Jaarrekening 2022_ definitief.pdf

Jaarrekening 2022

“Basis op orde en investeren”

Bestuurlijk verantwoordelijk: College van B & W Hof van Twente Coördinatie en eindredactie: Afdeling bedrijfsvoering & concernstaf Datum behandeling raad: 11 juli 2023

Inhoudsopgave Inleiding .............................................................................................. 2 Jaarrekeningresultaat ..................................................................... 2

Programma 5: Maatschappelijke ondersteuning ........................ 45

Verklaringen gerealiseerd rekeningresultaat ................................. 2

Overzicht Incidentele baten en lasten ......................................... 51

Bestemming jaarrekeningresultaat 2022 ....................................... 5

Overzicht Grondexploitaties ........................................................ 54

Controleverklaring accountant .......................................................... 7 Balans ................................................................................................. 8 Balans nader gespecificeerd ........................................................... 9

Wet Normering Topinkomens (WNT) .............................................. 55 Gerealiseerde baten en lasten per taakveld ................................... 57 Single Information, Single Audit (SiSa) ............................................ 59 Bijlagen behorend tot de gecontroleerde jaarrekening .................. 70 Bijlage 1: Begrotingsafwijking en -rechtmatigheid ...................... 71

Overzicht van baten en lasten 2022................................................. 11 Grondslagen voor waardering & resultaatbepaling ......................... 12 Algemene grondslagen bij het opstellen van de jaarrekening. .... 12 Toelichting op de balans .................................................................. 17 Overzicht van baten en lasten 2022 per programma ...................... 37 Programma 1: Bestuur en Veiligheid ............................................ 37 Programma 2: Wonen en werken ................................................ 39 Programma 3: Leefomgeving ....................................................... 41 Programma 4: Sport, cultuur en onderwijs .................................. 43

Programma 6: Algemene Dekkingsmiddelen en overhead ......... 48

Bijlage 2: Baten en lasten per kostencategorie (BBV) ................. 72 Bijlage 3: Kredietenoverzicht ....................................................... 74 Bjlage 4: Staat van incidentele baten en lasten ........................... 82 Bijlage 5: Staat van reserves ........................................................ 88 Bijlage 6: Staat van voorzieningen ............................................. 101 Bijlage 7: Algemene uitkering gemeentefonds .......................... 104

Inleiding Algemeen Hierbij bieden wij u de Jaarrekening 2022 aan van de gemeente Hof van Twente. De jaarrekening geeft de financiële verantwoording, bestaande uit onder meer de balans, overzicht van baten en lasten en bijlagen. In deze inleiding op de jaarrekening zullen wij ingaan op de belangrijkste ontwikkelingen die een verklaring geven voor het jaarrekeningresultaat. Na een analyse op hoofdlijnen presenteren wij een voorstel voor de bestemming van het positieve jaarrekeningresultaat.

Jaarrekeningresultaat Er is sprake van een positief gerealiseerd rekeningresultaat 2022 conform voorschriften BBV van € 11.939.584. Naast het begrote resultaat van € 3,5 mln., na 2e berap, wordt het positieve rekeningresultaat voornamelijk veroorzaakt door drie factoren: voordelen op de algemene uitkering (€ 2,4 mln.), opvang Oekraïners (€ 2,9 mln.) en de WMO/Jeugd-budgetten (€ 1,7 mln.).

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

Verklaringen gerealiseerd rekeningresultaat Saldo jaarrekening Reeds verwerkt: - saldo primitieve begroting Zomerbrief 2022: - 1ste berap - Nieuw beleid 2022 - 2e berap

11.939.584 988.869 1.099.274 -213.000 1.615.604 3.490.747

Verschil saldo na 2 berap vs. saldo jaarrekening Raad reeds geïnformeerd over: - Budgetoverheveling 2022-2023 - Algemene uitkering (sept/dec. circulaire) - Gevolgen versneld afschrijven activa - Hogere kosten Omgevingsdienst Twente

8.448.837

1.285.000 1.154.000 -1.171.000 -294.000 974.000

Te verklaren saldo

2

7.474.837

Hieronder de belangrijkste verklaringen (> € 200.000) voor het positieve saldo per programma. Programma 1: Burger en Veiligheid Pensioenvoorziening wethouders (voordeel € 377.000) Uit de herberekening van de voorziening wethouder pensioenen bleek dat de stand van deze voorziening te hoog was. Bij deze berekening spelen een groot aantal factoren een rol. Zoals de sterftetabel en de actuele rentestand die gebruikt moeten worden t.b.v. pensioenberekeningen. Hierdoor kon er extra bedrag vrijvallen uit deze voorziening en was de begrote storting in de voorziening niet nodig. Dit levert per saldo een incidenteel voordeel op van € 377.000. Programma 2: Wonen en Werken Hogere opbrengsten bouwleges (voordeel € 492.000) In 2022 hebben we meer bouwleges ontvangen dan begroot. Dit komt vooral door een groter aantal bouwaanvragen dan voorzien in de 2e helft van 2022, dit levert een incidenteel voordeel op van € 492.000. Programma 4: Sport, Cultuur en Onderwijs Verkoop gebouw Oude Deldensestraat 1 (voordeel € 235.000) In 2022 is het gebouw van de voormalig openbare basisschool Markvelde verkocht. Het gebouw is verkocht voor € 250.000. Na aftrek van de verkoopkosten en de onderhoudskosten tot het moment van verkoop, levert dit een incidenteel voordeel op van € 235.000.

particulieren. De gemeente heeft hier middelen voor ontvangen van het Rijk. Per gerealiseerde gemeentelijke opvangplek ontving de gemeente een bedrag van € 100 per dag t/m 15 oktober 2022 en vanaf 15 oktober een bedrag van € 83 per dag. Voor Oekraïners in een particuliere opvang krijgt de gemeente het leefgeld vergoed. Daarnaast ontvingen we nog een extra vergoeding voor de uitvoering van Oekraïners in de particuliere opvang. De totale bijdrage die de gemeente in 2022 heeft ontvangen van het Rijk is € 4.210.800. Na aftrek van de kosten blijft er een incidenteel voordeel over van € 2.940.300. WMO en Jeugd (voordeel € 1.708.000) Sinds 2022 is het woonplaatsbeginsel Jeugd van kracht. De verwachte kosten zijn tot nu toe uitgebleven waardoor er geen beroep is gedaan op de stelpost. Daarnaast kunnen de stelposten voor de volumegroei en indexatie van de budgetten Jeugd en Wmo vrijvallen. Bij de 1ste berap 2023 zal worden voorgesteld om deze stelposten structureel af te ramen. Daartegenover staat dat er in 2022 meer lasten zijn geweest voor inhuur. Tevens is een bedrag ontvangen van de gemeente Enschede vanwege het positieve resultaat voor beschermd wonen in 2021. De Jeugdwet en Wmo zijn openeinderegelingen, wat betekent dat er geen financieel plafond is ingesteld.

In de begroting wordt rekening gehouden met de werkelijke lasten in voorgaande jaren, maar in 2022 waren de lasten voor Jeugd en Wmo in totaal lager dan in de voorgaande jaren. Het komende jaar zal bij deze posten onderzocht worden of dit een eenmalige dip was of dat de begrote lasten structureel naar beneden kunnen worden bijgesteld.

