnemer heeft de ontwerprichtlijnen uit het HIOR verwerkt in het VO, evenals de opmerkingen uit het toetsingsplan SO. De status van alle opmerkingen zijn per rubriek (riool, infra, groen etc.) opgenomen in een apart document (tabel). Overige gebreken en afwijkingen worden in een toetsingsplan VO opgenomen of rechtstreeks op het VO verwerkt (afhankelijk van de complexiteit van het project).
Pagina 17 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025 Voorwaarden voorlopig ontwerp (VO) Het voorlopig ontwerp is maatvast ingetekend (schaal 1:500) op de Basiskaart Grootschalige Topografie. Verder geldt dat het VO in ieder geval de volgende onderdelen bevat: •
Grenzen van uitgeefbaar terrein, kavelindeling en openbaar terrein
•
De nieuwe situatie, de te wijzigen situatie en de te handhaven situatie
•
Stedenbouwkundige structuur (woningen, garages, entrees, e.d.)
•
Locatie riolering met bijbehorende voorzieningen (putten, gemalen, pompen)
•
Locatie nutstracé met bijbehorende voorzieningen
•
Locatie wegen, trottoir, fietspaden, parkeerplaatsen etc.
•
Locatie openbare verlichting
•
Locatie civieltechnische kunstwerken (o.a. bruggen)
•
Locatie bomen en groenvakken (volgens groentypen Hollands Kroon),
•
Locatie speelplaatsen
•
Locatie watergangen, taluds, oevers, duikers
•
Locatie profielen
•
Tekening voorzien van maatvoeringen, hoogten en noordpijl.
Het voorlopig ontwerp wordt ondersteund door diverse profielen waar de locatie van de ondergrondse infrastructuur en de bovengrondse inrichting is ingetekend. Ook behoren details, zoals het ontwerp van civieltechnische kunstwerken (bruggen) tot het voorlopig ontwerp. Documenten voorlopig ontwerp (VO) De fase van het voorlopig ontwerp wordt afgerond als de gemeente de onderstaande documenten (indien van toepassing) heeft goedgekeurd: Onderdeel
Omschrijving
Tekeningen
•
Verkavelingsplan (1:500) met bijbehorende profielen en details
Onderzoeken
• • • • •
Geotechnisch onderzoek
• • • • • •
Rioleringsberekening
•
Toetsrapport VO
Berekeningen
Overig
Pagina 18 van 110
Geohydrologisch onderzoek en ontwateringsadvies Grondonderzoek t.p.v. toekomstige bomen / beplanting Bomen Effect Analyse (BEA) bij bestaande / te handhaven bomen Zonering geluidshinder en (milieu)belemmeringzones Lichttechnische berekening openbare verlichting Watertoets (i.o.m. HHNK) Constructieberekeningen (infra, civieltechnisch) Aantal parkeerplaatsen in relatie tot parkeernorm Afvalinzamelingsplan
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025 3.3.3
Definitief Ontwerp (DO)
Nadat het voorlopig ontwerp is vastgesteld wordt het ontwerp geconcretiseerd tot een definitief ontwerp (DO). Meer dan het VO wordt er in het DO aandacht besteed aan detaillering en de materiaalkeuze. Alle van belangzijde onderdelen (type, materiaal, soort) zijn daarom in het definitieve ontwerp opgenomen. Na vaststelling van het DO vinden er in principe geen aanpassingen meer plaats en is er alleen nog sprake van verdere detaillering op technisch vlak. Binnen een jaar na vaststelling moet het werk in principe zijn gestart, anders moet het ontwerp mogelijk opnieuw worden getoetst. Het HIOR en het definitief ontwerp De initiatiefnemer heeft de opmerkingen uit het toetsrapport VO verwerkt in het DO. De status van alle opmerkingen zijn per rubriek (riool, infra, groen etc.) opgenomen in een apart document (tabel) en worden uiteindelijk door de initiatiefnemer in het vast te stellen DO verwerkt. Voorwaarden definitief ontwerp (DO) Het definitieve ontwerp is in basis gelijk aan het voorlopige ontwerp met als aanvulling: •
Alle benodigde peilen (vloerpeilen, maaiveldhoogtes, waterpeilen, grondwaterpeil).
•
Ondergrondse constructies (o.a. groeiplaatsverbetering bomen).
•
Locatie bebording en belijning.
