Geactualiseerd visiedocument - De Gezonde Verbinding.pdf

Gezonde verbinding Sociaal Domein - de inclusieve samenleving

Sociaal domein is mensenwerk

Versie 2.1: 20 augustus 2024

Inleiding Dit visiedocument Gezonde Verbinding is de ‘paraplu’ waaronder beleid in het Sociaal Domein de komende jaren verder vorm krijgt. De elementen uit dit visiedocument geven richting aan verdere uitwerkingen in beleid en uitvoering. De visie is niet nieuw. In 2018 is de versie 2019 – 2023 (versie 2.0/ 20 maart 2019) vastgesteld. Er heeft een doorontwikkeling plaatsgevonden waardoor het nu voorliggende visiedocument (versie 2.1 / 20 augustus 2024) fors ingekort is. Het is wat de naam doet vermoeden. Een visie. De concrete uitwerking vindt plaats onder meer aan de hand van de activiteiten genoemd in de vier themalijnen: 1) Kansrijk Opgroeien 2) Gezonde Leefstijl 3) Vitaal Ouder Worden 4) Iedereen Doet Mee Het Sociaal Domein is groot en complex, variërend van werk en opvoeding tot schulden en zorg. Door die grote verscheidenheid is een visie die stuurt op samenhang en doelstellingen gewenst. Met deze visie kijken we naar het totaalplaatje. We beschrijven de huidige maatschappelijke situatie en hoe onze huidige visie hierbij past, zorgdragend voor een toekomstbestendig sociaal domein. Leeswijzer Dit document kent de volgende opbouw: 1. Visie en basisprincipes Hof van Twente 2. Nadere toelichting op de visie en basisprincipes 3. Themanotie Sociaal Domein - vier themalijnen

1. Visie Hof van Twente We willen een sociale gemeente zijn met “actief noaberschap” waar we omzien naar elkaar. In de samenleving die we voor ogen hebben, staat niemand buitenspel. Iedereen is waardevol, onze inwoners kunnen veilig en comfortabel wonen, kinderen en jongeren groeien veilig en gezond op tot verantwoordelijke en zelfstandige volwassenen. Dat betekent dat wij ook aandacht hebben om discriminatie, uitsluiting en ongewenst gedrag tegen te gaan, om werkgelegenheid te stimuleren en om sociale veiligheid te garanderen. Wij vinden het belangrijk om een lhbti+ beleid na te streven die bijdraagt aan de acceptatie van lhbti+ personen. We willen dat alle inwoners in de Hof, zo lang als mogelijk, mee kunnen doen in de samenleving. Meedoen geeft zin aan het leven, zorgt voor zelfvertrouwen, een betere gezondheid en minder eenzaamheid. We vinden aandacht voor gezondheid op alle beleidsterreinen belangrijk. Primair zijn onze inwoners zelf verantwoordelijk voor aspecten zoals gezondheid, levensonderhoud en zinvolle dagbesteding. Samen met verschillende (maatschappelijke) organisaties zetten wij ons in om de zelfredzaamheid, samenredzaamheid te vergroten. Armoede is een probleem dat de hele gemeente en gemeenschap aangaat. We zijn samen verantwoordelijk. Iedere inwoner verdient de kans zich maximaal te kunnen ontwikkelen.

We moedigen kansengelijkheid aan en bieden hulp aan wie dat nodig heeft. De gemeente heeft een verbindende rol. Hulp en ondersteuning zetten we slim in. Hulpvragen worden niet afzonderlijk, maar in samenhang opgepakt. In de meeste gevallen biedt de eigen draagkracht, het netwerk en/of de sociale basis in de wijk/kern voldoende ondersteuning bij (lichte) hulpvragen. Wanneer de eigen kracht, het netwerk en/of de sociale basis onvoldoende is om de (hulp)vraag op te lossen, kunnen wij ondersteuning bieden. Alle basisvoorzieningen en gespecialiseerde hulp en ondersteuning zijn efficiënt en gericht op zelfstandig functioneren. Dit betekent dat we vooral kijken wat de inwoner nodig heeft om zoveel mogelijk zelfredzaam te zijn. Ook als dat betekent dat de hulpvraag niet 100% is opgelost. Hierbij houden wij altijd rekening met de veiligheid van de inwoner en de omgeving. Alle inwoners moeten kunnen meedoen. Iedereen wordt (voor zo ver als mogelijk) gestimuleerd om hun vermogen zich aan te passen te verhogen en eigen regie te voeren in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven. Wij ondersteunen die inwoners die dit om wat voor reden dan ook (tijdelijk) niet kunnen.

