Portfolio samenvattingen ontwerpbegrotingen GR-en.pdf

Inhoudsopgave Ontwerpbegrotingen gemeenschappelijke regelingen 2024 - 1.a Samenvatting Samen Twente Ontwerpbegrotingen gemeenschappelijke regelingen 2024 - 2.a Samenvatting Recreatieschap Twente Ontwerpbegrotingen gemeenschappelijke regelingen 2024 - 3.a Samenvatting Veiligheidsregio Twente Ontwerpbegrotingen gemeenschappelijke regelingen 2024 - 4.a Samenvatting Omgevingsdienst Twente Ontwerpbegrotingen gemeenschappelijke regelingen 2024 - 5.a Samenvatting SWB Midden Twente Ontwerpbegrotingen gemeenschappelijke regelingen 2024 - 6.a Samenvatting Stadsbank Oost Nederland Ontwerpbegrotingen gemeenschappelijke regelingen 2024 - 7.a Samenvatting Crematoria Twente

p. 2 p. 8 p. 11 p. 15 p. 20 p. 23 p. 26

Samenvatting

Datum Aan Kopie aan Van Onderwerp

15 mei 2023 Gemeenteraad Erik Kloosterboer en Lisanne van Geen Samen Twente: Samenvatting jaarstukken 2022 en begroting 2024

Jaarstukken 2022 Het jaar 2022 is voor SamenTwente het eerste volledige jaar als “nieuwe” organisatie. De jaarrekening wordt ten opzichte van de begroting voor wijziging 2022 fors beïnvloed door besluitvorming over de veranderopdracht. Deze begroting is als een overgangsbegroting vastgesteld en per december 2021 zijn de effecten van de veranderopdracht Regio Twente in de gewijzigde begroting 2022 verwerkt.

Ook 2022 heeft nog in het teken gestaan van, de bestrijding van, COVID-19. De eerste helft van 2022 stond nog volledig in het teken van het vaccineren ten behoeve van COVID. In de 2e helft was men vooral bezig met de afbouw van de COVID afdeling. Ook kwam er een nieuwe uitdaging. De oorlog in Oekraïne had ook in de Twentse gemeenten grote impact. Niet alleen was de opgave groot om voldoende plekken te creëren, gevolgd door een grote instroom van ontheemden. Het adviseren rond gezondheid en hygiëne is door de GGD opgepakt maar ook het vaccineren en checken op gezondheid van alle kinderen die meekomen behoort tot de taken. Het aantal kwetsbare mensen in Twente nam toe. Zowel de Jeugdmonitor laat meer mentale problemen zien bij jeugdigen. Maar ook het aantal meldingen binnen Veilig Thuis Twente en het Meldpunt Zorgwekkend Gedrag laten een flinke stijging zien. In november heeft het algemeen bestuur besloten te stoppen met de ontwikkeling van het GGiD. Een besluit met grote impact. Zowel financieel als inhoudelijk. Met dit dossier hadden we onder meer stappen willen maken op het gebied van digitale toegankelijkheid van het kinddossier. Er werd een positief resultaat verwacht van € 232.000. Het gerealiseerde resultaat bedraagt € 31.000 positief (0,1% van de begroting excl. COVID-19 en coalities).

Bij de tussentijdse bestuursrapportage 2022 werd nog een positief resultaat verwacht van € 232.000. De afwijking ten opzichte van deze rapportage wordt voornamelijk veroorzaakt door cao-ontwikkelingen. Dit zijn een eenmalige cao bonus in december 2022 en mogelijkheid tot spaarverlof. Dit zijn beiden autonome ontwikkelingen. Voorgesteld wordt om het positieve resultaat toe te voegen aan de algemene reserve. Dit is in overeenstemming met de nota reserves en voorzieningen. De jaarstukken zijn nog niet voorzien van een accountantsverklaring. De controle vindt eind april plaats en het accountantsverslag wordt dan nagezonden. Met deze werkwijze is reeds in 2017 ingestemd en ook de provinciale toezichthouder is hiermee akkoord.

Begroting 2024 Het betreft de tweede begroting van SamenTwente. De organisatie is ontstaan vanuit de voormalige Regio Twente en is opgericht door 14 Twentse gemeenten. De organisatie bestaat uit de Gemeentelijke Gezondheidsdienst Twente (GGD Twente), Veilig Thuis Twente (VTT) en de Organisatie voor inkoop van Zorg en Jeugd in Twente (OZJT). Zowel Kennispunt Twente als Samen14 zijn als gast ondergebracht. De totale bijdrage is ten opzichte van de gewijzigde begroting 2023 gestegen met afgerond € 3,4 miljoen: Bestaande uit de volgende componenten:  De grootste stijging (€ 3,10 miljoen) wordt veroorzaakt door het toepassen van de loon- en prijscompensatie-spelregels van de Twentse gemeenten voor verbonden partijen.  De bijdrage stijgt door het opnemen van de financiering Gezonde School Aanpak.  Uitbreiding van de formatie van het Meldpunt Zorgwekkend Gedrag (GGD Twente). In de “Begroting in één oogopslag”, op pagina 5 van de begroting , treft u een totale opsomming aan inclusief toelichting op de ontwikkeling van de gemeentelijke bijdrage. De bijdrage voor Hof van Twente is volgens de begroting 2024 € 2.009.655. Een stijging van circa € 223.000 ten opzichte van 2023. De grootste mutatie vergeleken met 2024 betreft loon- en prijsontwikkelingen. Dit sluit aan bij de vooraf meegegeven uitgangspunten met grofweg een stijging van 10%.

Bij de opstelling van onze begroting 2024 wordt dit ook meegenomen. Daarnaast de twee aanvullende ontwikkelingen die nu in de begroting worden voorgelegd die een hogere bijdrage vragen van de gemeente. Toelichting specifieke voorstellen die in de begroting 2024 zijn opgenomen: Gezonde School Aanpak: versterken preventieve inzet Met de Gezonde School Aanpak wordt ingezet op een hoger fysiek en mentaal welbevinden van kinderen en jongeren en het versterken van het gezond gedrag bij kinderen en jongeren. Het algemeen bestuur heeft op 25 januari 2023 ingestemd met het voornemen om de Gezonde School Aanpak structureel voort te zetten en de financiering (€ 185.000) vanaf 2024 te betrekken bij de behandeling van de begroting. De gemeenteraden kunnen hierop via de programmabegroting 2024 een zienswijze indienen. Voor de gemeente Hof van Twente betekent dit een structurele extra bijdrage van € 9.533 die meegenomen wordt bij de begroting 2024. Uitbreiding meldpunt zorgwekkend gedrag -2-

Het algemeen bestuur heeft op 8 december 2021 besloten het meldpunt vanaf 2023 structureel te beleggen bij GGD Twente. In de bestuursrapportage 2022 is gemeld dat het meldpunt geconfronteerd is met een forse toename van meldingen (bijna 80%) van o.a. (zorg)professionals, procesmanagers/wijkcoaches gemeenten en woningcorporaties. De werkzaamheden zijn niet uitstelbaar en leiden tot inzet van extra personeel. Om aan onze wettelijke verplichtingen te kunnen blijven voldoen heeft het algemeen bestuur ingestemd met het voornemen om vanaf 2023 de capaciteit van het meldpunt structureel uit te breiden met € 0,89 fte (€ 95.000 per jaar). Deze uitbreiding wordt betrokken bij de begrotingsbehandeling van 2024. De gemeenteraden kunnen dan voor zowel 2023 als 2024 en verder een zienswijze indienen op de uitbreiding van de begroting. Voor de gemeente Hof van Twente betekent dit een structurele extra bijdrage van € 5.245 die meegenomen wordt bij de begroting 2024.

