Jaarverslag 2023 (versie 0.8).pdf

Jaarverslag 2023

Aan de slag met Actief Noaberschap

Datum behandeling raad: PM

Inhoudsopgave Inleiding

3

Recapitulatie per programma

4

Programma’s Programma 1: Burger en veiligheid

5

Programma 2: Wonen en werken

22

Programma 3: Leefomgeving

36

Programma 4: Sport, cultuur en onderwijs

50

Paragrafen Paragraaf 1: Lokale heffingen

81

Paragraaf 2: Weerstandsvermogen

87

Paragraaf 3: Onderhoud kapitaalgoederen

103

Paragraaf 4: Financiering

107

Paragraaf 5: Bedrijfsvoering

110

Paragraaf 6: Verbonden partijen

121

Paragraaf 7: Grondbeleid

131

Paragraaf 8: Wet open overheid

139

Bestuurlijke projecten en programma’ s

141

Financiële stand van zaken themanotitie

145

Bijlage: overzicht beleidsindicatoren

146

Programma 5:Maatschappelijke ondersteuning 57 Programma 6: Algemene dekkingsmiddelen en 74 overhead

2

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Inleiding 2023 was het eerste volledige jaar van de nieuwe coalitie CDA-VVD-GB. In vervolg op de coalitievisie “Actief Noaberschap” is in de eerste maanden van het jaar een uitwerking gemaakt in de vorm van 6 themanotities. De raad heeft deze in juni 2023 vastgesteld. Behalve een vooruitblik op uiteenlopende projecten en beleidsmatige initiatieven bevatten deze themanotities een investeringsagenda van ruim 8,6 miljoen euro voor de komende jaren. Met de raad is afgesproken om periodiek over de voortgang van deze initiatieven uit de themanotities te rapporteren. Hierbij is ervoor gekozen om aansluiting te zoeken bij de reguliere planning- en control-documenten. Daarom treft u in dit jaarverslag een verantwoording aan op de 6 thema’s: sociaal domein, agrarische sector, ondernemen, veiligheid, duurzaamheid en wonen. We doen dit gelet op de nauwe verwevenheid met bestaande lijnwerkzaamheden binnen de programma’s van dit jaarverslag. Door toevoeging van een pictogram in de kantlijn (zie 3

onderstaande afbeelding) wordt de lezer erop attent gemaakt dat de betreffende tekstpassage onderdeel uitmaakt van de verantwoording over de themanotities.

In dit jaarverslag wordt verder verslag gedaan van alle activiteiten en resultaten die in 2023 binnen de verschillende beleidsterreinen aan de orde waren. Het jaarverslag is daarbij complementair aan de jaarrekening 2023, die als afzonderlijk document wordt uitgebracht. Tezamen vormen ze de jaarstukken 2023. Wij stellen u voor deze vast te stellen. Burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Dennis Lacroix

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Ellen Nauta

Recapitulatie per programma Bedragen x € 1.000

Recapitulatie 01 02 03 04 05 06 01 02 03 04 05 06

4

Bestuur en veiligheid Wonen en werken Leefomgeving Sport, cultuur en onderwijs Maatschappelijke ondersteuning Algemene dekkingsmiddelen en overhead Totaal lasten Bestuur en veiligheid Wonen en werken Leefomgeving Sport, cultuur en onderwijs Maatschappelijke ondersteuning Algemene dekkingsmiddelen en overhead Totaal baten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves (stortingen) Mutaties reserves (onttrekkingen) Totaal mutaties reserves Resultaat na bestemming

Rekening Primitieve Begroting na 2022 begroting 2023 wijziging 2023 7.896 8.100 9.086 7.457 5.729 11.916 19.787 16.864 21.254 10.898 10.521 10.729 42.232 42.341 54.373 12.539 12.674 14.761 100.809 96.228 122.119 898 455 920 8.411 3.135 4.785 14.619 10.297 10.547 1.637 905 1.206 12.085 7.194 15.086 75.313 71.929 76.350 112.962 93.913 108.894 12.154 -2.315 -13.226 15.591 1.773 27.775 15.377 4.524 42.483 -214 2.751 14.709 11.940 436 1.483

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Rekening 2023 8.515 6.720 22.537 10.078 49.287 15.896 113.033 1.074 4.146 15.468 1.648 15.816 80.192 118.344 5.311 31.690 33.298 1.608 6.919

Saldo 2023 572 5.196 -1.283 651 5.086 -1.135 9.086 154 -638 4.922 442 729 3.842 9.450 18.536 -3.916 -9.185 -13.100 5.436

V/N V V N V V N V V N V V V V V V N N N V

PROGRAMMA 1: BURGER EN VEILIGHEID Wat wilden we bereiken? Vanuit een heldere communicatievisie en via nieuwe communicatiekanalen werkt de gemeente samen met onze inwoners/ondernemers aan een fijne woon- en leefomgeving. Daar waar mogelijk bieden wij onze dienstverlening digitaal aan. We geven ook persoonlijke aandacht waar dat nodig is. De ontwikkeling van de digitale dienstverlening de afgelopen jaren geeft ons ook die ruimte. Hof van Twente werkt daarnaast op verschillende manieren samen met andere gemeenten. Dat kan gaan om bedrijfsvoering of uitvoering, maar ook inhoudelijke samenwerking op het gebied van beleidsvoorbereiding of strategie. We gaan uit van onze eigen kracht, maar staan open voor de kansen die samenwerking kan bieden; de kwaliteit van de dienstverlening vergroten, kwetsbaarheid verkleinen en kosten verlagen. Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Wij hebben ons hier de afgelopen jaren op voorbereid. Zo zijn de gemeentelijke regels afgestemd op de Omgevingswet en zijn de werkprocessen beschreven. Dat betekent minder en overzichtelijker regels, meer ruimte voor initiatieven, lokaal maatwerk en vertrouwen. Gelijktijdig is de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen in werking getreden. Het doel van deze wet is de bouwkwaliteit te verbeteren en de positie van de opdrachtgever ten opzichte van de aannemer te versterken.

5

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Kaderstelling: • Communicatievisie 2018 • Actief Noaberschap • P10 • Regiodeals • Plan van aanpak ondermijning 2023-2026 • VTH-beleid Hof van Twente 2024 • Welstandsnota 2012 • Algemene plaatselijke verordening Hof van Twente 2024 • Richtlijn Bouw- en Sloopveiligheid • Integraal Veiligheidsbeleid 20232026

Hof van Twente streeft naar het zoveel mogelijk voorkomen dat criminelen vaste voet aan de grond krijgen. We streven naar een reductie van het aantal delicten en een vergroting van het veiligheidsgevoel. Dat doen wij onder meer via een vraaggerichte aanpak waarbij wij intensief samenwerken met onze maatschappelijke en justitiële partners. Onze aanpak is zowel gebiedsgericht (bv. buitengebied, bedrijventerreinen en de woonomgeving) als persoonsgericht (aanpak verwarde personen, veelplegers, jeugd). Hierdoor garanderen we een eerlijk speelveld voor ondernemers en voorkomen wij uitbuiting of misbruik van kwetsbare personen door criminelen. Zowel binnen onze organisatie als in de samenwerking met externe partners voorkomen wij dat wij transacties (bv. subsidies of vergunningen) doen met criminelen. Ons streven is eveneens om ieder signaal van ondermijning op te pakken, hetgeen leidt tot een herleidbaar besluit.

