Nota reserves en voorzieningen 2022.pdf
Tekst van het document
Nota reserves en voorzieningen 2022 Inwerkingtreding: 1 januari 2022 Datum behandeling raad: 7 februari 2023 Zaaknummer: 372286
Gemeente Hof van Twente / Nota reserves en voorzieningen 2022
Inhoudsopgave 1.
Vooraf............................................................................................................................................ 3 1.1
Inleiding ..................................................................................................................................... 3
1.2
Inwerkingtreding nota................................................................................................................ 3
1.3
Leeswijzer ................................................................................................................................. 3
2.
Wettelijk kader .............................................................................................................................. 4 2.1
Inleiding ..................................................................................................................................... 4
2.2
Onderscheid reserves en voorzieningen .................................................................................. 4
2.3
Functies reserves en voorzieningen ......................................................................................... 5
2.4
Toevoeging en onttrekking aan reserves en voorzieningen ..................................................... 5
2.5
Rentetoerekening aan reserves en voorzieningen ................................................................... 6
3.
Beleid gemeente Hof van Twente ................................................................................................. 7 3.1
Richtlijnen voor het instellen van reserves en voorzieningen ................................................... 7
3.2
Algemene reserve ..................................................................................................................... 7
3.3
Relatie weerstandscapaciteit en weerstandsvermogen ........................................................... 8
3.4
Bestemmingsreserves .............................................................................................................. 8
3.5
Afschrijvingsreserves ................................................................................................................ 9
3.6
Stille reserves ......................................................................................................................... 10
3.7
Voorzieningen ......................................................................................................................... 10
4.
Rentebeleid ten aanzien van reserves en voorzieningen ........................................................... 12 4.1
5.
Toepassing renteberekening .................................................................................................. 12 Wijzigingen 2022 ten opzichte van 2017 .................................................................................... 13
Bijlage 1 Beschrijving reserves en voorzieningen ................................................................................ 14 Bijlage 2 Omvang reserves en voorzieningen 2022............................................................................. 23 Bijlage 3 Relevante wetsartikelen (BBV) .............................................................................................. 25
2
1.
Vooraf
1.1
Inleiding
Conform artikel 212 van de Gemeentewet stelt de gemeenteraad bij verordening de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie vast. Op basis daarvan heeft de gemeenteraad een Financiële verordening vastgesteld. In artikel 6 lid 3 van deze verordening is bepaald dat de raad een Nota reserves en voorzieningen vaststelt met daarin beleidsregels voor de algemene reserve, bestemmingsreserves, afschrijvingsreserves en (onderhouds)voorzieningen, waarbij ook op het rentebeleid rond reserves en voorzieningen wordt ingegaan. Actualisatie van de nota reserves en voorzieningen 2017 is nodig vanwege sindsdien enkele nieuw gevormde reserves en voorzieningen. Daarnaast aanpassing van de toerekening rentes over de reserves.
1.2
Inwerkingtreding nota
De nota Reserves en Voorzieningen treedt in werking per 1 januari 2022. De nota treedt met terugwerkende kracht in werking, omdat we hiermee tegemoet komen aan de aanbeveling die de gemeentelijke accountant in het kader van de controle voor het boekjaar 2022 heeft gedaan.
1.3
Leeswijzer
Meer specifieke regels over de door de gemeente te voeren financiële boekhouding zijn in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) te vinden. • • • • • • •
Hoofdstuk 2 Wettelijk kader Hoofdstuk 3 Beleid gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 4 Rentebeleid ten aanzien van reserves en voorzieningen Hoofdstuk 5 Wijzigingen 2022 ten opzichte van 2017 Bijlage 1 Beschrijving reserves en voorzieningen Bijlage 2 Omvang reserves en voorzieningen 2022 Bijlage 3 Relevante wetsartikelen (BBV)
3
2.
Wettelijk kader
2.1
Inleiding
In dit hoofdstuk worden de definities en kenmerken van de reserves en voorzieningen nader beschreven. Het wettelijk kader rond reserves en voorzieningen is verwoord in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten.
2.2
Onderscheid reserves en voorzieningen
Reserves en voorzieningen worden beiden aan de passivazijde van de balans gepresenteerd. Het belangrijkste onderscheid dat gemaakt kan worden tussen reserves en voorzieningen is dat reserves tot het eigen vermogen behoren en voorzieningen tot het vreemd vermogen. De totale reservepositie is (boekhoudkundig) het verschil tussen de bezittingen en schulden en dus het totale eigen vermogen van de gemeente. Reserves Reserves zijn vermogensbestanddelen die als eigen vermogen zijn aan te merken. Reserves zijn vrij te bestemmen. De gemeenteraad kan aan reserves een bepaalde bestemming geven en wijzigen. In dat geval is sprake van een bestemmingsreserve. Artikel 43 BBV 1. In de balans worden de reserves onderscheiden naar: a. de algemene reserve; b. de bestemmingsreserves. 2. Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan provinciale staten respectievelijk de raad een bepaalde bestemming heeft gegeven. Voorzieningen Voorzieningen zijn vermogensbestanddelen die als vreemd vermogen zijn aan te merken en die niet vrij te besteden zijn. Bij een voorziening gaat het om een kwantificeerbare toekomstige verplichting of risico waarvoor noodzakelijkerwijs in het boekjaar middelen apart moeten worden gezet. Artikel 44 BBV 1. Voorzieningen worden gevormd wegens: a. verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten; b.
op de balansdatum bestaande risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten; c. kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren; d. de bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven als bedoeld in artikel 35, eerste lid, onder b (investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven). 2. Tot de voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden, met uitzondering van de voorschotbedragen, bedoeld in artikel 49, onderdeel b (de van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren). 3. Voorzieningen worden niet gevormd voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume. 4
2.3
Functies reserves en voorzieningen
Reserves en voorzieningen kunnen de volgende functies vervullen: 1. de bufferfunctie. 2. de bestedingsfunctie. 3. de financieringsfunctie. 4. de verplichtingenfunctie. 5. de egalisatiefunctie. 2.3.1. De bufferfunctie De bufferfunctie (weerstandsvermogen) is veelal de belangrijkste functie van het eigen vermogen. Binnen onze gemeente betreft het met name de (vrije) algemene reserve en (het vrij besteedbare deel van) de Reserve majeure projecten die beschouwd kunnen worden als buffer voor niet-kwantificeerbare financiële risico’s en tegenvallers. 2.3.2. De bestedingsfunctie De gemeente heeft de mogelijkheid geld te sparen om het vervolgens uit te geven. Als aan dit gespaarde geld een bestemming wordt gegeven spreekt men van een reserve met een bestedingsfunctie ofwel een bestemmingsreserve. 2.3.3. De financieringsfunctie Door de reserves en voorzieningen te gebruiken als “eigen” financieringsmiddelen kan het beroep op de geld- en kapitaalmarkt voor het aantrekken van leningen worden beperkt. Deze besparing (ook wel bespaarde rente) kan worden beschouwd als inkomen. De rente wordt binnen de exploitatie gebruikt als dekkingsmiddel. 2.3.4. De verplichtingenfunctie De verplichtingenfunctie heeft betrekking op voorzieningen. Een voorziening heeft een karakter van een verplichting die de gemeente is aangegaan en waarvoor de benodigde middelen beschikbaar moeten zijn. 2.3.5.
