Document · PDF

Bijlage 3 VS De Marke III fase 3, Hengevelde 03 Bijlagen bij toelichting.pdf

Gemeenteraad 17 december 2024, gemeente HofvantwenteBij agendapunt: 20: Gewijzigd vaststellen bestemmingsplan De Marke III fase 3, Hengevelde18.605 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

39 alinea's met “breed”: 190 226 1325 1326 1349 1350 1372 1373 1389 1390 1416 1417 1430 1431 1451 1452 1468 1469 1499 1500 1516 1517 1529 1530 1543 1544 1557 1558 1584 1585 1605 1606 1628 1629 1649 1650 1663 1664 1672

Conclusie In voorliggend rapport is beoordeeld of als gevolg van de realisatie van 20 woningen aan de Bolscher te Hengevelde nadelige effecten op het milieu zijn te verwachten. De navolgende tabel geeft een overzicht van de beoordeelde milieuaspecten en de daarbij behorende conclusies weer, zoals deze in hoofdstuk 4 aan bod zijn gekomen. Aspect Natuur (gebiedsbescherming) Natuur (soortenbescherming)

Verkeer

Geluid

Lucht

Beoordeling milieueffecten Het uitgevoerde stikstodonderzoek wijst uit dat significant negatieve effecten op Natura 2000-gebieden niet aan de orde zijn. Hiermee worden geen negatieve milieueffecten verwacht. De aanwezigheid van beschermde soorten is uitgesloten middels een flora en fauna onderzoek, of er geldt een provinciale ontheffing. Nader onderzoek is niet benodigd. Met de inachtneming van de zorgplicht en de broedende vogels leidt het plan niet tot negatieve milieueffecten ten aanzien van het aspect ‘soortenbescherming’. De beoogde ontwikkeling zorgt voor een verkeersaantrekkende werking met aansluitingen op de omliggende wegen zonder te verwachten afwikkelingsproblemen. Als gevolg van de beoogde ontwikkeling zal er sprake zijn van een extra verkeersaantrekkende werking ten opzichte van de huidige situatie. Hiermee zou sprake kunnen zijn van een toename van geluidshinder op bestaande omliggende woningen. De toename van het verkeer op de omliggende woningen is echter ruim minder dan een merkbare 40% ten opzichte van de huidige situatie. Van een negatief (milieu)effect is daarom geen sprake. Uit de NIBM-toets blijkt dat het project niet in betekenende mate bijdraagt aan de verslechtering van de luchtkwaliteit. Dit geeft een goede indicatie dat onderhavige ontwikkeling geen negatief effect zal veroorzaken op het gebied van luchtkwaliteit.

De uitkomst van de in voorgaande hoofdstukken uitgevoerde toets is dat er geen sprake is van bijzondere omstandigheden ten aanzien van de kenmerken en locatie van het project die zouden kunnen leiden tot belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu. Voor alle beschreven milieuaspecten geldt dat er geen effect optreedt. De conclusie is dan ook dat belangrijke nadelige milieugevolgen zijn uitgesloten. Het volgen van een m.e.r.-(beoordelings-) procedure is daarom niet nodig.

Gebruikte onderzoeken/bronnen Onderzoeken − SAB (2023) Quick scan natuur Hengevelde, De Marke III, fase 3 Projectnummer: 220471.01 14 november 2023 − SAB (2023) Onderzoek stikstofdepositie De Marke III, fase 3 Projectnummer: 220471.01 26 juli 2023 − SAB (2023) Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai De Marke III, fase 3 Hengevelde Projectnummer: 220471.01 22 november 2023 Bronnen − Atlas leefomgeving http://www.atlasleefomgeving.nl/kijken − Publieke Dienstverlening op de kaart (PDOK) http://pdokviewer.pdok.nl/ − Milieu-kenniscentrum Infomil http://www.infomil.nl/ − CBS-Statline, statistische informatie http://statline.cbs.nl/Statweb/ − Wetgeving, overheidsportal http://wetten.overheid.nl/zoeken − AERIUS Calculator, kaartbeeld Natura 2000 https://calculator.aerius.nl/calculator/ − Google Maps www.google.nl/maps − Natura 2000 Database http://www.synbiosys.alterra.nl/natura2000/gebiedendatabase.aspx − Concept stedenbouwkundig plan (SAB) 13 juli 2023

De Marke III fase 3, Hengevelde

Bijlage 4 Verkennend asbest- en bodemonderzoek

vastgesteld

VERKENNEND BODEMONDERZOEK Uitbreiding plangebied De Marke III in Hengevelde

ORTAGEO Noordoost B.V.

ORTAGEO Zuidoost B.V.

ORTAGEO West B.V.

ORTAGEO Asbest B.V.

TITELBLAD

Opdrachtgever:

Gemeente Hof van Twente Postbus 54 7470 AB Goor

Rapportnummer:

211167/R01

Status rapport:

Definitief

Datum:

26 september 2019

Projectomschrijving:

Verkennend bodemonderzoek uitbreiding plangebied De Marke III in Hengevelde

Rapport opgesteld door:

Ortageo Noordoost B.V. Einsteinstraat 12a 7601 PR Almelo Tel: +31 546 53 20 74 E-mail: info@ortageo.nl

STD_R070_v013_20181207

INHOUDSOPGAVE 1 2

Inleiding ........................................................................................................................................................... 1 Vooronderzoek ................................................................................................................................................ 2 Bronnen .................................................................................................................................................... 2 Algemene gegevens ................................................................................................................................. 3 Bodemgebruik .......................................................................................................................................... 4 Uitgevoerde bodemonderzoeken ............................................................................................................. 4 Bodemopbouw en geohydrologie ............................................................................................................. 5 Hypothese en onderzoeksstrategie ............................................................................................................... 6 Hypothese ................................................................................................................................................

6 Onderzoeksstrategie ................................................................................................................................ 6 Veldwerkzaamheden ....................................................................................................................................... 7 Opzet ........................................................................................................................................................ 7 Resultaten ................................................................................................................................................ 8 Laboratoriumonderzoek ................................................................................................................................. 9 Analyseprogramma .................................................................................................................................. 9 Analyseresultaten ................................................................................................................................... 10 5.2.1 Chemische parameters ...................................................................................................................... 10 5.2.2 Asbest ................................................................................................................................................

12 Toetsing aan de gestelde hypothesen .................................................................................................... 12 Toetsing aan de noodzaak tot nader onderzoek .................................................................................... 13 Samenvatting, conclusies en aanbevelingen ............................................................................................. 14

Bijlagen: 1) Regionale ligging onderzoekslocatie 2) Situatietekening met onderzoekspunten 3) Bodemprofielbeschrijvingen 4) Analysecertificaten 5) Overschrijdingstabellen 6) Fotoreportage Appendix Kader en verantwoording

211167/R01

INLEIDING

In opdracht van Gemeente Hof van Twente is door Ortageo Noordoost B.V. een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd voor de uitbreiding van het plangebied De Marke III in Hengevelde (gemeente Hof van Twente). De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen herontwikkeling van de locatie: ter plaatse is woningbouw beoogd. Het doel van het onderzoek is om door het bepalen van de actuele bodemkwaliteit vast te stellen of door de aanwezigheid van een bodemverontreiniging sprake is van consequenties voor de voorgenomen (graaf)werkzaamheden en/of voor het beoogde gebruik. In dit rapport worden de resultaten van het vooronderzoek weergegeven in hoofdstuk 2. In hoofdstuk 3 zijn de hypothese en de onderzoekstrategie beschreven. De veldwerkzaamheden zijn in hoofdstuk 4 en het laboratoriumonderzoek is in hoofdstuk 5 beschreven. Het rapport wordt besloten met een samenvatting, de conclusies en de aanbevelingen (hoofdstuk 6). In de appendix zijn de verschillende kaders van het onderzoek beschreven (waaronder wet-/regelgeving en toetsingskader) en is de verantwoording opgenomen.

211167/R01

1/15

VOORONDERZOEK

Voor de uitvoering van het verkennend bodemonderzoek is een vooronderzoek uitgevoerd. Doel van het vooronderzoek is het achterhalen van (potentieel) bodemverontreinigende activiteiten die nu plaatsvinden of in het verleden hebben plaatsgevonden op of in de directe omgeving van de onderzoekslocatie.

Bronnen In onderstaande tabel zijn de in het kader van het vooronderzoek geraadpleegde bronnen weergeven. Tabel 1: Geraadpleegde bronnen Nr.