Om de fysieke leefomgeving optimaal te beschermen en duurzaam te benutten, willen wij het volgende bereiken: • Voor inwoners en ondernemers zijn we een deskundige gesprekspartner. Wij zoeken naar mogelijkheden en bieden ondernemers ruimte en kansen, binnen de regels. We zijn duidelijk over wat kan, waar nodig treden we op en werken proactief aan een duurzame ontwikkeling; • Wij staan voor goede uitvoeringskwaliteit van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Door een goede belangenafweging willen we de kwaliteit in onze leefomgeving verbeteren. • Ketenpartners ervaren ons als een betrouwbare en rolvaste partner die transparant werkt, hoge kwaliteit biedt, open overlegt en samenhang brengt in tal van regels en maatregelen. 6

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerpen 1.1 Bestuur en samenwerking

Resultaten 2023 1.1.1 Europese samenwerking Burgemeester Nauta was in 2023 voorzitter van de Nederlandse gemeentelijke delegatie van het Comité van de Regio’s (CvdR). Dit orgaan is de spreekbuis voor lokale en regionale overheden binnen de Europese Unie. In 2023 heeft zij zich als voorzitter van de Nederlandse delegatie met name gericht op de belangenbehartiging van lokale overheden in brede zin. Het Comité zorgt ervoor dat decentrale overheden worden betrokken bij de totstandkoming van het Europese wetgevingsproces. Verder was zij gedurende 2023 lid van de VNGcommissie ‘Europa en Internationaal’. Deze commissie behartigt de belangen van de Nederlandse Gemeenten in de Europese Unie en – in Europees verband – van de commissie NAT (Natuurlijke hulpbronnen, met name Plattelandsontwikkeling). Bij de Europese samenwerking is nadrukkelijk de relatie gelegd met de belangenbehartiging voor de P10-gemeenten. 1.1.2 Samenwerkingsverband P10 2023 was het eerste volle jaar waarin Hof van Twente het voorzitterschap bekleedde van het samenwerkingsverband P10 en tevens het jaar waarin het 15-jarig bestaan van de organisatie werd gevierd. P10 betekent niet alleen een bestuurlijke betrokkenheid van burgemeester Nauta als voorzitter van het dagelijks bestuur, maar ook het voorzitterschap van de

7

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

kerngroep gemeentesecretarissen en het faciliteren van enkele P10 medewerkers. Een succesvol zomer- en wintercongres is georganiseerd, en lobbyboodschappen zijn afgegeven voorafgaand aan de provinciale en landelijke verkiezingen en bij de installatie van de nieuwe Tweede Kamerleden. Uitgangspunt hierbij was dat het platteland kan bijdragen aan oplossingen en dat stedelijk gebied en platteland elkaar nodig hebben. Dat de P10 goed te vinden is bleek uit de vele verzoeken om samenwerking en om het horen van de mening van de P10. 1.1.3 Agenda voor Twente De ontwikkelingen in de samenwerking Agenda voor Twente zijn nauwgezet gevolgd. Naast de Kansenagenda en de Stedelijke investeringsagenda is het plan opgevat voor een Twentse investeringsagenda (TIA), die in 2024 wordt uitgewerkt. Hof van Twente participeert hierin. 1.2 Omgevingswet

8

1.2.1 Omgevingswet De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. In 2023 is gewerkt aan de verdere implementatie en aanpassing van systemen binnen de organisatie. Daarnaast zijn de nieuwe werkprocessen beschreven vanuit het streven om nog meer omgevingsgericht(er) en integraler te werken en heeft de organisatie zich voorbereid op het landelijke digitaal stelsel Omgevingswet (DSO). De gemeentelijke systemen zijn hier op aangesloten. Initiatiefnemers werken inmiddels ook met het DSO.

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

1.2.2 Omgevingsvisie Hof van Twente In 2023 is vanuit de projectorganisatie gewerkt aan de voorbereiding en opstelling van de Omgevingsvisie. In februari en maart hebben we in diverse kernen in totaal 8 roadshows georganiseerd. Dit hebben we gedaan in nauwe samenwerking met stads-, dorps-, buurtschapsraden en belangenorganisaties om inwoners hun inbreng voor de visie te laten geven. Deze goed bezochte bijeenkomsten hebben een diversiteit aan input opgeleverd en bijgedragen aan betrokkenheid bij dit onderwerp. In totaal hebben bijna 600 mensen een bijdrage geleverd tijdens deze roadshows. Daarnaast hebben inwoners hun mening met ons gedeeld via de peilingen op de website of via ontvangen e-mails. De visie wordt verder uitgeschreven en wordt in 2024 ter inzage gelegd en via een openbare voorbereidingsprocedure vastgesteld. 1.2.3 Voorbereiding gemeenteraad Omdat de Omgevingswet ook tot veranderingen leidt in rol en taken van de gemeenteraad heeft ook de raad zich de afgelopen jaren met diverse interactieve en trainingsbijeenkomsten voorbereid op de komst van deze nieuwe wet. De raadswerkgroep Omgevingswet volgde in 2023 de ontwikkelingen rondom de opstelling van de omgevingsvisie. 1.3 Communicatie

9

1.3.1 Algemeen Goede communicatie draagt bij aan verbinding in onze gemeente. In 2023 zijn er verschillende wisselingen geweest in de formatie. Drie adviseurs zijn vertrokken. In 2023 is de formatie deels aangevuld. Vanaf 2024 zijn we weer op volle sterkte.

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

1.3.2 Vernieuwing www.hofvantwente.nl In 2023 zijn we gestart met de voorbereidingen van het project om de website te vernieuwen. In de zomer is het project van start gegaan. Het najaar stond in het teken van het Programma van Eisen. In 2024 wordt de nieuwe website opgeleverd. 1.3.3 Doorontwikkeling social media In 2023 hebben we een pilot van een half jaar gedraaid, waarbij het doel was om een kwaliteitsslag te maken en beter aan te sluiten bij de beleving van de inwoners. 1.3.4 Digitale toegankelijkheid In 2023 is met een aanbesteding een partij aangetrokken die ons helpt met het uitvoeren van de verplichte toegankelijkheidstoetsen. Eind 2023 is de eerste toets uitgevoerd. Daarnaast helpt deze partij om digitale toegankelijkheid binnen de gemeente naar een hoger niveau te tillen. 1.3.5 Participatie In 2023 is het onderzoek naar een nieuw participatieplatform gestart. Eind van het jaar hebben college en raad een training participatie gehad. Hierin zijn nogmaals de uitgangspunten van ons participatiebeleid aan de orde geweest. In 2024 gaan we verder met het trainen van de organisatie. 1.4 Dienstverlening

10

1.4.1 Digitale dienstverlening verder uitbouwen De wet Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) verplicht dat burgers en bedrijven hun zaken die ze met de overheid moeten doen digitaal kunnen afhandelen. De mogelijkheid om per post te communiceren blijft er naast bestaan. De inventarisatie wat hiervoor nodig Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

is, is in 2023 gedaan. Daarnaast zijn er al diverse mogelijkheden voor burgers en bedrijven om zaken digitaal (Whatsapp en mail) met ons te regelen. Complete digitale processen en omzetting van alle papieren naar digitale varianten is een langduriger proces. In het eerste kwartaal van 2024 gaan de eerste drie e-formulieren bij Burgerzaken live. In 2023 heeft eveneens de aanbesteding plaatsgevonden van een externe partij die ons helpt met de digitale toegankelijkheid van onze websites. Er heeft verdere uitbouw van de digitale dienstverlening plaatsgevonden, maar er zijn stappen die het komend jaar worden gezet voorafgaand aan de inwerkingtreding van de wet Wmebv per 1 januari 2025. 1.4.2 Visie op dienstverlening actualiseren In 2023 zijn we begonnen met het herzien van ons dienstverleningsconcept, waarbij zowel interne als externe enquêtes zijn gehouden. Het nieuwe dienstverleningsconcept zal naar verwachting in 2024 worden vastgesteld. 1.4.3 Digitale informatievoorziening verder professionaliseren De professionaliseringslag van het Regiebureau I&A wordt aan de hand van een Implementatieplan vanaf september 2023 projectmatig aangepakt. Dit plan is gebaseerd op de door de raad vastgestelde Visie Regievoering I&A en wordt op dit moment uitgevoerd.