De egalisatiefunctie Hiermee wordt het mogelijk gemaakt noodzakelijke aanpassingsprocessen geleidelijk te laten verlopen. Er ontstaat zodoende een regelmatige verdeling over de jaren heen, mede om ongewenste schommelingen (pieken en dalen) in de tarieven en het resultaat te voorkomen.
2.4
Toevoeging en onttrekking aan reserves en voorzieningen
Het in paragraaf 2.2 genoemde onderscheid tussen reserves en voorzieningen is vooral van belang voor de resultaatbepaling en –bestemming. In de jaarrekening legt het college verantwoording af aan de gemeenteraad over het de uitvoering van de begroting. In de jaarrekening komt ook het saldo van baten en lasten over het verslagjaar tot uitdrukking in het rekeningresultaat. Het behoort tot de bevoegdheid van de raad om dit resultaat een bestemming te geven of bij negatief resultaat de dekking te regelen. In principe wordt in onze gemeente het saldo verrekend met de Algemene reserve. In het BBV is voorgeschreven dat het saldo van de rekening van baten en lasten apart zichtbaar gemaakt worden. De voorzieningen moeten worden gevormd ten laste van de exploitatie (opvoeren als last binnen het programma). Dit omdat feitelijk sprake is van een verplichting. Het vormen van een voorziening of het op peil houden daarvan is dus van invloed op het saldo van baten en lasten.
5
Mutaties in reserves zijn geen baten of lasten. Voor het budgetrecht van de raad is het belangrijk dat vorming van, toevoegingen aan en onttrekkingen aan reserves zo veel mogelijk reeds bij de begroting bepaald worden. Deze voorgenomen mutaties worden conform de voorschriften BBV apart zichtbaar gemaakt (taakveld 0.10). Deze voorschriften zijn zowel van toepassing bij de begroting als bij de jaarrekening. In het verlengde hiervan dient het resultaat na bestemming te worden bepaald op taakveld 0.11. Dit resultaat wordt conform artikel 42 BBV afzonderlijk op de balans zichtbaar gemaakt bij het eigen vermogen.
2.5
Rentetoerekening aan reserves en voorzieningen
Door reserves te gebruiken als financieringsmiddel wordt rente bespaard, die anders betaald had moeten worden voor het aantrekken van vreemd vermogen. Over het totale eigen vermogen wordt dus rente berekend. Voor wat deze rente betreft bestaat de keuze: • deze rente toe te voegen aan de reserves; • deze rente ten gunste te laten komen aan de exploitatie; • een combinatie van beiden. Alhoewel in het BBV de mogelijkheid bestaat om een rentevergoeding over het eigen vermogen en de voorzieningen te berekenen en deze door te belasten aan de taakvelden, adviseert de Commissie BBV vanwege het verlangde inzicht, de eenvoud en transparantie deze systematiek niet (meer) toe te passen. In het BBV is het formeel ook toegestaan rente toe te voegen aan een bestemmingsreserve bedoeld om de koopkracht op peil te houden, maar het wordt niet aanbevolen. In de gemeente Hof van Twente wordt geen rente aan reserves toegevoegd. Aan voorzieningen mag geen rente worden toegevoegd (art. 45 BBV). Zij moeten immers naar beste inschatting kostendekkend zijn voor verplichtingen of risico’s waarvoor ze zijn ingesteld. In het geval de voorziening is gebaseerd op contante waarde of op basis van specifieke regelgeving is een rentetoevoeging als indexering toegestaan. In hoofdstuk 4 wordt verder ingegaan op de wijze waarop binnen de gemeente Hof van Twente invulling wordt gegeven het rentebeleid.
6
3.
Beleid gemeente Hof van Twente
3.1
Richtlijnen voor het instellen van reserves en voorzieningen
Voor het instellen en aanwenden van reserves en voorzieningen worden in deze nota een aantal gedragslijnen en spelregels geformuleerd. Deze gedragslijnen en spelregels zijn een concrete vertaling van het beleid met betrekking tot reserves en voorzieningen. Het instellen en opheffen van reserves en voorzieningen is in het kader van het budgetrecht een raadsbevoegdheid. Dat geldt ook voor het toevoegen aan en het inzetten van reserves en voorzieningen. Bij het instellen van de reserve moet in ieder geval worden aangegeven de doelstelling, de besteding en de omvang. Het verdient de voorkeur dit middels een integrale afweging te doen. In principe vindt de instelling plaats bij de behandeling van producten binnen de P&C-cyclus. Het instellen met een afzonderlijk voorstel vindt slechts bij hoge uitzondering plaats.
3.2
Algemene reserve
De algemene reserve vormt het vrij besteedbare eigen vermogen van de gemeente. We kennen de volgende twee algemene reserves: • Algemene reserve. • Algemene reserve, grondexploitatie. Algemene Reserve De algemene reserve heeft, samen met de reserve majeure projecten vooral de bufferfunctie om onvoorziene financiële tegenvallers (risico’s) af te dekken. Het is dus van belang dat de Algemene reserve minimaal het niveau heeft om deze risico’s af te dekken. Met andere woorden: er dient voldoende weerstandscapaciteit te zijn. De weerstandscapaciteit is het vrij besteedbare geld dat de gemeente beschikbaar heeft om onverwachte tegenvallers op te kunnen vangen. De algemene reserve heeft ook de functie van buffer voor de jaarlijkse rekeningresultaten. Er zijn geen algemeen geldende normen voor de omvang van de Algemene reserve. De belangrijkste reden daarvoor is dat iedere gemeente andere risico’s kent. Het bepalen van de benodigde weerstandscapaciteit is maatwerk per gemeente. De risico’s dienen volgens het BBV te worden benoemd in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Dit betreffen zowel de risico’s op de algemene middelen als op de grondexploitatie. Algemene reserve, grondexploitatie De Reserve grondexploitatie vormt - naast de algemene reserve - een buffer voor de financiële risico’s die samenhangen met de grondexploitaties.
De reserve grondexploitatie is ingesteld om de risico’s van de grondexploitatie af te zonderen van de algemene dienst en deze dus niet direct hinder te laten ondervinden van tekorten op grondexploitaties. De grondexploitatie bedruipt in 1e instantie hiermee zichzelf. Als een gemeentelijke grondexploitatie positief wordt afgesloten, wordt de winst toegevoegd aan de reserve grondexploitatie. Als op een gemeentelijke grondexploitatie een tekort wordt verwacht, wordt hiervoor een voorziening ingesteld die wordt gedekt uit de reserve grondexploitatie. Op basis van de Perspectiefnota grondexploitaties worden jaarlijks de risico’s bepaald en daarmee de noodzakelijke omvang van de Reserve grondexploitatie (zie paragraaf 3.4). Voor de bepaling van de benodigde weerstandstandscapaciteit grondexploitaties wordt in de Programmabegroting uitgegaan van de stand per 31 december van het lopende jaar. 7
3.3
Relatie weerstandscapaciteit en weerstandsvermogen
De weerstandscapaciteit bepaalt mede de financiële continuïteit. Landelijk gelden geen vaste (financiële) normen voor gemeenten. Een uitzondering geldt voor gemeenten die een beroep op artikel 12 van de Financiële verhoudingswet doen (aanvullende uitkering uit het gemeentefonds). Relatie weerstandscapaciteit en weerstandsvermogen De benodigde weerstandscapaciteit is het risicobedrag dat bepaald wordt op basis van een inventarisatie en financiële vertaling van risico’s. Dit vraagt om beleid betreffende het omgaan met risico’s. De nota risicomanagement bevat de beleidskaders om tot een goed risicoprofiel te komen en dit te beheersen. Voor de bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit richten we ons op de stand van de vrij besteedbare ruimte binnen de Algemene Reserve en Reserve majeure projecten aan het eind van de geldende meerjarenbegroting, omdat op die manier rekening wordt gehouden met de onttrekkingen c.q. toevoegingen die in de meerjarenbegroting worden voorzien. Hierdoor ontstaat een zo reëel mogelijk beeld. Het weerstandsvermogen wordt bepaald door de aanwezige weerstandscapaciteit (buffer) te delen door de benodigde weerstandscapaciteit (volgt uit risico inventarisatie). Deze ratio wordt aangeduid als het weerstandsvermogen. De hoogte van deze ratio is een beleidskeuze van de raad.