Integrale benadering Het is belangrijk dat er vanuit één visie wordt gekeken naar de vraagstukken op het gebied van Jeugd(wet), maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Publieke gezondheid (Wpg) en Participatie (Participatiewet). Een integrale benadering is noodzakelijk om de kans op een succesvol eindresultaat te vergroten. Wij zijn van mening dat gezondheid, zelfredzaamheid en meedoen brede thema’s zijn die een verbindende werking kunnen en moeten hebben binnen het sociaal domein. Om ons doel te bereiken moeten we integraal samenwerken. Binnen het sociaal domein over de verschillende taakvelden heen: de inwoner centraal. Eén gezin, één plan, één regisseur. Maar ook met andere fysieke domeinen (openbare ruimte / wonen). Altijd vanuit een analyse omdat niet alles integraal hoeft en/of kan worden opgepakt. Integraal waar dit nodig, mogelijk en efficiënt is. Basisprincipes 1. We gaan uit van eigen kracht en eigen verantwoordelijkheid 2. We vinden het belangrijk om ‘het ervaren van problemen’ te normaliseren 3. We zetten in op preventie 4. We stimuleren een gezonde leefstijl 5. We werken integraal en systeemgericht 6. We zetten effectief, efficiënte hulp en ondersteuning in

2. Toelichting visie en basisprincipes Hof van Twente Onze visie en basisprincipes geven richting en focus aan wat er voor nodig is om daadwerkelijk samen te werken aan een gezonde samenleving, de kosten beheersbaar te houden en hoe we werken aan de transformatie van het sociaal domein. Onze basisprincipes zijn leidend bij de uitwerking en uitvoering van ons beleid. We zetten met 4 themalijnen in op een integrale aanpak binnen het sociaal domein.

Basisprincipes •

•

•

•

•

•

We gaan uit van eigen kracht en eigen verantwoordelijkheid We zetten alleen gespecialiseerde hulp en ondersteuning in wanneer de inzet van eigen kracht, het netwerk en de sociale basis onvoldoende is om de (hulp)vraag op te lossen en de inwoner gemotiveerd is om met de (hulp)vraag aan de slag te gaan. We accepteren dat een inwoner niet geholpen wil worden. Alleen wanneer de veiligheid van de inwoner of de omgeving in het geding grijpen wij in. We vinden het belangrijk om ‘het ervaren van problemen’ te normaliseren Normaliseren betekent voor ons gewone problemen, gewoon oplossen. Of zelfs niet als probleem beschouwen, maar horend bij het leven, opgroeien of ouder worden. Het gaat er over dat inwoners zichzelf en hun omgeving kunnen helpen, er niet te snel etiketten worden geplakt en juist in het gewone leven weer ruimte wordt gecreëerd voor wie we zijn, met alle leuke, gekke en soms minder fijne dingen die daar bij horen. Natuurlijk krijgen inwoners die professionele/specialistische ondersteuning nodig hebben dat nog steeds. Tijdig, kwalitatief én laagdrempelig. We zetten in op preventie Voorkomen is beter dan genezen. Daarvoor doen we aan preventie: beschermen en bevorderen van gezondheid, voorkomen van ziekten en vroegtijdig opsporen van complicaties. Preventie is in te delen in universele, selectieve, geïndiceerde en zorg gerelateerde preventie.