Daarnaast wordt in de reguliere processen gewerkt aan verschillende aspecten van informatievoorziening: zoals de rol van functioneel applicatiebeheer, de verdere professionalisering van DIV en procesoptimalisatie. 1.5 Verkiezingen 11

In 2023 werden we geconfronteerd met de organisatie van twee verkiezingen: de gecombineerde verkiezingen van de Provinciale Staten Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

en waterschappen in maart, gevolgd door vervroegde Tweede Kamerverkiezingen eind november vanwege de val van het kabinet. Ondanks de grote tijdsdruk die gepaard gaat met een extra verkiezing, verliepen beide verkiezingen zonder noemenswaardige incidenten. 1.6 Informatiebeheer

Het gemeentelijk archief heeft te maken met een oranje beoordeling voor het Interbestuurlijk Toezicht (IBT), zoals is benoemd in het jaarverslag archiefzorg en -beheer 2020 en 2021. De beoordeling is oranje gebleven, mede omdat over 2022 en 2023 geen nieuw jaarverslag is uitgebracht. De verbeterpunten, uit het jaarverslag over 2020 en 2021, zijn in een jaarplan gebundeld en worden op termijn uitgevoerd, zodat een duurzame ontwikkeling kan worden gewaarborgd. Hiermee kan worden teruggegaan naar een groene beoordeling voor het IBT. In 2023 is het archief van de gemeente Goor formeel overgebracht naar de archiefbewaarplaats. Hiervoor is ook een besluit op de beperking van de openbaarheid genomen. Daarnaast is gestart met het overbrengen van het archief van de gemeente Ambt Delden. De overige drie gemeenten volgen de komende jaren. Het overbrengen van archieven ouder dan 20 jaar is een verplichting vanuit de Archiefwet

1.7 Wet open overheid

12

Per 1 mei 2022 is een gedeelte van de Wet open overheid (Woo) in werking getreden als opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Het uitgangspunt is om de transparantie van overheden te vergroten. De Woo wijkt op enkele punten af van de Wob. Nieuw is de verplichte actieve openbaarmaking. Dat wil zeggen dat bestuursorganen uit eigen beweging informatie openbaar maken. Onder de actieve openbaarmaking vallen elf informatiecategorieën. De gemeente moet Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

deze informatie openbaar maken via een zogenoemde Woo-index (verwijsindex). Zie verder de nieuwe paragraaf 8 “Wet open overheid”, die voortaan in het jaarverslag en programmabegroting als vaste (wettelijk verplichte) paragraaf wordt opgenomen. 1.8 Technische installaties raadszaal

In 2023 zijn de voorbereidingen getroffen voor vernieuwing van de installaties in de raadszaal. In de eerste maanden van 2024 is hier uitvoering aan gegeven.

1.9 Veiligheidsbeleid

1.9.1 Veiligheidsbeleid In 2023 hebben wij een vervolg gegeven aan de thema’s zoals genoemd in het integraal veiligheidsbeleid 2023-2026. Wij zijn onder andere begonnen met het project vitale vakantieparken en het project veilig ondernemen bedrijventerreinen. Verder hebben wij het AVE (Aanpak Voorkoming Escalatie) model ingevoerd met betrekking tot de opschaling in geval van maatschappelijke onrust. We hebben ingezet op een structurele en nauwe samenwerking met het sociale domein en betrokken maatschappelijke partners op thema’s binnen het zorg- en veiligheidsdomein zoals; nazorg detentie, huiselijk geweld en kindermishandeling, mensenhandel en illegale prostitutie, onbegrepen gedrag en jeugdcriminaliteit. Ook hebben wij onze voorbereiding op rampen en crisissituaties verbeterd door planvorming, opleiding en oefenen. 1.9.2 Geregistreerde criminaliteit Wij streven er naar om het aantal delicten met 10% te verminderen in 2026 ten opzichte van 2019. Daar hebben wij in 2023 aan gewerkt. Via

13

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

diverse gebieds- dan wel persoonsgerichte projecten proberen we onder meer preventie te vergroten, samenwerking met partners te intensiveren met als doel een reductie van het aantal delicten. Dat hebben we onder meer gedaan door het invoeren van casuïstiek overleg, betere samenwerking met netwerkpartners en we hebben een plan van aanpak veelplegers opgesteld. 1.9.3 Veiligheidsgevoel Het veiligheidsgevoel is een belangrijke indicator voor de veiligheid. Dit hebben wij gemeten door het uitvoeren van een veiligheidsonderzoek onder inwoners in 2023. In dit onderzoek blijkt dat het veiligheidsgevoel al boven het landelijk gemiddelde ligt. Door diverse gebieds- dan wel persoonsgerichte projecten proberen we het veiligheidsgevoel van inwoners nog verder te vergroten. In 2023 hebben we beleid gemaakt op het gebied van woonoverlast. Ook stimuleren we de inzet en het gebruik van buurtbemiddeling. 1.9.4 Ondermijning Wij hebben als doelstelling om in 2026 in de weerbaarheidsscan ondermijning van het RIEC minimaal in fase 4 te eindigen. In de weerbaarheidsscan van het RIEC worden 5 fasen onderscheiden. De scan geeft een breed en objectief beeld over de wijze waarop de gemeente ondermijning aanpakt. Uitgangspunt is dat we geen zaken (vergunning verlenen, grond kopen/verkopen) doen met criminelen en samen met partners interventies plegen zodra daartoe mogelijkheden bestaan.

We hebben in 2023 een aantal malen een GUSTOS-controle, (integrale handhavingscontrole vanuit verschillende disciplines) uitgevoerd en we zijn begonnen met het vaker inzetten van het Bibob 14

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

instrument. Ook zijn wij aangesloten bij het regionale ondermijningscentrum voor een optimale samenwerking met onze netwerkpartners. 1.9.5 Kamerverhuur Het is wenselijk dat er in 2024 gemeentelijk beleid wordt ontwikkeld hoe om te gaan met kamerverhuur. Door het ontbreken hiervan ondervinden handhaving en veiligheid grote problemen als zij situaties aantreffen waar kamerverhuur niet gewenst is. Dit betreft binnen Hof van Twente vooral huisvestingssituaties van arbeidsmigranten. 1.9.6 Exploitatievergunning In 2023 hebben wij gewerkt aan het vormgeven van het exploitatievergunningenstelsel. In de nieuwe APV (2024) is de exploitatievergunning opgenomen. Een exploitatievergunning biedt de mogelijkheid om bij verstoring van de leefbaarheid of bij overlast de exploitatie te beëindigen. Dit geldt ook bij andere inrichtingen dan Alcoholwetvergunningplichtige horeca. 1.9.7 Evenementenbeleid In 2023 is het nieuwe Evenementenbeleid vastgesteld. Met dit nieuwe beleid geven wij voor organisatoren meer duidelijkheid over evenementen en vergunningverlening daarvoor. 1.9.8 Paracommercie Er zijn reeds regels vastgesteld in onze APV met betrekking tot paracommercie. Voornoemde regels zijn in 2023 niet gewijzigd. Er is een communicatietraject opgezet om de regels bij de horeca opnieuw onder 15

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

de aandacht te brengen. 1.10 Capaciteit toezicht en handhaving

Door een toename van het aantal complexe handhavingszaken en handhavingsverzoeken in het toezicht (met name bouw- en woningtoezicht) is een achterstand ontstaan. Daarom heeft het college hiervoor in het uitvoeringsprogramma 2023 extra capaciteit beschikbaar gesteld, waardoor in 2023 een extra toezichthouder kon worden ingehuurd om een deel van de ontstane achterstand weg te werken. Op verzoek van de gemeenteraad heeft het college in 2023 besloten om de boa-capaciteit uit te breiden met 3 fte, zodat het totale aantal boa's 6 fte zal bedragen. De verwachting is dat in 2024 de boa-capaciteit op sterkte is en tevens volledig inzetbaar.

1.11 APV

Jaarlijks actualiseren wij de APV op grond van wijzigingen in wetgeving of nieuwe wetgeving die een vertaling in de APV behoeven.

1.12 Programma toezicht en handhaving.

Om sturing te geven aan de inzet van de beschikbare capaciteit en deze te verdelen over de gemeentelijke prioriteiten stellen wij jaarlijks een programma op. Dit is ook in 2023 gebeurd.

Reguliere taken Onderwerpen

16

Toelichting reguliere taken

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

IBT

In het kader van interbestuurlijk toezicht (IBT) houdt de Provincie Overijssel toezicht op zes beleidsdomeinen bij gemeenten: Wabo, Wro, financiën, Monumenten, huisvesting statushouders en het archief. Voor 2023 hebben we een groen totaalbeeld behaald.

Bedrijfsvoering

Het team burgerzaken levert diverse diensten aan inwoners. Cluster Serviceteam staat inwoners te woord die contact met ons opnemen. Verder verzorgen wij de offline en online communicatie voor onze inwoners over alle gemeentelijke onderwerpen die onze inwoners aangaan. Tot slot faciliteren en adviseren wij raad & bestuur en afdelingen op het gebied van communicatie, financiën, inkoop, gebouwen, juridische zaken en informatiebeheer. Ontwikkelingen die te maken hebben met deze faciliterende/adviserende rol lichten wij toe in paragraaf 5 Bedrijfsvoering.