•
Locatie straatmeubilair en overige objecten (openbare kunst, paaltjes, bushokjes).
•
Locatie huisvuilinzamelingsplaatsen.
Daarnaast bestaat het definitieve ontwerp nog uit de volgende aparte onderdelen/plannen: •
Matenplan: met alle noodzakelijke (profiel)maten van grenzen, bouwblokken, wegen, paden, parkeerstroken, groenstroken en watergangen.
•
Ontwerp van de bovengrondse inrichting en infra met opsluitbanden, verharding etc.
•
Verlichtingsplan/ontwerp: locatie lichtmasten, stroomkasten en bekabeling.
•
Rioleringsontwerp: locatie DWA, HW, drainage, putten, gemalen aangevuld met materiaal, diameters, bob- en maaiveldhoogten, lengten, afschot, huisaansluitingen, kolken etc.
•
Plan nutsvoorzieningen: locatie nutsleidingen en bijbehorende voorzieningen zoals trafo's, brandkranen, CAI-kasten etc.
•
Beplantingsplan: bomen op werkelijke grootte, ondergrondse groeiplaatsen, soortenlijst etc.
In het definitieve ontwerp zijn op de tekening alle toe te passen materialen zichtbaar per areaal of object. Op tekening is daarom opgenomen welk type lichtmast, gemaal, brug, opsluitband en betonstraatsteen wordt toegepast en indien nodig door welke leverancier dit wordt geleverd. Het definitieve ontwerp wordt verder ondersteund met diverse profielen en details. Voor meer informatie kan bijlage 4 tekentechnische voorwaarden gemeente Hollands Kroon worden geraadpleegd.
Pagina 19 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025 Documenten definitief ontwerp (DO) De fase van het definitief ontwerp wordt afgerond als de gemeente de onderstaande documenten (indien van toepassing) heeft goedgekeurd: Onderdeel
Omschrijving
Tekeningen
•
Definitief Ontwerp (1:200) met bijbehorende profielen en details
Onderzoeken
•
Grondstromen en grondbalans
Berekeningen
• • • • • • • •
Rioleringsplan en bijbehorende berekeningen (definitief)
• • • • • • • • •
Toetsrapport VO
Overig
Geotechnisch, zettingsanalyse en voorbelastingsplan (definitief) Drainage- en ontwateringsplan en bijbehorende berekeningen (definitief) Lichttechnische berekening (definitief) Watertoets (i.o.m. HHNK - definitief) Constructieberekeningen (definitief) Aantal parkeerplaatsen in relatie tot parkeernorm (definitief) Afvalinzamelingsplan (definitief) BLVC-plan V+G plan (ontwerpfase) Overzicht benodigde en aangevraagde vergunningen Overzicht aangevraagde subsidies Overzicht verkeersbesluiten (bebordings- en markeringsplan) Beheerplan en kostenraming bij afwijkingen Offertes t.b.v. nutswerkzaamheden Definitieve planpresentatie
BLVC-plan Een onderdeel van het Definitief Ontwerp is het BLVC-plan waarin wordt beschreven op welke wijze tijdens de uitvoering rekening wordt gehouden met de Bereikbaarheid, Leefbaarheid, Veiligheid, opslag van materialen en Communicatie. Het is wenselijk dat tijdens de uitvoering van het project overlast, hinder en onveiligheid worden beperkt. Meer informatie is te vinden op de website www.blvc.nl Vergunningen De initiatiefnemer is verantwoordelijk voor het tijdig verkrijgen van alle benodigde vergunningen voor het betreffende project. De gemeente kan helpen bij het aanvragen van de juiste vergunningen en kan uitleg geven bij de procedures die moeten worden doorlopen. Beheerplan en kostenraming bij afwijkingen Voor (innovatieve) onderdelen die buiten de kaders van dit HIOR vallen en waar nog weinig ervaring is op gebied van beheer en onderhoud moet bij het DO ook een beheer- of onderhoudsplan met een kostenraming worden opgenomen. Dit geeft de gemeente inzicht in de ontwerpuitgangspunten en de karakteristieken van het betreffende onderdeel of materiaal waardoor deze beter in stand kan worden gehouden.
