Bijlage 1. 2e bestuursrapportage 2025 Hof van Twente.pdf
Tekst van het document
Hac a-=--- P
Tweede bestuursrapportage 2025
g 2022
Verantwoord vooruit
2025 Datum behandeling gemeenteraad: 7 oktober 2025
Inhoud Inleiding ...............................................................................................................................................................................................................3 Budgettair perspectief tweede bestuursrapportage 2025 ................................................................................................................................4 Autonome ontwikkelingen ..................................................................................................................................................................................5 Toelichting autonome ontwikkeling ...................................................................................................................................................................6 Programma 1: Bestuur en veiligheid ...............................................................................................................................................................12 Programma 2: Wonen en werken .....................................................................................................................................................................17 Programma 3: Leefomgeving
...........................................................................................................................................................................28 Programma 4: Sport, Cultuur en Onderwijs ....................................................................................................................................................30 Programma 5: Maatschappelijke ondersteuning ............................................................................................................................................33 Programma 6: Algemene dekkingsmiddelen en overhead .............................................................................................................................40 Projecten & programma’s .................................................................................................................................................................................41 Financiële stand van zaken bestuurlijke projecten .........................................................................................................................................43
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
2
Inleiding De gemeenteraad heeft de programmabegroting voor het jaar 2025 goedgekeurd. Op dit moment is de tweede bestuursrapportage 2025 (2e berap) beschikbaar, waarin we rapporteren over de ontwikkelingen die hebben plaatsgevonden van mei tot en met augustus van dit jaar. In het eerste deel van deze berap worden de autonome ontwikkelingen (financiële mee- of tegenvallers ten opzichte van de begroting 2025) weergeven. Die ontwikkelingen zijn al concreet en leiden tot wijzigingen van de begroting.
In de beleidsagenda (de bekende ‘stoplichttabel’) maken we per beleidsactie inzichtelijk wat de stand van zaken is voor alle resultaten die zijn opgenomen in de programmabegroting 2025. Aansluitend beschrijven we op hoofdlijnen de voortgang in de diverse bestuurlijke projecten, programma’s. Separaat ontvang u een verantwoording over de themanotities. Wij hopen dat we in het kader van de periodieke verantwoording hiermee een goed beeld schetsen van de relevante ontwikkelingen in de afgelopen maanden.
Daartoe worden in tabelvorm de financiële gevolgen van de autonome ontwikkelingen weergegeven. Daarna volgt een toelichting per autonome ontwikkeling.
Burgemeester en wethouders van Hof van Twente, de secretaris,
de burgemeester,
In het tweede deel van deze berap zetten we per programma uiteen wat de beleidsmatige stand van zaken is.
mr. Ing. J. Eshuis
drs. H.A.M. Nauta-van Moorsel
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
3
Budgettair perspectief tweede bestuursrapportage 2025 Ten opzichte van de programmabegroting 2025-2028 is het budgettair perspectief gewijzigd. De voornaamste mutaties vallen onder de categorie autonome ontwikkelingen. Dit betreft enerzijds onvoorziene kosten- en prijsstijgingen, en anderzijds een positief effect als gevolg van de recente rijkcirculaires, waarin aanvullende middelen aan gemeenten beschikbaar zijn gesteld. Perspectief begroting Programmabegroting 2025
2025
2026
2027
2028
2029
662.000 -3.116.000 -6.139.000 -5.873.000 -5.701.000
Kunstgrasveld GFC en sloop gebouw Autonome ontwikkelingen (1e berap 2025) Financieel technische maatregelen (1e berap 2025) Dekkingsmaatregelen (spoor 2) Algemene reserve (eenmalig) Voorjaarsnota Rijk (2e berap 2025) Perspectief voorgelgde kaderbrief 2026 Amendement dekkingsmaatregelen (spoor 2) Perspectief vastgestelde kaderbrief 2026
-60.000 1.352.000 291.000
2.695.000
-39.000 -39.000 -39.000 -39.000 450.000 700.000 859.000 1.518.000 249.000 249.000 493.000 291.000 919.000 1.029.000 1.504.000 1.504.000 750.000 820.000 820.000 1.565.000 1.590.000 1.888.000 -2.207.000 -2.639.000 -2.717.000 -400.000 -400.000 -400.000 -300.000 1.588.000 -2.607.000 -3.039.000 -3.117.000
Autonome ontwikkelingen (2e berap 2025) Perspectief begroting
1.200.000 3.895.000
226.000 -169.000 905.000 953.000 2.541.000 -1.702.000 -3.208.000 -2.891.000
Waavan incidentele baten en lasten Structureel saldo
-854.000 -1.747.000 794.000 3.041.000
450.000 2.695.000
474.000 2.381.000 1.775.000 679.000 -1.433.000 -2.417.000
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
4
Autonome ontwikkelingen Onderstaand een tabel waarin de financiële gevolgen van de autonome ontwikkelingen zijn weergegeven. Daarna volgt een toelichting per autonome ontwikkeling.
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
5
Toelichting autonome ontwikkeling 1. Landelijke verkiezingen 2025 en verkiezingen gemeenteraad 2026 In verband met de organisatie van de landelijke verkiezingen in oktober 2025 worden budgetten opgenomen van € 108.000. Hier staan (nog) geen inkomsten van het Rijk tegenover. Er loopt nog een lobby via de VNG voor een vergoeding van het Rijk. Ten behoeve van de gemeenteraadsverkiezingen in 2026 wordt € 33.000 opgenomen voor extra communicatie rondom deze verkiezingen. Zoals de kaart voor nieuwe stemmers, de website allekandidaten.nl, het debat, de verkiezingskrant en de uitslagenavond. 2. Plaatsen drenkelingenladders De veiligheidseisen in de havens zijn aangescherpt. Dit houdt onder andere in dat de afstand tussen de drenkelingenladders kleiner moet zijn. Om dit te realiseren zullen er nieuwe ladders bijgeplaatst moeten worden. Hiermee is een incidenteel bedrag van € 70.000 gemoeid. Dit zal in 2026 worden uitgevoerd.
3. Jaarrekening resultaat 2024 Veiligheidsregio Twente en Omgevingsdienst Twente Bij de vaststelling van de jaarrekeningen 2024 van de Veiligheidsregio en Omgevingsdienst is besloten om een deel van de resultaten terug te geven aan de deelnemende gemeenten. Vanuit de Veiligheidsregio Twente (VRT) € 66.000 en de Omgevingsdienst Twente (ODT) € 149.000. 4. Invordering last onder dwangsom Verwachte ontvangst van een dwangsom van per saldo € 145.000, vanwege een reeds gestart bestuursrechtelijk invorderingstraject. 5. Onderwijsachterstandenbeleid De uitgaven ten behoeve van het onderwijsachterstandenbeleid kunnen volledig gedekt worden uit de Rijksmiddelen. In de begroting werd nog rekening gehouden dat een deel van de uitgaven gedekt werd uit eigen middelen. Hierdoor ontstaat een voordeel van structureel € 110.000.