Vergunningverlening

De gemeente verleent omgevingsgunningen voor verschillende activiteiten zoals bouw, sloop, kap, aanleg van een inrit of verbouwen van een monument. Bij meervoudige aanvragen met een milieucomponent vragen wij advies van de Omgevingsdienst Twente. Daarnaast worden vergunningen verleend op basis van de Algemene Plaatselijke Verordening, de Alcoholwet en bijzondere wetten.

Toezicht

Wij hebben ook in 2023 toezicht gehouden op de uitvoering van verleende vergunningen en rechtstreeks geldende regels. Daarbij volgen wij het vastgestelde VTH-beleid en de prioriteiten die in het jaarlijks VTHtakenuitvoeringsprogramma zijn aangegeven.

17

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Omgevingsdienst Twente

De ODT voert sinds 2019 milieutaken uit voor de Twentse gemeenten. Belangrijke ontwikkelingen rondom de OD Twente in 2023 zijn de invoering van de Omgevingswet en de introductie van outputfinanciering waardoor de gemeente is gaan betalen voor het aantal afgenomen diensten. Ook in 2023 hebben wij de kwaliteit van de dienstverlening aan inwoners en ondernemers gemonitord en zijn wij betrokken geweest als accounthouder.

VTH-beleid

In 2019 is op lokaal en regionaal niveau VTH-beleid vastgesteld. Door de regionale afstemming van het beleid voeren wij de VTH-taken steeds meer op een gelijke wijze uit als de andere Twentse gemeenten. Dit vergt een goede monitoring en afstemming met de andere gemeenten. Het VTH-beleid is in 2023 geactualiseerd, waarbij dit zoveel mogelijk is toegeschreven op de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Daarnaast is in 2023 het regionale VTH-beleid Twente vastgesteld.

Regionale en lokale VTHtakenuitvoeringsprogramma

Jaarlijks wordt het VTH Takenuitvoeringsprogramma opgesteld. Ook in 2023 is voor 2024 het uitvoeringsprogramma vastgesteld. Het regionale uitvoeringsprogramma (deel II) wordt in overleg met de ODT samengesteld. De naleving en uitvoering van beide programma’s wordt gemonitord en bijgesteld waar nodig. Interbestuurlijk toezicht van de provincie Overijssel ziet hierop toe.

18

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

BELEIDSAGENDA 2023 PROGRAMMA 1: BURGER EN VEILIGHEID 1 Evenementenbeleid 2 Aanpassing APV vanwege sluitingstijden horeca 3 Actualisatie VTH-beleid + Nadere uitwerking en Wkb-beleid (lokale taken) 4 Vaststelling Uniforme regionale VTH-beleid (ODT-taken) 5 Onderzoek naar BOA-capaciteit 6 Besluit tot (eventuele) invoering exploitatievergunning 7 Algemene aanpassing van de APV

Besluit College College College College College College College

Gepland Q3 2023 Q2 2023 Q4 2023 Q4 2023 Q2 2023 Q1 2024 Q4 2024

8

Besluit tot (mogelijke) invoering van vergunning voor kamerverhuur

College

Q4 2024

9 10 11 12

Digitale dienstverlening verder uitbouwen Visie op dienstverlening actualiseren Verkiezingen 2e kamer Overbrengen fysieke archief voormalige gemeente Goor

College College College College

Q4 2024 Q2 2024 Q4 2023 Q2 2023

Gerealiseerd

19

Conform planning

Afwijking in planning

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Hoe meten we dat? Voor de verplichte beleidsindicatoren verwijzen wij naar bijlage 1 van dit jaarverslag.

20

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Wat heeft dit gekost? 1 Bestuur en veiligheid 01001 01002 01101 01102 01704 01001 01002 01101 01102 01704

01010 01010

21

Bestuur Burgerzaken Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Milieubeheer Totaal lasten Bestuur Burgerzaken Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Milieubeheer Totaal baten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves (stortingen) Mutaties reserves (onttrekkingen) Saldo mutaties reserves Resultaat na bestemming

Rekening Primitieve Begroting na 2022 begroting 2023 wijziging 2023 1.927 2.225 2.763 1.079 919 1.067 2.651 2.795 2.773 741 780 862 1.497 1.381 1.621 7.896 8.100 9.086 351 75 540 448 325 325 4 3 3 72 51 51 23 898 455 920 -6.998 -7.645 -8.166 273 273 -6.725

-7.645

132 132 -8.034

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

1.074 -7.441

Bedragen x € 1.000 Saldo V/N 2023 132 V 29 V 4 V 115 V 292 V 572 V 77 V 83 V 1 V -7 N V 154 V 726 V

119 119 -7.322

-13 -13 712

Rekening 2023 2.632 1.038 2.769 746 1.329 8.515 617 409 4 44

N N V

PROGRAMMA 2: Wonen en werken Wat wilden we bereiken? Hof van Twente is een veelzijdige plattelandsgemeente met veel aandacht voor de omgeving waarin inwoners ruimte hebben om te wonen, werken en ontspannen. Onze aandacht richt zich op goed wonen en leven voor iedereen. We werken aan het toevoegen van woningen op passende locaties, zowel in de kernen als in de buurtschappen. We overleggen met onze inwoners hoe we de individuele woningbouwlocaties goed kunnen inrichten. Daarnaast stimuleren we de realisatie van projecten, zodat de druk op de woningmarkt wordt verlicht. Aantrekkelijke centra en ruimte om te ondernemen zijn belangrijk. We werken hierbij samen met onze ondernemers en zoeken samen naar kansen. Op bedrijventerreinen streven we naar een passende balans tussen vraag en aanbod van de beschikbare ruimte. We willen onze gemeente verder vergroenen door projecten op het gebied van duurzaamheid, biodiversiteit en klimaat. Daarnaast zetten wij ons in voor energieopwekking en -besparing. Samen met agrariërs verkennen we de mogelijkheden voor een passende toekomst.

22

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Kaderstelling: • • • • • •

Grond voor gebruik Structuurvisie landelijk gebied Sociale Economische Visie Woonagenda 2016-2020 Woonprogramma 2018-2027 Bestemmingsplannen

Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerpen

Resultaten 2023

2.1 Plattelandsontwikkeling & agrarische sector

In de eerste maanden van 2023 hebben we een 8-tal bijeenkomsten georganiseerd voor agrariërs en inwoners in het buitengebied. Het thema van de bijeenkomsten was “het landelijk gebied in beweging”. Tijdens deze bijeenkomsten is er veel aandacht besteed aan het Provinciaal Programma Landelijk Gebied (PPLG). Ook hebben we met onze ondernemers en inwoners gesproken over de concrete mogelijkheden om in onze gemeente samen aan de slag te gaan met mogelijkheden en doelen onder het thema agrarische sector & plattelandsontwikkeling. Werken aan Kringloop landbouw Het gebied Markelo-Noord staat door het initiatief van DiMN (Duurzaam initiatief Markelo Noord) op de kaart als één van de belangrijkste koplopergebieden van Overijssel. DiMN is een samenwerking van 20 grondeigenaren die zich richten op een duurzamere landbouw, meer biodiversiteit, beter leefgebied voor weidevogels en een gezond bodembeheer. Bij het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit is de inzet ook goed in beeld en is er daarom ook een subsidie beschikbaar gesteld via het KPI-K pilot "project Gebiedsfonds Twente doe je mee". KPI staat voor Kritische Prestatie Indicatoren. Via dit project worden de prestaties die de agrariërs leveren op het gebied van bijvoorbeeld biodiversiteit en klimaat op waarde gezet. Ook wordt er onder

23

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

dit project gewerkt aan het opzetten van een gebiedsfonds waaruit de geleverde prestaties kunnen worden beloond. In het gebied Markelosebroek ligt de focus op het realiseren van een biogas hup. Een 10-tal agrariërs willen investeren in een mono mestvergister. In 2023 is de keuze gemaakt richting de productie van groen gas. Dit betekent dat de agrariërs vanuit de eigen mono mestvergister biogas leveren in een biogasleiding (hub) naar een gas opwerkstation. Het biogas wordt hier verwerkt naar groen gas en kan worden ingevoerd in een aardgasleiding. Samen met Cogas en Zuiver ondersteunen we de agrariërs bij de uitwerking van de plannen en werken we de businesscase uit. Om de risico’s acceptabel te houden is de SDE (subsidie regeling: Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie) noodzakelijk. De SDE in 2023 leek interessant, echter door een rekenfout werd de waarde naar beneden bijgesteld, waardoor de risico’s onvoldoende gedekt werden. Inmiddels lijkt er voor 2024 een betere SDE te komen, waarmee we wel aan de slag kunnen. Ook in andere regio’s (Wiene-Delden, Veldhoek en Deldenerbroek) zijn ondernemers geïnteresseerd in de mogelijkheden voor mono mestvergisting. Door een mono mestvergister werken we aan het verminderen van de methaan uitstoot en kunnen we mineralen scheiden. Dit betekent een betere benutting en daarmee ook een goede stap richting kringlooplandbouw.