Programma 5: Maatschappelijke ondersteuning Opvang Oekraïners (voordeel € 2.940.300) Sinds de start van de oorlog in Oekraïne worden Oekraïense vluchtelingen opgevangen in de gemeentelijke opvang en bij Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

3

Energietoeslag (nadeel € 847.000) Inwoners met een inkomen lager dan 120% van het bijstandsniveau hebben in 2022 € 800 aan energietoeslag kunnen aanvragen bij de gemeente. Bij de 1ste berap is een inschatting gemaakt van de kosten van het verstrekken van deze toeslag. De daadwerkelijke lasten blijken € 847.000 hoger te zijn. Bij de septembercirculaire 2022 hebben we een 2e tranche van € 828.000 ontvangen van het Rijk voor het verstrekken van de energietoeslag. Het verstrekken van de energietoeslag is daarmee bijna budgettair neutraal. De ontvangsten van het Rijk zijn verantwoord bij de algemene uitkering in programma 6. Programma 6: Algemene dekkingsmiddelen en overhead Algemene uitkering gemeentefonds (voordeel 2.438.000) De uitwerking van de september- en decembercirculaire zijn pas bekend geworden na de tweede bestuursrapportage. Via afzonderlijke raadsbrieven zijn toelichtingen verstrekt op de ontwikkelingen en mutaties. Per saldo een al verklaard voordeel van € 1.154.000. Bij de uitwerking van deze twee circulaires is rekening gehouden met een neutrale doorwerking van gelden voor specifieke onderwerpen. Dit betreft in totaal bijna € 2.400.000. De inkomsten worden als voordeel verantwoord op het taakveld algemene uitkering. De gemaakte kosten worden verwerkt op de specifieke taakvelden.

Zoals de energietoeslag, invoering omgevingswet, inburgering, leerlingenvervoer, continuïteit van zorg, sociale werkvoorziening en kwaliteitsborging bouw. De grootste budgetten zijn voor de energietoeslag 2022 (2e tranche € 828.000), zie de toelichting hiervoor bij programma 5, het ontvangen voorschot op de energietoeslag 2023 Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

(€ 621.000) en een bijdrage voor verdere invoeringskosten van de omgevingswet (€ 485.000). Salaris en inhuur (nadeel € 474.000) In 2022 is er een forse onderschrijding geweest op de salarissen. Tegelijkertijd is er ook fors meer uitgegeven aan de inhuur van medewerkers. Vanwege de krapte op de arbeidsmarkt is het moeilijk om mensen in vaste dienst aan te nemen. Om de taken toch uit te kunnen voeren, moeten er mensen worden ingehuurd. Door die krapte is het inhuren van mensen ook fors duurder. Per saldo zorgt dit voor een nadeel van € 474.000. Automatisering (nadeel € 429.000) Na de hack zijn er veel wijzigingen geweest bij automatisering. In een aantal gevallen is overgestapt naar andere leveranciers. Dit zorgt voor een structureel nadeel van € 270.000. Bij de 1ste berap 2023 zal een aanvraag worden gedaan om dit budget structureel te verhogen. Voor de implementatie van de wijzigingen was het bovendien nodig om extra personeel in te huren. Inhuur op het gebied van ICT is per definitie duurder als gevolg van de krapte op de arbeidsmarkt. Dit heeft gezorgd voor een incidenteel nadeel van € 159.000. Stelposten (voordeel € 284.000) Het budget onvoorzien (€ 25.000) is niet ingezet in 2022.

Het overige deel is een positief saldo van een niet verdeelde raming aan stelposten in 2022 ten behoeve van prijsontwikkelingen, kapitaallasten en afwikkeling BTW compensatiefonds en omzetbelasting.

4

Hogere opbrengst OZB niet-woningen (voordeel € 275.000) De opbrengsten voor de OZB niet-woningen waren hoger dan begroot. Dit komt voornamelijk doordat er schattingen moesten worden gedaan over de waarde van de objecten terwijl de waardering voor het verleende uitstel nog lang niet was afgerond. Dit levert een incidenteel voordeel op van € 275.000. Voor een toelichting op de overige afwijkingen op de diverse programma’s verwijzen we naar het overzicht van baten en lasten 2022 per programma. Corona Vanaf 2020 heeft de gemeente corona-gerelateerde uitgaven gehad en daarvoor vergoedingen ontvangen van het Rijk. Over de periode 2020-2021 heeft Hof van Twente in totaal € 2.850.000 ontvangen van het Rijk via het gemeentefonds. Hiervan is € 560.000 uitgeven in 2020 en € 1.124.000 in 2021. Bij de jaarrekening 2021 is € 336.000 vrijgevallen. De resterende € 830.000 is overgeheveld naar 2022. Hier is de Raad over geïnformeerd op 8 maart 2022. In 2022 heeft de gemeente € 171.000 ontvangen voor coronagerelateerde lasten via het gemeentefonds. Ten opzichte van het overzicht van 8 maart is dit € 34.000 extra. Deze middelen hadden betrekking op de continuïteit van zorg en zijn daar ook voor ingezet. In totaal was het beschikbare budget voor coronagerelateerde uitgaven in 2023 € 1.001.000. De totale uitgaven in 2022 waren € 477.000.

Dit betekent dat er in 2022 een positief restant is van € 524.000. Bij de 2e Berap 2022 is aangegeven dat de middelen voor de noodopvang van kinderen en voorschoolse opvang van peuters niet besteed gaan worden. Ook de middelen voor de Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

compensatie voor cultuur zijn niet volledig besteed. Dit betreft in totaal € 165.000, dit bedrag is destijds vrijgevallen. Daarnaast is bij het voorstel voor budgetoverheveling besloten om de bedragen voor re-integratie, bijzondere bijstand en het gemeentelijk schuldenbeleid à € 186.000 over te hevelen naar 2023. De verwachting is dat er verder geen corona-gerelateerde uitgaven meer zullen zijn in 2023 en verdere jaren. Het resterende bedrag à € 173.000 valt daarom vrij bij de jaarrekening 2022. Bestemming jaarrekeningresultaat 2022 Het gerealiseerde rekeningresultaat 2022 bedraagt € 11.939.584. Voorgesteld wordt dit positieve resultaat als volgt te bestemmen: • Budget energietoeslag ad.€ 621.000 in 2023 opnieuw beschikbaar te stellen binnen de exploitatie. Betreffen gelden die in 2022 zijn ontvangen voor de uitvoering van de regeling in 2023 (zie raadsbrief decembercirculaire). • Invoeringskosten omgevingswet ad. € 485.000 toe te voegen aan de Algemene Reserve. Vanwege de transitiekosten die gemeenten maken in aanloop naar de invoering van de Omgevingswet is in 2022 een bijdrage ontvangen van € 485.000. In 2023 willen we deze bijdrage gebruiken om het risico op financiële tegenvallers als gevolg van de Omgevingswet op te vangen (zie programmabegroting 2023). • Voordeel opvang Oekraïners ad.

€ 2.940.344 toe te voegen aan een nieuw in te stellen bestemmingsreserve “OSA en urgente doelgroepen”. Reserve t.b.v. kosten opvang en huisvestingscapaciteit voor vluchtelingen, statushouders, asielzoekers en ander urgente doelgroepen. 5

•

Restant van € 7.893.240 te storten in de Algemene Reserve. In de raadsvergadering van 7 maart 2023 is al besloten de niet bestede budgetten 2022 (budgetoverhevelingen 2022-2023) van € 1.284.957 beschikbaar te stellen in 2023.

