Raadsvoorstel - 1048360 - Zienswijze strategisch programma SamenTwente.pdf

Raadsvoorstel Onderwerp Datum collegebesluit

Zienswijze Strategisch programma SamenTwente 16 december 2025

Zaaknummer

1048360

Portefeuillehouder

J. Rohaan-Vlijm

Team

Beleid Sociaal Domein

Voorstel 1. Kennisnemen van het ontwerp Strategisch Programma SamenTwente. 2. Een zienswijze indienen op het ontwerp Strategisch Programma middels bijlage 4. Doel Bestuursbesluit Een besluit nemen over het al dan niet indienen van een zienswijze op het strategisch programma van SamenTwente. Aanleiding en probleemstelling In maart 2022 is de strategische koers van SamenTwente vastgesteld. Hierin heeft SamenTwente het waarom van haar organisatie beschreven. In het Strategisch programma wordt het 'wat' van SamenTwente vastgelegd waarbij het de focus legt op de inhoud en niet op governance. In de strategische koers zijn drie centrale opgaven benoemd: • Veerkracht van inwoners en samenleving • Ontzorgen en de-medicaliseren • Zorgpreventie en minder zorggebruik Deze drie centrale opgaven worden in het strategisch programma vertaalt naar concrete ambities voor de komende vier jaar. De succesfactor voor het vinden van oplossingen voor complexe maatschappelijke opgaven wordt hierbij gevonden in het opgavegerichte werken. De gemeenteraad wordt gevraagd haar zienswijze in te dienen op het ontwerp strategisch programma. Wanneer een zienswijze wordt ingediend moet deze uiterlijk 23 januari 2026 kenbaar worden gemaakt. Argumenten Samengevat: Het bestuurlijke dilemma in dit voorstel is: een zienswijze indienen of niet.

Het strategisch programma gaat in op de grote maatschappelijke opgaven waar Twente als geheel voor staat. De vergrijzing en veranderende zorgvraag, mentale gezondheid en leefstijl, sociale veiligheid en afhankelijkheidsrelaties en wonen en leefomgeving. Deze maatschappelijke opgaven zijn geplaatst in drie verschillende thema's: Meedoen, Opgroeien en Ouder worden. Per thema is toegelicht wat er moet gebeuren, welke ambities SamenTwente heeft en wat SamenTwente wil doen. De Gemeenschappelijke Regeling SamenTwente (GR SamenTwente) kent een aantal basistaken deze zijn beschreven in de regeling en uiteraard bekrachtigd door de gemeenteraden van alle aan de regeling deelnemende gemeenten.

De GR SamenTwente in het kort: • Het doel is: werken aan een gezond, veilig en vitaal Twente; belangen zijn publiek gezondheid, jeugdhulp/kinderbescherming/jeugdreclassering en maatschappelijke ondersteuning. • Taken zijn ingedeeld: basistaken, maatwerk, plustaken en aanvullende diensten. Basistaken omvatten o.a. adviseren en (boven)regionale beleidsontwikkeling/voorbereiding op de bij de eerste bullet benoemde belangen. • Specifieke basistaken GGD: uitvoering Wet publieke gezondheid, meldpunt woningvervuiling, meldpunt zorgwekkend gedrag. • Specifieke basistaken OZJT en VTT, o.a. inkooporganisatie jeugd, jeugdbeschermingstafels; Veilig Thuis-taken, regionale crisisdienst. • Voor uitbreiding buiten basistaken bestaan instrumenten (maatwerk, plustaken, aanvullende diensten) maar die vragen bestuurlijke afstemming en/of separate opdrachten. De genoemde doelen en ambities zijn allemaal zeer relevant en waardevol. De genoemde stippen op de horizon zijn ook nastrevenswaardig. Echter vallen de doelen, ambities en gewenste stippen op de horizon niet in zijn geheel binnen het in de GR SamenTwente afgegeven mandaat. SamenTwente maakt zich in dit strategisch programma verantwoordelijk voor het realiseren van ambities en doelen waar zij niet verantwoordelijk voor kan zijn aangezien ze niet voldoende mandaat heeft om deze verantwoordelijkheid waar te kunnen maken.