Om de effecten ook concreet te meten hebben we eind 2023 een subsidie aangevraagd om stalmetingen uit te voeren waarmee we effecten in de praktijk kunnen laten zien.

24

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Vrijwillige Kavelruil Eind 2023 is het vrijwillige kavelruil project Markelo Noord afgerond. Via dit project is de afgelopen jaren ongeveer 67 hectare geruild met ongeveer 60 grondeigenaren. Daarmee hebben we het doel om 50 hectare te ruilen ruimschoots gehaald. Eind 2023 is er voor het gebied Elsen een nieuw plan ingediend onder het project Twentse Maat. Vanaf begin 2024 gaat de vaste kavelruil commissie samen met de kavelruilcoördinator aan de slag in dit gebied. Toekomst gerichte erven en Stilleed Erfeigenaren kunnen in onze gemeente een beroep doen op de erfcoach. Erfcoaches zijn onafhankelijke en neutrale gesprekspartners voor erfeigenaren. In 2023 zijn er weer vele keukentafelgesprekken gevoerd. Onze erfcoach is ook betrokken bij het platform Stilleed. Als er zich problematische bedrijfs- en/of gezinssituaties voordoen worden mogelijkheden en stappen binnen het platform samen met de erfcoach besproken en opgepakt. Veel gesprekken gingen in 2023 over het beëindigen van het agrarische bedrijf en de mogelijkheid om via Rood voor Rood de gebouwen te slopen. In 2023 is ook de Landelijke Beëindigingsregeling Veehouderij (LBV) opengesteld. In 2024 wordt duidelijk hoeveel bedrijven in onze gemeente daadwerkelijk gaan deelnemen. Op basis van onze contacten verwachten we een deelname van ongeveer 15 bedrijven. 2.2 LEADER

25

In 2023 hebben we de LEADER periode 2015-2022 feestelijk afgerond. In deze periode zijn er in Zuidwest Twente maar liefst 52 projecten gerealiseerd. Naast het feestelijk afsluiten zijn we ook alweer aan de slag gegaan met de nieuwe LEADER periode 2023–2027. Voor deze periode is Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

door het gebied een nieuwe Lokale Ontwikkelingsstrategie (LOS) gemaakt en inmiddels goedgekeurd. Ook is er voor de nieuwe periode een nieuwe LEADER-groep gevormd: de ‘Lokale Actie Groep’ oftewel LAG. In 2024 zal er een startbijeenkomst worden georganiseerd en kunnen er weer nieuwe projecten worden ingediend. 2.3 Gebiedsgerichte aanpak

26

De provincie Overijssel heeft het ontwerp PPLG op 27 juni 2023 ingediend bij het Rijk. Hiermee geeft de provincie invulling aan het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) voor een integrale aanpak voor natuur, water en klimaat. In dit ontwerp zijn naast natuur, water en klimaat ook een goed sociaaleconomisch perspectief voor het platteland en een toekomstbestendige landbouw als doel gesteld. De provincie heeft daarbij gekozen voor een gebiedsgerichte aanpak. Als gemeente vallen wij onder het gebied Zuidoost Twente. In dit gebied werken we samen met de gemeenten Borne, Enschede, Haaksbergen en Hengelo. Als gemeenten hebben we een eigen aanbod voor de gebiedsgerichte aanpak uitgewerkt. Deze aanpak: het “Aanbod van ZOT”, is als bijlage toegevoegd aan het ontwerp PPLG van de provincie. In ons aanbod is het werken van onderop, ruimte voor maatwerk, focus op doorgaande bedrijven en het gezamenlijk optrekken met inwoners en ondernemers (participatie) het uitgangspunt. Daarnaast hebben we in ons aanbod een voorstel opgemaakt om een lokale uitvoeringsorganisatie op te zetten. Een onafhankelijk bureau dat het vertrouwen heeft vanuit ondernemers en inwoners. Naast de gemeenten zijn inmiddels ook de andere partners (Provincie Overijsel, LTO, Waterschappen, TBO’s, Landgoederen etc.) aangehaakt bij het verder vormgeven van het Aanbod van ZOT.

Het initiatief wordt inmiddels als proeftuin gezien, waardoor er Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

expertise ingezet kan worden voor de verdere uitwerking. 2.4 Economie

2.4.1 Economie Alle bedrijfskavels op Zenkeldamshoek zijn verkocht inclusief de percelen aan de overzijde van de Zomerweg. TenneT is van plan het huidige hoogspanningsstation in Goor (Brownfield) uit te breiden met een tweede locatie (Greenfield) aan de overzijde van de Entersestraat. Hierbij worden drie masten gesloopt en worden twee nieuwe eindmasten gerealiseerd. Omdat dit plan niet in overeenstemming is met het geldende bestemmingsplan is een herziening van het bestemmingsplan opgesteld. Ten aanzien van plannen voor de uitbereiding van het bedrijventerrein in Hengevelde (ca 3 ha) is door de aanvrager een stedenbouwkundig plan uitgewerkt dat ter goedkeuring is voorgelegd aan de provincie. Er zijn plannen om het bedrijventerrein Markelo met circa 2 hectare uit te kunnen breiden. Hiervoor is de aanvrager bezig met de voorbereiding van een bestemmingsplanprocedure. 2.4.2 Economische ontwikkeling Afgelopen jaar is een start gemaakt met de uitwerking van de programma's vanuit de Themanotitie Ondernemen. Zo is er voor het Noaberfonds een subsidieregeling en een regeling voor het aan- en instellen van een adviescommissie opgesteld. Met dit Noaberfonds willen wij initiatieven van inwoners en ondernemers(organisaties) ondersteunen.

Met de ondernemersverenigingen uit de 6 kernen zijn gesprekken gevoerd om te komen tot jaarplannen waarbij de versterking van het ondernemerschap in onze gemeente centraal staat. Voor het centrum van Goor is een adviesbureau opdracht gegeven om de centrumvisie uit 2012 te actualiseren. In november 2023 is het

27

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

conceptrapport gepresenteerd aan het bestuur van de BIZ, (centrum)ondernemers, vastgoedeigenaren en inwoners. Het puienspreekuur en de daaraan verbonden subsidieregeling voor gevelverbetering is verlengd tot 31-12-2024. Met de provincie en dorpsraad van Markelo hebben meerdere gesprekken plaatsgevonden over de mogelijkheden tot verplaatsing van Veevoederfabriek ABZ. Voor alle bedrijvenverenigingen hebben wij in samenwerking met het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid een presentatie verzorgd over het keurmerk veilig ondernemen. In 2023 is de werkgelegenheid in onze gemeente met 640 banen toegenomen tot 17.210. Dit is een stijging van 3,8% ten opzichte van 2022. Het aantal vestigingen steeg in 2023 met 160. 2.4.3 Vrijetijdseconomie In 2023 heeft de gemeenteraad de met inwoners en ondernemers opgestelde VTE-visie Beleef Hoffelijkheid 2.0 met bijbehorend Actieplan vastgesteld. Een belangrijke ontwikkeling is dat het accent is verschoven van het vooral aantrekken van bezoekers/toeristen, naar een bredere kijk op vrijetijdseconomie waarbij de (potentiële) inwoners ook een duidelijke doelgroep zijn. Dat sluit aan op de Twentse ontwikkelingen. Samenwerken met (ambtelijke en bestuurlijke) partners was ook dit jaar belangrijk.