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
6
6. Jeugdzorg Op basis van de beschikbare cijfers blijkt dat de kosten voor zorg in natura voor jeugd structureel € 1,4 miljoen hoger zijn dan de huidige in de begroting opgenomen kosten. In de jaarrekening 2024 is reeds aangegeven dat de kosten voor jeugdhulp in 2024 sterker zijn gestegen dan begroot, met name door de verhoogde uitgaven in de verblijfszorg. Van de totale jeugdzorguitgaven nemen 4,5% van de cliënten 45% van de kosten voor hun rekening. De kosten per cliënt voor verblijfszorg zijn tussen 2022 en 2024 verdubbeld. Daarnaast zorgt de zorg voor Oekraïners voor een stijging van de kosten, gefinancierd vanuit het OSA-budget. De ambulante zorgkosten blijven gelijk, ondanks tariefstijgingen. De voorgestelde bijraming betreft volledig de kostenstijgingen van 2024. Zie voor een uitgebreidere onderbouwing de tekst bij Programma 5. 7. Lasten en baten project OSA 2025 en 2026 In de eerste bestuursrapportage 2025 is voor de opvang van Oekraïners een bedrag van € 7,1 miljoen (neutraal) geraamd. Echter blijkt dat de kosten voor
leefgeld € 500.000 lager zijn. De geraamde uitgaven liggen lager omdat er minder leefgeld wordt verstrekt en meer eigen bijdrage wordt ontvangen van Oekraïners . Aan de inkomstenkant staat hier ook € 500.000 minder compensatie van het Rijk tegenover. Voor 2026 worden de lasten en baten geraamd voor € 5,4 miljoen. Daarnaast ontstaat binnen het OSA budget een voordeel van € 135.000. Dit wordt veroorzaakt doordat de energielasten abusievelijk te hoog zijn opgenomen. 8. Eigen bijdragen Wmo De raming van de te ontvangen eigen bijdragen Wmo zijn in 2025 en 2026 te laag geraamd op basis van de werkelijke ontvangsten. Respectievelijk € 159.000 en € 178.000. Vanaf 2027 zal een inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo worden ingevoerd. Wat dit beleidsmatig en daarmee ook financieel betekent moet nog worden uitgewerkt. 9. Winstuitkering Zenkeldamshoek Op 15 oktober 2024 is door de gemeenteraad ingestemd met de ontbinding van Zenkeldamshoek
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
7
C.V.. Deze winstuitkering betreft een incidenteel voordeel. Het betreft het gerealiseerde resultaat grondexploitatie. 10. IT-lasten Er was sprake van performance problemen op de systemen van het sociaal domein. Dit zijn cruciale systemen en om deze problemen opgelost te krijgen hebben er infrastructurele wijzigingen en verbeteringen plaatsgevonden. Deze wijzigingen en verbeteringen zorgen voor een structurele kostenverhoging. De extra lasten bedragen € 108.000 per jaar vanaf 2025. Hiervan kan vanaf 2026 een deel, € 70.000, worden en vanaf 2027 kan dit volledig worden gedekt binnen de bestaande budgetten. 11. Vervanging hardware en telefonie Om ons digitale netwerk goed te laten functioneren maken we gebruik van netwerkswitches. De huidige switches moeten worden vervangen. In onze begroting was geen rekening gehouden met deze noodzakelijke vervanging. Hiervoor is een investeringskrediet van € 150.000 benodigd in 2025.
Daarnaast is een bijstelling van de vervangingskredieten voor mobiele telefonie noodzakelijk. Het huidige model mobiele telefoons die wij aankopen is niet langer leverbaar. Het vervangende toestel dat daarvoor in de plaats is gekomen is duurder, vandaar deze kostenstijging. Er is gekozen voor een variant die aan de minimale eisen voldoet. De vervangingskredieten 2026 en 2029 worden met € 42.000 verhoogd. 12. Licenties applicaties Het aantal gebruikers is toegenomen wat zorgt voor een kostenstijging. Daarnaast kennen de contracten van leveranciers andere indexeringen dan onze begrotingssystematiek. Dit leidt vanaf 2025 tot een kostenstijging van € 63.000. 13. CAO-ontwikkeling 2025 In juni is een akkoord bereikt over een nieuwe cao gemeenten voor een periode van 2 jaar, tot 31 maart 2027. Voor 2025 valt dit lager uit dan de uitgangspunten die zijn opgenomen in de begroting. Een incidenteel voordeel van € 240.000 in 2025.
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
8
De gehanteerde uitgangspunten van de begrote loonkosten voor 2026 zijn gebaseerd op deze cao afspraken. 14. Verwerking (uitgangspunten) loon- en prijsontwikkeling 2026 Op basis van de uitgangspunten in de kaderbrief 2026 zijn de budgetten bijgesteld voor de loon- en prijsontwikkeling voor 2026. De daadwerkelijke uitwerking op detailniveau valt lager uit dan op hoofdlijnen vooraf was bepaald. Dit leidt tot een positieve bijstelling in de begroting. Het gaat om € 350.000 in 2062, dit loop richting 2029 af naar € 200.000. 15. Toerekening grondexploitatie Op begrotingsbasis worden grondexploitaties neutraal geraamd. Richting de begroting 2026 is de toerekening van lasten naar grondexploitaties geactualiseerd. Binnen de huidige bezetting worden meer uren toegerekend aan grondexploitaties. Dit levert een voordeel van € 250.000 op. Hiervan bevat € 140.000 directe personeelslasten en € 110.000 betreft overhead.
16. Rentelasten en afschrijving Het voordeel op de rente wordt in 2025 veroorzaakt doordat we meer rentebaten hebben ontvangen dan begroot. Deze baten ontvangen we voornamelijk uit hoofde van het saldo op onze rekeningcourant positie schatkistbankieren. In 2026 verwachten we ook nog een voordeel. Dit voordeel is kleiner dan in 2025 voornamelijk door een afname van het rentepercentage op de rekeningcourantpositie. In 2027 verwachten we geen verder voordeel meer op de rentebaten. In de begroting zien we vervolgens vanaf 2029 weer een voordeel ontstaat. Dit komt doordat we de rentelasten van de investeringen op begrotingsbasis aan de taakvelden toerekenen. Hiermee komt een deel van de rentelasten in kostendekkende onderdelen van onze begroting.
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
9
17. Verwerking voorjaarsnota Rijk 2025, gepresenteerd in de kaderbief 2026 Zoals bekend is in de kaderbrief 2026 een deel van de verwachte middelen uit de meicirculaire 2025 al gepresenteerd. Echter is dit onderdeel van de kaderbrief nog niet verwerkt in een begrotingswijziging en daarom wordt dit positieve effect in deze bestuursrapportage verwerkt. 18. Gemeentefonds, Meicirculaire 2025, aanvullend t.o.v. aanname kaderbrief Di betreft de verwerking van de meicirculaire 2025. De raad is via een afzonderlijke raadsbrief geïnformeerd over de effecten van de circulaire. De belangrijkste effecten uit deze circulaire zijn de bijstelling van de uitkeringsfactor en uitkeringsbasis, het btw compensatiefonds, demping van de terugval van het gemeentefonds en de hervormingsagenda jeugdzorg, eigen bijdragen wmo en jeugdzorg. Daarnaast zijn er enkele specifieke middelen opgenomen ter dekking van lasten, zoals voor de landelijke beëindigingsregeling veehouderijbedrijven, uitvoeringskosten Omgevingswet en participatie.
19. Overige (budgettair neutrale) ontwikkelingen Naast de voorgaande toegelichte autonome ontwikkelingen zijn er een aantal specifieke (budgettair neutrale) mutaties die betrekking hebben op reservemutaties en/of kredieten. Deze worden hieronder toegelicht. Daarnaast worden diverse kleinere en technische wijzigingen verwerkt die niet specifiek worden toegelicht. • Overheveling (restant)budgetten ten laste van reserves Overhevelingen (doorschuiven inzet) van diverse budgetten van 2024 naar 2025 welke ten laste van reserves worden gebracht. • Correctie storting verliesvoorzieningen grondexploitaties De mutaties in de verliesvoorzieningen voor de grondexploitaties Kerkegaarden en Sportrand (Op Stoom) zijn onderdeel van de exploitatieopzetten en als zodanig ook begrotingstechnisch verwerkt, jaarlijks worden deze bijgesteld bij de herziening van de grondexploitaties. Bij de vaststelling van de exploitatieopzetten zijn ook stortingen in voorzieningen verwerkt welke niet benodigd
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
10
waren. De stortingen in de voorziening worden teruggedraaid. • Beëindigen erfpachtovereenkomst Vergoeding voor beëindiging erfpacht en ontmantelen van opstallen. De betaalde vergoeding wordt als boekwaarde meegenomen in de te zijner tijd op te stellen grondexploitatie voor het toekomstige woningplan in Delden-Oost. • Stoompark (1e fase TSB) Op 27 mei 2025 is in de gemeenteraad een raadsbesluit genomen met betrekking tot project op Stoom. Daarbij is het stoompark verwerkt als volledige onttrekking in het eerste jaar. Echter betreft het een krediet die wordt afgeschreven en de reserve moet dus over meerdere jaren verdeeld worden. Via deze wijziging wordt dit hersteld, dit betreft een technische wijziging. • Gedeeltelijke vrijval reserve ESP duurzaamheid Een deel van de vrijval reserve ESP valt vrij ten gunste van de algemene reserve.