In de inleiding schrijft de directeur van SamenTwente dat dit programma niet gaat over de governance. Maar bij een organisatie die bestaat vanwege overgedragen bevoegdheden, ontkom je niet aan het governance vraagstuk. SamenTwente kan niet aangesproken worden op doelen die zij niet realiseert, wanneer ze de bevoegdheden niet heeft om ze te realiseren. Daarmee is het ons inziens onverstandig om doelen en stippen te benoemen als GR waar je (nog) niet voldoende bevoegdheid voor hebt gekregen van de deelnemende gemeenten om ze te kunnen realiseren. SamenTwente is hiervoor nu afhankelijk van de inzet binnen de 14 Twentse gemeenten om deze doelen en stippen te kunnen realiseren. Omdat in dit strategisch programma niet helder wordt gemaakt wat de bedoeling is met deze afhankelijkheid adviseren wij de gemeenteraad om SamenTwente te vragen deze bedoeling expliciet te maken. De gemeenteraad staat positief tegenover de ambitie van SamenTwente om integraal en opgavegericht te werken en benadrukt dat dit alleen duurzaam kan slagen met duidelijke bestuurlijke kaders, mandaatafbakening en transparante financiële afspraken. Voor de onderdelen die naar beleidsregie of naar andere domeinen (wonen, leefomgeving, sociale basis) neigen, is bestuurlijke verduidelijking en mogelijk aanpassing van mandaat/GR nodig.

Zo niet, dan bestaat risico op taakverschuivingen zonder democratische legitimering en zonder structurele middelen. Daarom adviseren wij om onderstaande zienswijze in te dienen bij het algemeen bestuur van SamenTwente. Wij onderschrijven de hoofdlijnen: versterking van preventie, vroegsignalering en datagedreven werken en waarderen de inzet op synergie tussen GGD, VTT en OZJT. Tegelijkertijd vragen wij aandacht en aanpassing op de volgende punten: 1. Duidelijke afbakening m.b.t. taken en mandaat Wij verzoeken SamenTwente om in het definitieve strategisch programma expliciet te benoemen welke ambities binnen bestaande basistaken passen en welke ambities (potentieel) buiten de GR vallen en daarom als maatwerk/plustaken moeten worden aangeboden (met voorstel voor bestuurlijke besluitvorming).

2. Beleidsregie vs advies: heldere spelregels Voordat SamenTwente zich positioneert als richtinggever voor beleidskeuzes van gemeenten, vragen wij: a. een duidelijke definitie wanneer SamenTwente optreedt als adviseur en wanneer als (voorwaardenscheppende) regisseur. b. een bestuurlijke toets: voorstellen waarbij SamenTwente richting geeft aan gemeentelijk beleid dienen vooraf te worden goedgekeurd door deelnemende colleges/algemeen bestuur. (art. 3.2.1 spreekt over adviseren en (boven)regionale beleidsontwikkeling; dat laatste mag niet worden verward met het ontlenen van zelfstandig mandaat). 3. Nieuwe thema’s buiten basistaken (wonen, leefomgeving, sociale cohesie, digitale inclusie) Voor ambities die impliciet raakvlakken hebben met wonen, ruimtelijke inrichting of andere gemeentelijke taken (zoals het versterken van de leefomgeving), verzoekt de raad om: a. Per initiatief een impact- en mandaattoets: welke rol wil SamenTwente vervullen (ondersteunend, uitvoerend, coördinerend) en welke bestuurlijke goedkeuring is vereist? b. Financiële en capaciteitsparagraaf: hoe worden basistaken gewaarborgd wanneer middelen naar deze thema’s gaan? Financieel In het Strategisch Programma worden geen concrete budgettaire effecten benoemd. Meer financiële ruimte voor nieuwe taken wordt niet verwacht.

Er wordt ingezet op het zoeken naar innovatieve manieren om bestaande werkwijzen te verbeteren. Risico’s Het al dan niet indienen van een zienswijze kent geen risico's. Alternatieven Geen zienswijze indienen. Vervolg Na het raadsbesluit wordt SamenTwente per mail op de hoogte gebracht van het genomen besluit.

Burgemeester en wethouders van Hof van Twente, de secretaris, de burgemeester,

mr. ing. J. Eshuis

drs. H.A.M. Nauta-van Moorsel MPM

Bijlage(n) 1. Verzoek om zienswijze Strategisch programma SamenTwente 2. Ontwerp Strategisch programma 3. Verslag radenbijeenkomst strategisch programma SamenTwente 4. Conceptbrief zienswijze strategisch programma SamenTwente