Bron

Verwijzing/toelichting

Topografische kaart, kadastrale gegevens

Kadaster, opgenomen in bijlage 1

Gemeente Hof van Twente

Verwerkt in dit hoofdstuk

Internetbronnen: A. Actuele luchtfoto’s en straatoverzichten

www.google.nl/maps en pdokviewer.pdok.nl

B. Historische topografische kaarten

www.topotijdreis.nl

C. TNO-NITG (gegevens bodemopbouw / grondwater)

www.dinoloket.nl

D. Bodemloket (dossiervermelding onderzoek / sanering)

www.bodemloket.nl

E. Provinciale bodematlas

gisopenbaar.overijssel.nl/viewer/app/bodematlas/v1

F. Ligging kabels en leidingen

www.klic-online.nl

G. Informatie hoogteligging

www.ahn.nl

H. Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG)

bagviewer.kadaster.nl

Locatiebezoek, foto's onderzoekslocatie

Gecombineerd met uitvoering veldwerk en verwerkt in dit hoofdstuk. Foto’s opgenomen als bijlage 6

Eigen archief Ortageo

Verwerkt in dit hoofdstuk

Rapporten uit eigen archief Ortageo:

A. Verkennend bodemonderzoek locatie Needsestraat 6a te Hengevelde

Kenmerk GJB/VN-26859 d.d. 24 februari 2005

B. Verkennend bodemonderzoek drie percelen aan de Diepenheimsestraat te Hengevelde

Kenmerk ATR/VN-27120 d.d. 25 november 2005

C. Verkennend bodemonderzoek locatie Pieperiet 21 te Hengevelde

Kenmerk ATR/VN-27120A d.d. 7 april 2006

D. Verkennend bodemonderzoek Janninksweg/Needsestraat in Hengevelde

Kenmerk 202251-10/R01 d.d. 4 mei 2012

E. Verkennend (asbest)bodem- en waterbodemonderzoek Diepenheimsestraat Janninksweg in Hengevelde

Kenmerk 203830-10/R01 d.d. 20 maart 2014

211167/R01

2/15

Algemene gegevens De algemene gegevens over de locatie zijn weergegeven in de volgende tabel. Tabel 2: Algemene locatiegegevens Adres

Needsestraat in Hengevelde

Kadastrale aanduiding

Ambt-Delden, sectie K, nummers 6917 (ged.), 6949, 1381, 1382, 1383, 1384, 1614, 1804, 1805, 1806 en 6914

Oppervlakte

Circa 56.000 m² (5,6 hectare)

Algemene omschrijving

Agrarisch gebied aan de rand van de bebouwde kom van Hengevelde

Bebouwing

Onbebouwd

Terreinverharding

Onverhard

De situering van de onderzoekslocatie is globaal weergegeven op onderstaande afbeelding. Afbeelding 1: Luchtfoto onderzoekslocatie (bron PdokViewer)

Needsestraat 6a

211167/R01

3/15

In de onderstaande tabel zijn de momenteel bekende gegevens opgenomen

Bodemgebruik In onderstaande tabel zijn de beschikbare gegevens weergegeven over het historisch, huidig en toekomstig gebruik van de onderzoekslocatie en de directe omgeving. Tabel 3: Beschrijving bodemgebruik Omschrijving

Gebruik

Potentieel bodembedreigende activiteiten en situaties

Onderzoekslocatie

Historisch

Agrarisch gebied, op historisch kaartmateriaal aangeduid als Kerkhofsveld. Op het terrein noordelijk van de woning Needsestraat 6a bevond zich een rundvee- en varkensbedrijf. De woning (buiten de locatie) maakte destijds deel uit van het bedrijf. De stallen zijn een aantal jaren geleden gesloopt. De woning is nog aanwezig.

Huidig

Agrarische percelen (weide en akkers), doorsneden met een houtwal.

Toekomstig

Woningbouw (uitbreiding plan De Marke III).

Vanwege het langdurig agrarisch gebruik en de bouw-/ sloopactiviteiten kunnen diverse chemische parameters en asbest in een licht verhoogde mate (diffuus en heterogeen verspreid) aanwezig zijn. In algemene zin zijn met name inritten verdacht op de aanwezigheid van bodemvreemde bijmengingen. Geen.

Directe omgeving

Historisch

Agrarisch gebied. De Needsestraat is sinds eind 19e eeuw aanwezig, De bebouwde kom van Hengevelde bevind zich van oudsher ten noordoosten van de locatie en is met name sinds de jaren ’90 van de vorige eeuw uitgebreid richting de onderzoekslocatie.

Huidig

Ten noorden en oosten bevind zich woningbouw (deels nieuwbouw). Westelijk van de locatie bevindt zich sinds enkel jaren het bedrijfsterrein van een taxi-/ touringcarbedrijf. Ten zuiden van de locatie bevindt zich het openbaar terrein van de Needsestraat. Het overige terrein zuidelijk en westelijk van de locatie kent voornamelijk een agrarisch gebruik.

Uitgevoerde bodemonderzoeken Op en nabij de locatie zijn diverse bodemonderzoek uitgevoerd door Ortageo (voorheen Lankelma en Envita). Een overzicht van de beschikbare rapporten is in chronologische vermeld in tabel 1 als bron 6A /m 6E. In de tabel op de volgende pagina zijn de onderzoeken samengevat beschreven. Resumerend blijkt hieruit het volgende: • in de grond zijn licht verhoogde gehalten aan koper aangetoond. Mogelijk is dit te relateren aan het langdurig agrarisch gebruik (o.a. kunstmeststoffen) danwel een natuurlijk oorsprong; • in het grondwater zijn overwegend licht verhoogde concentraties aan diverse zware metalen gemeten welke zijn gerelateerd aan een natuurlijke oorsprong. Ten westen van de locatie is in het grondwater barium in een matig verhoogde concentratie aangetoond: dit is eveneens gerelateerd aan een natuurlijke oorsprong. Ter plaatse van het voormalig boerenerf is in het grondwater een licht verhoogde concentratie aan xylenen gemeten: hiervoor is geen verklaring gegeven; • ter plaatse van het voormalige boerenerf en op het oostelijke deel van de locatie (perceel 1614) is in de bodem asbest aangetoond. De gewogen gehalten aan asbest zijn gering en hebben geen aanleiding gegeven voor verder onderzoek en/of sanerende maatregelen.

211167/R01

4/15

Tabel 4: Beschrijving eerder uitgevoerde bodemonderzoeken Bron

Samenvatting

Het onderzoek omvat een groot deel van de huidige locatie en is uitgevoerd vanwege de voorgenomen herontwikkeling. Het boerenerf ter plaatse van Needsestraat 6a is separaat onderzocht van de aangrenzende agrarische percelen: • Boerenerf: in de grond is een gering gewogen gehalte aan asbest aangetoond (maximaal 5,2 mg/kg d.s. als gevolg van asbeststukjes in de fractie 2-4 mm). Er zijn in de grond geen chemische parameters aangetoond in een verontreinigende mate. Het grondwater is (waarschijnlijk van nature) licht verontreinigd met diverse zware metalen. Daarnaast is in het grondwater uit één peilbuis een licht verhoogde concentratie aan xylenen aangetoond: hiervoor is geen verklaring gegeven; • Agrarische percelen: geen asbest aangetoond in de boven- en ondergrond. Behoudens een licht verhoogd gehalte aan EOX en koper in de grond en een (waarschijnlijk van nature aanwezige) licht verhoogde concentratie aan chroom in het grondwater, is ook geen verontreiniging met chemische parameters aangetoond.

Het onderzoek is uitgevoerd voor het nieuwbouwbouwplan ten noorden van de huidige locatie. Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat in de grond geen asbest en chemische parameters zijn aangetoond in een verontreinigende mate. Het grondwater bevat (waarschijnlijk van nature) licht verhoogde concentraties aan zware metalen;

Het onderzoek is uitgevoerd op het oostelijk deel (perceel 1614 van de huidige locatie. Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat in de grond geen chemische parameters zijn aangetoond in een verontreinigende mate. Wel is lokaal asbest aangetoond in een gewogen gehalte onder de interventiewaarde (35 mg/kg d.s.) als gevolg van zes stukjes vlakke plaat (fractie > 16 mm); Het grondwater bevat (waarschijnlijk van nature) licht verhoogde concentraties aan chroom en koper;

Het onderzoek is uitgevoerd op het aan de huidige locatie westelijk aangrenzende perceel dat in gebruik is bij een taxi-/touringcarbedrijf. Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat de bovengrond een licht verhoogd gehalte aan koper bevat. Overige chemische parameters en asbest zijn in de grond niet aangetoond (in een verontreinigende mate). Het grondwater bevat licht verhoogde concentraties aan barium en xylenen. In het grondwater uit één peilbuis overschrijdt de concentratie aan barium de tussenwaarde. Omdat dit is gerelateerd aan een natuurlijke oorsprong, is hiervoor geen nader onderzoek uitgevoerd.