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
11
Programma 1: Bestuur en veiligheid BELEIDSMATIGE STAND VAN ZAKEN 1. 1 Bestuurlijke samenwerking Via een raadsbrief is de raad in juli 2025 geïnformeerd over het plan van aanpak voor de Ruimtelijke Ontwikkelstrategie Twente (ROS). Dit plan van aanpak stelden wij op samen met het Rijk en de regio: de Provincie Overijssel, het Waterschap Vechtstromen en de 14 Twentse gemeenten. Het plan van aanpak bevat het doel, de scope, de werkwijze, de planning, de governance en de middelen om te komen tot een ruimtelijke ontwikkelstrategie voor Twente. 1.2 P10 Uitvoering wordt gegeven aan het P10jaarprogramma. In mei is een succesvolle zomerconferentie georganiseerd in de gemeente Westerveld. Na de val van het kabinet zijn vanuit P10 de
landelijke politieke partijen schriftelijk benaderd met de oproep om in de verkiezingsprogramma's de belangen van plattelandsgemeenten tot uiting te brengen en het principe van “Elke regio telt” gestalte te geven. 1.3 Ontwikkeling organisatie Door het vertrek van de voormalige gemeentesecretaris/ algemeen directeur is er een vacature vacant per 11 augustus 2025. Voor de definitieve invulling is er inmiddels via een meervoudige onderhandse aanbesteding een werving- en selectiebureau geselecteerd dat het gehele proces rondom het opstellen van het profiel, de werving en selectie begeleidt. Het budget van werving en selectie is niet toereikend, de incidentele kosten worden als autonome ontwikkeling opgenomen in de 2e berap 2025. In de tussentijd wordt de functie tijdelijk ingevuld voor een beperkte periode, in deeltijd en zonder een specifieke opdracht. De taakverdeling wordt afgestemd op de bestaande situatie/takenpakket van en binnen het directie overleg.
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
12
1.4. HR 21 In de 1e helft van 2025 heeft de onderhoudsronde HR21 plaats gevonden. Als gevolg daarvan stijgen de structurele loonkosten met circa € 40.000 per jaar. Deze aanvullende kosten worden meegenomen als autonome ontwikkeling. 1.5. Omgevingswet Omgevingsdienst Twente Vanuit het Rijk heeft in 2024 afhechting van het landelijk interbestuurlijk programma dat ziet op de versterking van de VTH-taken plaatsgevonden. In de eerste en de daaropvolgende maanden van 2025 wordt hier verder gevolg aan gegeven. De versterking van de VTH-taken heeft met name betrekking op het takenpakket en de organisatie van (het aantal) Omgevingsdiensten waarbij voldoen aan het criterium van robuustheid van belang is (versterking VTH-stelsel). Leges Naar verwachting zullen de inkomsten aan bouwleges over 2025 weer stijgen richting het niveau van voor de invoering van de Omgevingswet.
Boa-capaciteit In het eerste en tweede kwartaal van 2025 heeft de focus gelegen op de verdere implementatie van de uitbreiding capaciteit boa's en de daarbij behorende doorontwikkeling van deze functie, door het volgen van cursussen en trainingen. Op dit moment zijn al onze boa’s opsporingsbevoegd. Twee boa’s zijn inmiddels toezichthouder Alcoholwet, waardoor er intensiever gecontroleerd kan worden bij horeca en evenementen. Twee boa’s hebben bovendien de cursus Jeugdboa met goed gevolg afgerond, waardoor meer aandacht kan worden geschonken aan eventuele jeugdoverlast. Bij de concrete uitvoering wordt prioriteit toegekend aan de ergernissen die onze inwoners van belang vinden, zoals deze naar voren zijn gekomen uit de meting van het veiligheidsgevoel onder de inwoners van Hof van Twente. Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan ons jaarlijkse VTH-taken uitvoeringsprogramma, met name op de daarin geprioriteerde taken en focussen wij ons onder meer op de bestrijding van overlast in en door de horeca. Ontwikkelingen Omgevingswet en Wkb
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
13
De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. Het jaar 2024 is geen representatief jaar geweest, omdat het aantal aanvragen minder was dan gepland. Ook in de eerste helft van 2025 was het aantal bouwaanvragen lager dan gepland. Wel zien wij onderling verschuivingen in aantallen. Zo zijn er meer technische bouwactiviteiten dan gepland, maar minder omgevingsplanactiviteiten. Dat heeft onder andere te maken met het feit dat de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen voor verbouwingen ook in 2025 nog niet van kracht is, de stikstofcrisis en het steeds duurder worden van het bouwen zelf. Het totaal aantal aanvragen in de eerste helft van 2025 lag op 42% van het totaal geplande aantal aanvragen, terwijl 50% was verwacht. Openbare Orde en Veiligheid Wij hebben op enkele onderdelen een actualisatie van de Algemene plaatselijke verordening doorgevoerd en deze is in het tweede kwartaal van 2025 door de gemeenteraad vastgesteld. Ook in het tweede kwartaal van 2025 waren wij bezig met het intensiveren van de toepassing van de Wet Bibob in het kader van de aanpak van ondermijning. In het vierde kwartaal van 2025 gaan wij gebruik maken van een geautomatiseerd systeem dat het
werkproces hiervan moet vereenvoudigen. Het huidige Bibob-beleid wordt geactualiseerd. Verwacht wordt dat deze in het vierde kwartaal van 2025 of in het eerste kwartaal van 2026 wordt vastgesteld. Na de oplevering van het onderzoek vitale vakantieparken begin 2025 zijn wij gestart met de verdere uitvoering hiervan en terugkoppeling aan de beheerders van de betreffende vakantieparken. Dit geldt ook voor de projecten veilige bedrijventerreinen die we begin 2024 zijn gestart. Aangezien dit een doorlopend proces is wordt ook in 2025 hierin geïnvesteerd. Dat geldt ook voor het project veilig buitengebied. Begin 2025 hebben we de uitkomst van de enquête ontvangen. Deze uitkomsten en ontwikkeling van het projectplan zullen, in samenwerking met het Platform Veilig Ondernemen, hun verdere uitwerking hebben in 2025. In het tweede kwartaal van 2025 hebben we meerdere integrale (GUSTOS) controles met verschillende ketenpartners uitgevoerd. Verder zijn we bezig met het doorontwikkeling en professionalisering van het Zorg en Veiligheid beleidsterrein, implementatie en ontwerp lokale opschalingsmodel middels AVE (Aanpak ter Voorkoming van Escalatie) en trainingen voor zowel
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
14
bestuur als casus en procesregie (vanaf augustus 2025). De Subsidie wijk-GGD heeft een looptijd t/m januari 2027 waarin deelname door cluster veiligheid in het projectteam is vereist voor de monitoring van de implementatie en evaluaties voor een goede borging in de lokale zorg en veiligheidsstructuur. Ook zijn wij bezig met de borging van het woonoverlast proces en het opdoen van ervaringen en het evalueren van de samenwerking met het zorg en veiligheidsnetwerk.
