Raadsvoorstel - 1109175 - Duurzaam toekomstscenario De Reggehof 2027 en verder
Tekst van het document
Raadsvoorstel Onderwerp | Duurzaam toekomstscenario De Reggehof 2027 en verder Datum collegebesluit | 1 september 2026 Zaaknummer | 1109175 Portefeuillehouder | J. Rohaan-Vlijm Team | Beleid Sociaal domein Voorstel 1. | Kiezen voor het scenario Huis van de Verenigingen – Plus als opdracht voor De Reggehof. 2. | Het college opdragen om op basis van de aanbevelingen uit het rapport van BMC een aantal zaken verder uit te werken. 3. | Uiterlijk begin 2029 samen met De Reggehof een zorgvuldige evaluatie/herijking van de opdracht uitvoeren, zodat eventuele actualisatie input kan zijn voor de Kaderbrief 2030-2035. 4. | Voor de vervangingsinvesteringen de benodigde bedragen (in totaal € 1,2 miljoen voor de komende 10 jaren) in een gemeentelijke bestemmingsreserve reserveren, en de regie hiervoor bij de gemeente te beleggen. 5. | De jaarlijks extra benodigde exploitatiemiddelen (€ 108.616 per jaar) | structureel verwerken in de Programmabegroting 2027. 6. | Een eenmalige bijdrage aan de frictiekosten (€ 30.000 in 2027) | incidenteel verwerken in de Programmabegroting 2027. 7. | Een eenmalige aanvulling op het weerstandsvermogen (tot maximaal € 79.462 in 2027) incidenteel verwerken in de Programmabegroting 2027, tot een maximum van 10% cf. Algemene Subsidieverordening (ASV).
Doel Kaderstellend Besluitvorming over een duurzaam toekomstscenario als richtinggevend en kader | - stellend perspectief voor de opdracht aan De Reggehof met ingang van 1 | -1-2027. Aanleiding en probleemstelling In de afgelopen jaren is gebleken dat de opdracht van De Reggehof (“Groeien & Bloeien”) uit 2023 inhoudelijk wel haalbaar is, maar niet binnen de beschikbare financiële kaders. In de raadsbrieven 2025 | -79, 2026-11 en meer recentelijk 2026-37 is uw raad meegenomen in ons gezamenlijke traject met De Reggehof om te komen tot meerdere duurzame toekomstscenario’s voor 2027 en verder, als basis voor besluitvorming. Raadsvoorstel | 1109175 | Duurzaam toekomstscenario De Reggehof 2027 en verder | 1 Raadsvoorstel | 1109175 | Duurzaam toekomstscenario De Reggehof 2027 en verder 2 Dit gezamenlijke traject is zorgvuldig doorlopen: • De Reggehof heeft e.e.a. uitgewerkt tot een uitgebreide scenarioanalyse en toekomstperspectief vanuit 3 mogelijke scenario’s (zie bijlage 1): 1. Huis van de Verenigingen (HvV) 2. Huis van de Verenigingen Plus (HvVPlus) 3. Doorgroeien & Bloeien: naar een brede MFA (dG&B) • BMC heeft een second opinion uitgevoerd op de scenarioanalyse en het toekomst- perspectief (zie bijlage 2).
Zowel inhoudelijke als financiële aannames van De Reggehof zijn getoetst op onderbouwing en haalbaarheid en bezien in het licht van andere, vergelijkbare instellingen in Nederland. BMC concludeert dat De Reggehof een “gedegen en transparant afwegingskader” heeft opgeleverd. • In dit traject hebben we intensief gezamenlijk opgetrokken met De Reggehof, met respect voor elkaars rol. We kijken terug op constructieve gesprekken, waarbij we elkaar vanuit onze eigen perspectieven scherp hebben gehouden en die uiteindelijk hebben geleid tot een goede basis voor besluitvorming. • Zowel het college als de gemeenteraad hebben behoefte aan volledige duidelijkheid en transparantie om een verantwoord besluit te nemen. Het rapport van de Reggehof en de second opinion door BMC voldoet hieraan. Daarom heeft het gezamenlijke traject wat langer geduurd dan voorzien, maar dit heeft geleid tot aanzienlijke kwaliteitsimpuls. Het besluit van de gemeenteraad is kaderstellend en richtinggevend voor de jaarlijkse subsidiebeschikkingen aan De Reggehof met ingang van 2027. Hierin wordt ook het gekozen scenario vertaald in concrete prestatieafspraken, waarop vervolgens ook gestuurd wordt. Bovenal is besluitvorming een nieuw startpunt voor verdere gesprekken en uitwerking in een gezamenlijk traject, zoals o.a. bedoeld in dictum punt 2. Argumenten 1.