Het onderzoek is uitgevoerd voor het nieuwbouwbouwplan ten noorden van (deels binnen) de huidige locatie. Bij dat onderzoek is tevens de noordelijk aangrenzende watergang en een klein gedeelte van de noordwestelijke hoek van de huidige locatie betrokken. Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat de bovengrond een licht verhoogd gehalte aan koper bevat. Overige chemische parameters en asbest zijn in de grond niet verhoogd aangetoond. Het grondwater bevat licht verhoogde concentraties aan diverse zware metalen en (lokaal) minerale olie. Het slib en onderliggend zand in de sloot is beoordeeld al verspreidbaar c.q. altijd toepasbaar.

Bodemopbouw en geohydrologie De regionale geo(hydro)logische bodemopbouw is weergegeven in onderstaande tabel. Tabel 5: Geo(hydro)logische opbouw Diepte (m+NAP)

Geohydrologische eenheid

Geologische formatie

Lithologie

+ 15,3 - 0

Watervoerend pakket

Twente

Zeer fijn zand met planten resten, slib-, klei- en leemhoudend

0 - -10

Slecht doorlatende laag

Drente

Fijne slibhoudende zanden en kleiige afzettingen

-10 - -22

Diepe grondwater

Kreftenheye

Grof zand

-22 - >

Ondoorlatende basis

Tertiair

Klei

Regionaal gezien is de stromingsrichting van het freatisch grondwater westelijk. De grondwaterstand bedraagt regionaal gezien 1 à 2 m –mv. De locatie ligt niet in het intrekgebied van een grondwaterwinning of een grondwaterbeschermingsgebied. Voor zover bekend wordt er op en in de directe omgeving van de locatie niet op relevante schaal grondwater door bedrijven en particulieren onttrokken.

211167/R01

5/15

HYPOTHESE EN ONDERZOEKSSTRATEGIE Hypothese

Chemische parameters (NEN 5740) De locatie is mede op basis van de resultaten van eerder uitgevoerde bodemonderzoeken ‘verdacht’ voor de aanwezigheid van licht verhoogde gehalten/concentraties aan zware metalen in de grond en in het grondwater als gevolg van het langdurig agrarisch gebruik en/of een natuurlijke oorsprong. Er zijn op basis van het historisch gebruik geen (concrete) aanwijzingen dat op de locatie sprake is van een gronden/of grondwaterverontreiniging met PFAS. Asbest (NEN 5707) De locatie is mede op basis van de resultaten van eerder uitgevoerde bodemonderzoeken en vanwege de asbestproblematiek in de gemeente als ‘verdacht’ aangemerkt ten aanzien van verontreiniging met asbest in de bodem. Door historische bouw-/sloopactiviteiten en mogelijke aanwezigheid van bodemvreemde bijmengingen (met name ter plaatse van de inritten) kan sprake zijn van een bodemverontreiniging met asbest. Een verontreiniging met asbest is mogelijk lokaal danwel diffuus en heterogeen verspreid aanwezig in de bovengrond.

Onderzoeksstrategie Chemische parameters (NEN 5740) Ondanks de gestelde hypothese is de locatie onderzocht conform de strategie voor een ‘grootschalige onverdachte niet-lijnvormige locatie’ (ONV-GR-NL). Deze strategie is sober en doelmatig en geeft qua opzet en intensiteit een representatief inzicht in de bodemkwaliteit omdat op basis van de huidige bekende gegevens slechts lichte verontreinigingen worden verwacht die geen aanleiding zijn voor vervolgonderzoek en/of sanerende maatregelen. Daarnaast wordt niet verwacht dat de bodemkwaliteit op de onderzoekslocatie afwijkt van de gebiedseigen bodemkwaliteit. Hoewel de locatie niet verdacht is op de aanwezigheid van een verontreiniging met PFAS, is aanvullend op het voorgeschreven onderzoeksprogramma vanwege eventuele toekomstige afvoer van grond, het laboratoriumonderzoek uitgebreid met PFAS en GenX. Asbest (NEN 5707) Op basis van de hypothese is de locatie onderzocht conform de strategie voor een ’grootschalige onverdachte locatie’. Deze strategie is sober en doelmatig en geeft qua opzet en intensiteit een representatief inzicht in de eventuele aanwezigheid van asbest omdat op basis van de huidige bekende gegevens geringe gehalten aan asbest wordt verwacht die geen aanleiding zijn voor vervolgonderzoek of sanerende maatregelen.

Bij de situering van de onderzoekspunten en samenstelling van de mengmonsters, is aandacht besteed aan het voormalige boerenerf. Het onderzoek naar asbest en chemische parameters is gecombineerd uitgevoerd.

211167/R01

6/15

VELDWERKZAAMHEDEN Opzet

Algemeen In onderstaande tabel zijn de uitvoeringsdata en de verantwoordelijke monsternemers aangegeven voor de verschillende uitvoeringsfasen van het veldonderzoek. De locaties van de onderzoekspunten zijn weergegeven op de tekening in bijlage 2. Tabel 6: Uitvoeringsgegevens Werkzaamheden

Beoordelingsrichtlijn/ protocol

Uitvoeren handboringen, plaatsen peilbuizen, maken boorbeschrijvingen, nemen grondmonsters en inmeten

2000/2001

Locatie-inspectie en monsterneming van asbest in bodem

2000/2018

04-09-2019

Nemen van grondwatermonsters

19-09-2019

Uitvoeren handboringen, nemen grondmonsters en inmeten

Datum

27-08-2019 en 28-08-2019

Erkende organisatie

Verantwoordelijk medewerker

Ortageo Metingen en Controle B.V.

A.H. Vrugteman en R. van der Horst

2000/2002

Ortageo Metingen en Controle B.V.

R.S. Steggink

2000/2001

Ortageo Metingen en Controle B.V.

R.S. Steggink

De monstername voor onderzoek naar PFAS is uitgevoerd conform specifieke eisen volgens veldwerk-protocol ‘’bemonstering PFAS-verbindingen in grond- en grondwater’’ vastgesteld door expertisecentrum PFAS (juli 2019). De mengmonsters voor onderzoek naar PFAS (en GenX) zijn in het veld samengesteld. Voor het onderzoek naar het voorkomen van asbest is een maaiveldinspectie uitgevoerd waarbij het maaiveld van de gehele onderzoekslocatie systematisch is afgezocht op asbestverdacht (plaat)materiaal. De inspectie-efficiëntie is geschat op minder dan 25% en is daarmee als gevolg van de begroeiing (gras en mais) zeer laag. In het veld is de vrijgekomen grond laagsgewijs beoordeeld en beschreven (textuur, kleur, humusgehalte). Daarnaast is gelet op het voorkomen van puin, slakken, kolengruis en dergelijke evenals op kleurafwijkingen, die kunnen duiden op de aanwezigheid van bodemverontreiniging. Ook het maaiveld is visueel geïnspecteerd op indicaties die kunnen duiden op een bodemverontreiniging. Ten slotte is visueel specifiek aandacht besteed aan het voorkomen van asbest in de bodem. In de volgende tabel is een overzicht van het uitgevoerde veldwerkprogramma weergegeven. Tabel 7: Overzicht veldwerkprogramma Onderdeel

Aantal

Diepte (m –mv)

Proefgaten

0,5 à 0,6

Boringen

2,0

Boringen met peilbuis

2,9 à 3,6

0,5

Boringen 1

Nummers 01, 03, 05, 06, 09, 10, 11, 13, 14, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 28, 30, 31, 33, 34, 35, 36, 37 02, 07,16, 27 04, 08, 12, 15, 26, 29, 32 101, 102, 103, 104, 105, 106

deze boringen zijn na uitvoering van het verkennend bodemonderzoek uitgevoerd uitsluitend om de verhoogde gehalten aan PFAS te verifiëren

Afwijkingen ten opzichte van BRL SIKB 2000 Er is bij de uitvoering van de veldwerkzaamheden niet afgeweken van de BRL SIKB 2000.

