Raadsvoorstel - 1077091 - kunst in de openbare ruimte.pdf

Raadsvoorstel Onderwerp Datum collegebesluit

Voorstel aanschaf nieuwe beeldende kunstwerken in openbare ruimte. 24 februari 2026

Zaaknummer

1077091

Portefeuillehouder

E. Scheperman

Team

Beleid Sociaal Domein

Voorstel 1. Instemmen met een éénmalige onttrekking van € 30.000 uit de Algemene Reserve en deze te verwerken in de 1e Berap 2026; 2. Instemmen met mandatering van het college voor het besteden van deze middelen, na inwinning van advies van de Stichting Beeldende Kunst (SBK). Doel Bestuursbesluit Het voorstel richt zich op het creëren van een bestemmingsreserve die de aanschaf van nieuwe kunstwerken in openbare ruimte mogelijk maakt. Aanleiding en probleemstelling Enkele partijen in de gemeenteraad hebben een motie ingediend om financiële middelen beschikbaar te stellen voor de aanschaf van nieuwe kunstwerken in openbare ruimte. Tijdens de raadsvergadering van 10 februari 2026 is deze motie ingetrokken na toezegging van de portefeuillehouder om te komen met een voorstel in de raad van 10 maart 2026. Ook is op 18 januari 2026 een verzoek om inlichtingen gedaan over de stand van zaken. Met dit voorstel beschouwen wij dit verzoek om inlichtingen afgedaan. Momenteel ontvangt de Stichting Beeldende Kunst (SBK), een subsidie die voornamelijk wordt gebruikt voor onderhoud en herstelwerkzaamheden. Hierdoor is er nauwelijks ruimte om nieuwe werken aan te schaffen of bestaande werken te vervangen. Argumenten Samengevat: Het bestuurlijke dilemma in dit voorstel is: 1.1 Er zijn momenteel geen mogelijkheden om nieuwe kunst aan te schaffen.

Binnen de gemeente Hof van Twente zijn er verschillende woningbouw- en herontwikkelingsprojecten in voorbereiding. Als deze zijn opgeleverd, kan een kunstwerk een mooie bijdrage zijn aan de aantrekkelijkheid en herkenbaarheid van een wijk. Het is niet de bedoeling dat we ieder jaar een nieuw kunstwerk moeten aanschaffen. Wel is het de bedoeling om financiële middelen beschikbaar te hebben als een gelegenheid zich voordoet. Daarom is het van belang duidelijke criteria voor deze bestemmingsreserve te formuleren. Zonder duidelijke criteria mist de reserve haar doel.

1.2 Voor de aanschaf van een nieuwe kunstwerk van redelijk formaat is een bedrag van € 30.000 voldoende. Met dit voorstel wordt verzocht om financiële middelen voor één kunstwerk in 2026 te reserveren. De wens is uiteraard om meer kunstwerken aan te schaffen ook kijkende naar toekomstige nieuwbouwplannen en kernen waar minder kunstwerken aanwezig zijn. Dit zal mee worden genomen in de, nog niet besloten, notitie Beeldende Kunst. Deze financiële middelen zullen separaat worden aangevraagd. De verwachting is dat er met een storting van € 100.000 in totaal, € 30.000 voor 2026 en € 70.000 voor de periode vanaf 2027, voor minimaal 3 jaren voldoende middelen zijn. Voordat het budget op is, wordt de werking van de reserve ruim op tijd geëvalueerd, zodat eventueel een nieuw voorstel aan de gemeenteraad kan worden uitgewerkt. 2.1 De SBK heeft kennis en kunde om tijdens het aanschafproces te adviseren en de aankoop te begeleiden. Na de samenvoeging tot gemeente Hof van Twente is het gemeentelijk kunstbezit ondergebracht in de SBK. De huidige bezetting van deze stichting is vanaf 2010 bijna onveranderd gebleven met leden uit diverse kernen vertegenwoordigd. Zij hebben ervaring met kunstwerken in openbare ruime en kunnen het college goed adviseren op dit gebied. Financieel De storting van € 30.000 betreft incidentele middelen en wordt gedekt uit de Algemene Reserve.