Burgemeester en wethouders van Hof van Twente,

de secretaris, drs. D. Lacroix

de burgemeester, drs. H.A.M. Nauta-van Moorsel

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

6

Controleverklaring accountant

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

7

Balans ACTIVA

31-12-2022

31-12-2021

VASTE ACTIVA

PASSIVA

31-12-2022

31-12-2021

VASTE PASSIVA

- Immateriële vaste activa

11.906.578

12.052.435 - Eigen vermogen

96.562.762

84.409.153

- Materiële vaste activa

106.997.769

110.149.285 - Voorzieningen

5.356.364

5.507.062

- Financiële vaste activa

7.815.736

48.662.759

51.099.985

150.581.885

141.016.200

- Overige schulden met rentetypische 2.388.339 looptijd < 1 jaar

6.448.943

8.394.961

16.413.485 - Overlopende passiva

5.162.372

3.262.758

TOTAAL VASTE ACTIVA 126.720.083

7.140.889 - Schulden met rentetypische looptijd > 1 jaar 129.342.609

VLOTTENDE ACTIVA

TOTAAL VASTE PASSIVA VLOTTENDE PASSIVA

- Voorraden

8.049

- Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar

28.699.833

- Liquide middelen

27.624

297.414

- Overlopende activa

6.737.611

4.232.072

35.473.117

23.331.310

TOTAAL VLOTTENDE PASSIVA

11.611.315

11.657.719

TOTAAL ACTIVA 162.193.200

152.673.919

TOTAAL PASSIVA

162.193.200

152.673.919

43.312.614

50.551.179

TOTAAL VLOTTENDE ACTIVA

Gewaarborgde geldleningen

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

8

Balans nader gespecificeerd ACTIVA

31-12-2022

31-12-2021

VASTE ACTIVA

PASSIVA

31-12-2022

31-12-2021

VASTE PASSIVA

Immateriële vaste activa - Kosten van onderzoek en ontwikkeling - Bijdrage van activa in eigedom van derden

11.906.578 838.653 11.067.925

Materiële vaste activa - Investeringen met een economisch nut - Investeringen met een economisch nut waarvoor heffing kan worden geheven - Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend een maatschappelijk nut

106.997.769 55.658.002 40.168.137

Financiële vaste activa - Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen - Leningen aan deelnemingen - Overige langlopende leningen - Uitzettingen Nederland schuldpapier met looptijd > 1 jaar - Overige uitzettingen

7.815.736 1.532.398 1.403.998 4.879.340 -

11.171.630

-

TOTAAL VASTE ACTIVA 126.720.083

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

12.052.435 Eigen vermogen 593.606 - Algemene reserve 11.458.829 - Reserve grondexploitatie - Bestemmingsreserves 110.149.285 - Gerealiseerd resultaat 59.190.386 40.829.752 Voorzieningen - Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen 10.129.147 en risico's - Onderhoudsegalisatievoorzieningen - Door derden beklemde middelen met een 7.140.889 specifieke bestedingsrichting 1.532.398 1.403.998 Schulden met rentetypische looptijd > 1 jaar 4.129.800 - Onderhandse leningen van binnenlandse 74.692 banken en overige financiële Instellingen - Waarborgsommen -

96.562.762 17.274.764 2.554.252 64.794.162 11.939.584

84.409.153 17.084.618 1.897.841 59.891.868 5.534.826

5.356.364 2.819.524

5.507.062 3.337.498

1.481.598 1.055.242

1.245.117 924.447

48.662.759 48.623.683

51.099.985 51.061.089

39.076

38.896

129.342.609

150.581.885

141.016.200

TOTAAL VASTE PASSIVA

9

VLOTTENDE ACTIVA

VLOTTENDE PASSIVA

Voorraden - Onderhanden werk: * Bouwgrond in exploitatie - Gereed product en handelsgoederen Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar - Vorderingen op openbare lichamen - Uitzettingen in 's Rijks schatkist - Rekeningcourantverhoudingen met niet-financiële instelligen - Overige vorderingen

8.049 8.049 28.699.833

Overige schulden met rentetypische looptijd 2.388.339 < 1 jaar 2.388.339 - Overige schulden - Overige kasgeldleningen - Banksaldi (negatief)

6.448.943

8.394.961

6.203.336 245.607

8.394.961 -

5.162.372 3.076.522

3.262.758 1.130.044

36.235 2.049.615

160.781 1.971.933

16.413.485 Overlopende passiva - Ontvangen voorschotbedragen van overheidslichamen met specifiek bestedingsdoel - Overige vooruitontvangen bedragen - Overige nog te betalen en overlopende passiva

6.555.256 19.146.069 75.000

12.927.703 2.006.538 118.042

2.923.508

1.361.202

27.624 24.076 3.548

297.414 40.191 257.223

6.737.611 3.074.731

4.232.072 870.999

3.662.880

3.361.073

35.473.117

23.331.310

TOTAAL VLOTTENDE PASSIVA

11.611.315

11.657.719

TOTAAL ACTIVA 162.193.200

152.673.919

TOTAAL PASSIVA

162.193.200

152.673.919

43.312.614

50.551.179

Liquide middelen - Kassaldi - Banksaldi (positief) Overlopende activa - Van Nederlandse overheden nog te ontvangen voorschotbedragen specifieke uitkeringen - Overige nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen TOTAAL VLOTTENDE ACTIVA

Gewaarborgde geldleningen

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

10

Overzicht van baten en lasten 2022

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

11

Grondslagen voor waardering & resultaatbepaling Inleiding De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) daarvoor geeft.

Algemene grondslagen bij het opstellen van de jaarrekening. De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts opgenomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar wordt gesteld. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt; daarbij moet worden gedacht aan componenten zoals ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden, overlopende vakantiegeld- en verlofaanspraken en dergelijke. Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De referentieperiode is dezelfde als die van een meerjarenraming, te weten vier jaar. Indien er sprake is van schokeffecten dient wel een verplichting opgenomen te worden. BALANS De balans vormt een vast onderdeel van de jaarrekening. De balans is vooral van betekenis omdat zij, samen met de toelichting daarop, op systematische wijze informatie verschaft over de samenstelling van de bezittingen, het vermogen en de schulden aan het eind van het dienstjaar en over de ontwikkelingen daarvan. De balans vormt daarmee het sluitstuk van de financiële administratie. Vaste activa Artikel 59 BBV beschrijft het onderscheid tussen investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend een maatschappelijk nut en investeringen met een (beperkt) economisch nut. Investeringen die kunnen leiden tot of bijdragen aan het verwerven van inkomsten zijn investeringen met economisch nut. De vraag of de investering geheel kan worden terugverdiend is niet relevant voor de classificatie. 12

Immateriële vaste activa De immateriële vaste activa worden gewaardeerd tegen de verkrijgings- c.q. vervaardigingsprijs verminderd met de afschrijvingen en waardeverminderingen die naar verwachting duurzaam zijn. Op basis van het BBV dienen dit soort activa in een zo kort mogelijk tijdsbestek te worden afgeschreven. Kosten van onderzoek en ontwikkeling worden ten laste van de exploitatie gebracht tenzij vast staat dat de investering doorgaat. In dat geval wordt een voorbereidingskrediet gevraagd en worden deze kosten als onderdeel aan de toekomstige investering toegevoegd. Afsluitkosten van opgenomen geldleningen worden afgeschreven in de looptijd van de betrokken geldlening. Bijdragen aan activa in eigendom van derden zijn gewaardeerd op het bedrag van de verstrekte bijdragen, verminderd met afschrijvingen. Deze bijdragen worden alleen geactiveerd als deze bijdrage kan worden teruggevorderd als deze derde in gebreke blijft. Materiële vaste activa Afschrijving van de materiële vaste activa vindt plaats op basis van de verwachtte toekomstige gebruiksduur, waarbij rekening gehouden wordt met mogelijk duurzame waardeverminderingen. Afschrijvingen vinden lineair plaats rekening houdend met een mogelijke restwaarde. Op gronden wordt niet afgeschreven. In erfpacht uitgegeven gronden zijn gewaardeerd tegen de eerste uitgifteprijs (i.c.

de waarde die bij eerste uitgifte als basis voor de canonberekening in aanmerking is genomen). Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

Overige investeringen met economisch nut zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingprijs (artikel 61, lid 1 BBV). Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht; in die gevallen wordt op het saldo afgeschreven. Op grondbezit met economisch nut (buiten de openbare ruimte) wordt niet afgeschreven. Voor de gehanteerde afschrijvingstermijnen verwijzen we naar de Nota waardering en afschrijving vaste activa 2022. Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut zijn infrastructurele werken in de openbare ruimte zoals wegen, pleinen, bruggen, viaducten en parken die, conform de door de gemeenteraad vastgestelde beleidsnota, worden geactiveerd en afgeschreven. De ondergrond van deze werken wordt daarbij als integraal onderdeel van het werk beschouwd (en dus ook afgeschreven). Voor zover in voorkomende gevallen een snellere budgettaire dekking mogelijk is, wordt op dergelijke activa overigens (resultaatafhankelijk) extra afgeschreven. Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan gemeenschappelijke regelingen en overige verbonden partijen, leningen u/g en overige uitzettingen zijn, tenzij anders is vermeld, opgenomen tegen nominale waarde. Voor zover nodig is er een voorziening voor verwachte oninbaarheid op het betreffende actief in mindering gebracht.