Gemeenten zijn met name verantwoordelijk voor de universele en selectieve preventie. Denk hierbij aan preventie gericht op alle inwoners (zorgen voor een gezonde leefomgeving) en voor specifieke groepen (kinderen op school, wijkaanpak). Bij de uitrol van de GALA ketenaanpakken gaat het ook over geïndiceerde preventie, in samenwerking met de zorgverzekeraar. Hierbij richt de preventie zich individuen met beginnende klachten, zoals ouderen die risico lopen op vallen. Het doel is om mensen te ondersteunen bij het behouden van hun gezondheid en het vermijden van ziekte voordat deze zich kan ontwikkelen. We stimuleren een gezonde leefstijl Een gezonde leefstijl helpt ziekten te voorkomen en draagt bij aan een goede kwaliteit van leven. Door in te zetten op een gezonde leefstijl moedigen we inwoners aan om, naar vermogen en eigen kunnen, zelf de regie te nemen over hun gezondheid. We richten ons hierbij op de BRAVO-thema’s: het stimuleren van bewegen, het ontmoedigen van roken en alcoholgebruik, en het bevorderen van gezonde voeding en ontspanning. We werken planmatig, samen met lokale en regionale partners, zetten in op een mix van interventies en betrekken inwoners hier actief bij. We werken integraal en systeemgericht Integraal werken betekent dat er samenhang is in de aanpak op het niveau van de inwoner en tussen professionals.

Voor de inwoner betekent dit een samenhangende aanpak die aandacht heeft voor alle leefgebieden en alle vraagstukken van de inwoner. Wij streven naar een inclusieve samenleving met ruimte voor diversiteit. Voor de professionals betekent het dat zij op de hoogte zijn van onderliggende problematiek en met elkaar samenwerken en processen, werkwijze en expertise op elkaar afstemmen om tot een gezamenlijk plan voor de inwoner te komen. We zetten effectief, efficiënte hulp en ondersteuning in Alle basisvoorzieningen en gespecialiseerde hulp en ondersteuning zijn efficiënt en gericht op zelfstandig functioneren. De basisvoorzieningen worden zoveel mogelijk ingericht als algemene voorziening. Hulp en ondersteuning zetten we slim in. Het is zoveel mogelijk kort, licht en probleemoplossend. Van zorgen vóór, naar zorgen dát. Het uitgangspunt is dat de

inwoner snel zelf verder kan. Dit betekent dat we vooral kijken wat de inwoner nodig heeft om zoveel mogelijk zelfredzaam te zijn. Ook als dat betekent dat de hulpvraag niet 100% is opgelost. Hierbij houden wij altijd rekening met de veiligheid van de inwoner en de omgeving.

Visie Deze visie gaat over alle inwoners, dus ook over hen die niet in Nederland geboren en getogen zijn. Ook zij willen en moeten kunnen meedoen en hebben behoefte aan een stabiele, gezonde en veilige woon- en werkomgeving. Hiervoor zetten wij ons in. Het aantal inwoners is de laatste jaren redelijk stabiel, maar er sprake van een forse vergrijzing. Mensen worden steeds ouder en blijven langer zelfstandig wonen, al dan niet met een groter groeiend netwerk van hulpverlening en mantelzorgers om zich heen. Dit vraagt naast het beschikbaar houden van individuele voorzieningen voor hen die het echt nodig hebben vooral om (extra) inzet op welzijn om hiermee de eigen kracht en het preventief werken te stimuleren. De samenwerking tussen zorgprofessionals onderling en tussen zorgprofessionals, welzijnsprofessionals en mantelzorgers, moeten wij met elkaar, integraal benaderen. Tot slot hebben wij aandacht en zorg voor onze jeugd. Ieder kind verdient de beste start van zijn of haar leven en een eerlijke kans op een goede toekomst. Met een uitgebreid lokaal en regionaal programma werken we aan het verkleinen van gezondheidsverschillen en aan het verbeteren van de sociaaleconomische situatie van jeugdigen. Preventie kan helpen voorkomen dat problemen ontstaan en het kan ervoor zorgen dat problemen niet erger worden.