Ontwikkelingen met nog onbekende financiële impact op de begroting 2024 en verder In de ontwikkelingenbrief en kaders begroting 2024 zijn ontwikkelingen benoemd waarvan de financiële impact nog onbekend is. Hieronder zijn de ontwikkelingen opgesomd. 1. Gezond en Actief Leven Akkoord en Integraal Zorg Akkoord. 2. Programma nu niet zwanger. 3. Toekomstbestendigheid forensische geneeskunde. 4. Ontwikkelingen Rijksvaccinatieprogramma (RVP). 5. Gratis kinderopvang. 6. Werk van de JGZ neemt toe. 7. Verhoogde instroom van kinderen/jongeren vanuit het buitenland en daaraan gekoppelde complexe regelgeving en financiering van de JGZ-dienstverlening. 8. Regeling aanvullende seksuele gezondheid en financiering PrEP. 9. Structurele toename van de adviezen en meldingen bij Veilig Thuis Twente (VTT). 10. Ontwikkelen van een MDA++ aanpak in de regio. 11. Opwaartse druk van salarissen mede door personeelstekort. 12. Herijking reiskostenregeling. 13. Overgang naar functiewaarderingssysteem HR21. 14. Versterkingen IT-omgeving en informatiebeveiliging. 15. Wet open overheid. 16. Uitbreiding meldpunt Zorgwekkend Gedrag voor politiemeldingen. Een aantal van deze ontwikkelingen zijn te bestempelen als externe ontwikkelingen. Daarnaast worden er een aantal door het Rijk gecompenseerd. Verder zijn er ook ontwikkelingen die onzeker zijn. -3-

Welke ontwikkelingen hebben hoogstwaarschijnlijk impact op de begroting 2024?  Toekomstbestendigheid forensische geneeskunde: wordt momenteel uitgewerkt en zal separaat ter besluitvorming aan het algemeen bestuur worden gelegd.  Werk van de JGZ neemt toe: het wordt een uitdaging om deze toekomstbestendige werkwijze binnen de huidige financiële kaders vorm te geven.  Structurele toename van de adviezen en meldingen bij Veilig Thuis Twente (VTT): vanaf 2020 een forse toename in de adviezen en meldingen. Risico wordt nu nog via de reserve opgevangen. Momenteel wordt onderzocht in hoeverre dit incidenteel opgevangen kan worden en/of er een structurele aanpassing van de begroting is vereist.  Opwaartse druk van salarissen mede door personeelstekort: Binnen de organisatie zijn momenteel voor het huidige functiegebouw meerdere functie (her)waarderingen gaande. Deze herwaarderingen leiden tot hogere kosten dan het beschikbare budget.  Herijking reiskostenregeling: zal waarschijnlijk voor SamenTwente tot hogere kosten leiden.  Versterkingen IT-omgeving en informatiebeveiliging: Incidentele kosten worden bekostigd (vanaf 2022 t/m 2024) uit de hiervoor ingestelde reserve maar er zullen ook structurele kosten ontstaan. Bijvoorbeeld door toename van licentiekosten.

SamenTwente probeert eerst of we deze kosten binnen de bestaande begroting kunnen opvangen en anders komen we met een dekkingsvoorstel.  Uitbreiding meldpunt Zorgwekkend Gedrag voor politiemeldingen: In november heeft de VNG aangegeven dat de uitrol politiemeldingen waarschijnlijk in het 2e kwartaal 2023 gaat plaatsvinden. Hiervoor wordt te zijner tijd een voorstel voorgelegd aan het algemeen bestuur.

Advies Bij een kostenuitzetting zoals in de voorgaande punten benoemd is het uitgangspunt dat SamenTwente dit eerst binnen de eigen begroting moet zien op te lossen voordat dit bij de gemeenten worden neergelegd en aanvullend welke keuzes daarbij te maken zijn. Dat betekent dat wij als gemeente meer aan de voorkant betrokken dienen te worden. Risico’s Aanvullend op de begroting van 2024 heeft SamenTwente een ontwikkelingenbrief opgesteld. We zien dat Samen Twente zowel op de korte termijn als de middellange termijn te maken heeft met verschillende ontwikkelingen die impact hebben op de begroting. Soms zijn deze ontwikkelingen al zo duidelijk dat ze vertaald kunnen worden naar de begroting. En van sommigen ontwikkelingen weten we dat ze effect gaan hebben, maar er is op dit moment onvoldoende zicht op impact en tijdstip. Middels de begrotingsbrief worden al deze (autonome) ontwikkelingen integraal bekeken en -4-

uiteengezet om een zo goed mogelijk beeld te geven van de meerjarige begrotingsontwikkeling. Om het weerstandsvermogen te berekenen, dient de beschikbare weerstandscapaciteit afgezet te worden tegen de benodigde weerstandscapaciteit. Dan komt de weerstandsratio uit op 0,82. De ratio bevindt zich hiermee onder de door het algemeen bestuur vastgestelde gewenste norm van 1,0 maar wel binnen de afgesproken bandbreedte van 0,8 – 1,0. Aangezien de ratio onder de gewenste norm zit betekent het dat positieve saldi in de jaarrekeningen dienen te worden toegevoegd aan het eigen vermogen totdat de afgesproken norm is bereikt. Kernpunten QuickScan Gemeenschappelijke Regelingen Twente  Vraag om actieve betrokkenheid bij het opstellen van de bestuursagenda 2024-2027, bijvoorbeeld op thema’s als de kwaliteit van de publieke gezondheidszorg, vluchtelingen en de inkoop van jeugdzorg. Beantwoording: Het is niet de bestuursagenda van SamenTwente, zoals de rekenkamer stelt in haar Quickscan, maar het vierjaarlijkse werkprogramma. In onze gemeenschappelijke regeling staat dat SamenTwente een vierjaarlijks werkprogramma heeft. Het proces om te komen tot een werkprogramma voor SamenTwente is op dit moment opgestart.

De raden hebben op grond van onze gemeenschappelijke regeling de mogelijkheid een zienswijze in te dienen op het werkprogramma, voorafgaande aan de vaststelling door het algemeen bestuur. Ambtelijk wordt op dit moment nagedacht over de vraag hoe we de raden, in de geest van de gewijzigde Wet op de Gemeenschappelijke Regelingen en de komende wijziging van de regeling SamenTwente, eerder kunnen betrekken. Met het doel dat de raden in de fase van planontwikkeling hun kaderstellende rol beter kunnen invullen. Over het voorstel hoe de raden hierbij te betrekken, moet nog door ons bestuur worden besloten.  Onderzoek of en zo ja welke instrumenten beschikbaar zijn om groepen met een relatief lage vaccinatiegraad op creatieve manieren te bereiken en welke middelen daarvoor nodig zijn. Beantwoording: GGD Twente streeft in algemene zin altijd naar een zo hoog mogelijke vaccinatiegraad, voor de bescherming van het collectief en/of het individu. De minimaal gewenste streefpercentage vaccinatiegraad is per vaccinatie verschillend, daarbij spelen de mate van besmettelijkheid en de ernst van ziekte een rol. De vaccinatiegraad bij corona kan daarom niet zomaar doorgetrokken worden naar andere vaccinaties, bijvoorbeeld binnen het Rijks Vaccinatie Programma (RVP).

In Twente lag de vaccinatiegraad binnen het RVP iets hoger dan het landelijk gemiddelde en het aantal coronavaccinaties ongeveer op het landelijk gemiddelde. Het streven is dat minimaal zo te houden. Wel blijven er altijd verbeteringen mogelijk, zeker voor de groepsvaccinaties (b.v. HPV). We zien dat hier relatief gezien de vaccinatiegraad achterblijft ten op zichtte van streefwaarden. GGD Twente is hierbij ook afhankelijk van landelijke campagnes door het RIVM. Het RIVM heeft via verschillende communicatiestrategieën aandacht gevraagd voor de HPV campagne. Het is terecht dat aandacht wordt gevraagd voor het vaccineren van specifieke -5-



doelgroepen waarvan de vaccinatiegraad achterblijft. Door zichtbaar te zijn in wijken, laagdrempelige toegang te bieden en in te zetten op gerichte communicatie op bepaalde groepen, proberen we de vaccinatiegraad zo hoog mogelijk te houden. Wij blijven daarom zoeken naar creatieve mogelijkheden voor de benadering van specifieke groepen. Het is belangrijk om in gesprek te gaan (en te blijven) met inwoners, kwetsbare en moeilijk bereikbare doelgroepen, sleutelfiguren en onze belangrijke partners zoals gemeenten. In het kader van het landelijke programma “Versterking Infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid” zetten wij ook verder in op het thema vaccinaties. Vraag om een uitgebreidere toelichting bij baten die niet afkomstig zijn uit de reguliere gemeentelijke bijdragen. Beantwoording: In de Quickscan staat dat een korte toelichting bij baten die niet afkomstig zijn van gemeentelijke bijdragen het inzicht kan vergroten. Wij onderschrijven dit. Sinds een aantal jaar geven wij zowel in de jaarstukken (hoofdstuk 5 in de jaarstukken van 2022) als in de programmabegroting (hoofdstuk 7 in de begroting 2024) inzicht in waar onze totale baten vandaan komen en waar we de lasten aan besteden. Voor de volledigheid verwijzen wij u naar de betreffende hoofdstukken.