Kiezen voor het scenario Huis van de Verenigingen – Plus (HvVPlus) als opdracht voor De Reggehof. 1.1 Het scenario Huis van de Verenigingen – Plus (HvVPlus) biedt een goede balans tussen ruimte bieden aan maatschappelijke verhuur en initiatieven én een professionele podium- functie. In het scenario HvVPlus blijven zowel de maatschappelijke functies als een (afgebakend, gericht) professioneel cultuurprogramma behouden voor Hof van Twente. De Reggehof laat in haar evaluatie zien dat dit een realistisch uitvoerbaar scenario is, hoewel hiervoor wel structureel meer middelen noodzakelijk zijn. 1.2 Afbouw naar het basisscenario Huis van de Verenigingen is een keuze die niet gemakkelijk terug te draaien is. Mocht gekozen worden voor het scenario HvV, dan moeten drastische keuzes worden gemaakt in de personele bezetting, dienstverlening en publiek aanbod. De zorg is dat in geval van alsnog meer ambitie in de toekomst er niet gemakkelijk kan worden terug- geschakeld naar het huidige dienstverleningsniveau. Raadsvoorstel | 1109175 | Duurzaam toekomstscenario De Reggehof 2027 en verder 3 1.3 Het scenario biedt nog de ruimte om in de toekomst door te ontwikkelen In het scenario HvVPlus blijft in de organisatie van De Reggehof voldoende continuïteit en uitvoeringskracht geborgd om in de toekomst mee te kunnen bewegen met nieuwe (culturele/maatschappelijke) behoeften.
De mogelijkheid blijft er om in de toekomst de opdracht te wijzigen naar andere accenten in cultureel aanbod (meer vernieuwend), of om juist verder in te kaderen, maar in elk geval blijven hiervoor de randvoorwaarden nog wel aanwezig bij De Reggehof. Overigens sluiten we ons aan op de second opinion van BMC dat het scenario Doorgroeien & Bloeien (dG&B) nog teveel uitvoeringsrisico’s bevat voor wat betreft concretisering, publieksbereik, rendement en (personele) haalbaarheid. 2. Het college opdragen om op basis van de aanbevelingen uit het rapport van BMC een aantal zaken verder uit te werken. 2.1 BMC constateert met ons dat de scenario’s nog verdere verdieping/uitwerking verdienen Hoewel het college van mening is dat de scenario’s voldoende zijn uitgewerkt voor besluitvorming, geeft BMC ook een aantal handreikingen voor verdere verdieping van de scenario’s, waaronder ook HvVPlus. Voorbeelden die BMC noemt zijn o.a. een behoeftenonderzoek, afspraken over demarcatie, de governancerollen en -processen. In het gezamenlijke traject tot nu toe is helaas onvoldoende tijd geweest om hier zorgvuldig naar te kijken. We volgen hierin de suggesties van BMC om na besluitvorming hierover samen met De Reggehof in gesprek te gaan en e.e.a. goed vast te leggen. Ook in de jaarlijkse subsidiebeschikkingen moeten actuele afspraken een plek krijgen.
2.2 Hernieuwde afspraken/contracten geven duidelijkheid aan zowel de gemeente als De Reggehof. Als eenmaal hernieuwde afspraken zijn gemaakt, moet ook gekeken worden naar de contracten tussen De Reggehof en de gemeente. Het is gebleken dat contracten deels verouderd zijn en/of sommige onderlinge afspraken niet zijn vertaald in contracten. Dat geeft onnodige discussie. In elk geval wordt nog gekeken naar reële huurprijzen, mogelijkheden voor onderhuur en de actualisatie van het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP). 3. Uiterlijk begin 2029 opnieuw samen met De Reggehof een zorgvuldige evaluatie van deze opdracht uitvoeren, zodat eventuele actualisatie input kan zijn voor de Kaderbrief 2030-2033. 3.1 Het gezamenlijke traject naar deze toekomstscenario’s heeft geleerd dat regelmatige herijking van de balans tussen ambitie en middelen van belang is. Hoewel De Reggehof de toekomstscenario’s uitgebreid heeft uitgewerkt, leert de afgelopen jaren ons dat omstandigheden relatief snel kunnen veranderen. Bovendien constateert ook BMC dat sommige onderdelen van de scenario’s nog verdieping verdienen. Ook scenario HvVPlus bevat nog de nodige risico’s/aannames, waardoor het onvoorwaardelijk vastklikken van HvVPlus voor 10 jaren teveel onzekerheden met zich meebrengt.