211167/R01

7/15

Resultaten In bijlage 3 zijn de uitgetekende bodemprofielen weergegeven. Opgemerkt wordt dat de classificatie conform de NEN 5104 voor milieukundig onderzoek is beschreven. Het betreft geen classificatie voor civieltechnische hergebruiksmogelijkheden; hiervoor dienen de boorbeschrijvingen op de juiste wijze geïnterpreteerd te worden en kan (aanvullend) civieltechnisch onderzoek nodig zijn. Bodemopbouw De bodem bestaat tot de maximaal onderzochte diepte overwegend uit matig grof tot matig fijn, zwak siltig zand. Tot 1,3 m -mv is sprake van een zwakke tot sterke humeuze bijmenging. Lokaal is in de ondergrond een sterk zandige leemlaag waargenomen. Visueel waargenomen bijzonderheden Op het maaiveld van de locatie zijn asbestverdachte materialen waargenomen. Het betreffen grove en kleine stukken (plaat)materiaal op en nabij de houtwal welke centraal op de locatie aanwezig is (tussen perceel 1382 en 1383). Enkele grove stukken van het materiaal zijn voor analyse verzameld en verpakt als materiaalverzamelmonster (zie hoofdstuk 5). De vindplaatsen zijn aangegeven op de tekening opgenomen als bijlage 2. Aan de uitkomende grond zijn geen bijzonderheden waargenomen die duiden op de mogelijke aanwezigheid van asbest en/of overige verontreinigende stoffen op en in de bodem. Opgemerkt wordt dat ook proefgaten zijn gegraven ter plaatse van de hiervoor beschreven asbestvindplaatsen.

Grondwater Tijdens de bemonstering van het grondwater zijn visueel waarnemingen gedaan en metingen verricht. De resultaten daarvan zijn weergegeven in onderstaande tabel. De zuurgraad en het geleidingsvermogen zijn als normaal te beschouwen voor de onderzochte locatie. Ondanks het lage afpompdebiet overschrijdt de troebelheid van het grondater uit enkele peilbuizen de maximaal gewenste waarde van 10 NTU. Als dit consequenties heeft voor de conclusie van het onderzoek, is dit in paragraaf 5.4 beschreven. Tabel 8: Bijzonderheden en resultaten veldmetingen grondwater Peilbuis

Monstercode

Filterstelling (m –mv)

Waargenomen bijzonderheden

Grondwaterstand (m -mv)

Zuurgraad (pH)

Geleidingsvermogen (µs/cm)

Troebelheid (NTU)

04-1-1

1,40 - 2,90

Geen

1,6

6,4

556

4,9

08-1-1

2,5 - 3,5

Geen

1,9

6,7

734

3,2

12 15

12-1-1

1,7 - 3,2

Geen

2,0

6,4

212

8,9

15-1-1

2,4 - 3,4

Geen

1,9

6,3

492

26-1-1

2,5 - 3,5

Geen

2,0

7,0

115

2,6

29-1-1

2,5 - 3,5

Geen

2,1

6,1

220

11,6

32-1-1

2,5 - 3,5

Geen

2,1

5,2

211167/R01

8/15

LABORATORIUMONDERZOEK Analyseprogramma

Chemische parameters (NEN 5740) Op basis van de visuele waarnemingen (grondsoort, kleur, aard en hoeveelheid bodemvreemde bijmengingen e.d.) en de ruimtelijke verdeling van de onderzoekspunten zijn grond(meng)monsters samengesteld. In de volgende tabel is een overzicht van de samenstelling van de (meng)monsters en het uitgevoerde analyseprogramma weergegeven. Opgemerkt wordt dat het mengmonster voor de analyse op PFAS in het veld is samengesteld met der grond vanuit de genoemde onderzoekspunten (dieptetraject in cm – mv). Tabel 9: Samenstelling (meng)monsters en analyseprogramma NEN 5740 Onderdeel

Bovengrond

Ondergrond

Grondwater

Monstercode

Traject (m -mv)

Deelmonsters

Waargenomen bijzonderheden

Analysepakket

MMPFAS

0,0 - 0,5

01 (0-40), 02 (0-30), 03 (0-30), 05 (0-30), 05 (0-30), 07 (0-50), 09 (0-50), 10 (0-20), 06 (0-35), 13 (0-20), 17 (0-50), 18 (0-30), 24 (0-50), 25 (0-30), 27 (0-40), 28 (0-30), 34 (0-50), 11 (0-50), 19 (0-50), 20 (0-45), 21 (0-50), 22 (0-50), 23 (0-50) , 14 (0-50), 16 (0-50), 30 (0-50), 31 (0-50), 33 (0-50), 35 (0-50), 36 (0-50), 37 (0-50)

Geen

PFAS1 en GenX2

MMPFAS01

0,0 - 0,5

101 (0-50), 102 (0-50), 103 (0-50), 104 (0-50), 105 (0-50), 106 (0-50)

Geen

PFAS1,3

mm1

0,0 - 0,5

01-1, 02-1, 03-1, 04-1, 05-1, 06-1, 07-1, 08-1, 09-1, 10-1

Geen

Standaardpakket4

mm2

0,0 - 0,5

12-1, 13-1, 17-1, 18-1, 24-1, 25-1, 26-1, 27-1, 28-1, 34-1

Geen

Standaardpakket4

mm3

0,0 - 0,5

11-1, 19-1, 20-1, 21-1, 22-1, 23-1

Geen

Standaardpakket4

mm4

0,0 - 0,5

14-1, 15-1, 16-1, 29-1, 30-1, 31-1, 32-1, 33-1

Geen

Standaardpakket4

mm5

0,5 - 1,3

02-3, 07-3, 12-3

Geen

Standaardpakket4

mm6

0,5 - 1,8

02-4, 04-2, 07-4, 08-3, 12-4, 15-2, 15-3, 16-3, 16-4

Geen

Standaardpakket4

mm7

0,5 - 2,0

26-3, 26-4, 27-2, 27-4, 29-3, 29-4, 32-2, 32-3

Geen

Standaardpakket4

08-1-1

2,5 - 3,5

08-1-1

Geen

Standaardpakket5

12-1-1

1,7 - 3,2

12-1-1

Geen

Standaardpakket5

15-1-1

2,4 - 3,4

15-1-1

Geen

Standaardpakket5

26-1-1

2,5 - 3,5

26-1-1

Geen

Standaardpakket5

29-1-1

2,5 - 3,5

29-1-1

Geen

Standaardpakket5

32-1-1

2,5 - 3,5

32-1-1

Geen

Standaardpakket5

PFAS-verbinden conform Bodemplus advieslijst d.d. 12 juli 2019: PFBA, PFPeA, PFHxA, PFHpA, PFOA, PFOAvertakt, PFNA, PFDA, PFUnDA, PFDoA, PFTrDA, PFTeDA, PFHxDA, PFODA, PFBS, PFPeS, PFHxS, PFHpS, PFOS, PFOSvertakt, PFDS, 4:2 FTS, 6:2 FTS, 8:2 FTS, 10:2 FTS, N-MeFOSAA, N-EtFOSAA, PFOSA, N-MeFOSA en 8:2 diPAP

HFPO-DA / FRD-903 (Hexafluoropropyleneoxide dimer acid)

deze analyse is uitgevoerd om de verhoogde gehalten aan PFAS (PFOA en PFOS) in mengmonster MM-PFAS te verifiëren

Metalen (Ba, Cd, Co, Cu, Hg, Pb, Mo, Ni, Zn), PCB, PAK, minerale olie, lutum, organische stof en droge stofgehalte

Metalen (Ba, Cd, Co, Cu, Hg, Pb, Mo, Ni, Zn), vluchtige aromatische koolwaterstoffen (BTEXN en styreen), vluchtige gehalogeneerde koolwaterstoffen (VOCl en VC) en minerale olie

211167/R01

9/15

Asbest (NEN 5707) Op basis van de visuele waarnemingen en de ruimtelijke verdeling van de onderzoekspunten zijn in het veld grond(meng)monsters samengesteld. In de volgende tabel is het analyseprogramma voor asbest weergegeven. Tabel 10: Samenstelling (meng)monsters en analyseprogramma NEN 5707 Monstercode

Traject (m -mv)

Samenstelling: onderzoekspunten (dieptetraject in cm – mv)