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
15
BELEIDSAGENDA 2025 PROGRAMMA 1: BURGER EN VEILIGHEID
Besluit
Gepland
Verwacht
1.1
Actualisering Wet-Bibob beleid
College
Q2 2025
Q1 2026
1.2
Algemene aanpassing van de APV
College
Q2 2025
1.3
Digitale dienstverlening verder uitbouwen
College
Q4 2025
1.4
Visie op dienstverlening actualiseren
College
Q1 2025
Gerealiseerd
Conform planning
Q4 2025
Afwijking in planning
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
16
Programma 2: Wonen en werken BELEIDSMATIGE STAND VAN ZAKEN 2.1 Plattelandsontwikkeling en Agrarische Sector Vanuit ons doel om de kwaliteit van het buitengebied te behouden en te versterken werken we aan een gezamenlijke visie die we uiteindelijk willen vertalen in een programma landelijk gebied. Na de tekensessies met agrariërs hebben we de afgelopen periode een sessie georganiseerd met de overige stakeholders. Aan het eind van 2025 bespreken we de uitkomsten en planning met de raad. Het doel is om begin 2026 een programma landelijk gebied vast te stellen voor de komende jaren. Naast het werken aan ons eigen programma landelijk gebied werken we samen met gebiedspartners aan een uitvoeringsagenda Zuidoost Twente (ZOT). Op 12 juni 2025 is een intentieverklaring getekend waarmee gebiedspartners de gezamenlijke ambities en het werken aan een agenda hebben bekrachtigd.
Onder het nieuwe beschikte vrijwillige kavelruilproject “vervolg Twentse Maat” is een eerste ruilplan in mei gepasseerd. De inzet van de kavelruil coördinator is een onmisbare sleutel. Er is een aanbestedingstraject opgestart om tot een raamovereenkomst te komen voor de inzet van een kavelruilcoördinator tot eind 2028. Het veranderende grondgebruik en met name de ontwikkelingen rondom de lelieteelt heeft de afgelopen periode zeer veel aandacht gevraagd. Samen met andere P10 gemeenten is er veel informatie en kennis ingewonnen. Via een brief zijn de (on)mogelijkheden voor regulering van bestrijdingsmiddelen met de raad gedeeld. Het veranderende grondgebruik zal als vraagstuk terugkomen in het programma landelijk gebied. 2.2 Vrijetijdseconomie We werken vanuit de Visie Beleef Hoffelijkheid 2.0 door het Actieplan aan de doelstellingen voor de komende jaren. Dit is een samenwerking met onder andere de lokale sector, HofMarketing Twente Marketing en Routenetwerken. In afstemming met de
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
17
projectgroep VTE wordt bepaald of de oorspronkelijke planning nog klopt of dat er verschuivingen zijn. Er zijn begin dit jaar diverse onderzoeken uitgevoerd (strategische merkanalyse Hof van Twente, Resono-onderzoek). Deze input gebruiken we om samen met de ondernemersvereniging per perk te bespreken waar de kansen liggen en welke acties wenselijk zijn. Deze onderzoeken zijn ook de aanleiding voor een nauwere samenwerking tussen de VTE-sector en de culturele sector. Zo is er in november een gezamenlijke inspiratiedag waarbij ondernemers & vrijwilligers uit de sector, besturen van ondernemersverenigingen worden uitgenodigd om een aantal locaties in Hof van Twente te bezoeken. Niet alleen om onze gemeente beter te leren kennen, maar vooral ook om kennis uit te wisselen en contacten te verstevigen. Verder start vanaf september een afstudeerder met een onderzoek inclusief het opleveren van een praktische toolkit om de Duitse markt beter te bedienen. Dit is in samenwerking met HofMarketing. We bouwen verder met de informatie die we hebben en zetten dat ook
direct in in de adviezen richting initiatiefnemers op VTE-gebied.
2.3 Economie Bedrijventerreinenvisie We zijn voornemens om het concept van de nieuwe bedrijventerreinenvisie 2026-2040 aan het einde van 2025 op te leveren. Vaststelling door de gemeenteraad zal pas in Q1-Q2 2026 kunnen plaatsvinden. Centrumplan Goor Eind juni heeft de gemeenteraad een brief ontvangen over de voortgang van het centrumplan Goor. Daarin is aangegeven dat er op dit moment ontwikkelen zijn in de planvorming voor de korte én lange termijn. Voor de uitvoering van de tussentijdse maatregelen (korte termijn) zal een aanvullend uitvoeringsbudget nodig zijn. Dit zal te zijner tijd ter besluitvorming aan het college worden voorgelegd. Voor de permanente maatregelen (lange termijn), die op zijn vroegst zullen plaatsvinden in 2027, volgt volgens planning begin
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
18
2026 een separaat raadsvoorstel. De inhoud van het raadsvoorstel staat nog niet vast en is afhankelijk van de voortgang van het huidige proces. 2.4 HofMarketing HofMarketing is na een roerig jaar, bezig met een doorontwikkeling om vanuit een stevige basis het wonen, werken en recreëren op de kaart te zetten. Het strategische plan inclusief meerjarenbegroting wordt eind 2025 of begin 2026 aangeboden. 2.5 Routenetwerken Twente Het Recreatieschap werkt aan een nieuwe financieringsvorm waarbij een eerlijke verdeelsleutel voor de deelnemende gemeentes rondom het onderhoud van routes door Routenetwerken Twente. Als Hof van Twente zijn we hier actief bij betrokken en geloven we in de meerwaarde van gezamenlijk onderhoud, zowel voor het onderhoudsniveau als gedeelde financiën. Het Recreatieschap heeft op bestuurlijk niveau besloten dat een aantal specifieke kosten voor het veilig houden van de recreatieplassen in Twente ten laste wordt gelegd
van de Twentse gemeenten. Dat betekent ook extra kosten voor Hof van Twente. 2.6 Uitvoering Routekaart Energieneutraal & Transitievisie Warmte Beleidskaders kleinschalige opwek Door de onzekerheid rondom zonnepanelen zien we dat het aantal huishoudens dat nog zonnepanelen op het dak laat plaatsen aanzienlijk afneemt. Inwoners die graag willen verduurzamen kijken steeds vaker naar alternatieve opwekmethoden. Hof van Twente heeft nog geen kaders voor vormen van kleinschalige opwek, maar er komen steeds vaker vragen binnen over de mogelijkheden. Daarom wordt er gewerkt aan beleidskader voor kleinschalige duurzaamheidsinitiatieven. Buurtenergie Monomestvergisting Er wordt gewerkt aan de voortgang van het monomestvergistingsproject Markelosebroek. Door de uitspraak van de Raad van State over intern salderen heeft de provincie Overijssel echter alle
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
19
aanvragen voor natuurvergunningen en de subsidieverlening stopgezet. Het is op dit moment onduidelijk of en hoe het project doorgang kan vinden. Grootschalig zon op dak Initiatiefnemers kunnen de businesscase van grootschalig zon op dak niet sluitend krijgen door de te hoge financieringskosten. Dit initiatief staat daarom op dit moment stil.
FIXbrigade Hof van Twente In 2025 zijn er meerdere gesprekken gevoerd met stichting FIXbrigade Nederland. Zij ondersteunen gemeenten bij de totstandkoming van lokale FIXbrigades. Op dit moment wordt er gewerkt aan de vormgeving van de FIXbrigade Hof van Twente. Het doel is om in het begin van 2026 een operationele FIXbrigade te hebben. Nationaal Isolatieprogramma (NIP)
Energiestrategie Twente (EST) In april 2025 heeft het College ingestemd met de Energiestrategie Twente (EST). Met de EST kiezen we ervoor om in Twente meer samen te werken aan verscheidene onderwerpen rondom de energietransitie. Dit vereist een nieuwe vorm van samenwerking. De structuur voor de regionale samenwerking wordt op dit moment opgetuigd. We verwachten aan het einde van 2025 daadwerkelijk te kunnen starten.