Participaties in het aandelenkapitaal van NV's en BV's zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien

13

de waarde van de aandelen duurzaam lager blijkt dan de verkrijgingsprijs zal er een afwaardering plaatsvinden.

gebracht. De voorziening wordt bepaald op basis van de geschatte inningskansen.

Vlottende activa Voorraden De als onderhanden werken opgenomen bouwgronden in exploitatie (BIE) zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs, dan wel de lagere marktwaarde. De vervaardigingsprijs omvat de kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend (zoals grondaankopen en kosten van bouwen woonrijp-maken), alsmede een redelijk te achten aandeel in de rentekosten en de administratie- en beheerskosten. Tussentijds gerealiseerde resultaten worden als zodanig afzonderlijk gepresenteerd bij de toelichting op het overzicht van baten en lasten. In de vastgestelde nota Grondbeleid 2015 zijn de richtlijnen bij (tussentijdse) winstneming voor grondexploitaties door de gemeenteraad vastgesteld. De belangrijkste richtlijn heeft betrekking op het tijdstip van winstneming. Bij het nemen van resultaten is gekozen om de “percentage of completion methode” toe te passen. Er wordt een voorziening gevormd voor grondexploitatieplannen die naar verwachting verliesgevend zullen gaan sluiten.

WMO eigen bijdragen Een aanvrager van een voorziening, zoals hulp in de huishouding, ondersteuning of een financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van de Wmo een eigen bijdrage verschuldigd. Het CAK is het publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan (zbo) dat door de wetgever is belast met de berekening, oplegging en incasso van de eigen bijdrage. Door de systematiek te kiezen van het vaststellen van de eigen bijdragen door het CAK, heeft de wetgever in feite bepaald, dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is en derhalve niet valt onder de reikwijdte van de rechtmatigheidscontrole door de accountant van de gemeente. Dat betekent dat door de gemeenten geen zekerheden over omvang en hoogte van de eigen bijdragen kan worden verkregen als gevolg van het niet kunnen vaststellen van de juistheid op persoonsniveau, zoals hiervoor is toegelicht. In 2022 is € 306.570 aan eigen bijdrage via het CAK verantwoord.

Gerede producten worden gewaardeerd tegen de kostprijs of tegen marktwaarde indien de marktwaarde lager is dan de kostprijs. Dat laatste doet zich met name voor indien voorraden incourant worden. De kostprijs bestaat uit verrekenprijzen van grond- en hulpstoffen en de loon- en machinekosten die aan vervaardiging kunnen worden toegerekend.

Liquide middelen en overlopende posten Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen.

Vorderingen en overlopende activa De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

14

Vaste Passiva Eigen Vermogen De reserves zijn onderverdeeld in de algemene reserve, reserve grondexploitatie en bestemmingsreserves. Voorzieningen Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies. De pensioenverplichting ten behoeve van de wethouders is echter op de contante waarde van de (reeds opgebouwde) toekomstige uitkeringsverplichtingen gewaardeerd. De onderhoudsegalisatievoorzieningen stoelen op een meerjarenraming van het uit te voeren groot onderhoud aan (een deel van) de gemeentelijke kapitaalgoederen, waarin rekening is gehouden met de kwaliteitseisen die ter zake geformuleerd zijn. In de paragraaf “onderhoud kapitaalgoederen” die is opgenomen in het jaarverslag is het beleid ter zake nader uiteengezet. Voor de actuariële berekeningen in de voorziening wethouderspensioenen (APPA) zijn de volgende grondslagen gehanteerd: Berekeningsdatum: 31 december 2022 Rekenrente: 2,472% Sterftetafel: GBM/GBV 2015/2020 met leeftijdsterugstelling. Voor gepensioneerden en niet-gepensioneerden zijn dezelfde grondslagen gehanteerd. In de berekeningen zijn de niet ingegane pensioenen herrekend naar de AOW-leeftijd (aan de hand van de huidige uitruilfactoren), zoals vermeld op de site van de SVB. Vaste schulden Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde verminderd met gedane aflossingen.

De vaste schulden hebben een rente-typische looptijd van één jaar of langer. Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Overlopende passiva De overlopende passiva omvatten de van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen maar nog niet bestede voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren. Borg- en garantstellingen Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buiten de telling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen. Grondslagen voor Resultaatbepaling De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate verantwoord op het moment waarop het dividend betaalbaar is gesteld. In de toelichting ‘overzicht van baten en lasten’ wordt per programma een analyse geven van de afwijkingen (tussen begroting na wijziging en rekening) op de lasten/baten en mutaties in reserves. 15

Resultaatbestemming De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zijn betrekking hebben. Baten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

16

Toelichting op de balans Activa Vaste Activa Vaste activa Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Totaal

2021 12.052.435 110.149.285 7.140.889 129.342.609

2022 11.906.578 106.997.769 7.815.736 126.720.083

Vaste activa zijn voor langere tijd vastgelegde vermogensbestanddelen die niet op korte termijn in liquide middelen zijn om te zetten. De regels met betrekking tot activering en waardering zijn vastgelegd in het BBV en in de door de raad vastgestelde nota waardering en afschrijving vaste activa 2022. Voor een uitgebreide toelichting en de gehanteerde afschrijvingstermijnen verwijzen we naar deze nota. Immateriële vaste activa Immateriële vaste activa Kosten van onderzoek en ontwikkeling Bijdrage van activa in eigedom van derden Totaal

2021 593.606 11.458.829 12.052.435

Verloopoverzicht immateriële vaste activa

Boekwaarde Vermeerderingen Verminderingen 1-1-2022 593.606 305.746 36.330 11.458.829 12.052.435 305.746 36.330

Kosten van onderzoek en ontwikkeling Bijdrage van activa in eigedom van derden

2022 838.653 11.067.925 11.906.578 Afschrijvingen 24.369 390.904 415.273

Afwaarderingen -

Boekwaarde 31-12-2022 838.653 11.067.925 11.906.578

Kosten van onderzoek en ontwikkeling Betreft kredieten voor onderzoek & stimulering ontwikkeling centrum Goor, Masterplan uitvoeringsprogramma centrum Goor en voorbereidingskosten TSB terrein en overige verspreide gronden. Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

17

Bijdrage aan activa in eigendom van derden Betreft bijdrage in investeringen van diverse sportaccommodaties, openbare basisscholen, buurtschapscentra en kunst- en cultuuraccommodaties. Materiële vaste activa Materiële vaste activa - Investeringen met een economisch nut - Investeringen met een economisch nut waarvoor heffing kan worden gegeven - Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend een maatschappelijk nut Totaal

2021 59.190.386 40.829.752

2022 55.658.002 40.168.137

10.129.147

11.171.630

110.149.285

106.997.769

Materiële vaste activa kan worden onderscheiden in investeringen met een economisch nut en investeringen met een maatschappelijk nut. Investeringen met een economisch nut zijn alle investeringen die bijdragen aan de mogelijkheid middelen te verwerven (bijvoorbeeld door de kosten ervan in tarieven te verwerken zoals het rioolrecht) en/of die verhandelbaar zijn. Het gaat hierbij nadrukkelijk om de mogelijkheid middelen te verwerven. Alle investeringen die niet aangemerkt worden als investeringen met economisch nut zijn investeringen met maatschappelijk nut.