Op basis van de nota risicomanagement geldt een ratio van minimaal 1 en maximaal 1,4 voor zowel het weerstandsvermogen van de algemene dienst als voor het weerstandsvermogen van grondexploitatie. Komt de ratio onder 1, dan dienen de risico’s beperkt te worden of de beschikbare weerstandscapaciteit aangevuld. Komt het weerstandsvermogen boven de 1,4, dan wordt het ‘overschot’ aan weerstandscapaciteit aangemerkt als het vrij besteedbare deel van de Algemene reserve. Als de Reserve grondexploitatie boven een ratio van 1,4 komt, dan wordt het surplus afgeroomd ten gunste van de Algemene reserve. Risico’s (gekwantificeerd) Benodigde weerstandscapaciteit
Beschikbare weerstandscapaciteit
Weerstandsvermogen (ratio= beschikbare capaciteit / benodigde capaciteit
3.4
Bestemmingsreserves
Naast de Algemene reserve zijn er bestemmingsreserves. Dat zijn reserves die zijn ingesteld voor een specifiek doel. Ons uitgangspunt is dat met het instellen van bestemmingsreserves terughoudend wordt omgegaan. De reden daarvan is dat jaarlijks bij Kadernota en Programmabegroting zoveel mogelijk alle beschikbare middelen tegen alle in de raad levende wensen worden afgewogen. En middelen die aan bestemmingsreserves zijn toegevoegd, onttrekken zich aan deze integrale afweging. Ook al zijn de middelen in onderstaande sub c genoemde reserves vaak deels vrij beschikbaar, omdat voor de bestemde middelen nog geen verplichtingen zijn aangegaan. 8
De volgende soorten bestemmingsreserves worden onderscheiden: a. Egalisatiereserves: deze dienen om ongewenste schommelingen op te vangen in de exploitatie. b. Afschrijvingsreserves: deze dienen ter dekking van kapitaallasten van investeringen (zie 3.5). c. Reserves met een concreet bestedingsdoel. d. Reserves met een financieringsfunctie om de gederfde rente of dividend te compenseren. Sommige reserves hebben meerdere kenmerken in zich. In de balans onderscheiden we alleen de afschrijvingsreserves als aparte groep (zie bijlage 2). De bestemmingsreserves worden afzonderlijk toegelicht (zie bijlage 1).
3.5
Afschrijvingsreserves
Als een investering uit reeds aanwezige middelen wordt gefinancierd, dan dient een actief te worden opgevoerd in de balans en dienen rente en afschrijving in de exploitatie opgenomen te worden. Om die kapitaallasten in de exploitatie te dekken worden eenmalige middelen omgezet in afschrijvingsreserves. De boekwaarde van het betreffende actief (investering) hoort overeen te stemmen met de boekwaarden van het betreffende passief (afschrijvingsreserve) en daarmee de investering voor de volledige looptijd te dekken. Als de investering afgeschreven is, dan staat de daar tegenover staande afschrijvingsreserve ook op 0. Afschrijvingsreserves zijn dus gekoppeld aan een investering en kunnen niet meer voor een ander doel worden ingezet zonder het evenwicht in de begroting te verstoren. Onze gemeente kent een relatief groot aantal afschrijvingsreserves omdat menigmaal grote eenmalige inkomsten zijn gerealiseerd uit aandelenverkoop of superdividenden. Dat houdt weer verband met het relatief grote aantal en relatief omvangrijke deelnemingen in (nuts)bedrijven vanuit de voormalige 5 gemeenten. Afschrijvingsreserves zijn formeel toegestaan volgens het BBV (artikel 54 lid 2 sub d), maar genieten niet de voorkeur waar het onvermijdelijke en regelmatig terugkerende investeringen betreft.
Dit soort investeringen kan volgens de commissie BBV beter worden opgenomen in een meerjarig investeringsplan met structureel gedekte kapitaallasten. Naar onze mening gebiedt de budgettaire beschikbaarheid echter dat soms tot andere keuzes gekomen wordt en investeringen met incidentele middelen worden gefinancierd. In principe geven wij de voorkeur aan structureel gefinancierde kapitaallasten, maar in een situatie dat er een overschot is aan eenmalige middelen en druk op de meerjarenbegroting is de praktijk welhaast onvermijdelijk dat investeringen ten laste van reserves worden gebracht. Daarbij worden de kapitaallasten gedekt uit een vanuit de eenmalig voorhanden zijnde middelen gevormde afschrijvingsreserve. Voor investeringen die in het verleden zijn gedaan is het bovendien nog maar de vraag of deze ook in de toekomst vervangen moeten worden en of dat dan moet tegen de kosten die daar vaak decennia geleden mee gemoeid waren. Die beoordeling willen wij onderdeel laten zijn van de integrale afweging door de gemeenteraad. Als hulpmiddel hierbij hebben wij het beleid om 5 jaar voorafgaand aan het aflopen van de betreffende afschrijvingsreserve de raad een voorstel voor te leggen om te bepalen of het betreffende activum na afloop van de afschrijvingstermijn vervangen dient te worden, voor welk bedrag en hoe de daaraan verbonden lasten te dekken.
In bijlage 2 zijn alle ingestelde afschrijvingsreserves weergegeven
9
3.6
Stille reserves
Een stille reserve is een reserve, waarvan het bestaan niet uit de administratie blijkt. Van stille reserves is sprake als de waardering op de balans lager is dan de marktwaarde. Dat doet zich in de praktijk bijvoorbeeld voor bij gemeentelijk aandelenbezit of gebouwen of in het geval een gemeentelijk eigendom niet in de balans van de gemeente is opgenomen. Bij dit laatste kan worden gedacht aan schilderijen of andere bezittingen met een cultuurhistorische waarde, die niet verkocht kunnen worden (zogenaamd ‘tafelzilver’) of incourante bezittingen. Zo bezit onze gemeente een olieverfschilderij op doek van de kunstenaar Leo Gestel, dat een waarde heeft van tussen de € 0,5 en € 1 mln. Het is echter niet in de balans opgenomen. Het college van de voormalige stad Delden heeft in 2000 het doek voor een periode van 25 jaar in bruikleen gegeven aan de Stichting Hannema-de Stuers Fundatie te Wijhe. Volgens het BBV mogen activa alleen tegen historische kostprijs op de balans worden gewaardeerd en dienen zij te worden afgewaardeerd als blijkt dat de actuele waarde minder is. Opwaardering naar marktwaarde is niet toegestaan. Het blijft daarnaast verplicht om in de jaarrekening een onderscheid te maken tussen investeringen met economisch nut en investeringen met maatschappelijk nut.