Het eerst halfjaar zag een langzame afname van aanvragen voor subsidie vanuit de gemeente. Dit geeft het signaal af dat de eerste, meest geïnteresseerde inwoners inmiddels hun aanvraag hebben ingediend. De teller staat inmiddels op +1000 gesubsidieerde woningen. Om de inwoners, die nog niet gestart zijn met isoleren, te motiveren is er gewerkt aan nieuwe impulsen die hopelijk inwoners doen beseffen dat er bespaarkansen liggen en er tevens nog subsidie voor hen beschikbaar is. Deze acties gaan vanaf Q3 2025 van start met hopelijk een nieuwe golf aanvragen als gevolg.
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
20
Netcongestie Energiehub Goor In de eerste helft van 2025 is er vanuit het initiatief Goor vol Energie (Ondernemersvereniging Goor Collectief) verkend of er concrete kansen zijn voor collectieve energievoorzieningen, bijvoorbeeld in de vorm van een energiehub op basis van een groepscontract. Echte collectieve kansen zijn voorlopig helaas nog niet gevonden. Het initiatief gaat een besluit nemen over mogelijke vervolgstappen. Pilotproject buurtbatterijen Wij gaan verkennen of er een sluitend businesscase te krijgen is voor het toepassen van buurtbatterijen in nog te selecteren buurten. Openbare laadinfrastructuur In 2025 is de staat van ons openbare laadpalennetwerk in kaart gebracht. Zo is inzichtelijk
welke adressen al voldoen, of gaan voldoen aan het doel voor 2035 (de aanwezigheid van een openbare laadpaal op een loopafstand van maximaal 250 meter voor inwoners van onze kernen). Ook is in kaart gebracht waar en hoeveel laadpalen er geplaatst moeten worden om dit doel voor alle kernen te halen. In 2025 worden er op initiatief van de gemeente ongeveer 20 locaties aangewezen om ons laadnetwerk uit te bereiden. Soorten Management Plannen (SMP's) In 2025 is er meer duidelijkheid gekomen met betrekking tot de definitieve planningen van de Soorten Management Plannen. In Q2 van 2025 is de laatste aanbesteding afgerond. Het gevolg hiervan is dat voor de gehele gemeente de gebiedsgerichte ontheffing voor bijvoorbeeld spouwmuurisolatie aangevraagd kan worden bij de Provincie Overijssel. De onderzoeken geven inwoners de mogelijkheid om de meest rendabele vorm van isolatie toe te passen. Daarnaast zijn de onderzoeken een goede nulmeting van het niveau van biodiversiteit in onze gemeente.
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
21
Verduurzamen gemeentelijk vervoer In de Routekaart Energieneutraal 2035 is opgenomen dat we de zakelijke ritten vanuit de gemeentelijke organisatie willen verduurzamen. Aangezien dit een complexe opgave is pakken we dit op samen met een partij die ervaring heeft met dergelijke trajecten. De aanbestedingsprocedure is opgestart en we hopen op de korte termijn te kunnen starten. Verkenningsdocument: Mogelijke stappen naar een energieneutraal Hof van Twente Op verzoek van de gemeenteraad is geïnventariseerd welke maatregelen we nog extra kunnen toepassen om Hof van Twente verder te verduurzamen. De lijst met maatregelen is opgenomen in een verkenningsdocument. Op basis van het verkenningsdocument is een shortlist gemaakt, deze shortlist is in juni tijdens een informerende raad aan de gemeenteraad gepresenteerd en wordt in september door de raad behandeld.
Warmtescans Uit gesprekken met inwoners, bedrijven en collega's van andere gemeenten blijkt dat veel inwoners zich vaak niet beseffen hoeveel energie verloren gaat door een slecht geïsoleerde woning. Een warmtefoto van de voorgevel laat heel mooi zien waar de kansen liggen voor isolatie in een woning. Zodra de buitentemperatuur eind 2025 onder 15 graden komt zullen de foto's worden gemaakt en toegestuurd worden naar de inwoners. Door de warmtefoto's hopen we meer bewustwording te creëren en het aantal subsidieaanvragen te verhogen. Warmtetransitie Warmteprogramma Het aanbestedingstraject voor het opstellen van het warmteprogramma (herijking Transitievisie Warmte) loopt op dit moment. Verwacht wordt dat er in september gestart kan worden met het opstellen van het Warmteprogramma.
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
22
Pilotproject Mini-warmtenetten Er wordt samenwerking gezocht met de wooncorporaties om locaties te vinden voor een pilot met mini-warmtenetten. Mini-warmtenetten zijn goede alternatieven voor aardgas en dragen bij aan het verlichten van netcongestie. Wind voor Buren De gemeente Hof van Twente wordt samen met buurgemeenten Borne en Hengelo op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen rondom het initiatief Wind voor Buren. Het afgelopen jaar heeft het project grotendeels stilgelegen. De verwachting is dat er na de zomer weer verder stappen worden gezet in de projectbesluitprocedure. 2.7 Wonen Actualisatie Woondeal Twente 2025 t/m 2030 Op 26 juni 2025 is de Actualisatie Woondeal Twente 2025 t/m 2030 tijdens de Woonkeuken gepresenteerd. In de Woondeal zijn de
woonafspraken geactualiseerd is er meer ruimte voor groei. Voor Hof van Twente zijn sleutelprojecten aan de Woondeal toegevoegd. In de doorkijk naar 2035 ligt er de opgave nieuwe plannen toe te voegen. Faire Share & regionale urgentieregeling Onder aansturing van de provincie is er in voorbereiding op het vaststellen van het wetsvoorstel Wet Versterking Regie Volkshuisvesting (Wvrv) gewerkt aan voorstellen voor Faire Share en een regionale urgentieregeling. Het doel is om met 14 gemeenten in de woningmarktregio één huisvestingsverordening op te stellen met daarin een urgentieregeling en afspraken te maken over de Faire Share van urgente doelgroepen. De huisvestingsverordening wordt door de raad vastgesteld. Dit zal niet eerder gebeuren dan de 2e helft van 2026. Afhankelijk van het verloop van het regionale traject wordt in 2025 of 2026 bestuurlijke afspraken gemaakt over de verdeling van urgenten. Toewijzing sociale huur De woningcorporaties hebben de data van woninghuren.nl gepresenteerd.
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
23
Prestatieafspraken Met de corporaties en huurdersorganisaties zijn voorbereidingen getroffen voor de totstandkoming en vaststelling van het proces prestatieafspraken 2026. Contacten met belanghebbenden De gemeente staat in contact met diverse belanghebbende in alle kernen en buurtschappen rondom het thema wonen. Voorbeelden hiervan zijn georganiseerde informatieavonden over een Noabershof, de contacten met stichting Noabershof Goor, initiatiefgroep rondom een de ontwikkeling van een Noabershof in Markelo, en ook de ontwikkelingen rondom woningbouw bijvoorbeeld een project voor starters in Herike-Elsen, uitbreiding van het aantal woningen in Azelo, woningbouw op diverse locaties in Markelo en Diepenheim en het dorpsplan in Hengevelde. In Bentelo heeft de dorpsraad, met gemeentelijke subsidie, aan onderzoeksbureaus de opdracht verstrekt voor een woonbehoefteonderzoek, een woonwensen enquête en een woningmarktstrategie. Onder leiding van de dorpsraad heeft de gemeente geparticipeerd in de werkgroep en met haar kennis
en kunde bijgedragen. Er is ook een informatieavond georganiseerd waar vele Benteloërs en geïnteresseerden aanwezig waren. Hier is aan jong en oud door gemeente en andere partijen informatie gegeven over de mogelijkheden op de woningmarkt, ondersteuning vanuit de gemeente, kansen in de sociale huur, informatieverstrekking over de hypotheek en ontwikkelingen ten aanzien van wonen, zorg en welzijn. Arbeidsmigranten Bij de provincie is in het voorjaar 2024 een procesregisseur Huisvesting Arbeidsmigranten aangesteld om beleidsvorming en huisvesting van arbeidsmigranten bij alle gemeenten te stimuleren. Er is samen met andere gemeenten vanuit de regio deelgenomen aan regionale sessies over kennisuitwisseling rondom dit thema. Deze regionale sessie moeten bijdragen aan een regionaal samenhangend beleid tussen gemeenten. Ook vanuit de P10 wordt met ondersteuning vanuit de VNG in het overleg ‘Wonen’ informatie gedeeld vanuit andere plattelandsgemeenten.