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

18

Verloopoverzicht materiële vaste activa

Boekwaarde Vermeerderingen Verminderingen 1-1-2022

Investeringen met een economisch nut Gronden en terreinen Woonruimten Bedrijfsgebouwen Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Machines, apparaten en installaties Overige matriële vaste activa

59.190.386 12.669.012 9 40.438.690 5.012.826 488.976 580.873

-37.763 -678.714 25.562 508.208 107.180

528.110 462.629 65.481 -

2.846.694 207.559 9 1.966.798 396.179 67.775 208.375

119.817 119.817 -

55.658.002 11.320.109 38.377.638 5.059.375 421.201 479.678

Investeringen met een economisch nut waarvoor heffing kan worden geheven Grond-, weg- en waterbouwkundig werken Gronden uitgegeven in erfpacht

40.829.752 39.918.115 911.637

1.208.374 729.788 478.586

313.609 187.436 126.173

1.556.380 1.556.380 -

-

40.168.137 38.904.087 1.264.051

6.313.308 106.567 6.190.304 16.437

40.607 40.607 -

38.043 38.043 -

286.675 67.897 202.341 16.437

-

6.029.198 38.670 5.990.528 0

3.815.839 68.438 3.747.401 110.149.285

1.213.957 1.213.957 2.425.174

-173.966 -173.966 705.796

61.329 61.329 4.751.078

119.817

5.142.432 68.438 5.073.995 106.997.769

Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend een maatschappelijk nut, vóór 2017 geactiveerd Gronden en terreinen Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Overige matriële vaste activa Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend een maatschappelijk nut, vanaf 2017 geactiveerd Gronden en terreinen Grond-, weg- en waterbouwkundige werken

Afschrijvingen Desinvesteringen

Boekwaarde 31-12-2022

Gronden en terreinen Betreft met name gronden ten behoeve van sportterreinen, scholen, zwembad Markelo, gemeentehuis, bibliotheek, Reggehof, gronddepot de Bree, Bodem Asbest Sanering (BAS) en een aantal hieronder genoemde grondcomplexen. Woonruimten Betreft een premiewoning in Diepenheim. Bedrijfsgebouwen Betreft voornamelijk scholen en gebouwen ten behoeve van sport, cultuur en multifunctionele accommodaties. Daarnaast gebouwen voor huisvesting van het gemeentelijk apparaat. Desinvestering betreft verkoop voormalig schoolgebouw Markvelde. Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

19

Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Betreft investeringen reconstructie en aanleg wegen, ledarmaturen, lichtmasten, rioleringsprojecten, vervanging bruggen en aanleg kunstgrasvelden. Daarnaast krediet revitalisering Haven, herstel Boven-Regge en het voorbereidingskrediet voor het Spoorpark Goor. Machines, apparaten en installaties Betreft investeringen t.b.v. automatisering en brand- en inbraakinstallaties bij scholen, een noodstroominstallatie voor het gemeentehuis en zonnepanelen op het gemeentehuis, politiebureau en de Reggehof. Tevens vallen hier de beregeningsinstallaties voor sportvelden onder. Overige materiële activa Betreft inrichting diverse schoolgebouwen, project papierarm werken en aanschaf digitale infoborden. Ook zijn hier investeringen hardware en software, mede als gevolg van de cyberaanval, opgenomen. Gronden uitgegeven in erfpacht Betreft erfpacht gronden Delden Oost, de Marke III te Hengevelde, Hemmelweg te Markelo, Plan Noord te Diepenheim en Heeckeren 1a te Goor. De belangrijkste in het boekjaar gedane investeringen staan in het overzicht op de volgende pagina vermeld. Investeringen boekjaar 2022

Vermeerderingen

Investeringen met een economisch nut

-37.763

Gronden en terreinen - Aankoop grond sportlocatie de Reiger - MVA-gronden

-678.714 151.424 -830.138

Bedrijfsgebouwen - IKC Markelo - Kaasfabriek Markelo

25.562 24.272 1.290

Grond, weg- en waterbouwkundige werken - Vervangen toplaag kunstgras VV Twenthe

508.208 508.208

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

20

Overige matriële vaste activa - Diverse I&A-investeringen

107.180 107.180

Investeringen met een economisch nut waarvoor heffing kan worden geheven

1.208.374

Grond-, weg- en waterbouwkundig werken - Diverse rioolprojecten

729.788 729.788

Gronden uitgegeven in erfpacht - Gronden Plan Noord en de Marke III

478.586 478.586

Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend een maatschappelijk nut

1.254.563

Grond-, weg- en waterbouwkundige werken - Uitvoeringsplan Coberco Markelo - Diverse wegenprojecten - VOP Goor en VRI Markelo - NABO's - Vervangen bruggen - Ledarmaturen en lichtmasten - Aanleg fietspad Reggedal - Voorbereiding Spoorpark - 't Gijmink Totaal

1.254.563 2.564 675.092 19.513 24.349 25.435 242.895 113.812 112.861 38.043 2.425.175

Begrotingsrechtmatigheid kredieten Begrotingsoverschrijdingen op kredieten zijn in principe onrechtmatig. De algemene lijn is dat begrotingsoverschrijdingen, die binnen de beleidskaders van de raad passen, door de accountant niet als onrechtmatig worden aangemerkt. De raad autoriseert deze kostenoverschrijdingen bij de vaststelling van de rekening. Op het niveau van deelkredieten binnen raamkredieten (riolering, wegen) komen over- en onderschrijdingen voor die echter niet leiden tot overschrijdingen op de raamkredieten.

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

21

Financiële vaste activa Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen Leningen aan deelnemingen Overige langlopende leningen Uitzettingen nederland schuldpapier met looptijd >1 jaar Overige uitzettingen Totaal

Verloopoverzicht financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen Leningen aan deelnemingen Overige langlopende leningen Uitzettingen nederland schuldpapier met looptijd >1 jaar Overige uitzettingen

2021 1.532.398 1.403.998 4.129.800 74.692

2022 1.532.398 1.403.998 4.879.340 -

7.140.889

7.815.736

Boekwaarde Vermeerderingen Verminderingen 1-1-2022 1.532.398 1.403.998 4.129.800 935.777 74.692 74.692 7.140.889

935.777

74.692

Aflossingen Afwaarderingen 186.238 -

-

Boekwaarde 31-12-2022 1.532.398 1.403.998 4.879.340 -

186.238

-

7.815.736

Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen Dit betreffen geactiveerde deelnemingen in nutsbedrijven en in de Ontwikkelingsmaatschappij Zenkeldamshoek CV (OMZ). Leningen aan deelnemingen Dit betreft een converteerbare lening aan Enexis. Overige langlopende leningen Betreft leningen aan stichtingen, Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse (SVN) gemeenten, coöperatie ECHT tbv bouw zonnepark en hypothecaire leningen gemeentepersoneel. De aflossingen zijn, naast reguliere aflossingen, volledig afgeloste gemeentehypotheken. In 2022 zijn diverse leningen energiefonds verstrekt. Uitzettingen Nederlands schuldpapier met een rentetypische looptijd > 1 jaar De leningen betreffende Grootboek Nationale Schuld (2,5% en 3,0%) zijn in 2022 volledig afgelost. De belangrijkste in het boekjaar gedane investeringen staan in onderstaand overzicht vermeld. Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

22

Investeringen boekjaar 2022 Lening SBR Delden tbv verbouw de Mors Diverse leningen Energiefonds HvT Renteloze leningen doelgroepen (Svn) Totaal

bedragen x € 1.000

Vermeerderingen 680 244 12

936

Vlottende Activa Vlottende activa Voorraden Uitzettingen met een rentetypische looptijd <1 jaar Liquide middelen Overlopende activa Totaal

2021 2.388.339 16.413.485 297.414 4.232.072 23.331.310

2022 8.049 28.699.833 27.624 6.737.611 35.473.117

Vlottende activa zijn voor korte tijd vastgelegde vermogensbestanddelen die op korte termijn in liquide middelen zijn om te zetten.