Het belang van een effectief preventief jeugdbeleid met aandacht voor het gezond en kansrijk opgroeien van kinderen, is dan ook groot! Bij het kansrijk opgroeien hoort ook dat jeugdigen op een zinvolle wijze hun vrije tijd kunnen doorbrengen. Daarom willen we ook op andere beleidsterreinen extra aandacht voor de jeugd, zoals op het gebied van sport en cultuur. Beoogde effecten • Er is een relatieve afname van het beroep op specifieke en individuele voorzieningen (het aantal inwoners dat zelfredzaam is en een eigen vangnet heeft is toegenomen); • Er is een relatieve afname van het beroep op duurdere specialistische ondersteuning (er wordt meer gebruik gemaakt van de algemeen toegankelijke voorzieningen); • Er is een afname in de mate waarin na beëindiging van een zorgtraject opnieuw zorg geboden moet worden (herhaald beroep); • Vrijwilligers en mantelzorgers blijven zich gewaardeerd voelen en zijn gelijkwaardige partners in het steunsysteem rondom een hulpvrager; • Er zijn meer mensen met een beperking (vrijwillig) aan het werk (vermindering van de problemen en een verruiming van de zelfredzaamheid en participatie); • De inwoners van de gemeente Hof van Twente leven gezonder en worden daarbij integraal ondersteund (bijvoorbeeld door: op de doelgroep afgestemde informatie, leefstijl coaching in onder anderen het onderwijs, optimale inrichting van de leefomgeving, etc.); • Minder

bureaucratie en optimale informatievoorziening.

2.1 Omgeving De omgeving van het sociaal domein is veelomvattend. Denk aan de participatiemaatschappij waarin wij leven en de wet- en regelgeving waar wij aan moeten voldoen. Hierin trekken we samen op met onze ketenpartners. Als het inwoners om welke reden dan ook niet zelf lukt om hun problemen op te lossen, ondersteunen wij hen met voorzieningen op maat. Op de volgende bladzijden staan kort (op hoofdlijnen) de relevante ontwikkelingen beschreven. Participatiesamenleving Door de transitie van het sociaal domein in 2015 is een belangrijke impuls gegeven aan het inrichten van een (lokale) participatiesamenleving. Maar wat de bedoeling van de participatiesamenleving? Steeds vaker blijkt dat het niet haalbaar is om alleen maar maximale zorg te leveren, alles te genezen en ons voornamelijk te richten op ziekte en zorg. We willen een

samenleving creëren waarin geen sprake is van maximale zorg, maar optimale zorg. Van normaliseren in plaats van medicaliseren en voorkomen belangrijker is dan genezen. Kortom, een samenleving waarin wij met elkaar, zorg dragen voor onszelf en voor de ander. De transformatie van zorg naar gezondheid wordt steeds urgenter om de gezondheidszorg betaalbaar en houdbaar te houden. Dit is wel een grote uitdaging. Het is belangrijk dat zorgorganisaties veerkrachtig zijn, het zorgaanbod moet zich aanpassen naar de veranderende zorgvraag. Dat betekent ook aandacht voor de zorgvraag van gehandicapten. Doordat steeds meer mensen moeite hebben het hoofd boven water te houden, zijn we als maatschappij meer en meer op onszelf gericht. We lijken te zijn kwijtgeraakt hoe we ervoor zorgen dat we er sámen goed voor staan als samenleving. Als we meer verbinding willen, zullen we elkaar moeten vinden. We zullen er met elkaar voor moeten zorgen dat iedereen mee kan doen. Dat is niet iets wat je als gemeentelijke overheid kunt afdwingen, wel kunnen wij dit zo goed als mogelijk faciliteren. Het is een cultuurverandering die vraagt om een maximale inzet op preventie en bewustwording en daarmee een kwestie van de lange adem. Wij moeten ook rekening houden met factoren vanaf buitenaf waar wij geen of weinig invloed op hebben.