Naast het Recreatieschap (nieuwe visie in 2022) werd er ook regionaal samengewerkt rondom de uitbreiding van de Sallandse Heuvelrug en Twents Reggedal. Portefeuillehouder, HofMarketing en ondernemers uit diverse branches werkten op lokale schaal onder andere samen tijdens het vierjaarlijkse VTE-overleg, hierin wordt ook uitvoering gegeven aan het hierboven genoemde Actieplan. 28

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Wat toerisme betreft zijn de cijfers van 2023 nog niet bekend, die lopen altijd een jaar achter. Al met al is het aantal overnachtingen ten opzichte van 2021 iets afgenomen, maar nog steeds fors boven 2019 en 2020. Wat betreft 2022 is het verblijf in de B&B’s, groepsaccommodaties en hotels in 2022 ten opzichte van 2021. Er waren wel wat minder campingovernachtingen net als de particuliere verhuur van bungalows. De meest actuele recreatiecijfers zijn hier te vinden. 2.5 Hofmarketing

In 2023 waren er 244 partners aangesloten bij HofMarketing. Voor Wonen is er een wederom zeer geslaagde Inwonersdag georganiseerd, zijn er 416 bewonerspakketten en 278 slabbetjes verstuurd. Ook de Inwonersactie waarbij 600 ijsjes zijn uitgedeeld in de kernen, zorgde voor veel positieve reacties. Vanuit de pijler Werken zijn in samenwerking met het ondernemersloket, in november en december onder andere een aantal leegstaande panden in het centrum van Goor ingericht tot tijdelijke popupstores. Vanuit de pijler Recreëren zijn er onder andere 15.000 magazines, 30.000 citymaps en 29.000 vakantiekranten verspreid. Ook de online traffic en afname van routes blijft toenemen, net als het aantal rondleidingen door stadsgidsen. De zeer geslaagde Open Dag werd, vanwege het vijfjarig bestaan, vanuit alle drie pijlers georganiseerd en trok ondanks de regen 3.000 bezoekers. Ook de Hoffelijkheidsprijs 2023 waarbij de Held van Hof werd geprojecteerd op de Watertoren in Delden was een groot succes. Zie ook het Jaarverslag 2023 van HofMarketing.

2.6 Routenetwerken (VTE en Beheer)

De Visie van de Routenetwerken Twente is in december 2022 unaniem vastgesteld door het bestuur en de Twentse gemeenteraden. De focus lag in 2023 op het werken aan scenario 1: Basis op orde. Daarbij zijn, naast het reguliere onderhoud van de routes, activiteiten uitgevoerd als:

29

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

gezamenlijke en eenduidige inkoop voor de drie recreatieparken, afronden van vele (noodzakelijke) aanbestedingen, een vernieuwde organisatiestructuur voor het Recreatieschap Twente waar Routenetwerken Twente onderdeel van uitmaakt. Hierdoor is personeel nu echt werkzaam voor het Recreatieschap Twente en niet meer alleen voor een bepaald recreatiepark. In het kader van veilige routes (paarden, fietsen, MTB en wandelen) zijn er voorbereidingen getroffen voor de uitvoering van het nieuwe beleid rondom de Routenetwerken Twente en de verdere integratie van de infrastructuur (voorheen Fietspaden). 2.7 Uitvoering Routekaart In 2023 zijn onder andere de volgende acties uitgevoerd: Energieneutraal / Transitievisie − Vaststelling themanotitie duurzaamheid. De themanotitie en de Warmte routekaart bevatten acties en werkzaamheden die een lange doorlooptijd hebben. Ook in 2024 e.v. wordt continu ingezet op uitvoering van vastgestelde plannen en acties op lokaal, provinciaal en landelijk niveau. − Er is een evaluatie opgesteld van het project buurtenergie. − Er zijn 11 individuele mono-mestvergistingsplannen opgesteld en ingediend (Markelosebroek). − Wij hebben een gemeentelijke notitie windbeleid opgesteld en aan de raad ter vaststelling voorgelegd. − We hebben de landelijke regelingen NIP (nationaal isolatieprogramma) en energie-armoede lokaal vastgesteld en geïmplementeerd.

De uitvoering vindt plaats vanaf januari 2024. − In november 2023 is de formatie duurzaamheid uitgebreid en zijn 3 collega’s gestart met hun werkzaamheden.

30

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Budgettair is met name ingezet op de besteding van rijksmiddelen, welke anders mogelijk (gedeeltelijk) moeten worden terugbetaald. Besteding van de (aanvullende) gemeentelijke middelen die voortkomen uit de themanotities zal met name vanaf 2024 frequenter plaatsvinden. 2.8 Wonen

2.8.1 Woningmarkt In Hof van Twente is helaas nog steeds sprake van krapte op onze woningmarkt. Door het toevoegen van woningen en het omzetten van bestaande gebouwen naar woningen willen wij gaan voorzien in de behoefte van onze inwoners. In 2023 zijn er circa 155 woningen binnen Hof van Twente toegevoegd. Dat is gebeurd door het verlenen van vergunningen of het omzetten van bestaande gebouwen naar woningen. Uit de navolgende tabel blijkt dat de nieuwbouw wat is achtergebleven bij de verwachtingen. Er zijn in 2023 totaal 12 sociale huurwoningen toegevoegd en er zijn 5 sociale huurwoningen verkocht. In totaliteit bezit Viverion nu 2173 en Wonen Delden 791 sociale huurwoningen in de gemeente. Gelet op de geringe toevoeging in 2023 heeft dit bijna geen effect op het aantal sociale huurwoningen binnen onze gemeente. Uit de tabel blijkt ook dat onze harde plancapaciteit in 2023 flink is toegenomen. Deze bedraagt begin 2024 bijna 500 woningen, 400 woningen in de kernen en 100 in het buitengebied. Naast deze 500 woningen lopen er nog procedures om circa 200 woningen toe te voegen.

31

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Indicatie aantallen nieuw te bouwen woningen in verschillende fasen:

Vastgestelde bestemmingsplannen Gerealiseerde woningen in 2023 Woningen in aanbouw Harde plancapaciteit begin 2024 Plannen in procedure

kernen 155 85 90 400 200

buitengebied totaal 5 160 n.b. >85 10 100 100 500 10 210

In 2024 en 2025 zullen er diverse (wat grotere) projecten opgeleverd worden en zullen wij een grote inhaalslag realiseren m.b.t. onze gewenste woningvoorraad. Ook zullen er meer sociale huurwoningen dan in 2023 worden opgeleverd. In de Woonvisie 2021-2025 zijn er zes ambities vastgesteld. Hiervoor zijn diverse acties vastgesteld waar nu een vervolg aan wordt gegeven. In onze raadsbrief van 25 januari 2024 (Voortgang woningbouw 2023) hebben wij een nadere invulling gegeven aan onze Woonvisie. Het woningmarktonderzoek is inmiddels opgeleverd en is vertaald in het woningbouwprogramma van 2024. Ook is de Woonzorgvisie binnen de gemeente vastgesteld en wordt er gewerkt aan een regionale Woonzorgvisie. Er wordt in regionaal verband gewerkt aan een visie op de huisvesting van onze aandachtsgroepen. Voor starters is er een nieuwe verordening starterslening vastgesteld en er worden starterswoningen gerealiseerd bij nieuwbouwprojecten. 32

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

2.8.2 Buurtschappen Er worden diverse gesprekken gevoerd met de buurtschappen om woningen toe te voegen. Er zijn diverse plannen (100 woningen) die verder opgepakt gaan worden. 2.9 Verplaatsing ABZ Markelo

Zie 2.4.2

Reguliere taken Onderwerpen

Toelichting reguliere taken

Kavelverkoop

Bij nieuwbouwprojecten worden de kavels op basis van de kavelinschrijflijst toegekend. Gemeentelijke gronden die vallen onder de criteria van restgronden zijn verkocht. Er zijn 14 reststroken verkocht in 2023. In 2023 hebben we 18 bestemmingsplannen vastgesteld en hebben we 24 bestemmingplannen als ontwerp ter inzage gelegd die in de loop van 2024 vastgesteld moeten worden. Hieronder valt ook het bestemmingsplan Veegplan 2023. Dit vindt plaats middels de bedrijfscontactfunctionaris, het ondernemersfonds en de economische werkgroep. De corporaties investeren flink in het toevoegen van sociale huurwoningen. Bij nieuwbouw streven we naar de verhouding 30-40-30. Er zijn nieuwe prestatieafspraken gemaakt met de corporaties en huurdersorganisaties van Viverion en Wonen Delden en met Woonzorg