In de redenering van de opstellers van het BBV is dit onderscheid van belang, omdat investeringen met economisch nut veelal zelfstandig vervreemdbaar zijn en daardoor hun actuele waarde kunnen opleveren. Daaraan verbonden stille reserves kunnen dan eenvoudiger worden herkend. Stille reserves zijn in die redenering bijvoorbeeld het verschil tussen boekwaarde van een gebouw en WOZ-waarde. In de praktijk is het onderscheid minder bruikbaar omdat gebouwen vaak worden gebruikt voor maatschappelijke functies, zoals sociaal cultureel werk of sport. Verkoop van een gebouw kan meestal niet zonder de uitoefening van die functies aan te tasten.
3.7
Voorzieningen
Voorzieningen worden enerzijds ingezet om concrete verplichtingen af te dekken en anderzijds om schommelingen in de exploitatie te voorkomen. Een voorziening moet de omvang hebben van de betreffende verplichting of het risico. Dit houdt in dat iedere voorziening moet zijn onderbouwd met een berekening van de achterliggende verplichting of risico. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen contante waarde. In de balans maken we onderscheid tussen: a. Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s In feite gaat het hier om risico’s waarvan vast is komen te staan dat ze feitelijk niet meer afwendbaar zijn. Binnen onze gemeente kennen we de voorziening wethouderspensioenen en verliesvoorziening cyberaanval. Binnen grondexploitaties worden verliesvoorzieningen opgenomen op het moment dat blijkt dat een exploitatie met een negatief resultaat gaat eindigen. De tot dan toe geactiveerde grondexploitatie krijgt dan een lagere waarde. De voorziening wordt in onze gemeente gevormd ten laste van de Reserve grondexploitatie. In dat geval maakt zo’n verlies geen onderdeel meer uit van het risicoprofiel (en weerstandscapaciteit). In feite is zo’n voorziening een waardecorrectie op de actiefpost bouwgronden in exploitatie. Om die reden moet deze voorziening volgens de ‘Notitie grondbeleid 2019’ van de commissie BBV onder deze post worden opgenomen en toegelicht worden in de balans.
10
b. Onderhoudsegalisatievoorzieningen Deze voorzieningen worden gevormd ter egalisering van in de tijd onregelmatig gespreide kosten van groot onderhoud van kapitaalgoederen. De jaarlijkse onderhoudskosten worden gedekt uit de voorziening. Om dit mogelijk te maken wordt jaarlijks ten laste van de exploitatie het gemiddeld over de jaren heen benodigd bedrag in de betreffende voorziening gestort. Op deze wijze wordt bereikt dat financieel flexibel onderhoud kan worden gepleegd zonder dat dit grote schommelingen in de begroting tot gevolg heeft. Aan de vorming en instandhouding van deze voorzieningen worden de volgende voorwaarden gesteld: • Er zal sprake moeten zijn van groot onderhoud. Klein onderhoud zal in ieder geval direct in de exploitatie worden verantwoord. • Er moet sprake zijn van cyclisch onderhoud. Het heeft geen toegevoegde waarde om jaarlijkse gelijkblijvende kosten ten laste van een voorziening te brengen. • Aan de voorziening dient een recent (niet ouder dan 5 jaar) beheerplan ten grondslag te liggen. Onze gemeente heeft voor het groot onderhoud gemeentelijke gebouwen onderhoudsegalisatievoorzieningen ingesteld. c. Voorziening voor door derden beklemde middelen met een specifieke bestedingsrichting Die derden kunnen individuele rechtspersonen zijn, die op basis van overeenkomsten financiële aanspraken op de gemeente kunnen maken.
Maar het kan ook gaan om het totaal van alle inwoners. Positieve saldi in de Voorziening Riolering en Voorziening Afval komen aan de inwoners Hof van Twente toe omdat de tarieven voor riolering en afval hoogstens 100% kostendekkend mogen zijn.
11
4.
Rentebeleid ten aanzien van reserves en voorzieningen
4.1
Toepassing renteberekening
Het wettelijk kader ten aanzien van rentetoerekening is in paragraaf 2.5 beschreven. Het BBV biedt van oudsher de mogelijkheid om een rentevergoeding (of een vergoeding voor de inflatie) over het eigen vermogen en de voorzieningen te berekenen en deze door te belasten aan de taakvelden De Commissie BBV adviseert vanwege het verlangde inzicht, de eenvoud en transparantie deze systematiek niet (meer) toe te passen. Met ingang van de begroting 2020 rekenen wij geen rente over reserves en voorzieningen, behalve de afschrijvingsreserves. De rente over de afschrijvingsreserves dient als dekking in de exploitatie van de rentelasten van de betreffende investeringen. Hierbij wordt het begrote rente-omslagpercentage gehanteerd. Door de te berekenen rente over de afschrijvingsreserves gelijk te stellen aan het percentage van de renteomslag worden de kapitaallasten van deze investeringen volledig gedekt met afschrijvingsreserves.
12
5.
Wijzigingen 2022 ten opzichte van 2017
Deze nota is een actualisatie van de in 2017 vastgestelde Nota reserves en voorzieningen. Een actualisatie is nodig vanwege: a. Sindsdien zijn enkele nieuwe reserves en voorzieningen gevormd. Het (geactualiseerde) doel en toelichting van alle reserve en voorzieningen is opgenomen in bijlage 1 b. Besluit over opheffing van enkele bestaande reserves en voorzieningen c. Aanpassing van de toerekening rentes over de reserves. Ad a. Dit betreffen: • Reserve frictiebudget strategische personeelsplanning. • Egalisatiereserve groot onderhoud zwembad Markelo. • Reserve herstructurering openbare ruimte. • Reserve sportpark de Mors Delden. • Reserve herontwikkeling TSB-terrein. • Verliesvoorziening cyberaanval. • Reserve biodiversiteit. • Afschrijvingsreserves (zie voor het volledige actuele overzicht bijlage 2) Ad b. De volgende reserves zijn/worden opgeheven: • Reserve lening Enexis. • Reserve bovenwijkse voorzieningen. • Reserve dgitale basiskaart (BGT). • Reserve bodemsanering. • Reserve transitiekosten. • Voorziening onderhoud Molen van Buursink Markelo. • Voorziening St. beheer Den Haller. • Reserve Vitens achtergestelde lening, Omzetting naar Reserve biodiversiteit. Ad c. Er wordt geen rente meer berekend over reserves en voorzieningen, behalve de afschrijvingsreserves.
De rente over de afschrijvingsreserves dient als dekking in de exploitatie van de rentelasten van de betreffende investeringen. In de begroting 2020 is deze wijziging opgenomen en doorgevoerd. Daarmee heeft het nu geen budgettaire effecten.
13
Bijlage 1 Beschrijving reserves en voorzieningen In de onderstaande tabellen is een geactualiseerde beschrijving van alle reserves en voorzieningen opgenomen. Daarin wordt per reserve of voorziening ingegaan op soort, omgang met rente, bestedingsdoel en worden overige toelichtende opmerkingen gemaakt. Reserves Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel
Toelichting
Algemene reserve Algemene reserve Niet van toepassing De Algemene reserve heeft samen met de Reserve majeure projecten een bufferfunctie om onvoorziene financiële tegenvallers (risico’s) af te dekken. Ook kunnen er niet structurele begrotingstekorten (lopend jaar en begrotingsjaar) mee worden afgedekt. De reserve behoort tot het eigen vermogen van de gemeente. De reserve heeft meerdere functies en vormt de weerstandscapaciteit van de gemeente. De benodigde weerstandscapaciteit wordt jaarlijks opnieuw berekend. Wanneer zich een onvoorziene tegenvaller voordoet die niet gedekt kan worden uit de reguliere exploitatie kan eerst nog een beroep op de vrij besteedbare ruimte van de Algemene reserve en Reserve majeure projecten worden gedaan alvorens de weerstandscapaciteit (buffer) aan te spreken. Minimum omvang weerstandscapaciteit Algemene reserve en Reserve majeure projecten komt overeen met een ratio weerstandsvermogen van 1. Bij een omvang boven een weerstandsratio van 1,4 wordt het surplus afgeroomd ten gunste van het vrij besteedbare deel binnen de Algemene reserve.