De samenleving vergrijst, er zijn steeds minder mensen beschikbaar voor de arbeidsmarkt (bijvoorbeeld in de zorg) terwijl de vraag naar zorg toeneemt. Ook is er sprake van aan de ene kant technologische vooruitgang en ontwikkeling terwijl aan de andere kant veel inwoners het financieel moeilijk hebben. Dit vergroot de kloof tussen arm en rijk en we zien dat kansengelijkheid onder druk staat. Hoe zorgen we er met elkaar voor dat de kansengelijkheid toeneemt en inwoners zelf meer regie krijgen over hoe zij leven? Als gemeentelijke overheid kunnen we dit niet regelen of bepalen. Wel kunnen we zo goed mogelijk onze inwoners faciliteren en kansen bieden. Een (slechte) gezondheid heeft invloed op aspecten zoals armoede, participatie, laaggeletterdheid, mantelzorg, eenzaamheid, werkloosheid, middelengebruik en andere (on)gunstige leefomstandigheden. Maar er zijn ook initiatieven die verbeterend werken, denk aan het terugdringen van de uitstoot van fijnstof, het beperkingen van geluidsoverlast of het inrichten van de openbare ruimte die uitnodigt tot bewegen. Door van jongs af aan oog te hebben voor de gezondheid en in te zetten op een gezonde leefstijl, kunnen wij veel bereiken. Het is onze overtuiging dat dit preventief werkt op verschillende beleidsterreinen.

2.2 Maatschappelijke ontwikkelingen Demografische druk Momenteel heeft de gemeente Hof van Twente een inwoneraantal dat stabiel schommelt rond de 35.000. Echter nu en in de komende jaren zullen onze inwoners sterk vergrijzen. Doordat de kwaliteit van de zorg in Nederland hoog is, worden mensen steeds ouder. Door de vergrijzing groeit de behoefte aan ondersteuning en zorg. Ook zijn er minder mensen om ondersteuning en zorg te bieden. Daarom is het nu nog belangrijker dat mensen elkaar helpen. Naast het feit dat onze inwoners steeds ouder worden neemt het aantal ouderen ook toe. Er is dan ook sprake van zogeheten dubbele vergrijzing. Tot slot zien wij ook de trend dat onze jongeren (steeds vaker) vertrekken uit de gemeente, hierdoor stijgt naar verhouding het aantal ouderen, nog sneller. Deze vergrijzing zal invloed hebben op onze lokale gezondheid, de zorgkosten en de woonproblematiek. Onze oudere inwoners zullen langer zelfstandig en ook vaker alleen wonen. Hierdoor zullen wij naar verwachting een stijging van psychisch, fysieke en sociale problemen rondom deze kwetsbare groep gaan zien. Onder psychische en sociale problemen verstaan wij moeilijkheden met gevoelens en gedachten of moeilijkheden in het contact met andere mensen en/of instanties die van invloed zijn op de mate van zelfredzaamheid.

Daarnaast zal door de vergrijzing, gebaseerd op de huidige gegevens, het aantal ouderen met een mobiliteitsbeperking stijgen. De druk op de formele en informele zorg wordt hierdoor groter. Er is meer mantelzorg nodig omdat ouderen vaker zelfstandig en ook vaker alleen wonen. Tegelijkertijd wordt de generatie

kinderen van deze ouderen in verhouding kleiner. Er zijn in de toekomst zijn er dus minder kinderen om voor hun ouders te zorgen. Gezien het feit dat het aantal mantelzorgers en vrijwilligers in onze gemeente al relatief hoog ligt zullen wij, in combinatie met de demografische druk, snel het plafond gaan bereiken. Bij het inzetten van voorzieningen moeten wij rekening houden met financiële- en capaciteitsgrenzen. Inwoners worden gestimuleerd hun eigen kracht en zelfredzaamheid aan te spreken. Ouderen hierbij ondersteunen via welzijns- en maatschappelijke voorzieningen is essentieel. Integraal samenwerken in de keten van professionele zorg, welzijn en mantelzorg is daarbij een gegeven. De vergrijzing vraagt dan ook niet alleen om inzet op zorg, maar vooral ook op welzijn. Dit helpt ouderen om een goede kwaliteit van leven te behouden, ondanks ziekte en beperkingen. Meer inzet op welzijn vraagt om betere samenwerking tussen zorgprofessionals onderling, maar ook tussen zorgprofessionals, welzijnsprofessionals en mantelzorgers. De komende jaren is het van belang dat wij tot een sluitende aanpak komen rondom de ondersteuning voor onze oudere inwoners. Wanneer wij de zelfredzaamheid en gezondheid van onze ouderen verhogen, zal de druk op de formele in informele zorg, minder groot zijn.