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

23

Voorraden Voorraden Onderhanden werk: - Gronden die in exploitatie zijn genomen Gereed product en handelsgoederen Totaal

2021

2022

2.388.339 2.388.339

8.049 8.049

De voorraden hebben betrekking op onderhanden werken m.b.t. de grondexploitaties. Verloopoverzicht in exploitatie genomen gronden

Boekwaarde 1-1-2022 80.589 2.577.494 -269.744 2.388.339

Investeringen

Opbrengsten

Resultaat

326.068 3.990 638.657 193.373 1.162.088

868.612 3.405.139 4.273.751

655.000 76.370 731.370

Nog te maken Nog te realiseren kosten opbrengsten

Begroot eindresultaat

Complex Bentelo Buiten - Ambt Delden Complex Hemmelweg - Markelo Complex De Marke III - Hengevelde Complex Heeckeren 1a Goor

Onderbouwing begroot eindresultaat

Complex Bentelo Buiten - Ambt Delden Complex Hemmelweg - Markelo Complex De Marke III - Hengevelde Complex Heeckeren 1a Goor

488.779 35.879 1.731.575 2.256.233

142.748 3.058.011 3.200.759

53.442 351.701 1.810.422 287.750 2.503.315

Uitgangspunten doorrekening grondexploitaties De geldende parameters zijn: Rente 1,45% Kostenstijging 2,5% Opbrengstenstijging 1% Discontovoet 2% Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

24

Boekwaarde Boekwaarde per 31-12-2022 m2 -542.544 84.579 151 466.013 25 nvt 8.049

Reeds Nog te realiseren gerealiseerd resultaat t/m 2022 53.442 320.000 31.701 950.000 860.422 287.750 1.557.750 945.565

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Uitzettingen met een rentetypische looptijd <1 jaar Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in 's Rijks schatkist RC-verhoudingen met niet-financiële instellingen Overige vorderingen Totaal

2021 12.927.703 2.006.538 118.042 1.361.202 16.413.485

2022 6.555.256 19.146.069 75.000 2.923.508 28.699.833

Uitzettingen in 's Rijks schatkist Met de gewijzigde wet Fido beoogt de wetgever een bijdrage te leveren aan de vereiste daling van de EMU-schuld voor de Nederlandse overheid door de overtollige liquiditeiten van decentrale overheden voortaan zoveel mogelijk te bundelen binnen de overheidssfeer. Deze consolidatie van schuldverhoudingen tussen overheden onderling kan in de eerste plaats worden bereikt door middel van verplicht schatkistbankieren. In de tweede plaats kan consolidatie worden bereikt doordat decentrale overheden hun overtollige middelen gebruiken om onderling leningen te verstrekken. Dit heeft eenzelfde effect op de EMU-schuld als het aanhouden van overtollige middelen in de schatkist. Voor 2022 is er een drempelbedrag vastgesteld van 0,75% van het begrotingstotaal. Het drempelbedrag bedraagt € 721.000. Uitzettingen in 's Rijks schatkist Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Dagen in kwartaal Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Drempelbedrag schatkistbankieren (0,75% x begrotingstotaal) Ruimte ten opzichte van drempelbedrag

Bedragen x € 1.000

1e kwartaal 22.321 90 248 721 473

Rekening-courant verhoudingen met niet-financiële instellingen Betreft rekening-courant verhouding met de Stichting de Kaasfabriek Markelo. Overige vorderingen Een nadere specificatie van de overige vorderingen is als volgt te geven:

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

25

2e kwartaal 21.774 91 239 721 482

3e kwartaal 27.223 92 296 721 425

4e kwartaal 26.559 92 289 721 432

Vorderingen openbare lichamen / overige vorderingen Openbare lichamen Debiteuren BTW Compensatiefonds (BCF) Overige Debiteuren Belastingdebiteuren BBZ debiteuren Voorziening dubieuze debiteuren Overige Totaal

2021

2022

5.908.803 5.830.592

1.213.131 5.342.125

165.883 1.335.832 1.708.607 -781.009 120.196 14.288.905

1.708.963 1.361.420 1.432.325 -1.678.190 98.990 9.478.764

2021 40.191

2022 24.076

215.497 36.935 4.791 297.414

3.548 27.624

2021 870.999

2022 3.074.731

3.000.299

3.423.909

360.774 4.232.072

238.971 6.737.611

Liquide middelen Liquide middelen Kassaldi Banksaldi (positief) - BNG Bank - Rabobank - ABN-AMRO Totaal

Overlopende activa Overlopende activa De van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel Overige nog te ontvangen bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen Vooruitbetaalde bedragen Totaal

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

26

Overlopende activa Overlopende activa zijn lasten die in 2022 als uitgave zijn geboekt, maar feitelijk tot 2023 of latere jaren behoren. Tevens bestaat overlopende activa ook uit baten die in 2022 als bate zijn geboekt, maar die pas in 2023 of later daadwerkelijk tot een ontvangst zullen leiden. Nog te ontvangen voorschotbedragen van overheidslichamen Heeft betrekking op nog te ontvangen bedragen in het kader van plattelandsontwikkeling, Asbestsaneringsprojecten en Sisa regeling Oekraïne. Nog te ontvangen bedragen Dit betreffen met name de nog te ontvangen bedragen omtrent afvalstoffenheffing, reinigingsrechten, toeristenbelasting, woonforensenbelasting en de WABO/bouwleges. Vooruitbetaalde bedragen Dit betreffen de vooruitbetaalde crediteuren 2023. Verloopoverzicht nog te ontvangen bedragen van overheidslichamen Het Rijk Leader Plattelandsontwikkeling 2020-2021 Sisa regeling Oekraïne voorfin. BBZ rente schatkist Q4 2022

Boekwaarde 1-1-2022

Toevoegingen

Ontvangen

Boekwaarde 31-12-2022

9.499 9.499

70.950 710.807 50.000 55.469 887.226

10.470 10.470

69.979 710.807 50.000 55.469 886.255

1.326.977

Totaal

861.500 861.500 870.999

10.470

2.188.477 2.188.477 3.074.731

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

27

Overige Nederlandse overheidslichamen Prov - Projectbureau asbestsanering 2021 Overig

1.326.977 2.214.202

Verloopoverzicht overige nog te ontvangen bedragen Overige nog te ontvangen Wabo bouwleges Afvalstoffenheffing Reinigingsrechten Woonforensenbelasting Toeristenbelasting Rioolrecht grootverbruikers Overig Totaal

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

Boekwaarde 1-1-2022

Toevoegingen

Ontvangen

Boekwaarde 31-12-2022

573.520 1.715.500 80.600 86.471 407.708 31.500 105.000 3.000.299

976.736 1.630.000 79.500 88.278 407.708 30.000 211.687 3.423.909

573.520 1.715.500 80.600 86.471 407.708 31.500 105.000 3.000.299

976.736 1.630.000 79.500 88.278 407.708 30.000 211.687 3.423.909

28

Passiva De Algemene reserve en Bestemmingsreserves behoren tot het eigen vermogen van de gemeente, terwijl de voorzieningen tot het vreemd vermogen behoren. In 2022 is het totale eigen vermogen (incl. resultaat voor bestemming) toegenomen met € 12.153.600 en de stand van de voorzieningen met € 150.700 afgenomen. Vaste passiva Vaste passiva Eigen vermogen Voorzieningen Vaste schulden >1 jaar Totaal

2021 84.409.153 5.507.062 51.099.985 141.016.200

2022 96.562.762 5.356.364 48.662.759 150.581.885

2021 18.982.459 59.891.868 5.534.826 84.409.153

2022 19.829.016 64.794.162 11.939.584 96.562.762

Reserves Eigen vermogen Algemene reserve Bestemmingsreserves Resultaat voor bestemming Totaal