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel Toelichting
Reserve saldo van rekening Algemene reserve Niet van toepassing Verwerking en bestemming van het rekeningresultaat. Het jaarlijkse rekeningresultaat en de bestemming daarvan dient via deze reserve te verlopen (voorschrift BBV).
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel
Reserve grondexploitatie Algemene reserve Niet van toepassing De reserve is in 2011 ingesteld als buffer voor het afdekken van risico’s in de grondexploitatie. De Reserve grondexploitatie is ingesteld ten laste van de Algemene reserve. Tussentijdse winstnemingen worden toegevoegd aan de reserve grondexploitatie. Bij de jaarlijkse Perspectiefnota grondexploitatie wordt de noodzakelijke weerstandscapaciteit voor de risico’s in de grondexploitatie bepaald. Indien een verlies wordt geraamd dient een voorziening binnen de grondexploitatie ten laste van deze reserve te worden getroffen. Minimum omvang komt overeen met een ratio weerstandsvermogen van 1. Bij een omvang boven een weerstandsratio van 1,4 wordt het surplus ingezet als vrij besteedbaar binnen de Algemene reserve.
Toelichting
14
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel Toelichting
Reserve frictiebudget strategische personeelsplanning Bestemmingsreserve Niet van toepassing Strategische personeelsplanning In het kader van strategische personeelsplanning en gelet op de verwachte uitstroom van medewerkers door pensionering, zullen we moeten investeren om nieuwe mensen in onze organisatie te verwelkomen. Met een ontwikkelingsbudget kunnen we (pro-) actief inspelen op al deze ontwikkelingen en werk maken van: om- en bijscholing, aantrekken van nieuwe mensen, interne mobiliteit en goed werkgeverschap. Vorming bestemmingsreserve (€ 1.300.000 incidenteel).
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel Toelichting
Reserve biodiversiteit Bestemmingsreserve Niet van toepassing Het behouden en vergroten van de soortenrijkdom in Hof van Twente In de programmabegroting 2020 zijn voorstellen opgenomen om de bestaande reserve Vitens van € 4,3 miljoen in te zetten voor enkele sociaal-duurzame doelen. Dat is in lijn met een aangenomen raadsmotie. Deze middelen zijn verdeeld in drie onderwerpen. Het ging daarbij om de agenda’s om Digitalisering (€ 1,3 miljoen), Herstructurering onderhoud openbare ruimte (€ 1,15 miljoen) en biodiversiteit (€ 1 miljoen). De middelen voor Digitalisering zijn toegevoegd aan de bestemmingsreserve automatisering. Voor Herstructurering openbare ruimte is een afzonderlijke bestemmingsreserve gevormd. De inzet van de middelen voor biodiversiteit verlopen via deze reserve. De reserve achtergestelde lening Vitens wordt omgezet in de reserve biodiversiteit.
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel Toelichting
Egalisatiereserve automatisering Bestemmingsreserve Niet van toepassing Egaliseren van de jaarlijkse uitgaven ICT uitgaven De jaarlijkse uitgaven kunnen fluctueren. Om deze reden wordt een eventuele onderbesteding op het jaarlijkse ICT budget toegevoegd aan de reserve en bij overbesteding onttrokken aan deze reserve. Het ambitieniveau op automatiseringsgebied zal van invloed zijn op de jaarlijkse voeding van de reserve.
15
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel Toelichting
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel Toelichting
Reserve majeure projecten Bestemmingsreserve Niet van toepassing Het dekken van investeringen voor projecten > dan € 0,5 miljoen die niet uit de reguliere begroting of anderszins kunnen worden gedekt. Deze reserve is ingesteld bij de Nota reserves en voorzieningen 2006 om grote incidentele baten te reserveren en vervolgens op basis van integrale afweging gericht in te zetten op de diverse beleidsterreinen. Hiermee wordt voorkomen, dat grote incidentele meevallers worden ingezet voor projecten die op dat moment bekend zijn, terwijl mogelijk op termijn deze gelden voor andere doelen, c.q. projecten beter en efficiënter kunnen worden ingezet. Inzet vindt plaats op basis van integrale afweging bij Kadernota en Programmabegroting. De reserve blijft in stand voor het afgesproken bestedingsdoel tot het moment dat deze volledig is besteed. De ondergrens voor hieruit te financieren investeringsprojecten is vastgesteld op een bedrag van € 500.000. De Reserve majeure projecten maakt evenals de Algemene reserve en de Reserve grondexploitatie onderdeel uit van de weerstandscapaciteit. Aan de reserve is geen plafond toegekend. De raad kan echter bij zowel de Kadernota (Zomerbrief) als Programmabegroting de omvang van deze reserve heroverwegen.
Reserve vervanging kunstgrasvelden Bestemmingsreserve Niet van toepassing Het dekken van de vervangingskosten van de toplagen van kunstgrasvelden De gemeente is eigenaar van de kunstgrasvelden. Verenigingen huren deze. De gemeente is, tot en met 2030, verantwoordelijk voor vervangingsinvesteringen van de toplaag van kunstgrasvelden in de gemeente. Hiervoor wordt jaarlijks gereserveerd (zie ook Raadsbrief in zaaknr. 586616). Bij de geraamde investeringen voor aanleg en vervanging van de kunstgrasvelden wordt aansluitend vanuit deze reserve de afzonderlijke afschrijvingsreserves gevormd.
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel
Reserve sociaal domein Bestemmingsreserve Niet van toepassing Financiering van voorstellen ter stimulering van vernieuwende ontwikkelingen binnen het sociaal domein.
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel
Reserve onderhoud wegen Bestemmingsreserve Niet van toepassing Deze reserve is ingesteld om de extra kosten aan wegenonderhoud veroorzaakt door werkzaamheden voor het leggen van kabels en leidingen, de zogenaamde ‘degeneratiekosten’, te dekken. De reserve wordt gevoed door de vergoedingen van de verleende vergunningen aan betreffende bedrijven (bijvoorbeeld KPN, Cogas en Reggefiber).
Toelichting
16
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel Toelichting
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel Toelichting
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel Toelichting
Reserve onderhoud openbare verlichting Bestemmingsreserve Niet van toepassing Deze reserve is bedoeld om investeringen in openbare verlichting (ledlampen, led-armaturen en lichtmasten) te dekken. De beleidsnotitie verduurzaming openbare verlichting is in 2016 vastgesteld. Hierin zat een kostendoorrekening van 10 jaar; tot en met 2026. Medio 2021 is deze opnieuw tegen het licht gehouden met de kennis van toen. Hieruit is een drietal investeringsscenario’s gekomen (vertragen, gelijkblijvend en versnellen), allen met een eigen nieuwe financiële doorrekening van de reserve en geplande investeringen. Gekozen is voor scenario 1 (vertragen). Er is tevens een nieuwe kostendoorrekening gemaakt tot en met 2033. Reserve buurtsportcoaches Bestemmingsreserve Niet van toepassing Deze reserve is ingesteld om de kosten van het project buurtsportcoaches te dekken. In deze reserve wordt het gerealiseerde saldo van de ontvangen jaarlijkse rijksbijdragen en de bestedingen gestort of onttrokken. De eenmalige en structurele kosten van het project kunnen ten laste van deze reserve worden gebracht. Reserve garantstellingsprovisie lening Zenkeldamshoek Bestemmingsreserve Niet van toepassing Deze reserve is ingesteld om eventuele toekomstige aanspraken op de garantstelling af te dekken. In deze reserve wordt de jaarlijks ontvangen garantstellingprovisie gestort.