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
24
Hof van Twente onderkent het toenemende belang van een samenhangende en integrale aanpak van arbeidsmigratie. Daarom heeft de gemeente gebruik gemaakt van het ondersteuningsprogramma van de VNG. Er is een werksessie ‘Samenhangend beleid arbeidsmigranten’ georganiseerd waaraan diverse afdelingen binnen de gemeente hebben deelgenomen. Hiermee is een belangrijke stap gezet richting een integrale aanpak van arbeidsmigratie. De werksessie heeft in kaart gebracht welke activiteiten de gemeente reeds uitvoert op het gebied van arbeidsmigranten en er is een inventarisatie gedaan van de beleidskeuzes die de gemeenten kan maken en welke instrumenten haar ter beschikking staan. De uitkomsten en aanbevelingen die voortkomen uit deze sessie zullen samen met actuele landelijke ontwikkelingen als basis dienen voor verdere beleidsvorming en besluitvorming. Wetsvoorstel Wet Versterking Regie Volkshuisvesting Het wetsvoorstel Wet Versterking Regie Volkshuisvesting (Wvrv) is na de val van het kabinet niet controversieel gesteld en is op 3 juli 2025
vastgesteld door de Tweede Kamer. De wet ligt nu bij de Eerste Kamer. Afhankelijk van de behandeling en vaststelling kan de wet in werking treden van 1 januari of 1 juli 2026. Een belangrijk onderdeel van de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting (Wvrv), is het Volkshuisvestingsprogramma (VHP). Dit verplichte instrument vervangt de woonvisie. Na inwerkingtreding krijgen gemeenten de tijd om aan de wettelijke verplichtingen te voldoen. Het ministerie en de VNG komen ook met een handreiking voor het VHP. In afwachting van de definitieve wet en vaststelling bereiden we ons voor op het opstellen van het VHP. Als onderdeel daarvan gaan we samen met de woningcorporaties het woonbehoefte onderzoek actualiseren. Ook de provincie moet een volkshuisvestingsprogramma opstellen. Hof van Twente participeert in de werkgroep. P10 Via de werkgroep wonen van de P10 trekken we samen met andere plattelandsgemeenten op in het
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
25
onder de aandacht brengen van onze belangen en wordt informatie tussen gemeenten gedeeld.
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
26
BELEIDSAGENDA 2025 PROGRAMMA 2: WONEN EN WERKEN
Besluit
Gepland
Verwacht
2.1
Omgevingsvisie vaststellen
Raad
2024
Q1 2026
2.2
Gebiedsgerichte aanpak Zuid-oost Twente (ZOT) (vaststellen uitvoeringsagenda)
College
2025
2.3
Vaststellen visie- en programma Landelijke Gebied
Raad
2026
2.4
Ontwikkelen nieuwe bedrijventerreinenvisie
Raad
2026
2.5
Ontwikkeling en uitvoering Projecten energieopwekking en -besparing
2.6
Uitvoering projecten Buurtenergie
College
2024-2026
2.7
Opstellen Warmteprogramma (herijken Transitievisie Warmte)
College
2025-2026
2.8
Besluitvorming/voortgang Energiestrategie Twente
College
2025
2.10
Beleid huisvesting arbeidsmigranten vaststellen
Raad
2024-2026
2.11
Bestemmingsplan Markelo Noord vaststellen
Raad
Q1 2025
2.12
Realisatie woonwagenstandplaatsen
Raad
2025-2026
2.13
Routekaart energieneutraal uitvoeren
College
2024-2026
2.14
Agenda Biodiversiteit uitvoeren
College
2024-2026
2.15
Planvorming Centrumplan Goor
College
2025
Gerealiseerd
Conform planning
2024-2026
Q3 2025
Afwijking in planning
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
27
Programma 3: Leefomgeving BELEIDSMATIGE STAND VAN ZAKEN Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) In 2024 zijn de toen berekende kosten voor onderhoud en vervanging doorberekend en verwerkt in de begroting. Begin 2025 zijn we dit gaan optimaliseren met areaal aanpassingen en werkwijze. Dit is nu afgerond. Er is sprake van een forse areaaluitbreiding en tariefsverhoging. Hoe hier mee om te gaan moet nog verder uitgewerkt worden. E.e.a. betekent iets voor de opdracht aan Gildebor (aanpassen aan het beschikbare budget of toch bijramen). Verrekening van BTW op de producten sport en begraven moet herzien worden. De kosten voor riool- en afvalstoffen zullen dalen. Dit heeft tevens invloed op de tarieven voor de riool- en afvalstoffenheffing. Wij verwachten hierover in het vierde kwartaal 2025 duidelijkheid te hebben. Voor zover dit inhoudelijke en/of financiële consequenties heeft komen wij bij u terug.
Er wordt gewerkt aan de opstelling van het nieuwe Programma voor Klimaat, Biodiversiteit, Riolering en Water 2025-2029 (voorheen het gemeentelijk rioleringsplan, GRP). Het programma is conform de Omgevingswet, en geeft een uitwerking van de gemeentelijke omgevingsvisie. Deze visie komt pas in september in de raad, vandaar het programma waarschijnlijk pas in december 2025 kan worden vastgesteld door het college. Gladheidsbestrijding Met ingang van het gladheidsbestrijdingsseizoen 2024 - 2025 zijn we overgegaan naar preventieve gladheidbestrijding. Het beleidsplan gladheidbestrijding is hierop aangepast en zal in Q4 ter vaststelling worden voorgelegd aan het college.
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
28
BELEIDSAGENDA 2025 PROGRAMMA 3: LEEFOMGEVING
Besluit
Gepland
Verwacht
3.1
Programma voor Klimaat, Biodiversiteit, Riolering en Water 2025-2029
College
Q2 2025
Q4 2025
3.2
Aangepast beleidsplan gladheidsbestrijding naar preventief strooien
College
Q4 2024
Q4 2025
Gerealiseerd
Conform planning
Afwijking in planning
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
29
Programma 4: Sport, Cultuur en Onderwijs BELEIDSMATIGE STAND VAN ZAKEN Planvorming realisatie MFA'S Samen met de lokale organisaties wordt de planvorming voor een MFA in Hengevelde en de MFA in Diepenheim uitgewerkt in twee separate go/no go voorstellen. In de kaderbrief 2025 zijn hiervoor investeringsmiddelen geraamd: voor Hengevelde in 2025/2026 samen € 11,4 miljoen en voor Diepenheim in 2026 € 4 miljoen. Hoewel deze middelen zijn opgenomen in deze begroting, stelt de gemeenteraad de middelen pas formeel beschikbaar na het akkoord op de concrete plannen. Met de gebruikers van sportpark Heeckeren in Goor en met de Stichting Sporthal Markelo zijn wij in gesprek over de beoogde toekomst van deze sportaccommodaties. In de loop van 2026 verwachten wij hierover nadere voorstellen te kunnen presenteren.
Integraal huisvestingsplan (IHP) De verdere uitwerking van het IHP vindt plaats. De
prioriteiten zijn bij de kadernota 2024 vastgesteld. In 2025 vinden verdere gesprekken met de betrokken schoolbesturen plaats over bouwheerschap, inhoudelijke samenwerking tussen partijen (IKCvorming) voor het eerstvolgende project Campus De Whee. Tevens vinden, indien nodig, nadere onderzoeken plaats, in ieder geval zullen er nieuwe leerlingenprognoses beschikbaar komen. Voor de uitvoering van het IHP is een projectleider aangesteld. Verduurzaming zwembad Markelo De werkzaamheden zijn uitgevoerd en de installatie draait naar behoren sinds 1 juli jl. Er volgt nog een formeel keuringsrapport, waarna in september definitief wordt opgeleverd.