Raadsvoorstel | 1109175 | Duurzaam toekomstscenario De Reggehof 2027 en verder 4 We hebben met (de Raad van Toezicht van) De Reggehof afgesproken dat we regelmatiger dan voorheen de vinger aan de pols houden om deze opdracht te laten slagen. Waar nodig sturen we gedurende de subsidiejaren al vroegtijdig bij, binnen de kaders van de opdracht. Ook wordt jaarlijks de subsidiebeschikking aangepast aan de actualiteit, wederom binnen de geldende kaders. Maar het gezamenlijke traject dit jaar laat zien dat periodiek uitgebreid evalueren op zowel inhoudelijke als financiële aspecten van de opdracht een goede basis is om ook in de toekomst passende maatschappelijke en culturele meerwaarde goed vorm te geven. Mocht hiervoor aanleiding zijn, dus als de inhoudelijke opdracht niet binnen de kaders kan worden uitgevoerd, dan volgt uiteraard opnieuw een raadsvoorstel. Vooralsnog gaan we ervan uit dat de voorliggende scenario’s voor langere tijd stand kunnen houden. In de afgelopen periode is nauw samengewerkt met de directeur-bestuurder en de Raad van Toezicht van De Reggehof.
Het college hecht waarde aan de betrokkenheid van beide statutaire rollen vanuit hun eigen verantwoordelijkheid en wil de evaluatie in 2029 op een vergelijkbare manier invullen, Formeel is de directeur-bestuurder vanuit zijn rol verantwoordelijk voor de inhoudelijke plannen (en dus ook evaluaties) en bijbehorende begrotingen, die altijd aan de Raad van Toezicht worden voorgelegd ter goedkeuring en toezicht. 4. Voor de vervangingsinvesteringen de benodigde bedragen (in totaal € 1,2 miljoen verdeeld over 10 jaren) in een bestemmingsreserve reserveren in de Programma- begroting 2027. 4.1 Door de reserveringen in de gemeentelijke begroting te borgen, stimuleren we gezonde gesprekken over urgentie en omvang van investeringen. Als subsidieverstrekker is het makkelijker om onze opdrachtgeversrol goed in te vullen, als we de bedragen voor vervangingsinvesteringen niet vooraf ‘overmaken’ naar De Reggehof. De bedragen zijn door De Reggehof zo realistisch mogelijk begroot in tabel op pagina 61. Dit geeft duidelijkheid over de demarcatie van deze investeringen en biedt dus een nieuw startpunt. We sluiten hierop aan door deze bedragen te reserveren in een aparte bestemmingsreserve (gesplitst van de huidige voorziening voor groot onderhoud). Dus als investeringen op de planning staan, zijn op dat moment voldoende middelen geborgd.
Toch wordt voorgesteld om hierover procesmatig andere afspraken te maken dan volledige overdracht van de middelen op voorhand. We nemen de investeringen die op de planning staan in een bepaald jaar mee in het jaarlijkse subsidieproces voor dat betreffende jaar. Voorbeeld: de trekkenwand staat gepland voor 2030. Dat betekent dat we deze investering meenemen in de beoordeling van de subsidieaanvraag voor 2030. Wel reserveren we hiervoor nu de benodigde middelen. Raadsvoorstel | 1109175 | Duurzaam toekomstscenario De Reggehof 2027 en verder 5 Op deze manier kunnen we als subsidieverstrekker kritisch blijven op urgentie en noodzaak. De gemeente behoudt daarmee de regie om in de toekomst een bredere, integrale afweging te maken met het oog op alle andere gemeentelijke opgaven op dat moment. Deze vorm van zakelijk partnerschap is van belang, omdat gemeentelijke financiële middelen in de toekomst onder druk zullen blijven staan. Uit het rapport blijkt dat een dusdanig groot bedrag voor vervangingsinvesteringen nodig is in de komende 10 jaren, wat deze afweging rechtvaardigt. Let op: dit geldt alleen voor alle onderdelen zoals opgenomen in de tabel op pagina 61 van de scenarioanalyse. Met dit besluit worden eenmalig de vervangingsinvesteringen geregeld. De vervangingsinvesteringen na de genoemde periode worden minimaal elke 4 jaren herijkt.