Analysepakket Fractie < 20 mm

Fractie > 20 mm

Asbestverdachte materialen op maaiveld (ter plaatse van proefgat 36)

Asbest in materiaalverzamelmonster (NEN 5896)

AS-MM01

0,0 - 0,5

01 (0-40), 02 (0-30), 03 (0-30), 05 (0-30), 05 (0-30), 07 (0-50), 09 (0-50), 10 (0-20), 06 (0-35)

Asbest in grond (NEN 5898)

AS-MM02

0,0 - 0,5

13 (0-20), 17 (0-50), 18 (0-30), 24 (0-50), 25 (0-30), 27 (0-40), 28 (030), 34 (0-50)

Asbest in grond (NEN 5898)

AS-MM03

0,0 - 0,5

11 (0-50), 19 (0-50), 20 (0-45), 21 (0-50), 22 (0-50), 23 (0-50)

Asbest in grond (NEN 5898)

AS-MM04

0,0 - 0,5

14 (0-50), 16 (0-50), 30 (0-50), 31 (0-50), 33 (0-50)

Asbest in grond (NEN 5898)

AS-MM05

0,0 - 0,5

35 (0-50), 36 (0-50), 37 (0-50)

Asbest in grond (NEN 5898)

AVM

= Niet van toepassing

Analyseresultaten De analysecertificaten van het laboratoriumonderzoek zijn opgenomen in bijlage 4.

5.2.1 Chemische parameters Grond De toetsingstabellen zijn opgenomen in bijlage 5. In deze tabellen zijn de gemeten gehalten in de grond aan de hand van de analytisch vastgestelde percentages lutum en organische stof omgerekend naar de 'standaard bodem' (25% lutum en 10% organische stof). Dit zijn de gestandaardiseerde gemeten gehalten (GSSD). In deze paragraaf zijn de resultaten samengevat. In de tabellen is tussen haakjes een index opgenomen (zie 'kader'). De index geeft inzicht in de verhouding tussen het gestandaardiseerde gemeten gehalte en de achtergrondwaarde respectievelijk de interventiewaarde (voor grond) en tussen de gemeten concentratie en de streefwaarde respectievelijk de interventiewaarde (voor grondwater). Een index van 0,5 komt overeen met de tussenwaarde. Hoe dichter de index in de buurt van de 1 komt, hoe dichter de interventiewaarde wordt benaderd. Een index boven 1 geeft aan met welke factor de interventiewaarde wordt overschreden. Tevens zijn de resultaten getoetst aan de maximale waarden van de bodemkwaliteitsklassen uit het Besluit bodemkwaliteit. Omdat geen sprake is van een partijkeuring, betreft het een indicatief oordeel. Opgemerkt wordt dat voor PFAS-verbindingen sprake is van voorlopige achtergrondwaarden en (nog) geen interventiewaarden (en derhalve ook geen tussenwaarden) zijn vastgesteld.

Wel zijn in het tijdelijke handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond voorlopige toepassingsnormen vastgesteld. De toetsingsresultaten van de grondanalyses zijn in de volgende tabel samengevat weergegeven waarbij ook de eventuele bodemvreemde bijmengingen in het (meng)monster zijn weergegeven.

211167/R01

10/15

Tabel 11: Overschrijdingstabel analyseresultaten grond Monstercode

Traject (m -mv)

Waargenomen bijzonderheden

MMPFAS

0,0 - 0,5

MMPFAS01

Overschrijding van de achtergrondwaarde (index1 < 0,5)

tussenwaarde (index1 >0,5)

Geen

PFOS: 0,74 µg/kg ds PFOA: 0,25 µg/kg ds

Niet vastgesteld

Wonen/industrie

0,0 - 0,5

Geen

PFOS: 0,24 µg/kg ds PFOA: 0,14 µg/kg ds

Niet vastgesteld

Wonen/industrie

mm1

0,0 - 0,5

Geen

Altijd toepasbaar

mm2

0,0 - 0,5

Geen

Altijd toepasbaar

mm3

0,0 - 0,5

Geen

Altijd toepasbaar

mm4

0,0 - 0,5

Geen

Altijd toepasbaar

mm5

0,5 - 1,3

Geen

Altijd toepasbaar

mm6

0,5 - 1,8

Geen

Altijd toepasbaar

mm7

0,5 - 2,0

Geen

Altijd toepasbaar

interventiewaarde (index1 >1)

Indicatief oordeel bodemkwaliteitsklasse2

= geen parameters in gehalten/concentraties boven de betreffende toetsingswaarden aangetoond

Index = (gestandaardiseerde meetwaarde- achtergrondwaarde) / (interventiewaarde – achtergrondwaarde)

Bbk = Besluit bodemkwaliteit. Voor PFAS is het oordeel gebaseerd op het tijdelijke handelingskader voor PFAS-houdende grond waarin de toepassingsnormen zijn vastgelegd. De voorlopige achtergrondwaarde is voor alle verbindingen gelijk aan de bepalingsgrens van 0,1 µg/kg d.s. Voor de klasse wonen en industrie gelden (voor het toepassen van grond boven grondwaterniveau) voorlopig de volgende maximale gehalten: 7,0 µg/kg d.s. voor PFOA en 3,0 µg/kg d.s. voor PFOS, GenX en overige PFAS.

Zoals uit bovenstaande tabel blijkt zijn in de grond geen verontreinigingen met parameters uit het standaardpakket aangetoond. Wel is in de bovengrond sprake van gehalten aan PFAS (PFOS en FPOA) boven de voorlopige achtergrondwaarden. Op basis van het momenteel vigerende (tijdelijke) handelingskader is de bovengrond daarom (ingeval van hergebruik) geclassificeerd als klasse wonen c.q. industrie. Voor de exacte herkomst van PFAS in de bovengrond kan op basis van de momenteel beschikbare informatie geen verklaring worden gegeven. Omdat PFAS de afgelopen decennia veelvuldig is toegepast in uiteenlopende industriële en huishoudelijke producten, kan PFAS door diverse antropogene invloeden in het milieu zijn terechtgekomen. Mogelijk kunnen de in dit onderzoek aangetoonde gehalten aan PFAS beschouwd worden als een verhoogde achtergrondwaarde die normaal zijn voor gebieden met een langdurig historisch gebruik: hierop bestaat op dit moment echter nog onvoldoende inzicht. Grondwater De toetsingsresultaten van de grondwateranalyses zijn in de volgende tabel samengevat weergegeven. Tabel 12: Overschrijdingstabel analyseresultaten grondwater Monstercode

Traject (m -mv)

Waargenomen bijzonderheden

04-1-1

1,4 - 2,9

08-1-1

2,5 - 3,5

12-1-1 15-1-1

Overschrijding van de streefwaarde (index1 < 0,5)

tussenwaarde (index1 >0,5)

interventiewaarde (index1 >1)

Geen

barium (0,16), PER (-)

Geen

barium (0,42)

1,7 - 3,2

Geen

zink (-)

nikkel (0,7)

2,4 - 3,4

Geen

barium (0,05)

26-1-1

2,5 - 3,5

Geen

barium (0,02)

nikkel (0,62)

29-1-1

2,5 - 3,5

Geen

barium (0,04)

32-1-1

2,5 - 3,5

Geen

barium (0,01)

= geen parameters in gehalten/concentraties boven de betreffende toetsingswaarden aangetoond

Index = (gestandaardiseerde meetwaarde - streefwaarde) / (interventiewaarde - streefwaarde)

211167/R01

11/15

De (licht tot matig) verhoogde concentraties aan barium, zink en nikkel zijn waarschijnlijk van nature in het grondwater aanwezig zijn. Voor de aanwezigheid van de zeer licht verhoogde concentratie aan PER (10 µg/l, gelijk aan de rapportagegrens) in het grondwater op het noordwestelijke deel van de locatie kan op basis van de momenteel beschikbare informatie geen verklaring worden gegeven.