Actualisatie Basisinfrastructuur (Beleidskader Subsidies) Het college heeft eind augustus het Beleidskader subsidies aan de Gemeenteraad aangeboden als opvolger van de Basisinfrastructuur. De notitie stond geagendeerd voor bespreking in de
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
30
Raadsvergadering van 16 september 2025. Na vaststelling wordt dit beleidskader vertaald in subsidiebeleidsregels.
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
31
BELEIDSAGENDA 2024 PROGRAMMA 4: SPORT, CULTUUR EN ONDERWIJS
Besluit
Gepland
4.1
Besluiten mb.t. Duurzaamheidsinvesteringen zwembad Markelo
College
Q2 2025
4.3
Besluitvorming rondom MFA Hengevelde (Business case)
Raad
Q4 2025
4.4
Actualisatie Basisinfrastructuur
Raad
Q3 2025
Gerealiseerd
Conform planning
Afwijking van planning
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
32
Programma 5: Maatschappelijke ondersteuning BELEIDSMATIGE STAND VAN ZAKEN Algemeen Doelgroepenvervoer In juli en september 2025 zijn twee bijeenkomsten gehouden met gebruikers van respectievelijk het leerlingenvervoer en de regiotaxi. De hier opgehaalde wensen en gebruikerservaringen worden meegenomen in het verdere proces van aanbesteding. Kansrijk Opgroeien Jeugd Hulp Team Het project Jeugd Hulp Team (JHT) dat de afgelopen 5 jaar is uitgevoerd in samenwerking met het zorgintensieve onderwijs in Hengelo, diverse zorgaanbieders en de gemeenten Hengelo en Borne blijkt de gewenste effecten te hebben. Uit de evaluatie is gebleken dat de kosten voor ambulante zorg voor de leerlingen van de betrokken scholen
significant zijn gedaald ten opzichte van de kosten die voor de leerlingen (van dezelfde scholen) zijn gemaakt uit gemeenten die niet participeerden in het project. Daarnaast zijn er kwalitatieve effecten opgetreden: meer rust in de klas en er worden zorgmijdende gezinnen bereikt. Gewerkt wordt aan het duurzaam implementeren van de JHT werkwijze op het zorgintensieve onderwijs in Hengelo. Verschillende andere Twentse gemeenten hebben inmiddels aangegeven ook mee te willen doen. Preventieve Ouderschapsondersteuning Statushouders Vluchtelingenwerk heeft afgelopen jaar een project opgezet voor de doelgroep statushouders met kinderen. Doel van het project was de statushouders te informeren over hoe alles is georganiseerd in Nederland en Hof van Twente rondom hun kinderen. Denk hierbij o.a. aan het onderwijs, kinderopvang, jeugdgezondheidszorg en welzijnswerk. Dit helpt de statushouders met het inburgeren in de maatschappij. Het project was een groot succes. Naast beter geïnformeerde statushouder-ouders heeft dit opgeleverd dat een groep statushouders
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
33
(vaders) duurzame contacten met elkaar heeft opgebouwd en elkaar waar nodig kan helpen. De bedoeling is dit onderdeel van de inburgering structureel te borgen en met regelmaat nieuwe groepen te starten. Dit wordt gefinancierd vanuit het bestaande OSA budget. Kostenstijging verblijfsindicaties jeugdhulp In de jaarrekening 2024 is gemeld dat de kosten voor jeugdhulp veel sterker gestegen zijn dan begroot. Deze kostenstijging is gestart in het jaar 2024 en heeft betrekking op een verhoudingsgewijs zeer kleine groep cliënten. Zoals eerder al aangekondigd hebben de van rijkswege opgelegde kwaliteitsverbetering in de verblijfszorg (kleinschaligheid) en het afschalen van de gesloten jeugdzorg (“jeugdzorg plus”) grote financiële effecten. Daarnaast heeft een nieuwe inkoopronde plaatsgevonden waarvan de overeenkomsten in zijn gegaan per 1 januari jl. Inmiddels is ook duidelijk dat als gevolg van de inkoop (verplichting betalen reële tarieven) de bijdrage die betaald moet worden voor het in stand houden van de beschikbaarheidsvoorzieningen. Dit is zorgaanbod
dat iedere gemeente sporadisch nodig heeft en wat regionaal beschikbaar moet blijven voor inwoners. Het gaat hierbij veelal om verblijfszorg waarbij behandeling geboden wordt in een intramurale setting. De kostenstijging nu komt vrijwel volledig neer op de post verblijf. Het betreft een klein aantal cliënten (4,5%) die met elkaar 45% van alle uitgaven op jeugdzorg voor hun rekening nemen. Deze cliënten zijn vrijwel allemaal ouder dan 15 jaar en hebben te maken met complexe multi-problematiek. Ze hebben al een langdurige historie in de jeugdzorg achter zich, waarin al veel zorg is ingezet. Er zijn in Nederland weinig of geen plekken/aanbieders/mensen die deze cliënten zorg willen en/of kunnen bieden. Het gevolg van deze situatie is dat die plekken “gecreëerd” worden door combinaties te maken van zorg en zorg te stapelen. Dit leidt tot zeer forse dagtarieven. Sinds 2022 is het aantal jeugdigen uit Hof van Twente dat een vorm van woon/verblijfszorg (zorg met overnachting) krijgt vrijwel gelijk gebleven. Maar de gemiddelde kosten per client zijn tussen 2022 en 2024 verdubbeld.
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
34
Ook de jeugdzorg voor Oekraïners zorgt voor een stijging in de kosten. Deze kosten worden gefinancierd vanuit het OSA budget. Het is nu lastig aan te geven of deze situatie zichzelf oplost (de cliënten worden op een gegeven moment 18 jaar en vallen dan onder andere wettelijke kaders) of dat er een nieuwe generatie opkomt met dezelfde hoeveelheid aan complexe problematiek. De opvang van Oekraïners is vooralsnog tijdelijk, de kosten die hieruit voortvloeien daarmee ook. De kosten voor ambulante zorg blijven ongeveer gelijk aan vorig jaar. Dit ondanks de tariefstijgingen als gevolg van de inkoop. De ingezette maatregelen om grip te houden op de zorgkosten: het versterken van de toegang (voldoende regisseurs), de inzet van een gedragswetenschapper, de inzet van een kwaliteitsmedewerker/jurist jeugd en het op orde brengen van de formatie bij contractmanagement, lijken hun vruchten af te gaan werpen. Aangezien dit pas sinds de tweede helft/eind 2024 is gerealiseerd heeft dit tot nu toe vooral effect op de ambulante
zorg. Tot nu toe zien we in 2025 geen verdere stijging van de kosten. De bijraming die nu wordt voorgesteld in deze berap heeft volledig betrekking op kostenstijgingen ontstaan in 2024.