Hiervoor moeten de gemeente en De Reggehof samen t.z.t. de investeringsplanning actualiseren met dan noodzakelijke vervangingen, geldende bedragen, levensduren etc. (“rolling forecast”). Dit wordt ook bezien in relatie tot het actuele MJOP. 5. De jaarlijks extra benodigde exploitatiemiddelen (€ 108.616 per jaar) structureel te verwerken in de Programmabegroting 2027. 5.1 Dit geeft duidelijkheid aan zowel de gemeente als De Reggehof. Door het benodigde bedrag structureel te borgen in de programmabegroting 2027, wordt voorkomen dat De Reggehof voortdurend in onzekerheid zit over beschikbare middelen. Het voorkomt daarmee ook onnodig verloop van personeel en onnodige discussie tussen de gemeente en De Reggehof. Continuïteit biedt een goede basis voor verdere samenwerking met De Reggehof in de komende jaren. Let op: het genoemde bedrag wijkt af van het gevraagde bedrag door De Reggehof voor het scenario HvVPlus. Het subsidiebedrag voor HvVPlus wijzigt namelijk door dictum punt 3 (vervangingsinvesteringen), omdat De Reggehof zelf geen voorziening voor vervangingsinvesteringen hoeft op te bouwen. Daarvoor stond jaarlijks € 60.088 begroot. Het benodigde subsidiebedrag voor HvVPlus wijzigt daarmee van € 854.704 naar € 794.616. 6. Een eenmalige bijdrage aan de frictiekosten (€ 30.000 in 2027) incidenteel verwerken in de Programmabegroting 2027.
6.1 Het frictiebudget stelt De Reggehof in staat om benodigde ingrepen in de organisatie zorgvuldig en met aandacht voor betrokken medewerkers te doen. Hoewel geen grootschalige reorganisatie nodig is om van de huidige naar HvVPlus door te ontwikkelen, moeten (personele) functies wel opnieuw worden ingericht en wellicht ingevuld. De Reggehof is hiervoor afhankelijk van externe inhuur. Zij heeft zelf geen vrije ruimte in de budgetten om dit te kunnen opvangen. Wel is hiervoor bij De Reggehof een voorziening beschikbaar van € 40.000, zoals blijkt uit de tabel op pagina 68, waardoor een extra incidentele bijdrage van € 30.000 volstaat. Bij de subsidieaanvraag 2027 zal De Reggehof deze frictiekosten nader uitwerken. Raadsvoorstel | 1109175 | Duurzaam toekomstscenario De Reggehof 2027 en verder 6 7. Een eenmalige aanvulling op het weerstandsvermogen (tot maximaal € 79.462 in 2027) incidenteel verwerken in de Programmabegroting 2027, tot een maximum van 10% cf. Algemene Subsidieverordening (ASV). 7.1 Door het weerstandsvermogen te vergroten, wordt De Reggehof zelf in staat gesteld om pieken, dalen en risico’s op te vangen. Uit de scenarioanalyse van De Reggehof blijkt dat in de huidige situatie onvoldoende weerstandsvermogen is om continuïteit te waarborgen in onvoorziene omstandigheden. Gezien de langjarige opdracht die we voor ogen hebben, is dat echter wel van belang.
Wel beperken we het bedrag hiervoor, in lijn met de ASV. 7.2 Het beperken van de gevraagde aanvulling op het weerstandsvermogen tot 10% is passender binnen de kaders van de Algemene Subsidieverordening (ASV) van Hof van Twente. De ASV is leidend voor al onze subsidieontvangers. Hierin staat onder andere: “Het is de instelling aan wie een subsidie per kalenderjaar is verstrekt en die de in de beschikking genoemde activiteiten heeft gerealiseerd, toegestaan uit het exploitatieresultaat een dotatie te doen aan de algemene-/egalisatiereserve. De omvang van de algemene-/egalisatiereserve mag niet meer bedragen dan 10% van de jaarlijkse verstrekte subsidie.” In het geval van De Reggehof betekent dit een maximale reserve van 10% van het subsidiebedrag van € 794.616 (zie dictum punt 5), dus € 79.462. Het college beoordeelt jaarlijks of hiervan om moverende reden moet worden afgeweken, dus als eerst bij de subsidieaanvraag 2027. We blijven consistent in onze richtlijnen, wat ook zuiver is richting de andere subsidieontvangers. Overigens blijkt uit de second opinion van BMC ook dat de liquiditeitspositie van De Reggehof op orde is.