Verkoop restgrond Bestemmingsplannen

Begeleiding ondernemers Prestatieafspraken woningbouwcorporaties

33

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Nederland. Enkele volkshuisvestelijke prioriteiten die zijn vastgelegd gaan over: beschikbaarheid sociale huurwoningen, betaalbaarheid, kwaliteit en leefbaarheid. BELEIDSAGENDA 2023 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

PROGRAMMA 2: WONEN EN WERKEN Locatiekeuze woonwagenstandplaatsen Realisatie woonwagenstandplaatsen Bestemmingsplan Markelo Noord vaststellen Bestemmingsplannen Goor op Stoom vaststellen Het 5e veegplan buitengebied vaststellen (Bestemmingsplan ‘Buitengebied Hof van Twente, Veegplan 2023’) Routekaart energieneutraal uitvoeren Agenda Biodiversiteit uitvoeren Woningbouwlocaties in diverse kernen ontwikkelen (doorlopend proces) Omgevingsvisie vaststellen Actualisering Centrumvisie Goor

Gerealiseerd

Conform planning

Besluit College Raad Raad Raad Raad College College Raad Raad College

Gepland 2023 2025 Q3/4 2024 2023 Q2 2024 2023-2026 2023-2026 2023-2026 2024 2024

Afwijking in planning

Hoe meten we dat? Voor de verplichte beleidsindicatoren verwijzen wij naar de bijlage van deze programmabegroting. Voor programma twee zijn er nog geen aanvullende indicatoren geformuleerd. In samenwerking met de raad zal gekeken worden welke indicatoren relevant en bruikbaar zijn.

34

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Wat heeft dit gekost? Bedragen x € 1.000

2 Wonen en werken 02003 02204 02301 02302 02303 02304 02505 02801 02802 02803 02003 02204 02301 02302 02303 02304 02505 02801 02802 02803

02010 02010

35

Beheer overige gebouwen en gronden Economische havens en waterwegen Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Cultureel erfgoed Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Totaal lasten Beheer overige gebouwen en gronden Economische havens en waterwegen Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Cultureel erfgoed Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Totaal baten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves (stortingen) Mutaties reserves (onttrekkingen) Saldo mutaties reserves Resultaat na bestemming

Rekening Primitieve Begroting na 2022 begroting 2023 wijziging 2023 96 1.752 1.995 293 280 308 1.379 548 2.031 31 33 33 84 89 374 437 456 617 200 206 244 912 604 1.213 2.019 198 1.038 2.006 1.564 4.064 7.457 5.729 11.916 2.243 1.659 1.909 69 90 90 435 0 0 180 31 31 70 74 74 6 5 5 3 6 6 892 172 172 2.650 151 868 1.862 947 1.630 8.411 3.135 4.785 953 -2.594 -7.131 4.001 9 1.395 971 176 5.861 -3.031 167 4.466 -2.078 -2.427 -2.665

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Rekening 2023 967 264 1.154 100 89 419 190 687 628 2.223 6.720 1.059 59 260 103 68 6 4 159 340 2.089 4.146 -2.574 1.536 2.609 1.072 -1.501

Saldo 2023 1.027 43 877 -67 285 198 54 525 411 1.841 5.196 -850 -31 260 72 -6 1 -1 -14 -529 459 -638 4.557 -141 -3.252 -3.393 1.164

V/N V V V N V V V V V V V N N V V N V N N N V N V N N N V

PROGRAMMA 3: Leefomgeving Dit programma omvat het onderhoud en de verbetering van het onderhoud van de openbare ruimte voor de onderdelen milieu, bodem en asbest, verkeersveiligheid en duurzame mobiliteit, wegen, bruggen en straatmeubilair, groen en speelplekken, begraafplaatsen, afval, riolering en water en gemeentelijke gebouwen. De belangrijkste taken binnen dit programma zijn het uitvoeren van beheertaken, het dagelijks onderhoud, het groot onderhoud, vervangingen en herinrichtingen in de openbare ruimte. Wij regisseren de uitvoering van deze kerntaken. De kwaliteit van de openbare ruimte is een samenspel tussen de gemeente en haar inwoners, maar ook tussen inrichting, aanleg, onderhoud en gebruik. De uitgangspunten voor de inzet van middelen zijn ‘schoon heel en veilig’. Inwoners en ondernemers worden betrokken bij veranderingen van hun woon- of werkomgeving. We dagen inwoners uit om zelf mee te doen en geven ruimte aan initiatieven en zelfbeheer. We willen de leefomgeving duurzaam in stand houden. Daarom koppelen we investeringen integraal aan andere gemeentelijke opgaven zoals asbestsanering, duurzaamheid en klimaatopgave. Het investeringsvermogen loopt terug, zowel bij de gemeente als bij partners. Daarom zijn we aan de slag gegaan met aanpassing van de beeldkwaliteit.

Daarnaast is er een visie ontwikkeld op het Integraal Beheer van de Openbare Ruimte, die toekomstgericht en mensgericht is en bijdraagt aan de invloed en het geluk van onze inwoners en ook financieel beheersbaar is.

36

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Kaderstelling: • Milieubeleidsplan incl visie 2011-2020 • Masterplan Asbest 2017-2024 • Nota bodembeheer 2023 • Bodemkwaliteitskaart • Gemeentelijk Mobiliteitsplan 2016-2020 • Beheerplan Wegen 2013 • Beleidsplan Openbare Verlichting 20132018 • Beleidsnotitie verduurzamen Openbare 2021 Verlichting • Beheerplan Bermen en sloten 2016 • Plan van aanpak Ecologisch beheer bermen en sloten 2022 • Beheren op Beeldkwaliteit 2013 • Bomenverordening 2022 • Groenbeheerplan 2015-2025 • Besluiten Algemene begraafplaatsen • Gemeentelijk Rioleringsplan t/m 2024 • Afvalbeleidsplan 2015-2030 • Gebouwenbeheervisie 2015-2019 • Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2022-2026

Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerpen

Resultaten 2023

3.1 Algemeen

De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. De voorbereidende werkzaamheden met betrekking tot de milieuthema’s geluid, water, bodem, etc. zijn in 2023 afgerond en onderdeel van de uitvoering omgevingswet. Zie verder Programma 1 ‘Burger en veiligheid’.

3.2 Integraal Beheer Openbare Ruimte

Het beheer en onderhoud in de openbare ruimte is uitgevoerd volgens het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) beeldkwaliteit C. Ook zijn voor de verschillende beheerdisciplines beheerplannen opgesteld en is de begroting volgens normkostensystematiek doorgerekend en opnieuw ingericht. Dit betekent een kosten- en maatregelenplan dat inzicht geeft en past bij de arealen, kwaliteitsniveau en normkosten. Dagelijks onderhoud, groot onderhoud en vervangingsinvesteringen zijn duidelijk in de programmabegroting 2024 verwerkt. Op 18 oktober 2023 is het onderhoud openbare ruimte aan uw raad toegelicht.