Reserves (vermogensbestanddelen) zijn onderdeel van het eigen vermogen van de gemeente. Ze worden onderscheiden in vrije, algemene reserves en bestemmingsreserves. Dit onderscheid houdt direct verband met de daaraan verbonden functie. Bestemmingsreserves, waaronder de afschrijvingsreserves, zijn door de gemeenteraad reeds bestemd om specifieke lasten te dekken. Algemene reserves daarentegen kunnen in principe nog vrij worden bestemd en besteed. In onderstaande tabel is het verloop van de reserves weergegeven. Algemene Reserve In september 2013 heeft de raad als beleidsregel vastgesteld dat de verhouding tussen de vrije ruimte in de algemene reserve en reserve majeure projecten minimaal even groot moet zijn (minimale ratio 1,0 tot 1,4) als het totaal van de berekende risico's. Ook voor het weerstandsvermogen voor de grondexploitaties werd de bandbreedte van 1,0 tot 1,4 als minimum vastgelegd. In 2022 zijn de totale risico’s (exclusief grondexploitatie) begroot op € 4,65 miljoen. Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

29

Verloopoverzicht reserves

Boekwaarde 1-1-2022

Stortingen

Onttrekkingen

Algemene reserve Algemene reserve Grondexploitatie

18.982.459 17.084.618 1.897.841

6.418.874 5.542.909 875.965

5.572.317 5.352.763 219.553

Rekeningsaldo Rekeningsaldo te bestemmen

5.534.826 5.534.826

11.939.584 11.939.584

Bestemmingsreserves Reserve strategische personeelsplanning Reserve Biodiversiteit Egalisatiereserve Automatisering Reserve Majeure Projecten Reserve Vervanging kunstgrasvelden Reserve Sociaal Domein Reserve Onderhoud wegen Reserve Onderhoud Openbare Verlichting Reserve Buurtsportcoaches Reserve Garantiestellingsprovisie Lening Zenkeldamshoek Reserve Duurzaamheid Reserve Economisch Sociaal Participatiefond (ESP) Reserve dekapitalisering uren wegen Reserve Integraal uitvoeringsplan asbestsanering Reserve Agenda voor Twente (2018-2022) Egalisatiereserve groot onderhoud zwembad Markelo Reserve herstructurering openbare ruimte Reserve Sportpark de Mors Delden Reserve Herontwikkeling TSB-terrein

9.293.931 849.904 327.121 550.175 811.980 494.419 574.537 573.080 41.012 229.296 1.391 619.160 332.239 819.962 309.650 103.144 421.059 2.157.924 77.879

7.689.151 1.300.000

Afschrijvingsreserves Totaal

50.597.937 84.409.153

1.483.192 27.530.801

228.351 90.000 21.424 7.803 3.471 10.863

2.718.847 73.704 199.344 99.475 4.093 760.000 92.088 350.000 25.942 12.254 115.754 65.000

2.560.040 76.632 1.000.000

262.800 93.822 507.783 56.788

2.390.567 15.953 8.307.116

Een nader gedetailleerde specificatie wordt gegeven in de bijlage "Staat van Reserves".

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

30

Bestemming resultaat vorig boekjaar -

Vermindering ter dekking kapitaallasten

Boekwaarde 31-12-2022

-

19.829.016 17.274.764 2.554.252

-

11.939.584 11.939.584

-

-

-

-

14.264.236 1.226.296 650.559 455.998 546.082 141.980 402.332 595.961 230.882 15.070 232.767 503.406 267.239 3.380.002 46.850 85.954 913.277 2.101.136 2.468.446

5.534.826 5.534.826

5.534.826

1.535.251 1.535.251

50.529.926 96.562.762

Voorzieningen Voorzieningen Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Onderhoudsegalisatievoorziening Door derden beklemde gelden met specifiek bestedingsdoel Totaal

2021 3.337.498 1.245.117 924.447 5.507.062

2022 2.819.524 1.481.598 1.055.242 5.356.364

Voorzieningen Zodra het niet meer mogelijk is om een bestemming te veranderen is er sprake van een voorziening. Bij een voorziening gaat het om een kwantificeerbare toekomstige verplichting of risico waarvoor noodzakelijkerwijs gereserveerd dient te worden. De middelen dienen daaraan te worden besteed. In artikel 43 en 44 van de BBV is de onderverdeling naar - en het onderscheid tussen - de reserves en voorzieningen nader gespecificeerd. Aan voorzieningen mag geen rente worden toegevoegd (artikel 45 BBV); zij moeten immers naar beste inschatting kostendekkend zijn voor verplichtingen of risico's waarvoor ze zijn ingesteld. Als een voorziening is gebaseerd op de contante waarde of op basis van specifieke regelgeving, is een rentetoevoeging als indexering toegestaan. Verloopoverzicht voorzieningen

Boekwaarde 1-1-2022

Stortingen

Vrijval t.g.v. exploitatie

Aanwendingen

Boekwaarde 31-12-2022

Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Voorziening Wethouderspensioenen Voorziening Verlofsparen Verliesvoorziening Cyberaanval

3.337.498 3.145.569 191.929

16.425 16.425

212.112 212.112

322.287 130.358 191.929

2.819.524 2.803.099 16.425 -

Onderhoudsegalisatievoorziening Voorziening grootonderhoud gebouwen

1.245.117 1.245.117

566.565 566.565

-

330.083 330.083

1.481.598 1.481.598

Door derden beklemde gelden met specifiek bestedingsdoel Voorziening Riolering Voorziening Afval Totaal

924.447 924.447 5.507.062

329.666

198.871 198.871

-

410.983

652.371

1.055.242 725.576 329.666 5.356.364

329.666 912.656

Een nader gedetailleerde specificatie wordt gegeven in de bijlage "Staat van Voorzieningen".

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

31

Vaste schulden met een looptijd langer dan één jaar Schulden met rentetypische looptijd > 1 jaar Onderhandse leningen van binnenlandse banken en overige financiële Instellingen Waarborgsommen Totaal

2021 51.061.089

2022 48.623.683

38.896 51.099.985

39.076 48.662.759

Verloopoverzicht schulden met rentetypische looptijd > 1 jaar Leningen binnenlandse banken en overige fin. Instell. Waarborgsommen

Boekwaarde Vermeerderingen 1-1-2022 51.061.089 38.896 225 51.099.985 225

Aflossingen 2.437.406 45 2.437.451

De totale rentelast voor het jaar 2022 met betrekking tot de vaste schuld bedraagt € 1.098.569. Vlottende passiva Vlottende passiva Overige schulden met rentetypische looptijd <1 jaar Overlopende passiva Totaal

2021 8.394.961 3.262.758 11.657.719

2022 6.448.943 5.162.372 11.611.315

Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Overige schulden met rentetypische looptijd <1 jaar Overige kasgeldleningen Banksaldi negatief Overige schulden Totaal

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

2021 8.394.961 8.394.961

2022 245.607 6.203.336 6.448.943

32

Boekwaarde 31-12-2022 48.623.683 39.076 48.662.759

Overige schulden Dit betreft voornamelijk het saldo van de crediteuren en terugbetalingsverplichting aan Rijk betreffende de BBZ leningen. Daarnaast vallen hier enkele tussenrekeningen (Zorg/WMO, Salarisadministratie en BTW) en het cadeaufonds van de gemeenteraad onder. Kasgeldlening In 2022 zijn geen kasgeldleningen afgesloten. Overlopende passiva Overlopende passiva Ontvangen voorschotbedragen van overheidslichamen met specifiek bestedingsdoel Overige vooruitontvangen bedragen Overige nog te betalen en overlopende passiva Totaal

2021 1.130.044

2022 3.076.522

160.781 1.971.933 3.262.758

36.235 2.049.615 5.162.372

De overlopende passiva betreft geld dat de gemeente al heeft ontvangen, maar waar nog een prestatie voor moet worden verricht. Daarnaast ook nog andere schulden die al bekend zijn, maar nog niet door de leverancier zijn gefactureerd.