Pagina 20 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025
3.4
Voorbereiding
Tijdens de voorbereidingsfase wordt het definitieve ontwerp (DO) technisch uitgewerkt in een RAW bestek met bijbehorende tekeningen en documenten. Als basis geldt het moederbestek van Hollands Kroon. Hierin zijn voor de meest voorkomende werkzaamheden, de nadere omschrijvingen en de algemene, administratieve en technische bepalingen opgenomen. Zo is het voor alle partijen duidelijk aan welke kwaliteit het werk moet voldoen. Het specifieke projectbestek moet worden samengesteld op basis van het moederbestek. Daarnaast zijn ook de actuele versie van de standaard RAW-bepalingen en de Uniforme Administratieve Voorwaarden (UAV 2012) van toepassing. Het projectbestek is het technische contract voor het werk. Bij oplevering wordt aan de hand van het projectbestek gecontroleerd of het uitgevoerde werk voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen. De wijze waarop het project uiteindelijk wordt aanbesteed hangt verder af of het gaat om een nieuwe ontwikkeling (actie initiatiefnemer) of een herinrichting van de bestaande openbare ruimte (actie gemeente). In te zetten aannemers (en onderaannemers) moeten vallen onder de CAO Bouw en Infra en behoeven de goedkeuring van de gemeente. 3.4.1
Het HIOR en de voorbereidingsfase
Uit beheeroogpunt wordt door de gemeente, naast het bestek en de bijbehorende documenten, ook getoetst in hoeverre er bij de voorbereiding rekening is gehouden met de richtlijnen van het materiaal uit het HIOR. 3.4.2
Documenten voorbereidingsfase
In de voorbereidingsfase moet het DO compleet technisch zijn uitgewerkt tot een RAW-bestek met de bijbehorende tekeningen en overige van belang zijnde documenten. In het moederbestek is hiervan een overzicht opgenomen en aangegeven hoe deze documenten dienen te worden aangeleverd. De voorbereidingsfase kan pas worden afgerond als de gemeente de onderstaande documenten heeft goedgekeurd: Onderdeel
Omschrijving
Bestek
• • •
RAW-bestek
• • • • • • • • • • •
Bestaande situatie met kabels en leidingen
Tekeningen
V+G plan ontwerpfase definitief (voorbeeld zie bijlage 5) Alle overige documenten volgens moederbestek Opbreektekening verharding Opbreektekening riolering Nieuwe situatie verharding en bovengrond Nieuwe situatie riolering Beplantingsplan Doorsneden en details Grondwerken met ontgravings- en aanvullingsprofielen. Voorbelastingtracé, locatie zakbakens, dwarsdoorsneden en ophoogprofielen. Te graven watergangen en bijbehorende dwarsprofielen. Uitzettekeningen voorzien van coördinaten
Pagina 21 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025 Ook de bestekstekeningen moeten voldoen aan de tekentechnische voorwaarden van Hollands Kroon (zie bijlage 4) en zijn opgesteld volgens de Autocad template van de gemeente Hollands Kroon. 3.4.3
Toezichtplan
Bij de voorbereidingsfase hoort ook een toezichtplan welke alle activiteiten benoemt die als risicovol worden ingeschat. Om deze risico’s beheersbaar te houden worden zogenaamde stop-, bijwoon- en registratiepunten opgenomen: •
Stoppunt: De toezichthouder van de gemeente wordt 48 uur voor het omschreven moment gewaarschuwd. De werkzaamheden mogen worden hervat na goedkeuring toezichthouder.
•
Bijwoonmoment: De toezichthouder wordt gewaarschuwd voor het omschreven moment. Anders dan bij het stoppunt kan het werk gewoon doorgaan.
•
Registratiepunt: Van het omschreven moment/product wordt d.m.v. een rapportage aangetoond dat het betreffende product volgens de geldende norm is aangelegd of geleverd. Dit houdt in dat de aannemer gehouden is om de directie in staat te stellen het werk te controleren voordat er verder gewerkt wordt.
Als niet aan bovenstaande punten wordt voldaan, behoudt de gemeente het recht om het werk stil te leggen. In ieder geval moeten de onderstaande werkzaamheden geborgd zijn in het toezichtplan. •
Na plaatsing eerste inspectieput en mNAP controle.
•
Na aanleg van een rioleringsstreng en plaatsen inspectieput.
•
Na aanleg van de drainagestreng en inspectieput.
•
Na uitzetten Kabels en leiding tracé.
•
De aanleg van kabels en leidingen.
•
Het uitzetten van de erf- of terreingrenzen.
•
De aanleg van bestratingen.
•
Het openstellen van wegen.