Financieel De jaarlijks extra benodigde exploitatiemiddelen, de eenmalige bijdrage voor frictie- kosten, de eenmalige aanvulling op het weerstandsvermogen en de bestemmings- reserve voor vervangingsinvesteringen worden als onderdelen verwerkt in de Programmabegroting 2027. Communicatie Het raadsbesluit met betrekking tot. het nieuwe scenario voor De Reggehof wordt extern gecommuniceerd door middel van een persbericht. Participatie In voorbereiding op de scenarioanalyse en dit raadsvoorstel is uitvoering participatief samengewerkt met De Reggehof. Risico’s In zijn algemeenheid geldt dat aannames, die de basis vormen voor de scenario’s, in de praktijk niet zouden kunnen uitpakken zoals gepland. We baseren ons op de second opinion van BMC, waaruit blijkt dat e.e.a. goed is onderbouwd. Raadsvoorstel | 1109175 | Duurzaam toekomstscenario De Reggehof 2027 en verder 7 Een belangrijk specifiek risico is hetgeen dat zowel De Reggehof als BMC adresseren: het oplopende gat tussen de jaarlijkse gebruikelijke indexering van de subsidie in de gemeentebegroting versus de soms hogere CAO-stijgingen die een significante impact hebben op de uitgaven van De Reggehof. Dit is echter een bredere uitdaging, de meeste grotere subsidieontvangers hebben hierover al eerder signalen afgegeven.
We zijn regelmatig met hen in gesprek over hoe hier mee om te gaan, en dit zal ook onderdeel blijven van de reguliere gesprekken met De Reggehof. Voor overige strategische, organisatorische en financiële risico’s wordt verwezen naar hoofdstuk 11 van de scenarioanalyse van De Reggehof. Alternatieven Scenariokeuze De meest duidelijke alternatieven zijn: a. kiezen voor het scenario HvV: Zie ook argument 1.1. Dit betekent een lastiger terug te draaien keuze, die ten koste gaat van een unieke voorziening in Hof van Twente en ook voor gebruikers de nodige belemmeringen met zich meebrengt. Toch is dit vanuit financieel perspectief de meest voor de hand liggende keuze. b. kiezen voor het scenario Doorgroeien & Bloeien - naar een brede MFA (dG&B): gezien de financiële situatie van de gemeente in de komende jaren en de voorzien- bare benodigde investeringen voor andere gemeentelijke opgaven, wordt het meest uitgebreide scenario niet passend geacht. Ook constateren we hierin nog teveel uitvoeringsrisco’s Vervangingsinvesteringen Geen keuze maken over de omvang, planning en reservering voor de vervangingsinvesteringen getuigt niet van behoorlijk bestuur. De vervangingen zijn randvoorwaardelijk voor de opdracht aan De Reggehof, en deze discussie vooruitschuiven legt een extra last op de gemeenteraden/colleges in de nabije toekomst.
Ook de keuze voor het reserveren van middelen in de begroting van de gemeente of juist van De Reggehof, maakt budgettair gezien geen verschil; in beide gevallen komen de middelen oorspronkelijk vanuit de gemeentebegroting. Bestuurlijke besluitvorming door de gemeenteraad Geen keuze maken is in elk geval geen optie. De situatie van De Reggehof is momenteel te onzeker om professioneel te kunnen opereren. De zorgvuldigheid ging in dit traject boven snelheid, maar het leidt er nu wel toe dat uitstel van besluitvorming onverant- woord wordt geacht. Vervolg Het gekozen toekomstscenario wordt in afstemming tussen De Reggehof en de gemeente vertaald in het reguliere subsidieproces voor 2027 (en verder). De financiële aspecten worden verwerkt in de Programmabegroting 2027. Raadsvoorstel | 1109175 | Duurzaam toekomstscenario De Reggehof 2027 en verder 8 Bovenal is besluitvorming een nieuw startpunt voor verdere gesprekken en verdere uitwerking, zoals bedoeld in dictum punt 2 op basis van de second opinion van BMC. Het college zal hierin nauw optrekken met de directeur-bestuurder en de Raad van Toezicht van De Reggehof. Burgemeester en wethouders van Hof van Twente, de secretaris, de burgemeester, ir. H.L. Dijksterhuis drs. H.A.M. Nauta-van Moorsel MPM Bijlage(n) 1. Scenarioanalyse en toekomstperspectief De Reggehof 2. Second opinion op scenarioanalyse en toekomstperspectief (door BMC)