3.3 Integrale projecten

In 2023 is het integrale uitvoeringsplan 2023-2026 vastgesteld en zijn vanuit de verschillende beheerdisciplines o.a. de volgende projecten voorbereid en in uitvoering genomen: o Stokkumerweg Markelo, onderhoud weg en verbeterde 60 km/uur inrichting;

37

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

o Spoorpark Goor, onderhoud in combinatie met veilige inrichting en rioleringswerkzaamheden; o Herikerweg Markelo, onderhoud en verbeterde 80 km/uur inrichting; o Meerkolstraat/Vinkstraat, herinrichting weg in combinatie met onderhoud en vervanging riolering; o Herman Heijermansplein/Tuindorp Goor, vergroenen en rioolrenovatie. 3.4 Bodem & Asbest

Het Projectbureau BodemAsbestSanering (BAS) heeft asbestsaneringen in de bodem uitgevoerd om te werken aan ‘een asbestvrije gemeente’. Hof van Twente heeft namens de Regio Twente de rol van kartrekker van het lobbydossier asbest en is betrokken als ambassadeur in de landelijke versnellingsaanpak. Dit komt voort uit de samenwerkingsovereenkomst ‘Asbestbodemsaneringsopgave 2023-2030’ getekend tussen provincie en 7 deelnemende gemeenten. Hierin is ingezet op programmering van onderzoeken en sanering asbestbodemlocaties met gezondheidsrisico’s. Hiervoor is door het ministerie I&W 16 miljoen euro toegekend voor de 7 deelnemende gemeenten voor de periode 2024-2025. De financiering voor 2026-2030 wordt de komende periode uitgewerkt. Op 19 december 2023 heeft de raad ingestemd met de Nota bodembeheer regio Twente 2.1. Dit in verband met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 en de resultaten van een evaluatie van de Nota bodembeheer 2.0 opgesteld in 2018. Hierdoor is het (onder voorwaarden) mogelijk om grond te verplaatsen zonder voorafgaand bodemonderzoek of een keuring van grond.

3.5 Verkeersveiligheid en (duurzame) mobiliteit 38

Hof van Twente heeft samen met ProRail, Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de provincie Overijssel geïnvesteerd in de sanering van Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

3.6 Bomen

3.7 Riolering en water

de Niet Actief Beveiligde Openbare spoorwegovergangen (Nabo’s). Eind 2023 is afscheid genomen van alle Niet Actief Beveiligde Openbare spoorwegovergangen in Hof van Twente. Er zijn tunnels, een brug, een AHOB-beveiliging en ontsluitingswegen, gerealiseerd. Hiermee is een veilig spoor gecreëerd door onze gemeente. Begin 2023 heeft de gemeenteraad de herziene Bomenverordening vastgesteld. Door de verordening te herzien heeft de gemeente een actuele verordening, die is afgestemd op de Omgevingswet. Ook zijn de grenzen voor de bebouwde kom ‘houtopstanden’ vastgesteld. In 2023 is het huidige beleid volgens het gemeentelijke rioleringsplan voortgezet. Bij de uitvoering van rioleringswerkzaamheden hebben we meer aandacht voor het veranderende klimaat en de gevolgen die dit heeft voor de gemeentelijke watertaken. In dat kader is er vooral aandacht geweest voor het benutten van de koppelkansen vanuit de ruimtelijke opgaven binnen de gemeente. Zo zijn werkzaamheden in voorbereiding genomen voor aanpassing c.q. nieuwe riolering ter plaatse van Noorderhagen (Delden) en De Breuker (Goor). Om ook op particulier terrein maatregelen te stimuleren voor klimaatadaptatie is vanaf maart 2023 een stimuleringsregeling ‘regenton, afkoppelen hemelwater en aanleg groenblauwe daken’ van start gegaan. Deze regeling loopt tot 2030. In 2023 zijn ruim 500 aanvragen regenton gedaan.

Daarmee kunnen inwoners en bedrijven op hun eigen terrein regenwater opvangen.

39

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Reguliere taken Onderwerpen

Toelichting reguliere taken

Milieu

De procedures van de geluidsaneringsprogramma’s voor de woningen aan de Markeloseweg, Goorseweg, Kerkstraat en Deldenerstraat in Goor zijn (bijna) afgerond. De feitelijke sanering door het Rijk wordt opgestart in overleg met bewoners/eigenaren. Hierdoor vermindert de geluidbelasting door verkeerslawaai. Het Rijk vergoedt de kosten. Waar mogelijk worden de werkzaamheden gecombineerd met het treffen van energiebesparende maatregelen. Hiervoor kunnen bewoners/eigenaren subsidie aanvragen. Deze aanpak beperkt warmteverlies en verhoogt het wooncomfort.

Aanpak asbestbodem

Projectbureau Bodem Asbest Sanering (BAS) voert de asbestbodemsaneringen uit. Bij grotere integrale projecten gaat dat in nauwe samenwerking met de gemeente. In 2023 zijn onder andere de volgende saneringsprojecten in onze gemeente gestart of uitgevoerd: Spoorpark Goor, wegbermen Stokkumerweg Markelo, Grotestraat Diepenheim. Daarnaast is een aantal particuliere percelen gesaneerd en zijn bodemonderzoekstrajecten in tuinen gestart in onder meer Goor en Diepenheim.

Aanpak asbestdaken

In Hof van Twente is een subsidieregeling asbestdaken beschikbaar. In 2023 is totaal is 36.511m2 asbest dak gesubsidieerd op 58 verschillende locaties. Zie voor het verloop van de afgelopen jaren de grafiek ‘eigen beleidsindicatoren’ aan het einde van dit programma.

40

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Openbare verlichting

De vervanging van openbare verlichting door led-armaturen is voortgezet. Dit project loopt tot en met 2032. Hiermee wordt alle openbare verlichting in onze gemeente duurzaam gemaakt. Tot en met 2023 is 79% (2022/65%) van de vervanging gerealiseerd. Waar mogelijk is de vervanging gecombineerd met herinrichting.

Wegen en kunstwerken

In 2023 zijn (her-)straatwerkzaamheden, asfaltreparaties en asfaltvervanging uitgevoerd op de volgende wegen: Goor: Mossendam parkeerplaats Markelo: Borkeldweg, Roudaalterweg, Aan kunstwerken (bruggen) zijn inspecties en noodzakelijk onderhoud uitgevoerd. Daarnaast is in april de brug in de Langenhorsterweg Ambt Delden vervangen. Hiermee is de veiligheid en bereikbaarheid weer voor vele jaren gewaarborgd. De aanleg van de nieuwe Haven Delden is in april 2023 gerealiseerd. De haven is weer in gebruik genomen. Bij Delden is ook het kanaal breder gemaakt zodat schepen elkaar daar makkelijker kunnen passeren. Over een lengte van 35 kilometer zijn nieuwe damwanden geplaatst. In het voorjaar van 2023 is de besturingskast van de verkeersregelinstallatie in Markelo vervangen. Ook is een nieuw onderhoudscontract afgesloten. Om de gevolgen van de bezuinigingen in de openbare ruimten te beperken, is ervoor gekozen om in 2023 net als in 2022 de

41

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

onkruidbeheersing op verharding in twee borstelrondes te laten uitvoeren. Hiervoor is per jaar € 100.000 aanvullend budget beschikbaar gesteld. Het maaien van bermen en sloten is in 2023 zo duurzaam mogelijk uitgevoerd, zodat de biodiversiteit wordt verhoogd. Daarnaast hebben we in de communicatie met onze inwoners in de biodiversiteitkrant aangekondigd het berm- en slootbeheer te gaan veranderen. We hebben verteld waarom we anders gaan maaien en wat dat betekent. Hierdoor willen we voorkomen dat inwoners zelf bermen gaan maaien en we daardoor het voorgestelde beeld niet zullen bereiken. Verkeersveiligheid en (duurzame) mobiliteit

Dit betreft de uitvoering van het Gemeentelijk Mobiliteitsplan, o.a. door het realiseren van aanvullende snelheid-remmende maatregelen op gemeentelijke wegen in 30 en 60 km zones in combinatie met wegonderhoud. Zie verder de projecten onder het onderwerp ‘Integraal Gedragsbeïnvloedingsmaatregelen zijn voortgezet en maken daarbij onderscheid in voorlichting, educatie, ‘verleiden’ en handhaving. Het aantal openbare laadpunten voor elektrische auto’s in de kernen van onze gemeente is in 2023 toegenomen. Eind 2023 waren er 78 plekken waar de elektrische auto aan de stroom kon.

Groen en bomenbeheer

Het groenbeheer is zodanig uitgevoerd dat de biodiversiteit zal toenemen. Daarvoor is met name de beplanting in bermen en groenvakken in de kernen geschikt gemaakt. Tijdens boomfeestdag zijn langs de Slagdijk in Goor bomen geplant.

42

Jaarverslag 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Het bomenbeheer is uitgevoerd op basis van meldingen en incidenten. In 2023 is er door de droogte meer noodzakelijk kap- en rooiwerk en herplanting uitgevoerd, met name door de toegenomen meldingen. De schade aan bomen en het openbaar groen als gevolg van de extreme droogte afgelopen jaren blijft zichtbaar. Eikenprocessierups en exoten