5.2.2 Asbest De resultaten van de asbestanalyses zijn in de volgende tabel samengevat beschreven. Tabel 13: Analyseresultaten asbest Indicatief gewogen gehalte (mg/kg d.s.)1 Monstercode

Traject (m -mv)

Asbest > 20 mm

AS-MM01

0,0 - 0,5

AS-MM02 AS-MM03

Totaal gewogen gehalten grond + materiaal (mg/kg d.s.)1

Grond (<20 mm)

Materiaal (>20 mm)

Niet-hechtgebonden

Hechtgebonden

Totaal gehalte

0,0 - 0,5

AS-MM04

0,0 - 0,5

AS-MM05

0,0 - 0,5

= geen asbestverdacht / asbesthoudend materiaal aangetroffen / aangetoond

gewogen gehalte asbest = gehalte serpentijnasbest + (10 * gehalte amfiboolasbest)

Zoals uit bovenstaande tabel blijkt is in de samengestelde bovengrond(meng)monsters analytisch geen asbest aangetoond. De op het maaiveld aangetroffen asbestverdachte materialen welke zijn onderzocht als materiaalverzamelmonster, blijken asbesthoudend te zijn. Het betreffen stukjes golfplaat en standleiding. Het materiaal is door het laboratorium getypeerd als hechtgebonden. In het mengmonster van de grond ter plaatse is geen asbest aangetoond.

Toetsing aan de gestelde hypothesen Chemische parameters (NEN 5740) De hypothese 'verdachte locatie' is een correcte hypothese omdat in de grond en in het grondwater verontreinigende parameters zijn aangetoond in gehalten/concentraties boven de (voorlopige) achtergrondwaarde/ streefwaarde. Asbest (NEN 5707) Hoewel geen asbest is aangetoond in de bodem, wordt de hypothese ‘verdachte locatie’ niet verworpen omdat op het maaiveld asbesthoudende materialen zijn aangetroffen. Deze kunnen alsnog door grondroerende activiteiten in de bodem terechtkomen.

211167/R01

12/15

Toetsing aan de noodzaak tot nader onderzoek Chemische parameters (NEN 5740) In de bovengrond zijn gehalten aan PFAS aangetoond boven de voorlopige achtergrondwaarde. Omdat de aangetoonde gehalten aan PFAS mogelijk kunnen worden beschouwd als een verhoogde achtergrondwaarde die normaal zijn voor gebieden met een langdurig historisch gebruik en op basis van de huidige normen geen risico vormen voor het voorgenomen gebruik, wordt het uitvoeren van een nader onderzoek naar PFAS danwel het uitvoeren van sanerende maatregelen niet zinvol geacht. Er zijn in het grondwater parameters aangetoond in concentraties boven de tussenwaarde. Het betreft een grondwaterverontreiniging met nikkel. Aangezien deze waarschijnlijk is gerelateerd aan een natuurlijke oorsprong en omdat in voldoende mate is vastgesteld dat op de locatie geen sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging, is er op basis van de Wet bodembescherming geen aanleiding is voor het uitvoeren van nader onderzoek en/of sanerende maatregelen. Gezien de veronderstelde natuurlijke oorsprong van de verontreiniging met nikkel, wordt herbemonstering van het grondwater niet zinvol geacht. Ook de verhoogde troebelheid van het bemonsterde grondwater geeft geen aanleiding voor herbemonstering: in de grondwatermonsters waar de troebelheid hoger is dan 10 NTU, zijn uitsluitend licht verhoogde concentraties gemeten.

Daarnaast is voor de analyse op zware metalen het grondwater gefiltreerd. Asbest (NEN 5707) Omdat geen asbest is aangetoond in de bodem, is er geen aanleiding voor het uitvoeren van nader onderzoek en/of sanerende maatregelen. Wel dient er rekening mee te worden gehouden dat asbesthoudende materialen op het maaiveld aanwezig zijn.

211167/R01

13/15

SAMENVATTING, CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

In opdracht van Gemeente Hof van Twente is door Ortageo Noordoost B.V. in de periode augustus - september 2019 een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd voor de uitbreiding van het plangebied De Marke III in Hengevelde (gemeente Hof van Twente). Aanleiding en doel De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen herontwikkeling van de locatie: ter plaatse is woningbouw beoogd. Het doel van het onderzoek is om door het bepalen van de actuele bodemkwaliteit vast te stellen of door de aanwezigheid van een bodemverontreiniging sprake is van consequenties voor de voorgenomen (graaf)werkzaamheden en/of voor het beoogde gebruik. Wettelijk kader Het onderzoek is uitgevoerd conform de vigerende NEN-normen en voldoet aan de geldende wet- en regelgeving betreffende de kwaliteit van de uitvoering van milieuhygiënisch bodemonderzoek. Strategie De locatie is onderzocht conform: • NEN 5740 volgens de strategie voor een ‘grootschalige onverdachte niet-lijnvormige locatie’ (ONV-GR-NL). Hoewel de locatie niet verdacht is op de aanwezigheid van een verontreiniging met PFAS, is aanvullend op het voorgeschreven onderzoeksprogramma vanwege eventuele toekomstige afvoer van grond het laboratoriumonderzoek uitgebreid met PFAS en GenX; • NEN 5707 voor een ’grootschalige onverdachte locatie’.

Bij de situering van de onderzoekspunten en samenstelling van de mengmonsters, is aandacht besteed aan een voormalig boerenerf. Het onderzoek naar asbest en chemische parameters is gecombineerd uitgevoerd. Resultaten In onderstaande tabel zijn de resultaten van het bodemonderzoek samengevat weergegeven. Tabel 14: Samenvatting toetsingsresultaten achtergrondwaarde (index1 < 0,5)

tussenwaarde (index1 >0,5)

interventiewaarde (index1 >1)

Indicatief oordeel bodemkwaliteitsklasse2

Geen

PFAS (PFOS en PFOA)1

Wonen/industrie

Ondergrond

Geen

Altijd toepasbaar

Grondwater

Geen

Barium, zink, PER (lokaal)

Nikkel

Niet van toepassing

Onderdeel

Waargenomen bijzonderheden

Bovengrond

Overschrijding van de

= geen parameters in gehalten/concentraties boven de betreffende toetsingswaarden aangetoond

Voor PFAS zijn (nog) geen tussen- en interventiewaarden vastgesteld. De achtergrondwaarde betreft een voorlopige achtergrondwaarde

Er is in de grond geen asbestverdacht materiaal aangetroffen en geen asbest aangetoond. Wel zijn lokaal (nabij de houtwal) stukjes asbesthoudend (plaat)materiaal op het maaiveld aanwezig. Een deel hiervan is voor het analytisch onderzoek verwijderd.

211167/R01

14/15

Conclusies Op basis van het uitgevoerde onderzoek blijkt het volgende: • in de bovengrond zijn uitsluitend verhoogde gehalten aan PFAS (zowel PFOS als PFOA) aangetoond. De gehalten overschrijden de voorlopige achtergrondwaarden waardoor op basis van het momenteel vigerende tijdelijke handelingskader de bovengrond is geclassificeerd als klasse wonen c.q. industrie; • in de ondergrond zijn geen verontreinigingen aangetoond waardoor deze is geclassificeerd als altijd toepasbaar. De ondergrond is niet onderzocht op PFAS; • het grondwater is (waarschijnlijk van nature) matig verontreinigd met nikkel en bevat licht verhoogde concentraties aan barium, zink en (lokaal) PER; • in de grond is geen asbest geen asbestverdacht materiaal aangetroffen en analytisch geen asbest aangetoond. Wel zijn nabij de houtwal asbesthoudende materialen aanwezig op het maaiveld (analytisch bevestigd).

Het uitvoeren van een nader onderzoek en/of sanerende maatregelen wordt niet noodzakelijk geacht omdat: • de aangetoonde gehalten aan PFAS mogelijk kunnen worden beschouwd als een verhoogde achtergrondwaarde die normaal zijn voor gebieden met een langdurig historisch gebruik en op basis van de huidige normen geen risico vormen voor het voorgenomen gebruik; • in het grondwater naast licht verhoogde concentraties alleen nikkel is aangetoond boven de tussenwaarde, wat gerelateerd kan worden een natuurlijke oorsprong; • asbesthoudende materialen uitsluitend zijn aangetroffen cq. aangetoond op het maaiveld. Dit heeft (nog) geen bodemverontreiniging veroorzaakt. De aangetoonde milieuhygiënische bodemkwaliteit levert geen belemmeringen op voor het beoogde gebruik. Voor de verwerking van grond elders dient wel rekening te worden gehouden met de verhoogde gehalten aan PFAS: overtollige af te voeren grond is mogelijk niet zondermeer elders toepasbaar. Aanbevelingen Asbest Aanbevolen wordt om op korte termijn (in ieder geval voorafgaande aan grondroerende werkzaamheden) alle asbestverdachte c.q. asbesthoudende materialen op het maaiveld in de omgeving van de houtwal op een verantwoorde wijze te verwijderen en af te voeren naar een erkende verwerker. Hiermee wordt voorkomen dat het materiaal wordt verspreid en/of in de bodem terechtkomt.