3.4.4
Tijdelijke verkeersmaatregelen
Het BLVC-plan wordt in het bestek uitgewerkt (volgens CROW-publicatie 96B) en indien nodig voorzien van een bebordingsplan. De planning wordt in een zo vroeg mogelijk stadium afgestemd met het de verkeerskundige van de gemeente. 3.4.5
Sociale duurzaamheid
Hollands Kroon is er voorstander van om Social Return On Investment (SROI) als bijzondere uitvoeringsvoorwaarde op te nemen in een overeenkomst en/of bestek. Dit betekent concreet het realiseren van reguliere banen, leerwerkplekken, (werk)stages en leer/werkbanen, ervaringsplaatsen bij de opdrachtnemer ten behoeve van specifieke doelgroepen. Globaal is het uitgangspunt om 5% van de opdrachtsom in te zetten voor Social Return. Meer informatie over SROI is te vinden via deze website.
Pagina 22 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025
3.5
Uitvoering
Nadat alle voorbereidingen getroffen zijn, alle benodigde vergunningen zijn verleend en er een geschikte aannemer voor de uitvoering is geselecteerd kan de uitvoering starten. De initiatiefnemer is volledig verantwoordelijk voor de uitvoering van het project. Het contact namens de gemeente gaat via een projectleider afkomstig uit team Projecten Openbare Ruimte (POR). Hierna zijn nog een aantal specifieke zaken toegelicht die van belang zijn bij de uitvoering van een project. 3.5.1
Het HIOR en de uitvoeringsfase
Door de gemeente wordt getoetst of er bij de uitvoering rekening is gehouden met de uitvoeringsrichtlijnen uit het HIOR, de bepalingen uit het bijbehorende RAW-bestek, de standaard RAWbepalingen, de UAV 2012 en de richtlijnen van de leverancier van de diverse toegepaste materialen. 3.5.2
Start- en gereedmelding
Bij een omgevingsvergunning voor het bouwen, aanleggen of slopen van een werk, moet voor aanvang van de werkzaamheden worden aangegeven wanneer de werkzaamheden starten en na voltooiing moet het werk gereed worden gemeld. In de meeste gevallen kan dit per mail of via de website van de gemeente Hollands Kroon. 3.5.3
Bouwrijp en woonrijp maken
Bij de uitvoeringsfase van nieuwbouwprojecten wordt onderscheid gemaakt tussen het bouwrijp en het woonrijp maken van het terrein. Voordat de huizen kunnen worden gebouwd dient het betreffende terrein bouwrijp te worden opgeleverd. Voor wat betreft de openbare ruimte gaat het vooral om: •
Grondwerk (cunetten, watergangen, voorbelastingen e.d.)
•
Aanleg riolering
•
Aanleg nutsvoorzieningen en bekabeling ov
•
Aanleg wegfundering + bouwwegen
Na de bouwrijpfase kunnen de woningen worden gebouwd. Nadat het ‘zware werk’ is uitgevoerd (aanvoer bouwmaterialen, heiwerkzaamheden e.d.) kan worden gestart met het woonrijp maken van de openbare ruimte. Hierbij wordt de definitieve verharding, het openbaar groen, openbare verlichting, terreinmeubilair e.d. aangebracht. De bouwrijpfase en de woonrijpfase dienen apart te worden opgeleverd. Dit voorkomt bijvoorbeeld dat de nieuw aangebrachte verharding alsnog moet worden opengebroken omdat de riolering niet goed is aangelegd. 3.5.4
Directievoering en toezicht
De initiatiefnemer die de openbare ruimte na realisatie gaat overdragen aan de gemeente is verantwoordelijk voor het voeren van directie, het houden van dagelijks toezicht en het uiteindelijke resultaat. Dit gebeurt op basis van de UAV 2012. Het is in ieders belang dat de realisatie van de openbare ruimte wordt uitgevoerd door een bekwame aannemer met aantoonbare ervaring in de cultuur- en civiele techniek. Het uitgangspunt hierbij is dat het werk wordt uitgevoerd volgens de bestek- en kwaliteitseisen en de richtlijnen zoals beschreven in dit HIOR. Afwijkingen van het bestek en/of bestekstekeningen behoeven instemming van de projectleider van de gemeente. Deze afwijkingen worden schriftelijk vastgelegd in een afwijkingsdocument. Indien blijkt dat afwijkingen niet zijn vastgelegd en het werk niet is Pagina 23 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025 uitgevoerd conform de bestekeisen, dan is de initiatiefnemer verantwoordelijk voor het herstellen van de fouten. Tijdens de uitvoering van de werkzaamheden is de initiatiefnemer verplicht om actuele gegevens aan de gemeente te (laten) verstrekken over bestaande en/of nieuwe kabels en leidingen, riolering etc. in het kader van de WIBON. Bij toezicht op kwaliteit dienen in de overeenkomst garantiebepalingen te worden opgenomen over verborgen gebreken. Verder geldt, zoals eerder aangegeven, de bepalingen zoals opgenomen in het toezichtplan. 3.5.5
Specifieke werkafspraken tussen gemeente en initiatiefnemer
•
De door de initiatiefnemer in te zetten aannemers vallen onder de CAO Bouw en Infra.