-6-

Samenvatting

Datum Aan Kopie aan Van Onderwerp

15 mei 2023 Gemeenteraad Erik Kloosterboer en Evelien Meijer Recreatieschap Twente: Samenvatting jaarstukken 2022 en begroting 2024

Jaarstukken 2022 De Regeling Recreatieschap Twente is op 1 januari 2022 in werking getreden. Het jaar 2022 wordt door het recreatieschap gezien als overgangsjaar waarin nog meer zal worden gewerkt aan een eigen identiteit met een passende (financiële) begroting.

In 2022 waren de effecten van de coronapandemie nog merkbaar. Daarnaast was er de extreme droogte van de zomer hetgeen voor het Recreatieschap voor nieuwe uitdagingen heeft gesteld. Daarnaast zag het recreatieschap een sterke opleving van het gebruik van de parken (recreëren en evenementen bezoek) en ook toegenomen toerisme met dito gebruik van de routenetwerken. Mede de drukte op de recreatieparken heeft geleid tot hogere inkomsten dan geraamd. Deze hogere inkomsten overstegen de hogere uitgaven. Het gerealiseerde resultaat bedraagt € 147.000 positief. Een gedetailleerd overzicht van het resultaat is te vinden op pagina 24 van de Jaarstukken 2022. Voorstel resultaatbestemming: 1. Storten van € 3.410 in de algemene reserve; 2. Storten van € 73.122 in de reserve Recreatieparken / fietspaden; 3. het restant van € 70.000 te reserveren voor het opstellen van de visie op de recreatieparken. De jaarstukken zijn nog niet voorzien van een accountantsverklaring. De controle vindt begin mei plaats en het accountantsverslag wordt dan nagezonden. Met deze werkwijze is reeds in 2017 ingestemd en ook de provinciale toezichthouder is hiermee akkoord. Begroting 2024 De bedrijfsvoering van het recreatieschap wordt uitgevoerd door de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Samen Twente waarmee een dienstverleningsovereenkomst (DVO) is gesloten.

Door de DVO met de GR Samen Twente blijft er een heldere en transparante scheiding tussen de financiën van het Recreatieschap Twente en de GR Samen Twente. De begroting heeft in 2024 een omvang van afgerond € 5,2 miljoen (2023: € 4,2 miljoen). De totale gemeentelijke bijdragen daarin bedraagt circa 3,9 miljoen (2023: € 3 miljoen) en wordt verdeeld over de gemeenten op basis van de inwoneraantallen (in % van totaal) per 1 januari 2023. De stijging van de gemeentelijke bijdrage 2024 ten opzichte van 2023 is verklaarbaar door twee componenten. Ten eerste de toegepaste uitgangspunten voor loon- en prijsontwikkeling 2024, respectievelijk 10% (€ 69.000) en € 296.000 (12,7%).

Ten tweede de extra middelen voor de implementatie van de vastgestelde visie Routenetwerken Twente (€ 452.000) met tot doel het doorvoeren van toekomstbestendige routenetwerken. De bijdrage voor Hof van Twente is volgens de begroting 2024 circa € 218.000 en dat ligt in lijn met onze meerjarenbegroting voor 2024 bij toepassing van dezelfde meegegeven uitgangspunten voor loon- en prijsontwikkelingen voor de gemeenschappelijke regelingen. Voor de routenetwerken is in de programmabegroting 2023 € 25.000 opgenomen als bij nieuw beleid. Risico’s Om het weerstandsvermogen te berekenen, dient de beschikbare weerstandscapaciteit afgezet te worden tegen de benodigde weerstandscapaciteit. Dan komt de weerstandsratio 2024 uit op 1,01 (2023: 0,96). De ratio bevindt zich hiermee op de door het algemeen bestuur van Regio Twente (en vooralsnog door Recreatieschap Twente overgenomen) vastgestelde norm van 1,0. Kernpunten QuickScan Gemeenschappelijke Regelingen Twente  Ga met het bestuur van het Recreatieschap in gesprek over de gewenste richting van het recreatieschap: staat een regionale of nationale oriëntatie in de taakopdracht centraal? Beantwoording: Visietraject Twentse recreatieparken In 2022 heeft het bestuur van het Recreatieschap de opdracht gegeven om te starten met een geheel nieuw visietraject voor de Twentse recreatieparken.

De verwachting is dat eind 2023 de conceptvisie bij het bestuur wordt aangeboden en vervolgens via de colleges aan de raden worden gestuurd. Taakstelling en bungalowpark Het Rutbeek Wat betreft de taakstelling en bungalowpark Het Rutbeek heeft het Recreatieschap hierin de afgelopen maanden flinke stappen gemaakt. De taakstelling is fors gereduceerd met ruim twee derde met name door efficiëntieslagen binnen de organisatie. Restant taakstelling ad € 57.000 wordt de komende jaren ingelost. Uit het realiseren van een nieuw bungalowpark op Het Rutbeek zullen de te verwachten opbrengsten een structurele invulling geven aan de taakstelling. Het omvangrijke bestemmingsplantraject wordt momenteel hervat. Bij een definitiever karakter zullen ook de baten worden geactualiseerd. Toekomstbestendig Routenetwerken Twente De visie is in 2022 vastgesteld. In de begroting is de aan deze visie gekoppelde kostenstijging van € 0,45 miljoen zichtbaar. De visie betreft het professionaliseren en toekomstbestendig maken van de enorme ontwikkeling die Routenetwerken Twente afgelopen 11 jaar is ondergaan.  Ga met het bestuur van het Recreatieschap in gesprek over het te voeren parkeerbeleid: is hier sprake van enkel kostendekkend tarief of kunnen -2-

parkeerinkomsten dienen als verdienmodel voor andere activiteiten van het Recreatieschap? Beantwoording: De parkeeropbrengsten dragen voor een belangrijk deel bij aan de aan de structurele inkomsten uit de parkeervoorzieningen op de recreatieparken. Weersomstandigheden en economische omstandigheden hebben sterke invloed op het aantal bezoekers en de jaarcijfers zullen hierdoor ook fluctueren. In de begroting 2024 wordt uitgegaan van een gemiddelde van de afgelopen jaren. Dat verklaart ook het verschil met de jaarrekening van een zonnig 2022. De suggestie vanuit de quick scan om in een nieuwe visie van de recreatieparken het inkomstenmodel uit het parkeren te behandelen zal worden meegeven aan de ontwikkelaars van de visie.

-3-

Samenvatting

Datum Aan Kopie aan Van Onderwerp

15 mei 2023 Gemeenteraad Erik Kloosterboer en Rosita Lucas Veiligheidsregio Twente: Samenvatting jaarstukken 2022 en begroting 2024 en oprichting stichting waarborgfonds veiligheidsregio’s.

Jaarstukken 2022 Veiligheidsregio Twente is een samenwerkingsverband van hulpverleningsdiensten en de veertien gemeenten in Twente. Al jaren is er een intensieve regionale samenwerking op het gebied van integrale veiligheidszorg, niet alleen op het gebied van fysieke veiligheid maar ook op het gebied van sociale veiligheid. Het meest kenmerkende van het jaar 2022 was de asielcrisis. Nederland werd geconfronteerd met een grote aantallen Oekraïense vluchtelingen. Net zoals bij Corona werd landelijk besloten dat de veiligheidsregio’s hierin de coördinerende rol zouden hebben. Vlak na de zomer van 2022 is de crisisprojectorganisatie afgeschaald naar een projectorganisatie. De verwachting is dat in 2024 de inzet hiervoor doorloopt. Informatievoorziening en informatieveiligheid zijn belangrijke thema’s voor de organisatie van de VRT voor het goed kunnen uitoefenen van de opgedragen taken. Nieuwe technologische ontwikkelingen en toepassingen op het gebied van de energietransitie vergen extra aandacht.