Noaberschap en een gezonde leefomgeving zijn belangrijke elementen die bijdragen aan langer zelfstandig en betekenisvol leven. Druk op het dagelijks leven Naast het feit dat de komende jaren de demografische druk toe zal nemen, is er landelijke gezien een toename in de druk op ons dagelijks leven. De steeds groter wordende 24-uurseconomie in combinatie met verdergaande flexibilisering van arbeidsrelaties, digitalisering en social media zorgen voor een verhoging van de ervaren prestatiedruk. Bij de groep mensen die werk, zorg voor kinderen en mantelzorg moeten combineren lijken veel druk verhogende ontwikkelingen samen te komen. Competenties om mee te kunnen doen veranderen en een leven lang leren wordt cruciaal. Sommige groepen zullen moeite hebben om aan deze eisen te voldoen. Dit heeft een negatieve invloed op de mentale gezondheid. Vooral onder jongeren zien wij deze mentale druk toenemen. Gezonde leefstijl Wanneer wij kijken naar de fysieke gezondheid van onze inwoners zien wij een aantal belangrijke aandachtspunten. Belangrijke actuele thema’s zijn: overgewicht, middelengebruik en aandacht voor mentale gezondheid. Als eerste valt op dat overgewicht onder kinderen, jongeren, volwassen en ouderen veel voorkomt in Hof van Twente. We zien het overgewicht met de leeftijd toenemen.

Ook het middelengebruik heeft onze aandacht: de focus ligt op het voorkomen van alcoholgebruik onder jongeren (tot 18 jaar) en (problematisch) alcoholgebruik onder jongvolwassenen (18-25 jaar). Daarnaast richten we ons op het tegengaan van het gebruik van andere middelen. Aandacht voor mentale gezondheid is voor alle inwoners belangrijk. We zetten ons in op het versterken van veerkracht. Iemand is veerkrachtig als hij of zij het vermogen bezit om te herstellen bij tegenslagen. Het is ons doel dat inwoners veerkrachtig zijn en in balans zijn of kunnen raken. Daarbij hebben vooral aandacht voor onze jongeren. Spanning op de arbeidsmarkt Werk is een essentieel onderdeel in het leven van mensen. Sommige mensen lukt het niet om duurzaam aan het werk te komen. De arbeidsmarktkrapte is een groot probleem maar biedt ook kansen. Door werkzoekenden, werkenden en werkgevers beter te ondersteunen op de arbeidsmarkt, kunnen we de kansen die de huidige krapte biedt, benutten voor mensen die nu nog langs de lijn staan. We willen de eigen regie van de inwoner op de arbeidsmarkt stimuleren en de inwoner ondersteunen bij de keuzes die het best aansluiten bij zijn of haar talenten. Wij kijken naar de individuele inwoner met diens unieke kenmerken en omstandigheden. In complexe situaties waar een reguliere aanpak niet werkt, benutten en creëren we de ruimte voor een aanpak op maat.

Tot slot is de verwachting dat ook de migratiestromen zullen toenemen. Ook in Hof van Twente zullen vluchtelingen en statushouders een steeds groter deel uitmaken van onze samenleving. Al deze ontwikkelingen vraagt om anticiperen op het gebied van zorg, maatschappelijke ondersteuning, woningen, infrastructuur en voorzieningen. Gezondheid, leefstijl en gedrag staan niet op zich zelf en zitten verweven in het hele Sociaal Domein. Niet alleen de samenwerking binnen de gemeente is belangrijk: ook met onze partners in het veld, zowel regionaal als lokaal en eerstelijns partners. We willen de samenwerking met en tussen alle partijen in het sociale domein vergroten én tussen preventie en zorg. Wet en regelgeving Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor het uitvoeren van onder andere de Wet inburgering, Wet op de schuldhulpverlening (Wgs), Participatiewet, Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Wet publieke gezondheid (Wpg), de Wet op het Specifiek Cultuurbeleid (Wsc) en het beweeg- en sportbeleid. De Wet inburgering, Wgs, jeugdwet, Wmo, Wpg en Wsc zijn kaderwetten: gemeenten hebben binnen de kaders van de wet veel vrijheid om hun ondersteuning in te richten. De Participatiewet is een beleidsrijke wet: de uitvoering is in veel regels en procedures uitgewerkt. Alle wetten hebben eigen kracht en eigen verantwoordelijkheid als uitgangspunt: •

Het doel van de Wet inburgering is dat inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk meedoen in Nederland. En dat ze daarnaast zo snel mogelijk werk vinden. De gemeente begeleidt de inburgeringsplichtige nieuwkomers bij hun inburgering.