•
De door de initiatiefnemer in te zetten aannemers zijn vooraf getoetst en goedgekeurd door de gemeente.
•
De initiatiefnemer of diens aannemer mag pas starten met de werkzaamheden als de uitvoeringsdocumenten zoals bestek en bijbehorende tekeningen zijn goedgekeurd.
•
Alle werkzaamheden en opslag van materiaal en materieel vinden plaats binnen de projectgrens.
•
De directievoering en toezicht wordt uitgevoerd volgens de UAV op de werkzaamheden in de openbare ruimte.
•
Tussen gemeente en initiatiefnemer worden projectspecifieke afspraken gemaakt over de directievoering, toezicht, mandaat en de rol van de gemeentelijke projectleider en toezichthouder.
•
De initiatiefnemer zorgt dat partijen in het bouwproces tijdig geïnformeerd worden en gelegenheid krijgen hun werkzaamheden voor te bereiden en uit te voeren. In elkaar grijpende werkzaamheden worden door de initiatiefnemer gecoördineerd.
•
Er wordt met de gemeente periodiek overleg gevoerd met als voornaamste doel om de kwaliteit en voortgang goed te borgen. Deze overleggen worden door de initiatiefnemer vastgelegd en worden door beide partijen ondertekend voor akkoord.
•
Risico’s tijdens de voorbereiding en uitvoering van de werken zijn geheel voor rekening van de initiatiefnemer. Risico’s door onvoorziene omstandigheden, die voortvloeien uit het werk, dienen in een verzekering te zijn afgedekt.
•
Tot aan de overdracht blijft de initiatiefnemer verantwoordelijk voor de openbaar toegankelijke delen van het werk. Alle aansprakelijkheidstellingen van gebruikers van de openbare ruimte, die plaats vinden vóór de definitieve overdracht, en die bij de gemeente Hollands Kroon als wettelijk beheerder binnenkomen, worden ter afhandeling doorgezonden naar de initiatiefnemer. Van deze afhandeling wordt de gemeente Hollands Kroon in kennis gesteld.
•
Initiatiefnemer en diens aannemer(s) dienen te werken volgens de gedragscode soortenbescherming voor gemeenten 2020-2024
3.5.6
Specifieke werkafspraken tussen initiatiefnemer en aannemer
•
De tussen de gemeente en de initiatiefnemer gemaakte projectspecifieke afspraken over de directievoering en toezicht voor werken in de openbare ruimte is bindend voor de aannemer.
•
De initiatiefnemer zorgt ervoor dat zijn aannemer/onderaannemers de noodzakelijke verzekeringen afgesloten hebben (CAR, WA, bodemsaneringverzekering etc.). Hiervan dient een kopie te worden overlegd aan de gemeente.
Pagina 24 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025 •
Transport, opslag en verwerking van bouwstoffen vindt plaats volgens de desbetreffende normen, ontwerpen, kwaliteitseisen en beoordelingsrichtlijnen van de betreffende bouwstoffen.
•
De keuring van te leveren bouwstoffen dient te geschieden in overleg met de toezichthouder. Deze heeft verder het recht alle benodigde proeven en onderzoeken te nemen.
•
Het beheer en onderhoud van alle gerealiseerde groen- en cultuurtechnische werken, inclusief het herstellen van schades en gebreken, dient gedurende de onderhoudstermijn door en op kosten van de initiatiefnemer en/of diens aannemer te worden uitgevoerd.
•
Eventuele schade aan civieltechnische werken gedurende de onderhoudstermijn die voortvloeit uit oneigenlijk gebruik (verhuiswagens, hoveniersbedrijven, woninginrichters, e.d.) dient door en op kosten van de initiatiefnemer en/of diens aannemer te worden hersteld.