Het verslagjaar 2022 is afgesloten met een voordelig resultaat van € 749.037. Het resultaat laat zich voornamelijk verklaren door het maken van scherpere financiële keuzes. Daarnaast is de hogere energierekening in verband met de noodgedwongen contractbreuk met Gazprom met een kwartaal uitgesteld. Ook heeft de VRT minder kunnen oefenen en daardoor minder kosten gemaakt. Voor een verdere toelichting op het financiële resultaat wordt verwezen naar paragraaf 1.2 en 1.3 van de jaarrekening. Resultaatbestemming  Een deel van het resultaat (€ 45.739) is afkomstig van het Veiligheidsnetwerk Oost Nederland, aanpak zorgfraude en Platform Integrale Veiligheidszorg. Deze zijn specifiek geoormerkt en worden om die reden gereserveerd.  Met de gemeenten Almelo, Borne, Enschede en Hengelo is afgesproken om hun aandeel in het rekeningoverschot 2022 (€ 402.350) toe te voegen aan de per gemeente ingestelde FLO (functioneel leeftijdsontslag)-reserve. Dit om een tijdelijk knelpunt in de financiering van het FLO-overgangsrecht op te kunnen vangen.  Het restant van € 300.943 van het resultaat wordt gerestitueerd aan de overige tien (niet FLO-)gemeenten. Voor onze gemeente komt dit neer op een meevaller van € 39.236.

De jaarstukken zijn nog niet voorzien van een accountantsverklaring. De accountants controle vindt in mei plaats. Het accountantsverslag wordt dan ook nagezonden. Deze handelswijze is conform bestaande afspraken. Ook de provincie is akkoord met deze handelswijze.

Begroting 2024 De totale begroting 2024 heeft een omvang van € 68,8 mln. Het aandeel vanuit de gemeenten daarin is geraamd op € 54,4 mln. De begroting 2024 van de VRT is conform eerder opgestelde uitgangspunten. De bijdrage voor Hof van Twente 2024 aan de VRT is € 2.952.000. Dit is een stijging van € 202.000 ten opzichte van de begroting 2023. Deze toename wordt veroorzaakt door het toepassen van de loon- en prijscompensatie-spelregels van de Twentse gemeenten voor verbonden partijen. In 2024 zullen een aantal ontwikkelingen gaan spelen. In het kader van ‘Goed werkgeverschap bij ongevallen’ wordt begin 2024 voor de collectieve financiering van aanspraken een gemeenschappelijk waarborgfonds opgericht. (zie afzonderlijk onderdeel en brief) Omdat duurzaamheid een steeds belangrijker thema wordt in de maatschappij wordt in 2023 een visie- en ambitiedocument op het gebied van duurzaamheid opgesteld. In 2024 wordt er uitvoering gegeven aan het ambitiedocument en de daarin beschreven doelstellingen. De afgelopen jaren is steeds meer aandacht gekomen voor informatiebeveiliging. Voor veiligheidsregio’s is het cruciaal dat de bedrijfscontinuïteit gewaarborgd is als vitale sector voor brandweerzorg en crisisbeheersing. De VRT werkt momenteel aan verdere implementatie van de Baseline Informatiebeveiliging Overheden (BIO).

De BIO is het basisniveau voor informatiebeveiliging voor overheden. Over de voortgang wordt gerapporteerd in het jaarlijkse auditverslag. Het doel is om uiterlijk 2024 te voldoen aan de BIO. Naar aanleiding van de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s heeft het Rijk besloten landelijk € 81 miljoen extra voor versterking van crisisbeheersing en brandweerzorg beschikbaar te stellen. Nog niet bekend is hoe de extra gelden voor brandweerzorg en crisisbeheersing in Twente worden ingezet. Dat zal in de loop van 2023 worden bekeken. Risico’s In paragraaf 6.3 is een inventarisatie van risico’s opgenomen. De totale risico’s worden geschat op € 1.289.000, de weerstandscapaciteit is € 991.000, weerstandsratio is dus 0,77. In het beleidskader risicomanagement / weerstandsvermogen is vastgelegd dat de -2-

VRT een ratio van 0,7 hanteert als richtsnoer. De feitelijke weerstandsratio ligt daar per eind 2022 iets boven. Kernpunten QuickScan Gemeenschappelijke Regelingen Twente  Vraag een toelichting op het bij de Veiligheidsregio onderbrengen van het dossier zorgfraude. Beantwoording: De versterkte aanpak zorgfraude Twente (Inclusief landelijke proeftuin) is opgesteld in opdracht van District Veiligheidsoverleg (DVO) en de toenmalige Bestuurscommissie OZJT (nu Bestuurlijk Overleg Samen 14). Vervolgens hebben de 14 colleges opdracht gegeven voor uitvoering. De bestuurlijke regie op dit onderwerp werd zowel vanuit Veiligheid als vanuit Zorg gevoerd. Na de gemeenteraadsverkiezingen en wisselingen van portefeuilles is ervoor gekozen om het onderwerp in het Veiligheidsdomen onder te brengen. Enerzijds om doublures in bestuurlijke afstemming te voorkomen. Anderzijds vanuit de overweging dat zorgfraude een thema is in de aanpak van ondermijning. De primaire rol die VRT op dit gebied evenwel inneemt is die van gastheer. De gemeentelijke inbreng bedraagt op grond van collegebesluiten circa € 70.000 per jaar voor een periode van drie jaar. De proeftuin wordt bekostigd met een subsidie van de VNG.





Ga met het bestuur van de Veiligheidsregio het gesprek aan over de vraag of crisisnoodopvang een permanente taak binnen de Veiligheidsregio moet worden. Beantwoording: Veiligheidsregio’s zijn niet van mening dat de inspanningen rondom de crisisnoodopvang (CNO) bij hen thuishoort. Het is primair de taak van de gemeente om in AZC’s te voorzien en ook om in locaties voor CNO te voorzien. De veiligheidsregio’s zijn enkel aan dit dossier verbonden omdat de opvang in een crisissituatie verzeild raakte (Ter Apel). Ook voor het programma opvang vluchtelingen geldt dat de VRT slechts gastheer is en hoofdzakelijk een coördinerende rol heeft. Vraag een toelichting op het ontbreken van een investeringsraming voor de jaren 2026 en 2027 en risico’s die dat voor de organisatie en ook voor de benodigde budgetten met zich meebrengt. Beantwoording: Een soortgelijke opmerking is eveneens in de quickscan van vorig jaar gemaakt. De investeringsplanning heeft een kortere horizon omdat het complex is voor bepaalde uitgaven om in dit stadium een reële doorkijk te maken tot en met 2027. De praktijk heeft de laatste jaren uitgewezen dat binnen de genoemde horizon er al behoorlijke verschillen kunnen ontstaan tussen plan en realisatie. Bijv. vanwege aanbestedingsperikelen of leveringsproblemen.

Interne factoren spelen ook een rol: soms kost het meer tijd om wensen en eisen af te stemmen op de financiële randvoorwaarden. Vooruitzichten: De begroting 2024 laat zien dat de investeringsruimte in 2024 tot 0 is gereduceerd en met ingang van 2025 enigszins “in het rood” schiet. Kijken we puur boekhoudkundig wat verder op de horizon (wat is per 2026 afgeschreven en staat aldus op de rol voor vervanging), dan neemt dit tekort in de jaren nog wat verder toe. Dit licht toenemende nadeel houdt verband met het voortschrijdende BTW-nadeel op investeringen (geen -3-

compensatiemogelijkheid BCF). We zullen met ingang van volgend jaar deze globale doorkijk ook opnemen in de begroting. De huidige geconstateerde verschillen tussen plan en realisatie is niet wenselijk. Zeker nu de rente verder oploopt is het van belang om deze verschillen terug te brengen. Intern staan er de nodige acties op stapel om hier verbetering in aan te brengen. (heroriëntatie van de inkoopfunctie in de organisatie). Oprichting stichting waarborgfonds veiligheidsregio’s Op 1 juli 2022 heeft het Veiligheidsberaad besloten tot oprichting van het expertisebureau risicobeheer. Dit landelijke expertise bureau heeft als doel om gezamenlijk voor alle Veiligheidsregio’s (ongevallen) verzekeringen in te kopen. Door deze centrale sturing ontstaat meer kennis op dit gebied, worden de risico’s voor verzekeren door afzonderlijke Veiligheidsregio’s geringer. Inmiddels is het principe besluit genomen om over te gaan tot het oprichten van een stichting waarborgfonds veiligheidsregio's, die dekking biedt voor in ieder geval de niet-verzekerbare aanspraken na dienstongevallen. Het definitieve besluit wordt echter niet genomen dan nadat de raden van de deelnemende gemeenten in de gelegenheid zijn gesteld hun wensen en bedenkingen ter kennis van het algemeen bestuur te brengen. Dit is op basis van artikel 31a, lid 2 van de Wet gemeenschappelijke regelingen.