Hoewel in de grond geen asbestverdachte materialen zijn aangetroffen, dient er rekening mee te worden gehouden dat dergelijke materialen heterogeen verspreid en/of lokaal aanwezig kunnen zijn in de bodem. Geadviseerd wordt om bij toekomstige (graaf)werkzaamheden hiermee rekening te houden en hierop alert te zijn. Eventueel visueel waarneembaar asbestverdacht materiaal dient voorafgaande aan en tijdens de werkzaamheden conform de vigerende richtlijnen en protocollen op een verantwoorde wijze te worden verwijderd en afgevoerd. Indien tijdens de graafwerkzaamheden het vermoeden ontstaat dat (lokaal) sprake is van een bodemverontreiniging met asbest, dienen aanvullende (veiligheids)maatregelen te worden genomen om de graafwerkzaamheden te kunnen voortzetten. PFAS Het vigerende tijdelijke handelingskader voor PFAS is recent in werking getreden. Omdat sindsdien de grond op deze stoffen worden onderzocht en veelvuldig sprake is van een overschrijding van de rapportagegrens c.q. voorlopige achtergrondwaarde van 0,1 µg/kg d.s., is deze grond niet zondermeer elders toepasbaar. Bovendien is regionaal nog geen inzicht in de aanwezigheid van PFAS en zijn hiervoor nog geen bodemkwaliteitskaarten opgesteld. Aanbevolen wordt om bij grondverzet vast te stellen wat op dat moment het landelijke en gemeentelijke beleid is ten aanzien van het voorkomen van PFAS.

211167/R01

15/15

BIJLAGE 1 Regionale ligging onderzoekslocatie

211167

Omgevingskaart

Klantreferentie: GKL/211167

125 m

625 m

Deze kaart is noordgericht. Hier bevindt zich Kadastraal object Ambt-Delden K 1382 CC-BY Kadaster.

Schaal 1: 12500

BIJLAGE 2 Situatietekening met onderzoekspunten

211167

40 42

50 t traa

ses

m hei pen Die

59f

28 26

59g 5654

30 32

Legenda

41 43

proefgat

33 75 74

16 boring (voor verificatie PFAS-analyseresultaat)

18 106

peilbuis

31 Asbestverdacht materiaal op maaiveld

boring

45 onderzoekslocatie

percelen

32 19

waterloop

123

kadastraal nummer

105 3 7

huisnummer

asfalt

28 27

klinkers

37 gras

101

14 1

asbestverdacht materiaal op maaiveld (zie foto's)

35 33

35 Asbestverdacht materiaal op maaiveld

visuele inspectierichting maaiveld

twa

103

hou

akker (maisland)

37 10

102

k nin Jan

aa str

se ed

104 02 3 11 6a

75 meters

0 Titel:

1-1a

Gecontroleerd:

Projectnaam:

Getekend:

GKL

Opdrachtgever: O:\Ortageo\211167\Tekeningen\211167_V2.1.dwg

240148

468209

Gemeente Hof van Twente

Schaal:

1:1500

Datum:

26-9-2019

Project:

Bijlage:

Formaat:

211167

BIJLAGE 3 Bodemprofielbeschrijvingen

211167

Meetpunt: 01

Meetpunt: 02

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 28-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,30 Breedte (m): 0,30

weiland

Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, lichtbruin

weiland

30 40

Zand, matig fijn, zwak siltig, lichtgeel

Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen roest, licht oranjegeel

2 50

Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, donkerbruin

100

Zand, matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs 4

200

Meetpunt: 03

Meetpunt: 04

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 28-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,30 Breedte (m): 0,30

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 27-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,00 Breedte (m): 0,00

weiland

Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, lichtbruin

weiland Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, donkerbruin

1 30

Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen roest, licht oranjegeel

Zand, matig fijn, zwak siltig, lichtgeel

150

Zand, matig grof, zwak siltig, licht grijsgeel 4

290

Projectlocatie: De Marke III Hengevelde

Projectcode: 211167 Pagina:1 / 10

Meetpunt: 05

Meetpunt: 06

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 28-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,30 Breedte (m): 0,30

weiland

Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, donkerbruin

weiland Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, donkerbruin

30 35

Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen roest, licht oranjegeel

Meetpunt: 07

Meetpunt: 08

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 28-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,30 Breedte (m): 0,30

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 27-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,00 Breedte (m): 0,00

weiland

Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, donkerbruin 1

Zand, matig fijn, zwak siltig, licht bruingeel

weiland Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, donker grijsbruin

Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen roest, licht oranjegeel

Zand, matig fijn, zwak siltig, sterk humeus, donker zwartbruin

130

Zand, matig fijn, zwak siltig, licht grijsgeel 150

Zand, matig grof, zwak siltig, zwak grindhoudend, licht grijsgeel 4

5 200

350

Projectlocatie: De Marke III Hengevelde

Projectcode: 211167 Pagina:2 / 10

Meetpunt: 09

Meetpunt: 10

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 28-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,30 Breedte (m): 0,30

weiland

Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, lichtbruin

weiland Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, donkerbruin

1 20

Zand, matig fijn, zwak siltig, lichtgeel

2 50

Meetpunt: 11

Meetpunt: 12

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 28-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,30 Breedte (m): 0,30

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 27-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,00 Breedte (m): 0,00

weiland

Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, lichtbruin

weiland Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, donker grijsbruin

50 60

Zand, matig fijn, zwak siltig, lichtgeel

2 80

Zand, matig fijn, zwak siltig, sterk humeus, zwak grindhoudend, licht grijsgeel

3 110

Zand, matig fijn, zwak siltig, licht grijsgeel 4

170

Zand, matig grof, zwak siltig, licht grijsgeel

320

Meetpunt: 13

Meetpunt: 14

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 28-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,30 Breedte (m): 0,30

weiland

Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, donkerbruin

weiland Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, lichtbruin

Zand, matig fijn, zwak siltig, neutraalgeel

2 50

Projectlocatie: De Marke III Hengevelde

Projectcode: 211167 Pagina:3 / 10

Meetpunt: 15

Meetpunt: 16

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 27-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,00 Breedte (m): 0,00

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 28-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,30 Breedte (m): 0,30

weiland

Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, donkerbruin

weiland Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, lichtbruin

Zand, matig fijn, zwak siltig, laagjes roest, oranjegeel

Zand, matig fijn, zwak siltig, lichtgeel

Zand, matig fijn, zwak siltig, donker bruingeel 110

Zand, matig fijn, zwak siltig, licht grijsgeel

4 150

Zand, matig grof, zwak siltig, licht grijsgeel 4

200

300 310

Leem, sterk zandig, lichtgrijs Zand, matig grof, zwak siltig, licht grijsgeel

7 340

Meetpunt: 17

Meetpunt: 18

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 28-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,30 Breedte (m): 0,30

weiland Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, donkerbruin

Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, donkerbruin

weiland

Zand, matig fijn, zwak siltig, oranjebruin

2 50

Projectlocatie: De Marke III Hengevelde

Projectcode: 211167 Pagina:4 / 10

Meetpunt: 19

Meetpunt: 20

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 28-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,30 Breedte (m): 0,30

weiland

Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, lichtbruin

akker Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, lichtbruin

45 50

Meetpunt: 21

Meetpunt: 22

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 28-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,30 Breedte (m): 0,30

akker

Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, lichtbruin

Zand, matig fijn, zwak siltig, neutraalgeel

akker Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, lichtbruin

Meetpunt: 23

Meetpunt: 24

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 28-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,30 Breedte (m): 0,30

weiland

Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, zwak grindhoudend, donkerbruin 1

weiland Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, zwak grindhoudend, donkerbruin

Projectlocatie: De Marke III Hengevelde

Projectcode: 211167 Pagina:5 / 10

Meetpunt: 25

Meetpunt: 26

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 28-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,30 Breedte (m): 0,30

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 27-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,00 Breedte (m): 0,00

weiland

Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, donkerbruin

Zand, matig fijn, zwak siltig, oranjebruin

weiland Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, donker grijsbruin

Zand, matig fijn, zwak siltig, laagjes roest, oranjegeel 50

Zand, matig fijn, zwak siltig, neutraalgeel 3

100

Zand, matig grof, zwak siltig, licht grijsgeel 4

5 190

Zand, zeer grof, zwak siltig, lichtgrijs

350

Projectlocatie: De Marke III Hengevelde

Projectcode: 211167 Pagina:6 / 10

Meetpunt: 27

Meetpunt: 28

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 28-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,00 Breedte (m): 0,00