•
De tijdens de uitvoering noodzakelijke verkeersmaatregelen moeten in overleg met de gemeente genomen worden. Eventuele omleidingsroutes moeten met de betreffende wegbeheerder overlegd en goedgekeurd worden.
•
Voor het plaatsen van een directiekeet en de opslag van materialen en materieel is toestemming nodig van de gemeente. Dit geldt ook voor de aansluiting op het riool. Als er geen riool in de nabijheid aanwezig is, dient de initiatiefnemer, in overleg met HHNK en de gemeente, hygiënische maatregelen te treffen om ongeoorloofde lozing van afvalwater te voorkomen.
3.5.7
Overige aandachtspunten in de uitvoeringsfase
In sommige gebieden zal de initiatiefnemer rekening moeten houden met een weinig draagkrachtige ondergrond. In deze gebieden zal de ondergrond een aantal maanden voorbelast moeten worden. Afhankelijk van de restzettingen kan dit gevolgen hebben voor de beoogde planning. In sommige gebieden zal de initiatiefnemer rekening moeten houden kwelwater en grote waterspanning in de ondergrond. De ontwikkeling mag niet leiden tot een verslechtering van de geohydrologische en waterstaatkundige situatie van het gebied en de omgeving. Denk hierbij ook aan het toepassen van verticale drainage. Dit kan leiden tot kwelwater in het freatisch grondwater of oppervlaktewater.
Pagina 25 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025
3.6
Overdracht
Als het project is afgerond volgens de eisen en richtlijnen van het HIOR en alle (digitale) gegevens zijn overgedragen aan de gemeente Hollands Kroon kan de overdracht van de openbare ruimte starten. Dit proces is verder uitgebreid beschreven in bijlage 3 overdracht en revisie. Hieronder zijn beknopt de belangrijkste richtlijnen opgenomen. 3.6.1
Voorlopige overdracht
De initiatiefnemer meldt aan de projectleider van de gemeente dat het project gereed is (gereedmelding). De initiatiefnemer zorgt dat de gemeente de benodigde stukken ontvangt volgens het overdrachtsdossier. Daarnaast voeren de projectleider en toezichthouder van de gemeente een inspectie uit en wordt gecontroleerd of het werk aan de eisen en richtlijnen voldoet om openbaar gebruikt te kunnen worden. Gebreken op en rond het project worden genoteerd in een voorlopig proces-verbaal van opneming (pvvo). 3.6.2
Onderhoudstermijn
Tussen voorlopige overdracht en de definitieve overdracht zit normaliter een onderhoudstermijn van 12 maanden. Tijdens deze periode worden de gebreken naar aanleiding van het pvvo hersteld en blijft de initiatiefnemer verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. 3.6.3
Definitieve overdracht
Na de onderhoudstermijn meldt de initiatiefnemer het werk gereed voor eindinspectie. Alle eerder geconstateerde gebreken dienen te zijn verholpen alsmede de gebreken die alsnog aan de initiatiefnemer zijn te wijten. Het werk wordt door de gemeente gereed verklaard als al deze gebreken zijn hersteld en overige opmerkingen naar aanleiding van de inspecties zijn verwerkt en alle te leveren informatie is ontvangen. De definitieve gereedverklaring wordt schriftelijk vastgelegd in een definitief proces verbaal van opneming. 3.6.4
Overdrachtsdossier
Voor de administratieve overdracht levert de initiatiefnemer de benodigde gegevens aan de gemeente in een (digitaal) overdrachtsdossier.