De veiligheidsregio's hebben straks een waarborgfonds waarmee zij gezamenlijk de Landelijke Aanspraken na Dienstongevallen financieren voor zover deze niet verzekerd zijn. Daarnaast wordt met het expertisebureau behalve een kwaliteitsslag ook een besparing verwacht door één gezamenlijke inkoop van de ongevallenverzekering en het collectief afhandelen en registreren van schades. Het is de verwachting dat de samenwerking in zowel het expertisebureau als het waarborgfonds behalve een kwaliteitsslag op termijn ook tot (aanzienlijk) financieel voordeel voor de deelnemers leidt. Dit voordeel wordt in eerste aanleg gebruikt om het waarborgfonds mee te vullen. De verwachting is aldus dat de veiligheidsregio's hun deelname aan het waarborgfonds kunnen financieren uit hun huidige begroting. Beoogd wordt om het waarborgfonds per 1 januari 2024 operationeel te hebben met het oog op de invoering van de Landelijke Regeling Aanspraken na Dienstongevallen en de ingangsdatum van de gezamenlijke ongevallenverzekering. Geen zienswijze oprichting stichting waarborgfonds veiligheidsregio’s Het door de Veiligheidsregio Twente ingediende verzoek om instemming voor de oprichting van een stichting waarborgfonds veiligheidsregio’s geeft geen reden de gemeenteraad te adviseren om een zienswijze naar voren te brengen.

-4-

Samenvatting

Datum Aan Kopie aan Van Onderwerp

15 mei 2023 Gemeenteraad Erik Kloosterboer, Freek Stein/Arjan Arends Omgevingsdienst Twente: Samenvatting jaarstukken 2022 en begroting 2024

Jaarstukken 2022 De Omgevingsdienst Twente (ODT) is een samenwerking tussen de 14 Twentse gemeenten en de provincie Overijssel voor de uitvoering van milieutaken. De ODT biedt aan gemeenten, inwoners en bedrijven specialistisch advies over de wettelijke milieutaken, zoals vergunningen, toezicht en handhaving (de VTH-taken) en is gespecialiseerd in toezicht en handhaving op het gebied van veiligheid, lucht, geluid, energie, afval en bodem.

2022 is een intensief jaar geweest waarin verschillende ontwikkelingen zijn geweest. De uitvraag van producten is weer verder gestegen, waardoor sprake was werkdruk en langere doorlooptijden. Om dit te beheersen zijn out-of-the-box maatregelen (OOTBmaatregelen) genomen. Deze hebben voor een deel gezorgd voor verlichting, maar wordt pas een goede balans verwacht vanaf 2024. De productie is qua uren ruimschoots gehaald. Het traject Herijking Financiering is succesvol verlopen, dit gaat verdere impact richting 2024 hebben. De opheffing van de kruisfinanciering heeft ervoor gezorgd dat deelnemers de hogere productie financieren. Ook door het inzetten van meerdere bestemmingsreserves is de ODT erin geslaagd om een positief resultaat te realiseren van € 399.169. Op landelijk gebied is het Interbestuurlijk programma Versterking VTH-stelsel (IBP VTH) opgestart. Dit programma is opgericht naar aanleiding van de aanbevelingen van het rapport van de commissie Van Aartsen. Het beoogde resultaat van het IBP VTH is het merkbaar verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving en het verminderen van vermijdbare milieuschade. De ODT krijgt middelen om op verschillende pijlers mee te liften en haar eigen kwaliteit te verbeteren. Ten slotte is veel energie gestoken in de voorbereiding van de Omgevingswet.

Naast actieve participatie in regionaal verband, heeft de ODT op verzoek van de partners ook een pilot opgestart rondom de Omgevingstafel Twente. Over heel 2022 is een toename van de productie geweest. Het beeld van de afgelopen jaren, dat de basis is geweest voor de herijking van de financiering, is ook in 2022 zichtbaar. Er is een forse overschrijding van ruim 20% van het aantal gerealiseerde producten ten opzichte van de Uitvoeringsprogramma’s VTH (UP’s VTH).

Realisatie producten Twente 2022 Herijking Financiering Het traject Herijking Financiering is in 2022 volledig afgerond. Dit traject heeft een grote impact op de organisatie. In 2022 is de voorbereiding op de organisatorische verandering als gevolg van het traject Herijking Financiering in gang gezet. Door de groei in het primaire proces is ook een groei en doorontwikkeling van de bedrijfsvoering noodzakelijk. In 2023 leidt deze doorontwikkeling tot een kleinere afhankelijkheid van externen in het beheer en de doorontwikkeling van de middelen. De verandering in het verrekenmodel gaat leiden tot aanpassingen in de rapportages en onderliggende systemen. In 2023 loopt deze voorbereiding door. Voorgestelde bestemming van het rekeningresultaat 2022 ad € 399.169:  € 15.000 toevoeging aan de algemene reserve (opbouw tot 5% bedrijfsplan).  € 170.000 t.b.v. extra inzet voor het project Invoering Omgevingswet. Met het besluit van de definitieve invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024 wordt op dit gebied extra inspanning gevraagd aan de OD Twente. Daarnaast vraagt het ook verschillende inrichtingen op ICT gebied.  € 80.000 t.b.v. extra inzet Ontwikkelingsbudget. Met het oog richting 2024 (herijking financiering) gaat de OD Twente meer capaciteit nodig hebben op het gebied van recruitment.  € 134.169 voor teruggaaf aan de deelnemers.

Voor de Jaarrekening ODT 2022 is door een onafhankelijke accountant, Brouwers Accountants uit Zwolle, een goedkeurende verklaring afgegeven. Begroting 2024 De belangrijkste ontwikkeling rondom de ODT voor 2024 betreft de uitwerking het traject tot herijking van de financiering. De uitkomst van dit lange traject is het uitgangspunt van deze programmabegroting. In aanloop naar het begrotingsjaar 2024 gaat de ODT toewerken naar de nieuwe begroting. Daarnaast wordt ingezet op het verbeteren van de risicoanalyse. Naast de herijking van de financiering heeft ook de herijking van de begroting plaatsgevonden. In dit kader is de begroting dan ook in een nieuw jasje gestoken waarmee we de vernieuwing uitdragen.  Er komt één integraal uurtarief waarbij het totaal van de exploitatiebegroting wordt gedeeld door het totaal aantal productieve uren uit de Herijking Financiering ODT.  Op basis van de door de ODT daadwerkelijk gemaakte uren wordt aan het einde van het jaar per deelnemer afgerekend. Na deze individuele afrekening vindt bij -2-

overschotten of tekorten nog een collectieve afrekening plaats op basis van het percentage van de deelnemersbijdrage. Overige ontwikkelingen zijn:  Omgevingswet: inwerkingtreding van de omgevingswet is een van de belangrijkste ontwikkelingen die binnen de programma’s speelt. Na enige jaren van voorbereiding gaat de omgevingswet in 2024 van start. Vlak voor de invoering van de omgevingswet wordt een piek in het aantal aanvragen verwacht. Binnen het programma Vergunningen moeten dus rekening worden houden met een grotere werkvoorraad in het vierde kwartaal van 2023. De instroom van aanvragen wordt na inwerkingtreding van de Omgevingswet naar verwachting lager. In het eerste jaar na inwerkingtreding zijn waarschijnlijk verbeteringen in het proces nodig. Hiervoor wordt capaciteit geraamd.  Positionering nieuwe functiegroep, die van omgevingsadviseurs: De ODT heeft twee jaar geëxperimenteerd met een dergelijke functie en vanaf 2024 wordt dit naar een volwaardig specialisme gebracht. De functie voorziet in het grijze gebied tussen vergunningverlening en advies en houdt zich bezig met brede ruimtelijke opgaven. Denk hierbij aan functiewijzigingen op het platteland of de impact van de energietransitie. Er is behoefte aan adviseurs die met generalistische kennis dicht bij gemeenten adviseren over milieuthema’s.