•

Volgens de Participatiewet zijn mensen verantwoordelijk voor de kosten van hun eigen levens(onderhoud). Wie daar niet in kan voorzien, krijgt een inkomen tot de bijstandsnorm. De nadruk ligt op de toeleiding naar werk en minder op een inkomen bieden; het is eerder bedoeld als een trampoline in plaats van een vangnet.

•

De jeugdwet heeft als belangrijk doel de eigen kracht van jeugdigen te bevorderen, door het probleemoplossend vermogen te versterken van de jeugdigen, hun ouders en hun sociale omgeving. Dit door de opvoedcapaciteiten te bevorderen van ouders en de sociale omgeving. Door in te zetten op preventie en vroegsignalering. Door een goede samenwerking te organiseren rondom gezinnen en indien nodig tijdig hulp op maat te bieden. Bij een hulpvraag wordt in samenwerking met kind en gezin gezocht naar een passende oplossing. Deze oplossing kan gevonden worden in het voorliggend veld (alle voorzieningen die voor iedereen toegankelijk zijn) of in de geïndiceerde zorg waarvoor een verwijzing nodig is.

•

De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) regelt hulp en ondersteuning voor inwoners, zodat zij zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen wonen en deel kunnen blijven nemen aan de maatschappij. In de Wmo staat de eigen verantwoordelijkheid (zelfredzaamheid) van mensen voorop. Pas als iemand zelf geen hulp kan regelen, kan hij een beroep doen op ondersteuning vanuit de gemeente.

•

De Wet gemeentelijke schuldsanering (Wgs) regelt dat mensen met (dreigende) problematische schulden bij gemeente terecht kan voor onder meer advies, schuldbemiddeling of een saneringskrediet.

•

De Wet publieke gezondheid (Wpg) is het wettelijke kader voor de publieke gezondheidszorg. De Wpg heeft als kenmerk dat alle activiteiten zijn gericht op preventie, inclusief gezondheidsbevordering. De Wpg regelt het lokale gezondheidsbeleid, de jeugdgezondheidszorg, ouderengezondheidszorg, infectieziekte bestrijding en gezondheidsbevordering. De wet biedt een kader voor de samenwerking tussen rijk en gemeenten op het terrein van de publieke gezondheidszorg.

•

Het cultuurbeleid in Nederland is een kerntaak van de rijksoverheid. Deze is verankerd in de Wet op het Specifiek Cultuurbeleid (Wsc). De Wsc regelt de benodigde randvoorwaarden voor cultuur en erfgoed. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het lokale cultuurbeleid en de voorzieningen op het goed van cultuureducatie en amateurkunst. Hof van Twente vindt het belangrijk dat alle inwoners in aanraking kunnen komen met kunst en cultuur. Wij zetten daarom in op talentontwikkeling en ontplooiing van (jeugdige) inwoners en een actieve deelname aan kunst en cultuur. We zorgen voor een zo groot en breed mogelijk cultuurbereik door middel van onder andere subsidieverstrekking.

•

Het beweeg- en sportbeleid komt niet voort vanuit een wettelijke taak maar is een eigen verantwoordelijkheid van de gemeente. Wij vinden het belangrijk een beweeg- en sportbeleid te hebben die erop is gericht dat inwoners meer gaan bewegen en sporten. Bewegen en sporten heeft allerlei positieve effecten op de gezondheid en de samenleving. Ook de inrichting van de leefomgeving (veel groen, goede wandelpaden en fitnesstuinen), nodigt inwoners uit (met elkaar) meer te bewegen. Wanneer er voldoende mogelijkheden zijn voor inwoners zet dit aan tot bewegen en sporten. Denk bijvoorbeeld aan de verhuur en exploitatie van sportaccommodaties maar ook aan de verstrekking van subsidies bijvoorbeeld voor multifunctionele accommodaties, de zogenaamde MFA’s. De Brede SPUK-regeling is voor alle gemeenten beschikbaar gesteld om uitvoering te kunnen geven aan de afspraken die vastgelegd het Hoofdlijnen Sportakkoord II, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Preventieakkoord. De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040.