Pagina 26 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025
3.7
Beheer
Nadat de nieuw gerealiseerde openbare ruimte officieel is overgedragen is de gemeente verantwoordelijk voor het verdere beheer en onderhoud. Hierbij is het belangrijk dat de nieuwe situatie correct in het beheersysteem is ingevoerd zodat de arealen en objecten kloppen met de werkelijke situatie buiten. Ook dienen de nieuwe gegevens te worden aangepast of verwerkt in het contract van opdrachtnemers die onderhoudswerkzaamheden uitvoeren in opdracht van de gemeente. 3.7.1
Areaaluitbreiding
Areaaluitbreiding is alleen van toepassing voor nieuwe openbare ruimte (meestal bij nieuw gerealiseerde woonwijken). Als een nieuwe woonwijk is opgeleverd is er theoretisch nog geen budget beschikbaar om deze te onderhouden. Dit moet via de jaarlijkse begroting worden aangevraagd. Om ingewikkelde rekensommen te voorkomen wordt hiervoor een verdeelsleutel toegepast met als uitgangspunt dat iedere m2 aan nieuwe opgeleverde openbare ruimte € 1,20,- kost aan regulier beheer en onderhoud. Riolering en afval zijn hierbij buiten beschouwing gelaten omdat deze budgetten worden gevoed vanuit de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Verder ligt het onderhoud van nutsvoorzieningen bij de nutsbedrijven zelf en zijn de kosten van overige objecten dermate laag dat deze verder niet zijn meegenomen. Onderdeel
Verdeelsleutel
Infrastructuur
50%
Openbaar groen
25%
Openbare verlichting
10%
Civieltechnische kunstwerken
7%
Water
5%
Speelplaatsen en terreinmeubilair
3%
3.7.2
Proces areaaluitbreiding en begroting
Na realisatie van nieuwe projecten moet de totale hoeveelheid aan nieuwe openbare ruimte jaarlijks te worden berekend en dienen op basis van bovenstaande verdeelsleutel de bijbehorende bedragen in de begroting te worden verwerkt. Deze taak ligt bij team areaalbeheer waarbij in de paragraaf kapitaalgoederen jaarlijks een overzicht van de nieuw gerealiseerde openbare ruimte kan worden opgegeven inclusief het bijbehorende bedrag per onderdeel.
Pagina 27 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025
3.8
Ontwerplevensduur
De minimale ontwerplevensduur waaraan de afzonderlijke elementen van het project moeten voldoen zijn aangegeven in de onderstaande tabel. De ontwerplevensduur is de structurele levensduur van de volledige constructie of installatie. Gedurende deze periode is normaal onderhoud noodzakelijk. Onderdeel
Ontwerplevensduur in jaren
Riolering Vrijverval riolering
60
Persleiding
60
Elektrotechnische / mechanische onderdelen
15
Bouwkundige onderdelen
60
Wegen Wegconstructie (verharding met complete fundering)
60
Deklaag asfalt
20
Elementenverharding (levensduur tot herstraten)
30
Betonverhardingsconstructie
50
Openbare verlichting Armatuur
20
Lichtmast
45
Civieltechnische kunstwerken Beton
100
Staal
100
Composiet
100
Hout (hardhout)
25
Mechanische onderdelen
35
Elektrotechnische onderdelen
35
Speelplaatsen en straatmeubilair Staal en kunststof
50
Hout
25
Afvalbak (staal)
15
Beschoeiing en duikers Beton en staal
80
Composiet
50
Hout (hardhout)
25
PE of Spirosol (duikers)
60
Pagina 28 van 110
Handboek Inrichting Openbare Ruimte 2022-2025
3.9
Interne organisatie en het HIOR
3.9.1
Integraal werken
Elk team binnen de organisatie van Hollands Kroon die opereert in de openbare ruimte beseft dat alle ontwikkelingen van groot tot klein moeten voldoen aan de richtlijnen van dit HIOR. Dus niet alleen de realisering van een nieuwe woonwijk, maar ook de herinrichting van bestaande openbare ruimte, de vervanging of renovatie van een brug en zelfs de vervanging van een bankje met afvalbak. Hieronder zijn voor de duidelijkheid de teams binnen de organisatie weergegeven met een duidelijke link naar de openbare ruimte en is globaal aangegeven wat hun taak binnen dit speelveld is. Team
Taak
Omgevingsontwikkeling
Bepaalt de ruimtelijke kaders (omgevingsvisie)
Ruimtelijke Ontwikkeling
Controleert of het project past binnen de ruimtelijke kaders
Vergunningen
Toetst de vergunningen die nodig zijn om het project te realiseren
Projecten Openbare Ruimte
Zorgt dat het project wordt voorbereid en uitgevoerd volgens het HIOR
Areaalbeheer
Toetst het project aan het HIOR
Vastgoed en grondzaken
Stelt (anterieure) overeenkomst op m.b.t. het project
Inkoop
Advisering m.b.t de aanbesteding van het project
Toezicht en inspectie
Controleert of het project wordt uitgevoerd volgens het HIOR en bestek
Verkeer
Controleert de verkeerskundige zaken binnen het project