De extra kapitaallasten van de bijstorting in OMZ worden ook ten laste van deze reserve gebracht
17
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel
Reserve duurzaamheid Bestemmingsreserve Niet van toepassing De Reserve duurzaamheid is bedoeld voor financieel onrendabele uitgaven op het gebied van duurzaamheid, zoals bijvoorbeeld het uit te voeren Programma duurzaamheid en allerlei activiteiten die bijdragen aan een energieneutraal Hof van Twente 2035 (Routekaart). Voor zover de reserve gevoed gaat worden met garantstellingsprovisies, heeft dat deel een bufferfunctie voor risico’s die verbonden zijn aan gemeentelijke garantstellingen op duurzame investeringen door derden.
Toelichting
Positieve exploitatieresultaten van door de gemeente zelf gepleegde financieel rendabele investeringen in groene energie worden aan deze reserve toegevoegd. Een voorbeeld van het laatste vormen de zonnepanelen op het gemeentehuis. Iets dergelijks zou ook kunnen gebeuren met exploitatiesaldi van zonnevelden op gemeentelijke gronden.
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel
Reserve economisch sociaal en participatiefonds (ESP) Bestemmingsreserve Niet van toepassing Deze bij Kadernota 2016 gevormde reserve financiert de uitvoering van de Sociaaleconomische visie (SEV). In deze visie hebben de volgende thema’s de nadruk: detailhandel, vrijetijdseconomie, arbeidsparticipatie en duurzaamheid. Zoals hierboven genoemd heeft de reserve ESP een viertal hoofdthema’s, allen met eigen bestedingsdoelen. Aanvullend hierop wordt een aantal nieuwe initiatieven uit de SEV betaald. Zo worden de gemeentelijke bijdragen voor het plaatsen van laadpalen gefinancierd uit de SEV, conform de vastgestelde laadvisie.
Toelichting
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel
Reserve dekapitaliseren uren wegen Bestemmingsreserve Niet van toepassing Sinds 2017 worden geen uren eigen personeel meer op kapitaalkredieten geschreven. Dat betekent dat deze uren in eens ten laste van de exploitatie komen en niet meer worden afgeschreven. Bij 1e Berap 2016 is een reserve van € 750.000 gevormd voor opvang van het budgettair nadeel. Na ongeveer 15 jaar zijn de kapitaallasten over de tot 2017 op kredieten geschreven uren uit de begroting verdwenen en eindigt de compensatie vanuit deze reserve.
18
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel
Toelichting
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel
Toelichting
Reserve integraal uitvoeringsplan asbestsanering Bestemmingsreserve Niet van toepassing Ter uitvoering van het Masterplan asbest 2017-2024 heeft de gemeenteraad bij de Kadernota 2017 ingestemd met het instellen van deze reserve. Daarnaast kunnen de kosten die voortvloeien uit gemaakte afspraken met het Bureau Asbest Sanering (BAS), gedekt worden uit deze reserve. BAS is een provinciaal gesubsidieerd bureau dat gemeentegrens overstijgend saneringsopgaven in de openbare ruimte realiseert. Bij het instellen van de reserve is deze gevoed met € 6 miljoen. Dit was voldoende om de kosten tot en met 2021 te dekken. De totale kosten van het Masterplan zijn destijds al geschat op circa € 8 miljoen. Bij de programmabegroting 2022 is aanvullend € 1,35 miljoen beschikbaar gesteld. Of dit, gezien alle kostenstijgingen, voldoende is zal moeten blijken. Reserve Agenda voor Twente (2018 – 2022) Bestemmingsreserve Niet van toepassing Voor de bijdrage aan de Agenda van Twente 2018 - 2022 is in de Programmabegroting 2018 € 2,2 mln gereserveerd. Daaruit wordt gedurende 5 jaar een maximale bijdrage van € 12,50 per inwoner aan de agenda bijgedragen. Voor 2018 verliep de financiering van de Agenda van Twente via een superdividend van Twence.
In deze agenda voor de periode 2018-2022 worden ook de belangen van niet-stedelijke gemeenten in Twente, waaronder landbouw/ agroindustrie en vrijetijdseconomie behartigd. Op het moment dat de bijdrage voor de periode 2018-2022 is afgerond kan deze bestemmingsreserve worden opgeheven. Het nog resterende saldo kan dan vrijvallen.
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel
Egalisatiereserve groot onderhoud zwembad Markelo Bestemmingsreserve Niet van toepassing Dekking van de kosten van groot onderhoud zwembad Markelo.
Toelichting
De werkzaamheden worden uitgevoerd door de exploitant, Sportfondsen Hof van Twente B.V. en worden uitgevoerd overeenkomstig een vastgesteld meerjarenonderhoudsplan. De gemeente verstrekt een jaarlijks voorschot aan de exploitant.
19
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel Toelichting
Reserve herstructurering openbare ruimte Bestemmingsreserve Niet van toepassing Dekking van de kosten herstructurering openbare ruimte. Bij de programmabegroting 2022 heeft de gemeenteraad € 650.000 vanuit de algemene reserve beschikbaar gesteld om de taakstelling in de openbare ruimte wat te verzachten. De transitie van onderhoudsniveau B naar C wordt op deze manier geleidelijker vorm gegeven. De € 6,5 ton is in een aparte bestemmingsreserve gestort en bij de 2e berap 2022 is een bestedingsvoorstel gedaan voor 2022 en 2023. Tevens wordt de bezuinigingstaakstelling op Gildebor voor de jaren 2022 tot en met 2024 gedempt en uit deze reserve gehaald voor in totaliteit € 340.000. Daarnaast wordt een aantal kosten die samenhangen met het IBOR gedekt uit deze reserve.
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel
Reserve sportpark de Mors Delden Bestemmingsreserve Niet van toepassing Dekking van de jaarlijkse subsidie aan Stichting Beheer Registergoederen ten behoeve van dekking kosten lening in verband met realisatie van het sportpark.
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel
Reserve herontwikkeling TSB-terrein Bestemmingsreserve Niet van toepassing Dekking van de verliesgevende onderdelen van het totale project TSB-terrein en wordt gevoed door de winstgevende onderdelen. Tevens worden aangevraagde subsidies voor de herontwikkeling TSB hierin gestort. Met de aankoop van het TSB-terrein zal dit gebied herontwikkeld worden. Om deze herontwikkeling te realiseren wordt ingezet op: i) wonen, ii) werken, iii) deels behouden industrieel historisch erfgoed, iv) infrastructuur biodiversiteit, groen en water en v) De Gezonde Verbinding. Deze herontwikkeling betekent een grote impuls voor de kern Goor en gemeente Hof van Twente in z’n geheel. Uitvoering zal in fases plaatsvinden.