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

33

Ontvangen voorschotbedragen van overheidslichamen met specifiek bestedingsdoel

Verloopoverzicht vooruitontvangen bedragen van overheidslichamen Het Rijk Rijk - Geluidsaneringen Rijk - SPUK sport Rijk - Vooruitontv. bedr.: OAB 2019-2022 Rijk - Toeslagenproblematiek Rijk - RRE Rijk - Aanpak energie armoede Rijk - NPO Rijk - Sanering varkenshouderijen Rijk - Ondersteuning toezicht en handhaving Rijk - Preventieakkoord Rijk - Sportakkoord Rijk - Verkeersveiligheidsmaatregelen Rijk - Inburgering Rijk - Onderwijsroute Overige Nederlandse overheidslichamen Prov - Stadsarrangement Goor Prov - Projectbureau asbestsanering Prov - Projecten asbestsanering Prov - Meer (be)leven op de begraafplaats Prov - NABO's Gem - Reg. Samenwerking sport en bewegen Prov - Verkeer, gedragsbeïnvloeding en kleine infra Totaal

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

Boekwaarde 1-1-2022

Ontvangen bedragen

Vrijgevallen bedr./ terugbetalingen

Boekwaarde 31-12-2022

69.150 26.271 182.752 15.839 522.453 72.559 100.000 7.422 6.770 10.671 1.013.888

233.510 326.172 717.183 190.707 32.447 38.798 382.911 219.375 30.077 2.171.180

3.600 108.481 284.792 359.335 240.877 5.698 23.073 49.469 1.075.325

65.550 151.300 224.132 15.839 163.117 717.183 22.389 94.302 7.422 16.144 382.911 219.375 30.077 2.109.742

4.186 979.763 2.142.652 3.833 24.349 13.369 57.813 3.225.966 4.301.291

2.166 182.074 69.348 440.651 217.807 54.735 966.779 3.076.522

6.352 105.972 3.833 0 116.156 1.130.044

34

1.055.865 2.212.000 465.000 231.176 112.548 4.076.589 6.247.769

Overige vooruitontvangen bedragen Verloopoverzicht overige vooruitontvangen bedragen Overige vooruitontvangen Spoorpark Diverse overige vooruitontvangen Totaal

Boekwaarde 1-1-2022

Ontvangen bedragen

Vrijgevallen bedr./ terugbetalingen

Boekwaarde 31-12-2022

146.226 14.555 160.781

36.235 36.235

146.226 14.555 160.781

36.235 36.235

Nog te betalen bedragen Betreft voornamelijk facturen WMO/Jeugd welke in 2023 zijn ontvangen en betrekking hadden op 2022. Daarnaast valt hier de nog te betalen rente op de langlopende financieringen onder. Buiten de balans opgenomen garanties De gemeente Hof van Twente staat garant voor een aantal leningen. Er kan onderscheid gemaakt worden tussen directe en indirecte garantstellingen. De indirecte garantstellingen zijn leningen waarvoor de gemeente via het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) garant staat. Er is hier sprake van een achtervangpositie. De betreft de leningen van woningcorporaties. Daarnaast staat de gemeente garant voor een tweetal rekeningcourantverhoudingen tussen de BNG en een BV/CV.

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

35

Geldnemer Directe garantstellingen - Woningbouwcorporaties - Zorginstellingen - Overige instellingen - Sportverenigingen - Meerdere personen/HvO Indirecte garantstellingen - Woningbouwcorporaties / woningbouw Direct gegarandeerde faciliteiten - Zonnepark Entersestraat B.V. - C.V. Ontwikkelingsmaatschappij Zenkeldamshoek Totaal

Oorspronkelijk bedrag

%borg

Restant 1-1-2022

Restant 31-12-2022

3.347 2.609 7.638 1.043 1.034 15.671

100 100 100 100/50 100

584 929 6.991 280 308 9.092

542 833 8.690 242 308 10.615

94.528 94.528

50

30.659 30.659

30.998 30.998

200 10.600 10.800 120.999

100 100

200 10.600 10.800 50.551

200 1.500 1.700 43.313

-

Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen In 2022 zijn bij 11 crediteuren de inkopen niet rechtmatig verricht voor een totaalbedrag van € 829.000. Bezittingen In december 2000 heeft het college van de voormalige gemeente Stad Delden een olieverfschilderij op doek van de kunstenaar Leo Gestel (voorstellende rozen op vaas) voor een periode van 25 jaar in bruikleen gegeven aan de Stichting Hannema-de Stuers Fundatie te Wijhe. Dit schilderij vertegenwoordigt een waarde tussen de € 0,5 en € 1 miljoen.

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

36

Overzicht van baten en lasten 2022 per programma Bij de inleiding zijn de grootste verschillen toegelicht. Hieronder wordt per programma een financieel overzicht gegeven.

Programma 1: Bestuur en Veiligheid Bedragen x € 1.000

01

Bestuur en veiligheid

01001 Bestuur 01002 Burgerzaken 01101 Crisisbeheersing en brandweer 01102 Openbare orde en veiligheid 01704 Milieubeheer Totaal lasten 01001 Bestuur 01002 Burgerzaken 01101 Crisisbeheersing en brandweer 01102 Openbare orde en veiligheid 01704 Milieubeheer Totaal baten Saldo van baten en lasten 01010 Mutaties reserves (stortingen) 01010 Mutaties reserves (onttrekkingen) Saldo mutaties reserves Resultaat na bestemming

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

Rekening Primitieve Begroting na 2021 begroting 2022 wijziging 2022 2.475 1.950 2.028 1.208 1.022 1.073 2.609 2.742 2.642 741 599 734 1.049 1.141 1.208 8.083 7.454 7.685 138 75 75 470 335 335 9 3 3 122 49 49 740 -7.342 968 1.457 489 -6.853

462 -6.991

462 -7.223

Rekening 2022 1.927 1.079 2.651 741 1.497 7.896 351 448 4 72 23 898 -6.998

264 264 -6.727

274 274 -6.949

273 273 -6.725

37

Saldo V/N 2022 101 V -6 N -9 N -8 N -289 N -211 N 276 V 113 V 1 V 23 V 23 V 436 V 225 V -1 -1 224

N N V

Toelichting programma 1 Voorziening wethouders Uit de herberekening van de voorziening wethouder pensioenen bleek dat de stand van deze voorziening te hoog was. Bij deze berekening spelen een groot aantal factoren een rol. Zoals de sterftetabel en de actuele rentestand die gebruikt moet worden t.b.v. pensioenberekeningen. Hierdoor kon er extra bedrag vrijvallen uit deze voorziening en was de begrote storting in de voorziening niet nodig. Dit levert per saldo een incidenteel voordeel op van € 377.000. Hogere opbrengsten paspoorten In 2022 zijn de opbrengsten van paspoorten € 76.000 hoger dan begroot. Dit komt mogelijk vanwege een inhaalslag na de coronajaren 2020 en 2021. In 2023 zal gekeken worden in hoeverre dit voordeel structureel is. Hogere bijdrage Omgevingsdienst Twente In de Raadsbrief van 22 november 2022 is de Raad geïnformeerd over de hogere bijdrage aan de Omgevingsdienst Twente. De bijdrage was in 2022 € 294.000 hoger dan begroot.

Jaarrekening 2022 | Basis op orde en investeren

38

Programma 2: Wonen en werken Bedragen x € 1.000

02

Wonen en werken

02003 Beheer overige gebouwen en gronden 02204 Economische havens en waterwegen 02301 Economische ontwikkeling 02302 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 02303 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 02304 Economische promotie 02505 Cultureel erfgoed 02801 Ruimtelijke ordening 02802 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 02803 Wonen en bouwen Totaal lasten 02003 Beheer overige gebouwen en gronden 02204 Economische havens en waterwegen 02301 Economische ontwikkeling 02302 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 02303 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 02304 Economische promotie 02505 Cultureel erfgoed 02801 Ruimtelijke ordening 02802 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 02803 Wonen en bouwen Totaal baten Saldo van baten en lasten 02010 Mutaties reserves (stortingen) 02010 Mutaties reserves (onttrekkingen) Saldo mutaties reserves Resultaat na bestemming