 Energie en duurzaamheid: inzetten op circulaire economieën energie en duurzaamheid. Dit beleidsthema krijgt een steeds hogere prioriteit. Er wordt geïnvesteerd in het op peil brengen van kennis binnen de eigen bezetting. Via een specifieke uitkering vanuit het Rijk is de ODT in staat om dit specialisme te laten groeien naar een robuuste omvang. We zien in toenemende mate dat bevoegd gezagen hun opgaves op dit thema samen met de ODT willen realiseren.  CO2 reductie werkgebonden personenmobiliteit: vanaf 1 juli 2023 gaat het besluit in. Dit besluit gaat over het omlaag brengen van de CO2 uitstoot als gevolg van woonwerk verkeer. Dit besluit komt voort uit het Klimaatakkoord. Het doel is dat de CO2emissie door werkgebonden personenmobiliteit in 2030 met 44% is teruggedrongen. Vanaf 1 juli 2023 moeten bedrijven en overheidsorganisaties met 100 of meer werknemers jaarlijks rapporteren over de mobiliteit van hun werknemers. Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) bouwt een digitaal platform voor het aanleveren van de gegevens. Omgevingsdiensten krijgen een rol in het toezicht op de naleving van deze rapportageplicht.  Stikstof: er worden de nodige ontwikkelingen verwacht rondom dit thema. De komende jaren zal dit veel inzet van de ODT vergen.

 Emissiearme stalsystemen: In toenemende mate wordt door de wetenschap, en door rechtspraak erkend dat emissiearme stalsystemen in de praktijk onvoldoende ammoniakreductie bereiken. Het ligt voor de hand dat het wettelijke systeem voor de toelating van stalsystemen, en het daarbij behorende toetsingskader voor vergunningverlening, wordt aangescherpt. Op dit moment zijn de lopende aanvragen opgeschort. Deze ontwikkeling heeft vermoedelijk ook effect op de toetsing van (lopende) aanvragen van agrarische bedrijven in 2024. Welke effect dit precies heeft -3-





op het aantal aanvragen en de benodigde capaciteit is nu nog moeilijk in te schatten. Dit hangt af van de wettelijke ontwikkelingen en rechtspraak. Arbeidsmarkt: Door de krapte op de arbeidsmarkt is het moeilijk om personeel te vinden, maar bovenal om gekwalificeerd personeel te vinden. Dit wordt veelal opgelost door inhuur en detachering. Helaas dreigt de verhouding scheef te gaan lopen voor een verantwoorde personeelsopbouw. Een bijkomend probleem is de concurrentie op de arbeidsmarkt, voor met name de hoger ingeschaalde functies. Vanaf 2024 richten we daarom het recruitment proces hoofdzakelijk op het terugdringen van inhuur of detachering en het zelf werven en aannemen. In 2023 geven we een aanzet om het recruitmentproces daarop aan te passen. Productiviteit: Bij het financieel vertalen van producten en uren wordt uitgegaan van een productiviteit van 1.360 uur per fte op jaarbasis, conform het AB besluit.

Bijdrage deelnemers De bijdrage van de deelnemers wordt vanaf 2024 op een andere wijze opgebouwd. Tot de begroting van 2024 was de bijdrage gebaseerd op de inbreng van fte en uren bij de oprichting van de ODT. Vanaf heden wordt de bijdrage van de deelnemers bepaald aan de hand van het model herijking financiering. Dit betekent dat de bijdrage vanaf 2024 wordt gebaseerd op de verwachte afname van uren per deelnemer. Na afloop van het boekjaar wordt het gerealiseerde aantal uren per deelnemer afgerekend. De totale begroting 2024 heeft een omvang van € 17,3 mln. Het aandeel vanuit de gemeenten daarin is geraamd op € 16,8 mln. De Ontwerp Programmabegroting 2024 betekent dat Hof van Twente ten opzichte van 2023 ongeveer € 490.000 meer gaat bijdragen. Voor een deel betreft dit loon- en prijs ontwikkeling conform gemaakte afspraken over de te hanteren uitgangspunten (€ 125.000). De herijking financiering 2024 betekent voor Hof van Twente hoger aantal uren inzet van 12.880 uur naar 17.176 uur en daarnaast een stijging van het uurtarief in 2024 naar € 100,99. Absoluut gezien betekent dit een hogere bijdrage van circa € 365.000 per jaar.

In de raadsbrief van 22 november 2022 ‘Ontwikkeling kosten dienstverlening Omgevingsdienst Twente (ODT)’ (zaaknummer: 352981) bent u als raad geïnformeerd over de herijking van de financiering van de ODT en de verwachting dat dit leidt tot een structureel hoger bijdrage vanaf 2024. Risico’s In paragraaf 4.1 van de Ontwerp Programmabegroting ODT 2024 zijn de belangrijkste risico’s opgenomen. De ratio weerstandsvermogen is op basis van de omvang van de geïnventariseerde risico’s en de beschikbare weerstandscapaciteit berekend. De weerstandsratio komt uit op 1,20 dat volgens de waarderingstabel weerstandsvermogen (Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement), als “voldoende” wordt aangemerkt. Tevens voldoet de weerstandsratio hiermee aan het streven van de ODT. De ODT streeft naar een minimaal -4-

risico voor de deelnemers. Dit betekent dat een weerstandsratio wordt beoogd van tussen de 1,0 en 1,4. Kernpunten QuickScan Gemeenschappelijke Regelingen Twente  Ga na wat de betrokkenheid is bij de pilot Omgevingstafel en de keuze voor een nieuw specialisme ‘energie en duurzaamheid’ en neem een standpunt in over de gewenste betrokkenheid van de gemeenteraad. Beantwoording: Aan de ODT is gevraagd om deze pilot uit te voeren. De kosten worden door alle betrokkenen gedeeld. De definitieve keuze voor een gezamenlijke Twentse Omgevingstafel moet nog gemaakt worden, hierbij worden ook de lokale besturen betrokken via het portefeuillehoudersoverleg VTH. Het nieuwe specialisme energie en duurzaamheid is een gevolg van de toenemende aandacht voor dit thema binnen omgevingsdiensten.  Vraag om een benchmark over de productieve uren van medewerkers van omgevingsdiensten gelet op de meerdere keren neerwaarts bijgestelde productiviteitscijfers van de Omgevingsdienst Twente. Beantwoording: Tijdens het traject herijking van de financiering is gebleken dat de productiviteit van de ODT bij de start te rooskleurig is ingeschat. Uit de benchmark Omgevingsdiensten 2023, waarin 16 omgevingsdiensten zijn opgenomen, blijkt dat de ODT in 2023 het laagste uurtarief heeft en een hoge productiviteit per fte.

 Vraag een toelichting op de inhoudelijke inzet van bestemmingsreserves en hoe onttrekkingen aan reserves in de rekening van baten en lasten zijn verwerkt Beantwoording: Bestemmingsreserve werkvoorraad De aanvullende uren voor het werkwerken van de opgelopen werkvoorraad zijn in de exploitatie opgenomen. Dit heeft geresulteerd in een hoger aantal geleverde uren. Deze in rekening gebrachte aanvullende uren zijn gedekt door de onttrekking van de bestemmingsreserve werkvoorraad. De onttrekkingen uit de bestemmingsreserves zijn niet verwerkt in het overzicht van de baten. Deze zijn in mindering gebracht op de verrekening van de meer geleverde uren (factuur / debiteuren). Overige bestemmingsreserves De inzet van deze bestemmingsreserves vindt plaats door een onttrekking aan de reserves en zijn dus niet in de baten en lasten (exploitatierekening) verwerkt. Zie toelichting pagina 36 en 37 van de jaarstukken 2022 OD Twente  Vraag een toelichting op de risico’s voor gemeenten als gevolg van veranderingen in de mix van werkzaamheden van de Omgevingsdienst Twente. Beantwoording: Niet duidelijk is welke vermeende risico’s worden geduid. Nieuwe taken, bijvoorbeeld de pilot Omgevingstafel worden door andere/tijdelijke krachten ingevuld en gaan niet ten koste van de basistaken die verplicht bij de ODT zijn ondergebracht.