De verwerking vindt plaats bij de 1e berap 2026. Communicatie Zodra een aankooptraject wordt gestart, worden medewerkers van team Communicatie betrokken om op een goede en zorgvuldige manier aandacht te besteden aan de nieuwe kunst. Ook bij een eventueel participatieproces worden zij vroegtijdig betrokken. Participatie Participatie is in dit geval op vele manieren mogelijk, maar wel afhankelijk van het soort kunstwerk. De SBK kan tijdens het adviseringsproces gebruik maken van participatie waarbij bewoners, gebruikers of andere betrokkenen hun voorkeuren en ideeën kunnen delen. Wij adviseren de SBK om tijdens de aankooptrajecten hier ook gebruik van te maken. Risico’s Het is van belang zorgvuldig aandacht te besteden aan het proces rondom de aanschaf en de plaatsing van eventuele nieuwe kunstwerken. Daarbij is het essentieel dat zowel de SBK als de omwonenden op een goede manier worden betrokken bij dit traject. Voordat een kunstwerk wordt geplaatst, moet ook onderhoud worden geborgd om het kunstwerk in goede staat te houden. Dit past al bij de huidige rol van de SBK. Alternatieven Een alternatief is dat, wanneer er ideeën zijn voor het plaatsen van een nieuw kunstwerk, er op dat moment een voorstel wordt opgesteld en ter goedkeuring wordt voorgelegd aan de raad. Vervolg Bij positieve besluitvorming zal er een bestemmingsreserve worden opgesteld.

Daaraan moet voorwaarden worden gehangen, zodat de financiële middelen mee worden genomen naar opvolgende boekjaren. Vervolgens stellen we een procedure op waarin rollen, waaronder die van de SBK, en verantwoordelijkheden kort op papier worden gezet ten aanzien van de aanschaf van nieuwe kunst.

Conceptprocedure: Fase 1 Initiatief en behoefte bepaling Om deze fase gaat het erom welke criteria van belang zijn wanneer een initiatief wordt opgestart. Voorbeelden hiervan zijn: • De context/boodschap van het kunstwerk past binnen de Cultuurvisie van de gemeente; • Het kunstwerk is complementair aan de bestaande kustcollectie; • Het kunstwerk heeft een culturele, educatieve of maatschappelijk meerwaarde; • Het kunstwerk biedt ook jonge (nieuwe) kunstenaars de mogelijkheid om werk ten toon te stellen. Daarnaast wordt bij de selectie ook rekening gehouden met de locatie van het kunstwerk, zodat kernen met een beperkt aantal kunstwerken eveneens van nieuwe kunst kunnen worden voorzien. Fase 2 Advies en besluitvorming Wanneer een voorstel is opgesteld waarin bovengenoemde criteria zijn verwerkt, wordt dit voorgelegd aan de SBK. De SBK beoordeelt de aanvraag en voorziet deze van een advies, dat vervolgens ter besluitvorming aan het college wordt voorgelegd. Fase 3 Aankoop en uitvoering Na goedkeuring wordt de aanschaf uitgevoerd volgens de reguliere inkoopprocedures, inclusief contractering, transport en plaatsing van het kunstwerk. Indien het gaat om een kunstwerk in de openbare ruimte, wordt het kunstwerk opgenomen in de onderhoudscontracten die de SBK heeft afgesloten. Fase 4 Evaluatie Er is niet de intentie om jaarlijks een kunstwerk aan te schaffen.

Daarom zal na iedere aanschaf een korte evaluatie plaatsvinden om te bepalen of de huidige procedure en werkwijze effectief zijn, en of eventuele aanpassingen nodig zijn. Ook wordt hierbij beoordeeld of de beschikbare financiële middelen voldoende zijn. Deze evaluatie wordt uitgevoerd door de SBK samen met de beleidsmedewerker Cultuur. Naast de evaluatie van de procedure en werkwijze zal er ook een budget evaluatie plaats vinden waarbij gekeken wordt of de hoogte van het gereserveerde bedrag ruim genoeg is.

Burgemeester en wethouders van Hof van Twente, de secretaris, de burgemeester,

ir. H.L. Dijksterhuis

Bijlage(n) -

drs. H.A.M. Nauta-van Moorsel MPM