Toelichting
20
Afschrijvingsreserves (dekkingsreserves kapitaallasten) Zie hiervoor de lijst in bijlage 2. Voor al deze afschrijvingsreserves geldt: Soort Rente Bestedingsdoel Toelichting
Voorzieningen Naam voorziening Soort Rente Bestedingsdoel
Toelichting
Bestemmingsreserve (afschrijvingsreserve) Toevoegen aan de exploitatie Ieder jaar wordt het bedrag van de afschrijving van dit activum aan deze reserve onttrokken. Op grond van het BBV dienen investeringen bruto te worden verantwoord. Om toch de lasten van deze investering in de begroting te verlagen wordt de jaarlijkse afschrijving uit deze reserve gedekt. De rente over de reserve wordt toegevoegd aan de exploitatie. Deze toegevoegde rente geldt als dekking voor de rentekosten op de investering. Uitgangspunt is dat de jaarlijkse kapitaallasten in de begroting zijn gedekt.
Verliesvoorziening cyberaanval Voorziening voor verplichtingen, verliezen en risico’s Niet van toepassing Dekking van alle lasten voor herstel veroorzaakt door de cyberaanval van 1 december 2020, met uitzondering van de reguliere interne kosten en kosten verband houdend met (reguliere) vervanging van systemen. Eind 2020 was de catastrofale cyberaanval, waar wij als gemeente Hof van Twente het slachtoffer van werden. Onze dienstverlening en bedrijfsvoering werden op een ongekende manier getroffen en de continuïteit van onze organisatie werd zwaar op de proef gesteld. Het werd een crisis tijdens de crisis, die erg veel heeft gevraagd en nog blijft vragen van velen in onze organisatie, die grote inspanningen vergt en hoge kosten met zich meebrengt. Maar ook vastberadenheid bij medewerkers en bestuurders om lessen te leren uit het ‘groot veiligheidsincident’ dat ons overkomen is en hier gezamenlijk beter uit tevoorschijn te komen. Op het gebied van de cybercrisis werken wij als gemeentelijke organisatie met het project “De nieuwe werkelijkheid” aan de wederopbouw van een veilige en adequate ICT-infrastructuur. Het project vormt een belangrijke pijler van het verbeterplan ICT-situatie.
Dat verbeterplan vormt het overkoepelende programma waarmee we, door te investeren in techniek, organisatie, vaardigheden en gedrag, uitvoering geven aan de reeks aanbevelingen die uit de onderzoeksrapporten over de cyber-aanval naar voren zijn gekomen.
Naam voorziening Soort Rente Bestedingsdoel Toelichting
Voorziening wethouders pensioenen Voorziening voor verplichtingen, verliezen en risico’s Niet van toepassing. Toekomstige aanspraken van wethouders op ouderdomspensioen. Op grond van de we(bestaat voor wethouders het recht op pensioenafdracht na afloop van hun periode. De jaarlijkse dotatie is gebaseerd op een actuariële berekening van de pensioenaanspraken. 21
Naam voorziening Soort Rente Bestedingsdoel Toelichting
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel
Toelichting
Naam reserve Soort Rente Bestedingsdoel
Toelichting
Voorziening groot onderhoud gemeentelijke gebouwen Onderhoudsegalisatievoorziening Niet van toepassing Kosten van groot onderhoud van alle gemeentelijke gebouwen, met uitzondering van de schoolgebouwen. De voorziening is gebaseerd op een onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen. Jaarlijks wordt een bedrag toegevoegd op basis van dit plan. Voorziening riolering Voorziening derden gelden met specifieke besteding Niet van toepassing De reserve is gevormd met het doel onderhoud en vervangingsinvesteringen te kunnen doen aan het gemeentelijk rioolstelsel. Daarnaast is deze reserve gevormd om de tarieven voor het rioolrecht gelijkmatig te laten ontwikkelen. De reserve is tevens een uitvloeisel van het gesloten kosten- en batensysteem dat wordt gehanteerd voor de gemeentelijke rioleringstaak. Incidentele baten en lasten kunnen zo nodig via deze reserve worden verrekend. Het GRP is hiervoor als onderlegger. Voorziening afval Voorziening derden gelden met specifieke besteding Niet van toepassing Deze reserve is ingesteld ter egalisatie van de kosten van ophalen en verwerken (huis)vuil. Een 2e doel van deze reserve is een gelijkmatige en beheerste ontwikkeling van de tarieven te bewerkstelligen. De reserve is tevens een uitvloeisel van het gesloten kosten- en batensysteem dat wordt gehanteerd voor de gemeentelijke afvalverwerking.
Incidentele baten en lasten kunnen zo nodig via deze reserve worden verrekend. Afvalstoffenheffing is nu kostendekkend.
22
Bijlage 2 Omvang reserves en voorzieningen 2022 In de onderstaande tabel is het financiële overzicht van de reserves en voorzieningen conform de vastgestelde jaarrekening 2021 en de geraamde mutaties en omvang van de begroting eind 2022 weergeven. Zoals ook opgenomen bij de programmabegroting 2023 De actualisatie van deze nota leidt niet tot wijzigingen in de stand van de reserves. Omschrijving
Saldo aan het einde van het dienstjaar 2021
Rentepercentage afschrijvingsreserves
Algemene reserves Algemene reserve Reserve saldo van rekening Reserve grondexploitatie
Bestemmingsreserves Reserve frictiebudget strategische personeelsplanning Reserve biodiversiteit Egalisatiereserve automatisering Reserve majeure projecten Reserve vervanging kunstgrasvelden Reserve sociaal domein Reserve onderhoud wegen Reserve onderhoud openbare verlichting Reserve buurtsportcoaches Reserve garantiestellingsprovisie lening Zenkeldamshoek Reserve duurzaamheid Reserve economisch sociaal participatiefonds (ESP) Reserve dekapitalisering uren wegen Reserve integraal uitvoeringsplan asbestsanering Reserve Agenda voor Twente (2018-2022) Egalisatiereserve groot onderhoud zwembad Markelo Reserve herstructurering openbare ruimte Reserve sportpark de Mors Delden Reserve herontwikkeling TSB-terrein
Reserves afschrijving activa Reserve afschrijving nieuwbouw gemeentehuis Reserve afschrijving jeugd-/jongerencentrum Laarschool Reserve afschrijving bibliotheek Goor Reserve afschrijving zoutmuseum Reserve afschrijving nieuwbouw scholen Reserve afschrijving MFV Het Gijmink (gymzaal) Reserve afschrijving de Pol Diepenheim Reserve afschrijving kunstgrasvelden Rood Zwart Delden Reserve afschrijving sportzaal Diepenheim Reserve afschrijving het Beaufort Markelo Reserve afschrijving Burgemeester Buyvoetsplein Reserve afschrijving nieuwbouw OLV school Bentelo Reserve afschrijving toekomst zwembaden Markelo-Goor Reserve afschrijving KunstWerk Diepenheim Reserve afschrijving de Pol Bentelo Reserve afschrijving herinrichting Boven-Regge Reserve afschrijving stimulering ontwikkeling centrum Goor Reserve afschrijving renovatie sporthal Mossendam Reserve afschrijving revitalisering industrieterrein haven Markelo Reserve afschrijving nieuwbouw Prins Constantijnschool Reserve afschrijving kunstgrasveld GMHC Goor Reserve afschrijving kunstgrasveld VV Twenthe Goor Reserve afschrijving kunstgrasveld de Mors Delden Reserve afschrijving kunstgrasveld Rupertserve Hengevelde Reserve afschrijving renovatie zwembad De Mors Delden Reserve afschrijving voorbereiding ontwikkelfase zwembaden Reserve afschrijving nieuwbouw OBS 't Gijmink Reserve afschrijving buurthuis 't Gijmink 2012 Reserve afschrijving