-5-

Samenvatting

Datum Aan Kopie aan Van Onderwerp

15 mei 2023 Gemeenteraad Jeroen Te Molder SWB Midden Twente: Samenvatting jaarstukken 2022 en begroting 2024

Jaarstukken 2022 De jaren 2020 en 2021 werden sterk beïnvloed door corona. In 2022 is ingezet op een balans tussen thuiswerken en kantoor. Zowel binnen de afdelingen als extern bij klanten. Daarnaast hebben de hoge inflatie en daarmee forse kostenstijgingen, een krappe arbeidsmarkt en veel veranderingen op directieniveau impact gehad op de bedrijfsvoering. Vernieuwingsplannen konden onvoldoende doorgevoerd worden en er kon niet voldoende aandacht zijn voor optimalisatie van de bedrijfsvoering. Al deze ontwikkelingen hebben ertoe geleid dat in 2022 nog niet de voorgenomen transitie is doorgevoerd. Het inzetten van een cruciale organisatieontwikkeling en het schrijven van een nieuwe strategienota zijn in het vierde kwartaal van 2022 gestart en worden in 2023 afgerond. Vanwege deze gebeurtenissen heeft de SWB slechter dan begroot gepresteerd en is het boekjaar geëindigd in een verlies van afgerond € 1 miljoen (begroot was een nadeel van € 400.000). Hier ligt een duidelijke taakstelling voor de komende jaren; SWB en Gildebor zullen efficiënter moeten werken en de verdienmodellen dienen verbeterd te worden. De arbeidsmarkt heeft zich ‘tijdens en na corona’ heel anders ontwikkeld dan was voorspeld: er werd uitgegaan van een hoge werkloosheid, terwijl vooralsnog het tegenovergestelde werkelijkheid is geworden. SWB heeft ook ‘last’ gehad van deze ontwikkeling.

De aanmeldingen van mensen om een traject te volgen waren minder en de individuele trajecten vergden meer aandacht en tijd. Daarnaast was de instroom in nieuw beschut ook minder; werkgevers zijn naarstig op zoek naar medewerkers en meer mensen vinden daardoor zelfstandig een baan. Een mooie ontwikkeling voor deze doelgroep; neemt niet weg dat SWB Groep zich breder dient te oriënteren op het arbeidspotentieel van nieuwe doelgroepen. Gezien de transitie van de organisatie en bovengenoemde externe omstandigheden zal het eigen vermogen de komende twee jaar dalen, maar nog wel binnen de bandbreedte van het weerstandsvermogen blijven. Daarna zullen de effecten van de transitie zichtbaar (moeten) zijn. Begroting 2024 Uitgangspunten van deze begroting 2024 zijn de programmarekening 2022, het bedrijfsplan 2023, de gemaakte afspraken met de opdrachtgevers en de septembercirculaire 2022 voor o.a. de subsidie voor de uitvoering van de Wsw.

Voor de werkzaamheden beheer openbare ruimte zijn DVO’s afgesloten met de deelnemende gemeenten en opdrachtgevers. Voor 2024 is een indexatie van 10% aangehouden. Dit ligt in lijn met de vooraf meegegeven richtlijnen. Aan de uitwerking van de nieuwe strategienota voor de komende jaren wordt nog gewerkt. De verwachting is dat deze in de loop van de zomer 2023 kan worden afgerond. De verwachting is dat vervolgens in 2024 een groot deel van de doorontwikkeling van de SWB is doorgevoerd. Dit is nodig om tot een meer efficiënte en wendbare organisatie te komen. De drie hoofprocessen, zijnde arbeidsontwikkeling, beschut werk en beheer openbare ruimte zullen centraal staan. De ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, de doelgroep en de verandering in de wet- en regelgeving vraagt om bijsturing en verandering aan te brengen in de organisatie en in de uitvoering. Doorontwikkeling naar een modern sociaal ontwikkelbedrijf: een springplank om werkzoekenden bij reguliere werkgevers te plaatsen, maar ook een vangnet als dat niet haalbaar is. en een adviseur voor werkgevers die sociaal willen ondernemen. Landelijk is er een tendens merkbaar om de waarde van sociaal ontwikkelbedrijven weer meer te gaan zien. In de beschikbare middelen vanuit het Rijk is dat nog niet (voldoende) te zien. Dit legt een grote druk op de sector en ook op SWB in 2023 en 2024.

De begrotingen voor deze twee jaren laten mede daardoor een negatief resultaat zien. De definitieve budgetten voor het boekjaar 2023 zijn op het moment nog niet bekend. Dit wordt veelal vastgesteld in de mei- en septembercirculaires van het lopende jaar. De kostenstijgingen in 2023 zijn hoger dan de toegepaste inflatiecorrectie voor 2023. Voor 2023 vraagt dit verdere afstemming over de ontwikkelingen met het bestuur en op ambtelijk niveau van de deelnemende gemeenten. Ook richting de markt zal de SWB voor 2024 hierover opnieuw de gesprekken moeten aangaan. De meerjarenbegroting toont voor 2023 een negatief resultaat van grofweg € 1 miljoen. In 2024 is sprake van een verwacht negatief resultaat van bijna € 400.000. Vervolgens wordt in de meerjarenraming vanaf 2025 wel weer positieve resultaten verwacht (raming 2025 ruim € 400.000). Op basis van dit perspectief is het beschikbare weerstandsvermogen net voldoende. Al met al ligt er een begroting met veel onzekerheden en voorbehouden. Waarvan de daadwerkelijke financiële effecten nu nog niet volledig kunnen worden ingeschat. Waarbij ondanks dat er wel sprake is van een positief meerjarenperspectief. De belangrijkste componenten daarbij zijn:  Geen verdere onevenredige kostenstijgingen  De verwachting dat de kosten voor het hogere minimumloon (+10%) worden gecompenseerd door het Rijk.

 De transitie van de organisatie moet uiteindelijk een structurele besparing opleveren. En resulteren in het positieve resultaat. -2-



Nieuw beschut is neutraal opgenomen. Landelijk is de compensatie vanuit het Rijk daarvoor echter onvoldoende. En is een uitdaging voor de toekomst. Daar worden op landelijk en gemeentelijk niveau ook de gesprekken over gevoerd.

Kernpunten QuickScan Gemeenschappelijke Regelingen  Vraag een toelichting over de redenen waarom het bestuur verhogen van de omzet van SWB niet heeft benoemd in de begroting. De omzet blijft de komende jaren ongeveer constant, maar het aantal medewerkers neemt fors af. Kortom de relatieve omzet stijgt wel degelijk. Dit is een ambitieus doel.  Vraag het bestuur hoe de door haar benoemde verandering in doelgroepen gaat doorwerken in kosten voor begeleiding, de verdiencapaciteit van de organisatie en de gevolgen daarvan voor de gemeentelijke bijdragen. De kosten voor begeleiding nemen toe omdat de doelgroepen complexere problematieken hebben. De verdiencapaciteit neemt af, maar we willen de efficiency vergroten. Daarmee hopen we de gemeentelijke bijdrage constant te kunnen houden.