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 28-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,30 Breedte (m): 0,30

weiland Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, lichtbruin

akker Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, donkerbruin

1 30

Zand, matig fijn, zwak siltig, oranjebruin

2 Zand, matig fijn, zwak siltig, laagjes roest, licht oranjegeel

150

Zand, matig fijn, zwak siltig, lichtgeel 4

200

Projectlocatie: De Marke III Hengevelde

Projectcode: 211167 Pagina:7 / 10

Meetpunt: 29

Meetpunt: 30

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 27-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,00 Breedte (m): 0,00

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 28-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,30 Breedte (m): 0,30

weiland

Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, donker grijsbruin

weiland Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, lichtbruin

Zand, matig fijn, zwak siltig, laagjes roest, licht oranjegeel

100

Zand, matig grof, zwak siltig, licht grijsgeel 4

5 190

Zand, zeer grof, zwak siltig, lichtgrijs

350

Projectlocatie: De Marke III Hengevelde

Projectcode: 211167 Pagina:8 / 10

Meetpunt: 31

Meetpunt: 32

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 28-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,30 Breedte (m): 0,30

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 27-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,00 Breedte (m): 0,00

weiland

Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, lichtbruin

weiland Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, donker grijsbruin

Zand, matig fijn, zwak siltig, laagjes roest, oranjegeel

2 80

Zand, matig grof, zwak siltig, licht grijsgeel 3

140

Zand, zeer grof, zwak siltig, lichtgrijs

360

Meetpunt: 33

Meetpunt: 34

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 28-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,30 Breedte (m): 0,30

weiland

Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, donkerbruin 1

akker Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, lichtbruin

Projectlocatie: De Marke III Hengevelde

Projectcode: 211167 Pagina:9 / 10

Meetpunt: 35

Meetpunt: 36

Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 28-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,30 Breedte (m): 0,30

bosschage

Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, sterk wortelhoudend, licht grijsbruin, Houtwal ivm asv materiaal

bosschage Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, sterk wortelhoudend, licht grijsbruin

Meetpunt: 37 Boormeester: Arnold Vrugteman Datum meting: 28-8-2019 Peilen in cm t.o.v. maaiveld Lengte (m): 0,30 Breedte (m): 0,30 0

bosschage Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, sterk wortelhoudend, lichtbruin

Projectlocatie: De Marke III Hengevelde

Projectcode: 211167 Pagina:10 / 10

211167

BIJLAGE 4 Analysecertificaten

211167

SYNLAB Analytics & Services B.V. Correspondentieadres Steenhouwerstraat 15 · 3194 AG Rotterdam Tel.: +31 (0)10 231 47 00 · Fax: +31 (0)10 416 30 34 www.synlab.nl

Analyserapport

Ortageo Noordoost Gerben Klein Teeselink Einsteinstraat 12a 7601 PR ALMELO

Uw projectnaam Uw projectnummer SYNLAB rapportnummer

Blad 1 van 12

: De Marke III Hengevelde : 211167 : 13094364, versienummer: 1

Rotterdam, 06-09-2019

Geachte heer/mevrouw, Hierbij ontvangt u de analyse resultaten van het laboratoriumonderzoek ten behoeve van uw project 211167. Het onderzoek werd uitgevoerd conform uw opdracht. De gerapporteerde resultaten hebben uitsluitend betrekking op de geteste monsters. De door u aangegeven omschrijvingen voor de monsters en het project zijn overgenomen in dit analyserapport. Het onderzoek is uitgevoerd door SYNLAB Analytics & Services B.V., gevestigd aan de Steenhouwerstraat 15 in Rotterdam (NL). Indien het onderzoek is uitgevoerd door derden of het SYNLAB laboratorium in Frankrijk (99-101 Avenue Louis Roche, Gennevilliers) is dit in het rapport aangegeven. Dit analyserapport bestaat inclusief bijlagen uit 12 pagina's. In geval van een versienummer van '2' of hoger vervallen de voorgaande versies. Alle bijlagen maken onlosmakelijk onderdeel uit van het rapport. Alleen vermenigvuldiging van het hele rapport is toegestaan. Mocht u vragen en/of opmerkingen hebben naar aanleiding van dit rapport, bijvoorbeeld als u nadere informatie nodig heeft over de meetonzekerheid van de analyseresultaten in dit rapport, dan verzoeken wij u vriendelijk contact op te nemen met de afdeling Customer Support. Wij vertrouwen er op u met deze informatie van dienst te zijn. Hoogachtend,

Jaap-Willem Hutter Technical Director

SYNLAB Analytics & Services B.V. IS GEACCREDITEERD VOLGENS DE DOOR DE RAAD VOOR ACCREDITATIE GESTELDE CRITERIA VOOR TESTLABORATORIA CONFORM ISO/IEC 17025:2005 ONDER NR. L 028

AL ONZE WERKZAAMHEDEN WORDEN UITGEVOERD ONDER DE ALGEMENE VOORWAARDEN GEDEPONEERD BIJ DE KAMER VAN KOOPHANDEL EN FABRIEKEN TE ROTTERDAM INSCHRIJVING HANDELSREGISTER: KVK ROTTERDAM 24265286

Ortageo Noordoost Gerben Klein Teeselink Projectnaam Projectnummer Rapportnummer

Blad 2 van 12

Analyserapport De Marke III Hengevelde

Orderdatum 29-08-2019 Startdatum 29-08-2019 Rapportagedatum 06-09-2019

211167 - 1

13094364

Nummer

Monstersoort

Monsterspecificatie

001 002 003 004 005

Grond (AS3000) Grond (AS3000) Grond (AS3000) Grond (AS3000) Grond (AS3000)

mm1 mm1 mm2 mm2 mm3 mm3 mm4 mm4 mm5 mm5

Analyse

Eenheid

droge stof gewicht artefacten aard van de artefacten

gew.-% g -

S S S

94.0 <1 geen

93.8 <1 geen

92.7 <1 geen

85.8 <1 geen

organische stof (gloeiverlies)

% vd DS

3.2

3.5

4.0

3.7

2.1

KORRELGROOTTEVERDELING lutum (bodem) % vd DS

2.1

1.4

2.6

1.5

METALEN barium cadmium kobalt koper kwik lood molybdeen nikkel zink

S S S S S S S S S

<20 <0.2 <1.5 15 <0.05 13 <0.5 <3 33

<20 <0.2 <1.5 13 <0.05 <10 <0.5 <3 26

23 0.28 <1.5 14 <0.05 22 <0.5 <3 47

<20 <0.2 <1.5 12 <0.05 <10 <0.5 <3 30

<20 <0.2 <1.5 10 <0.05 <10 <0.5 <3 <20

<0.01 0.03 0.01 0.08 0.05 0.04 0.03 0.04 0.03 0.03 1) 0.347

<0.01 0.11 0.03 0.23 0.11 0.10 0.07 0.10 0.08 0.08 1) 0.917

<0.01 0.02 <0.01 0.05 0.03 0.03 0.03 0.03 0.03 0.03 1) 0.264

<0.01 0.01 <0.01 0.03 0.03 0.03 0.02 0.02 0.02 0.02 1) 0.194

<1 <1 <1 <1 <1 <1 <1

mg/kgds mg/kgds mg/kgds mg/kgds mg/kgds mg/kgds mg/kgds mg/kgds mg/kgds

001

POLYCYCLISCHE AROMATISCHE KOOLWATERSTOFFEN naftaleen mg/kgds S <0.01 fenantreen mg/kgds S 0.03 antraceen mg/kgds S 0.01 fluoranteen mg/kgds S 0.09 benzo(a)antraceen mg/kgds S 0.06 chryseen mg/kgds S 0.06 benzo(k)fluoranteen mg/kgds S 0.05 benzo(a)pyreen mg/kgds S 0.09 benzo(ghi)peryleen mg/kgds S 0.06 indeno(1,2,3-cd)pyreen mg/kgds S 0.05 1) pak-totaal (10 van VROM) mg/kgds S 0.507 (0.7 factor) POLYCHLOORBIFENYLEN (PCB) PCB 28 µg/kgds PCB 52 µg/kgds PCB 101 µg/kgds PCB 118 µg/kgds PCB 138 µg/kgds PCB 153 µg/kgds PCB 180 µg/kgds

S S S S S S S

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.hofvantwente.nl/api/v1/meetings/4061/documents/57665