IKC Markelo Reserve afschrijving digitale infoborden /evenementenportaalborden Reserve afschrijving Heeckerenschool (2e tranche) Reserve afschrijving kunstgrasveld Sc Markelo Reserve afschrijving uitvoeringsplan Coberco Reserve afschrijving kunstgrasveld Sv Hector Goor Reserve afschrijving verkeersvisie Reserve afschrijving kunstgrasveld Erve Hooyerink Reserve afschrijving kunstgrasveld Diepenheim Reserve afschrijving sportpark de Mors Reserve afschrijving sportpark de Mors, openbare ruimte Reserve afschrijving herinrichting openbare ruimte Reserve afschrijving IKC Delden Reserve afschrijving toplaag kunstgras Rood Zwart Reserve afschrijving verkeersoverlast Markelo Reserve afschrijving toplaag kunstgras veld2 VV Twenthe Goor
Rente ten gunste van de exploitatie 2022
Toevoegingen 2022
Onttrekkingen 2022
Saldo aan het einde van het dienstjaar 2022
5.544.275
5.544.275
8.642.943 5.534.826 11.000 14.188.769
13.985.950 1.886.840 15.872.790
1.300.000
24.500
228.351
228.351 500.000 760.000 453.849
6.161.590
1.275.500 849.904 327.121 50.175 141.980 40.570 597.037 192.116 41.012 229.296 12.254 43.674 267.239 45.650 85.954 832.191 2.101.136 77.879 7.210.687
432.714 46.924 6.750 2.548 16.472 19.739 6.708 15.863 24.531 16.667 43.306 234.414 193.451 83.565 32.808 55.840 72.716 97.034 40.555 40.123 21.198 19.372 17.500 32.150 5.785 49.682 7.742 125.538 5.312 55.894 28.656 62.100 25.410 40.000 2.303 29.944 20.000 16.758 87.500 13.427 18.938 15.385
8.207.575 1.144.523 87.746 81.807 480.158 651.183 111.791 491.767 701.194 333.332 1.078.685 5.365.010 4.642.626 1.545.947 1.093.969 337.469 1.018.029 1.552.549 1.165.632 339.503 174.763 176.463 155.070 313.462 105.935 1.471.416 229.297 4.895.962 26.561 1.844.506 301.558 1.410.851 349.690 960.000 23.033 439.730 480.000 377.531 3.412.500 196.669 454.504 184.615
1,56%
17.084.618 5.534.826 1.897.840 24.517.284
-
849.904 327.121 550.175 811.980 494.419 574.537 573.080 41.012 229.296 1.391 619.160 332.239 819.962 309.650 103.144 421.059 2.157.924 77.879 9.293.931
-
8.640.289 1.191.447 94.496 84.355 496.630 670.922 118.499 507.630 725.725 349.999 1.121.991 5.599.424 4.836.077 1.629.512 1.126.777 393.309 1.090.745 1.649.583 1.206.187 379.626 195.961 195.835 172.570 345.612 111.720 1.521.098 237.039 5.021.500 31.873 1.900.400 330.214 1.472.951 375.100 1.000.000 25.336 469.674 500.000 394.289 3.500.000 210.096 473.442 200.000
134.789 18.587 1.474 1.316 7.747 10.466 1.849 7.919 11.321 5.460 17.503 87.351 75.443 25.420 17.578 6.136 17.016 25.733 18.817 5.922 3.057 3.055 2.692 5.392 1.743 23.729 3.698 78.335 497 29.646 5.151 22.978 5.852 15.600 395 7.327 7.800 6.151 54.600 3.277 7.386 3.120
23
90.000 22.500
380.964
10.863
1.350.000 76.632 1.000.000
4.078.346
575.486 65.000 2.169.962 264.000 93.822 588.868 56.788
Omschrijving
Saldo aan het einde van het dienstjaar 2021
Rentepercentage afschrijvingsreserves
Reserve afschrijving toplaag kunstgras GMHC Reserve afschrijving toplaag kunstgras VV Twenthe Reserve afschrijving kunstgras SV Delden Reserve afschrijving toplaag kunstgras WVV Hengevelde Reserve afschrijving Spoorpark Goor Reserve afschrijving verbouw bergingen zwembad Vijf Heuvels Reserve afschrijving parkeervoorziening zwembad Vijf Heuvels
Rente ten gunste van de exploitatie 2022
Toevoegingen 2022
Onttrekkingen 2022
Saldo aan het einde van het dienstjaar 2022
1,56%
50.597.937
789.328
1.483.192
2.183.322
360.000 200.000 200.000 723.192 49.897.807
84.409.153
789.328
11.105.813
22.533.681
72.981.285
3.145.569 191.929 3.337.498
110.000
75.000
-
110.000
75.000
3.180.569 191.929 3.372.498
1.245.117 1.245.117
-
-
-
1.245.117 1.245.117
924.447 924.447
-
-
337.783 337.783
586.664 586.664
Totaal voorzieningen
5.507.062
-
110.000
412.783
5.204.279
Totaal reserves en voorzieningen
89.916.214
789.328
11.215.813
22.946.464
78.185.563
Totaal reserves
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Voorziening wethouderspensioenen Verliesvoorziening cyberaanval
Onderhoudsegalisatievoorzieningen Voorziening groot onderhoud gemeentelijke gebouwen
Door derden beklemde middelen met spec. bestedingsrichting Voorziening riolering Voorziening afval
360.000 200.000 200.000 723.192
,
24
Bijlage 3 Relevante wetsartikelen (BBV) Artikel 35 1. In de balans worden onder de materiële vaste activa afzonderlijk opgenomen: a. investeringen met een economisch nut; b. investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven; c. investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut. Artikel 41 Onder de vaste passiva worden afzonderlijk opgenomen het eigen vermogen, de voorzieningen en de vaste schulden, met een rentetypische looptijd van één jaar of langer. Artikel 42 1. Het eigen vermogen bestaat uit de reserves en het gerealiseerde resultaat volgend uit het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening. 2. Het in het eerste lid bedoelde resultaat wordt afzonderlijk opgenomen als onderdeel van het eigen vermogen. Artikel 43 1. In de balans worden de reserves onderscheiden naar: a. de algemene reserve; b. de bestemmingsreserves. 2. Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan provinciale staten respectievelijk de raad een bepaalde bestemming heeft gegeven. Artikel 44 1. Voorzieningen worden gevormd wegens: a. verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten; b. op de balansdatum bestaande risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten; c.
kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren; d. de bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven als bedoeld in artikel 35, eerste lid, onder b. 2. Tot de voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden, met uitzondering van de voorschotbedragen, bedoeld in artikel 49, onderdeel b. 3. Voorzieningen worden niet gevormd voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume. Artikel 45 Rentetoevoegingen aan voorzieningen zijn niet toegestaan.
25
Artikel 49 1. In de balans worden onder de overlopende passiva afzonderlijk opgenomen: a. verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen, met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume; b. de van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren; c. overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen. Artikel 59 1. Alle investeringen worden geactiveerd. 2. In afwijking van het eerste lid worden kunstvoorwerpen met een cultuur-historische waarde niet geactiveerd.
26
Team Financiën, Beleid en Advies de Höfte 7, 7471 DK Goor Postbus 54, 7470 AB Goor 0547 – 85 85 85 info@hofvantwente.nl
27