-3-

Samenvatting

Datum Aan Kopie aan Van Onderwerp

15 mei 2023 Gemeenteraad Jeroen Te Molder Stadsbank Oost Nederland: Samenvatting jaarstukken 2022 en begroting 2024

Jaarstukken 2022 In 2022 is samen met de deelnemende gemeenten een gezamenlijke, vernieuwde ambitie voor de Stadsbank neergezet waar in 2023 verder aan de slag wordt gegaan. Om samen mensen met schulden beter en sneller te kunnen helpen. Tegelijkertijd kwam in 2022 de koopkracht- en energiecrisis op. Dit vertaalde zich nog niet in een toename van het aantal klanten over de hele linie, maar voor de bestaande klanten is, samen met gemeenten, ingezet op het voorkomen van noodsituaties voor onze inwoners. Mede door extra bijdragen van gemeenten ten behoeve van opvang van de lagere omvang van de dienstverlening met daardoor lagere inkomsten van de deelnemende gemeenten en uitsluitsel over een fiscaal vraagstuk (btw-vrijstelling op het onderdeel Beschermingsbewind) is 2022 afgesloten met een incidenteel positief financieel resultaat van € 365.900. Het jaarrekeningsaldo wordt ten gunste gebracht van de algemene reserve. De weerstandsratio komt daarmee uit 1,2 en daarmee binnen de vastgestelde bandbreedte (1,0 en 1,4). Invloed noodzakelijke inhuur op accountantsverklaring Door de arbeidsmarktkrapte en het open einde karakter van onze dienstverlening is in 2021 de Europese aanbestedingsgrens met betrekking tot inhuur overschreden. Als gevolg hiervan heeft de accountant voor het verslagjaar 2021 een oordeel met beperking afgegeven.

Deze situatie is inmiddels opgelost, maar liep noodzakelijkerwijs nog enigszins door in 2022, zoals in de jaarrekening 2021 is aangegeven. Dit leidt voor 2022 nog tot een beperking in de controleverklaring ten aanzien van rechtmatigheid. In 2023 is dat niet meer het geval. Begroting 2024 Deze nieuwe begroting is gebaseerd op de vernieuwde strategie; ‘Samen lossen we schulden op’, bekrachtigd door het bestuur in november 2022. De vernieuwde strategie is vertaald in een meer klant- en resultaatgerichte dienstverlening (klantreis), die in 2023, met bijbehorende financiering, is ingezet. In verbinding met en faciliterend naar gemeenten en hun regie op het sociaal domein. Met deze begroting wordt ook het aangepaste en toekomstbestendige bekostigingsmodel geïmplementeerd. Een model dat zoals voorheen is gebaseerd op solidariteit, gemeenschappelijkheid en flexibiliteit, maar met meer voorspelbaarheid, minder productdifferentiatie en meer ruimte voor ontwikkeling.

Tevens is de herijking van de verhouding van gemeenten in de standaarddienstverlening verwerkt. De bestaanskosten van de Stadsbank worden via een vaste verdeelsleutel over de deelnemende gemeenten verdeeld (25% huishoudens, 75% omvang standaard dienstverlening). Daarbij wordt in een periode van 2 jaar naar de nieuwe verhouding toegegroeid. Bij de opstelling van de uitgangspunten en richtlijnen voor de begroting is rekening gehouden met de gebruikelijke systematiek die vanuit de deelnemende gemeenten is meegeven. Voor 2024 leidt dat voor alle gemeenschappelijke regeling tot een forse stijging. Voor de prijsontwikkeling is dat 12,7% en de loonkosten 10% (inclusief de cao voor 2023 van 8%). Het geraamde saldo van lasten en baten zal zowel voor 2024 als voor de jaren 2025-2027 leiden tot een positief resultaat. Deze saldi betreffen de bijdrage van de gemeente Aalten conform de overeengekomen regeling voor het uittreden van deze gemeente uit de gemeenschappelijke regeling en de terugverdieneffecten van het Project Procesoptimalisatie BBR. Na het toevoegen van de saldi aan de Algemene Reserve sluit elke jaarschijf van de begroting 2024-2027 op nul. De totale geraamde bijdrage van alle gemeenten in 2024 is daarbij € 9,93 miljoen. Het aandeel van Hof van Twente is € 335.539. Dit past, bij toepassing de eigen uitgangpunten voor loon- en prijsontwikkeling 2024 binnen het budget.

Kernpunten QuickScan Gemeenschappelijke Regelingen  Vraag een bestuurlijk oordeel over de verdeling van schulden en budget-beheer taken over verschillende leeftijdsgroepen en welke gevolgen dat volgens het bestuur heeft voor werkwijzen en bekostiging van de Stadsbank. Beantwoording: De Stadsbank ziet geen grote veranderingen in de samenstelling van de populatie die aanklopt voor schuldhulp, die gevolgen heeft voor onze werkwijze in het algemeen. Met de inzet van een meer klant- en resultaatgerichte dienstverlening met meer tijd en aandacht voor de klant, wordt juist ingezet op maatwerk en de best passende dienstverlening voor de klant (klant voorop). In samenwerking met gemeenten wordt wel op projectbasis gekeken en ervaren of bepaalde doelgroepen meer aandacht behoeven.  Vraag een meer inhoudelijke onderbouwing van risico’s in relatie tot het eigen vermogen van de Stadsbank alvorens in te stemmen met het verder opbouwen van de algemene reserve. Beantwoording: De hoogte van het begrotingstotaal in de ontwerp begroting is niet direct bepalend voor de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen. Het klopt dat enkel een stijging van de ontwerpbegroting niet persé leidt tot een verandering van de risico’s. Bij de bepaling van het benodigde weerstandsvermogen wordt gebruik gemaakt van een integrale risicoanalyse op basis van de gangbare ‘NARIS’ methode.

Per onderwerp wordt het risico in beeld gebracht en de frequentie waarin deze op zou kunnen treden. Vervolgens wordt dit risico financieel vertaald. De -2-



wijzigingen in risico’s komen door aanpassingen in de bekostigingssystematiek. In de begroting (pag.14) worden de risico’s toegelicht en onderbouwd. Vraag een toelichting op de onderbouwing van de personeelskosten in relatie tot de gestegen loonkosten en de ambitie om extra personeel in te zetten. Beantwoording: De begroting 2023 is begin 2022 opgesteld. Later dat jaar is met de nieuwe Strategische Agenda ingezet op een klant- en resultaatgerichte dienstverlening, optimale verbinding met en faciliterend naar gemeenten en hun regie op het sociaal domein, met daarbij een passende toekomstbestendige bekostiging. Dit betekent meer inzet en tijd voor de klant bij de start van schuldhulp in samenwerking met en bij de gemeenten. Dit verklaart de stijging van de formatie. In de begrotingen 2023 en 2024 is uitgegaan van richtlijnen die echter voor die jaren verschillende uitgangspunten kennen. Een direct vergelijk van de cijfers van de jaarschijf 2024 in de primitieve begroting 2023 met de cijfers in de begroting 2024 is daarom niet mogelijk. In de begroting 2023 waren de personeelslasten al geïndexeerd voor de jaarschijf 2024 (4,2%+2,8%, totaal 7%) voor jaarschijf 2024. In de begroting 2024 zijn de personeelslasten geïndexeerd met 10% (8%+2%). Dit is een stijging van 3% in vergelijking met de jaarschijf 2024 in de primitieve begroting 2023.

-3-

Samenvatting

Datum Aan Kopie aan Van Onderwerp

15 mei 2023 Gemeenteraad Jeroen Te Molder Crematoria Twente (OLCT): Samenvatting jaarstukken 2022 en begroting 2024

Algemeen Het Openbare Lichaam Crematoria Twente (OLCT) is volledig eigenaar van Crematoria Twente B.V.. De doelstelling is zorgdragen voor de continuïteit van een crematoriumvoorziening ten behoeve van het verzorgingsgebied. En het handhaven van de kwaliteit van deze crematoriumvoorziening op minimaal het huidige niveau. De exploitatie van de crematoria wordt uitgevoerd door de B.V. Jaarstukken 2022 De jaarrekening 2022 sluit met een voordeel van € 361.432. Daarvan zal voorgesteld worden om € 300.000 uit te keren aan de deelnemende gemeenten. De algemene reserve komt daarmee dan op € 35.580.

Begroting 2023 De ontwerpbegroting 2024 van het Openbaar Lichaam Crematoria Twente is gebaseerd op een te verwachten dividendresultaat uit de onderliggende Crematoria Twente B.V. en beheerskosten van de regeling. Daarbij wordt vooralsnog uitgegaan van een constant resultaat als basisdividend vanuit de B.V.. Per saldo sluit de begroting met een voordeel van € 360.105. Afhankelijk van het jaarrekeningresultaat van de B.V. wordt er een dividend uitgekeerd. De afgelopen paar jaar is er geen of een beperkt positief resultaat door de BV behaald en daarmee ook de dividenduitkering. In onze programmabegroting is daarom ook geen dividenduitkering opgenomen. Het dividendbeleid zal het komende jaar worden geactualiseerd.