Domein overstijgende samenwerking Met de inrichting van onze leefomgeving kunnen wij de gezondheid en het welbevinden van onze inwoners positief beïnvloeden. Behalve leefstijl heeft de omgeving waarin wij wonen, werken en leven op allerlei manieren invloed op onze gezondheid. Zo kan het goed inzetten van groen en water in de leefomgeving de effecten van de klimaatverandering opvangen. Ook initiatieven die leiden tot het terugdringen van de uitstoot van fijnstof en het beperken van geluidsoverlast. Daarnaast kan de inrichting van openbare ruimte bepalend zijn voor de mate waarin het uitnodigt tot bewegen, ontspanning en sociale interactie. Om dergelijke doelstellingen te behalen werken we domein overstijgend samen. De komende periode gaan verder in het versterken van de verbinding tussen de diverse beleidsterreinen. Dit doen wij door in gezamenlijkheid projecten op het fysieke en sociale domein te verbinden.

2.3 Participatiewiel De (integrale) werking van onze visie, de basisprincipes en de vier themalijnen, is onlosmakelijk verbonden met de omgevingsfactoren die van invloed zijn en de voorzieningen die voorliggend zijn. Het participatiewiel gaat over het participeren van de mens in de maatschappij, wat hier voor nodig is aan ondersteuning en welke wetten hierbij een rol spelen. De kern bestaat uit de persoonlijke sociale basis van de inwoner. Deze sociale basis omvat het eigen persoonlijke netwerk, de eigen kracht met daar omheen de belangrijke elementen en persoonlijke doelen. Belangrijke elementen voor een gezond en gelukkig leven zijn; zelfredzaam zijn, ontmoeten, voor anderen zorgen, bijdrage aan de samenleving, (betaald) werken en financieel gezond zijn. Om dit te kunnen bereiken hebben mensen op sommige momenten in hun leven ondersteuning nodig, dat kan informele steun zijn en/of professionele steun. We werken daarbij samen met inwoners en samenwerkingspartners om een kwetsbaar netwerk te ondersteunen, vroegtijdig problemen te signaleren en te investeren in plekken voor ontmoeting en contact. Als informele ondersteuning alleen niet voldoende is om bijvoorbeeld zelfredzaam te zijn, kan professionele ondersteuning nodig zijn. Het participatiewiel brengt de integrale werking in beeld en maakt inzichtelijk welke professionele activiteiten onder de diverse wetten vallen.

3. Themanotie Sociaal Domein - vier themalijnen De afgelopen jaren is vanuit de visie ‘De Gezonde Verbinding 2019-2023’ gestart met het werken aan het geluk en het welzijn van inwoners in onze gemeente. We zetten in op een integrale aanpak binnen het sociaal domein. Dit vertaalt zich concreet in extra inspanningen de komende jaren ten aanzien van armoede en laaggeletterdheid. Vanuit de gedachte dat dit essentieel is, ook voor de andere genoemde thema's. Financieel gezond zijn is immers een randvoorwaarde om mee te doen in onze samenleving, kansrijk op te groeien en vitaal ouder te worden. Financiële problemen en schulden hebben een bewezen negatief effect op de gezondheid en de gezondheidsvaardigheden van inwoners. Dit geldt ook voor laaggeletterdheid en daarmee samenhangend, beperkte digitale vaardigheden. Door hier extra op in te zetten, pakken we het probleem aan bij de bron. Dit doen wij aan de hand van vier beleid(thema)lijnen: 1) Kansrijk Opgroeien 2) Gezonde Leefstijl 3) Vitaal Ouder Worden 4) Iedereen Doet Mee Op de volgende bladzijden is een uitwerking van deze 4 themalijnen opgenomen.

3. Uitwerking themalijnen Hof van Twente

3. Uitwerking themalijnen Hof van Twente

3. Uitwerking themalijnen Hof van Twente

3. Uitwerking themalijnen Hof van Twente