Gezonde Leefstijl Bevorderen van een gezond gewicht In het kader van JOGG zijn diverse activiteiten georganiseerd, zoals de Week van de Gezonde Jeugd (voor basisscholen) en de Gezonde Smikkelweken (voor de buitenschoolse opvang). Binnen de ketenaanpak Kind naar Gezond Gewicht is een centrale zorgverlener aangesteld (jeugdverpleegkundige GGD) en de eerste casus is opgepakt. Voor de ketenaanpak Volwassenen naar een Gezond Gewicht hebben de centrale zorgcoördinatoren inmiddels meer dan 30 intakegesprekken gevoerd met inwoners die zijn doorverwezen door deelnemende huisartsen. Programma terugdringen middelengebruik Er is een training Verantwoord alcohol schenken
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
35
georganiseerd voor besturen van zomerfeesten. Daarnaast zijn deelnemende horecazaken binnen de KHN-pilot gecontroleerd door een mysterykid om te toetsen of de leeftijdsgrens voor alcoholverkoop voldoende wordt nageleefd. Tijdens het Dorpsfeest Markelo is een HALT-loket ingericht. Ketenaanpak valpreventie Er zijn acht valpreventiecursussen gegeven. Daarnaast is er een informatieboekje ontwikkeld met extra uitleg en oefeningen voor deelnemers die de cursus zijn gestart of hebben afgerond. Bewegen in de buitenruimte Op diverse plekken in de gemeente is er gewerkt aan het bevorderen van bewegen in de openbare ruimte. Zo is er in Markelo in juni een KWIEK-beweegroute gerealiseerd. Deze route maakt gebruik van straatmeubilair en stimuleert beweging in de buitenruimte. Mentale gezondheid In de zomer is een projectleider van Twentse Koers gestart met een verkenning naar het opzetten van een mentaal gezondheidsnetwerk in de gemeente. Dit sluit aan bij het Transformatieplan Mentaal
Gezond Twente, waarin de regio gezamenlijk inzet op versterking van mentale gezondheid. Iedereen doet mee Toegankelijkheid en inclusie In de eerste helft van 2025 zijn concrete stappen gezet om te komen tot een lokale inclusie agenda. Op 20 maart 2025 hielden we twee bijeenkomsten, één voor professionele samenwerkingspartners en één voor inwoners. In juli 2025 is in een interactieve sessie met de Gemeenteraad aandacht besteed aan dit onderwerp. De Lokale inclusie Agenda is in september 2025 door het college vastgesteld en naar de Gemeenteraad gestuurd. Beleidsplan Armoede & Schulden Het nieuwe minimabeleid armoede en schulden is sinds 1 januari 2025 van kracht. Volwassen (vanaf 18 jaar) kunnen gebruik maken van verschillende regelingen zoals: collectieve zorgverzekering, meedoenregeling (maatschappelijke participatie) en het sport- en cultuurfonds. Voor de kinderen is er al eerder regeling ingegaan (september 2024). HvT is hiervoor een samenwerking aangegaan met Samenvoorallekinderen. We zien dat er goed
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
36
gebruikt wordt gemaakt van de regeling voor kinderen, niet alleen voor schoolspullen of verjaardag maar we zien ook een stijging van het aantal kinderen dat gebruik maakt de Sport- en Cultuurfondsen. De evaluatie van het armoede en schuldenbeleid zal in oktober 2025 plaatsvinden Vitaal ouder worden Samen Indiceren (voorheen Pilot Good Goan) Tot en met augustus 2025 zijn 18 inwoners met deze nieuwe manier van werken geholpen. Een mooi aantal dat nog verder zal groeien. Wij zijn, net als onze ketenpartners, positief over de samenwerking. Welzijn op Recept We liggen op schema met ons plan om eind 2025 Welzijn op Recept gemeente breed geïmplementeerd te hebben. Na eerder Delden en Goor zijn per 1-12025 de huisartsen in Markelo op deze manier gaan werken. In april 2025 is de huisarts in Hengevelde gestart met Welzijn op Recept. De gesprekken met de huisarts in Diepenheim zijn inmiddels gestart.
Ondersteuning mantelzorgers In maart 2025 is met Salut een tussenevaluatie gehouden. Hieruit is gebleken dat de afgesproken activiteiten grotendeels zijn uitgevoerd zoals afgesproken en dat de doelstelling: vergroting bekendheid ondersteuning mantelzorgers is bereikt. In het 3e kwartaal 2025 zijn gesprekken gevoerd met Salut om te onderzoeken op welke manier de ondersteuning van mantelzorgers nog verder verstevigd kan worden ten laste van de hiervoor beschikbare middelen (tijdelijk) uit Themanotities en SPUK GALA. Bewustwordingscampagne In april 2025 zijn de voorbereidende werkzaamheden voor de campagne afgerond. Deze campagne is inmiddels gestart en zichtbaar in de gemeente. In het 3e kwartaal is gewerkt aan een plan om de regionale campagne nog beter lokaal te verankeren. Eenzaamheid In de eerste maanden van 2025 is gestart met het uitvoeringsplan. Een belangrijke eerste stap was de startbijeenkomst van de lokale coalitie. In deze bijeenkomst bleek een groot commitment van onze
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
37
samenwerkingspartners om de uitdaging aan te gaan de eenzaamheid in Hof van Twente te verminderen. Er zijn drie werkgroepen gevormd die inmiddels concreet aan de slag zijn met de volgende thema's: week van de ontmoeting, communicatie en voorlichting en het creëren van toevallige ontmoetingen. Beschermd Wonen Onder aanvoering van centrumgemeente Enschede werken wij regionaal samen op dit onderwerp. In het tweede en derde kwartaal 2025 is gewerkt aan een herijkte visie op Beschermd Wonen die in het najaar van 2025 aan de Gemeenteraad is/wordt aangeboden.
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
38
BELEIDSAGENDA 2025 PROGRAMMA 5: MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING
Besluit
Gepland
5.1
Europese aanbesteding doelgroepenvervoer
College
Q4 2025
5.2
Pilot Jeugd Hulp Team (JHT) evalueren
College
Q3 2025
5.3
Vernieuwd minimabeleid evalueren
Raad
Q4 2025
Gerealiseerd
Conform planning
Afwijking van planning
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
39
Programma 6: Algemene dekkingsmiddelen en overhead BELEIDSMATIGE STAND VAN ZAKEN 6.1 Algemene uitkering gemeentefonds De budgettaire uitkomsten van de raadsbrief over de meicirculaire 2025 zijn opgenomen bij de autonome ontwikkelingen. 6.2 Rentetoerekening De rentelasten worden aan de taakvelden toegerekend (doorbelast) op basis van het bij de begroting (voor)gecalculeerde omslagpercentage. De verwachte rentelasten/-baten wijken per saldo meer dan 25% ten opzichte van de oorspronkelijke begroting. Op basis daarvan is, in lijn met de jaarrekening 2024, een verplichte herrekening van de doorbelasting aan de taakvelden gemaakt. Het omslagpercentage in 2025 wijzigt daarmee van 0,67% in 0,2%.
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
40
Projecten & programma’s 1. Op Stoom (TSB-terrein) Voor de woningbouwopgave zijn de bestemmingsplannen voor de deelgebieden Stoombad, Sportrand én Parkrand-Zuid onherroepelijk. Deze bestemmingsplannen maken in totaal maximaal 152 woningen mogelijk. In het eerste kwartaal van 2025 zijn definitieve ontwerpen voor de deelgebieden Stoombad en Sportrand vastgesteld (totaal 71 woningen). In de gemeenteraad zijn op 27 mei 2025 de grondexploitaties voor die deelgebieden vastgesteld. Beide zijn nodig om te kunnen starten met het bouwrijp maken. De aanbesteding daarvan start in het 3e kwartaal van 2025. De planning van de nutspartijen is om in het 3e kwartaal van 2026 te starten met de werkzaamheden, zodat de eerste woningbouwkavels voor 71 woningen in het 4e kwartaal van 2026 bouwrijp zijn. 2. Biodiversiteit Door concrete en zichtbare projecten zijn veel inwoners en ondernemers direct betrokken bij het programma en wordt vergroening en het werken aan
biodiversiteit zichtbaar. De regeling Bloemrijke Akkerranden en kruidenrijk grasland zijn mooi succesvolle voorbeelden. De afgelopen maanden is er net als voorgaande jaren ongeveer 55 kilometer ingezaaid. Ook zijn er door agrariërs in het voorjaar weer meerdere percelen ingezaaid met een kruidenrijk mengsel. In totaliteit is er via het project 1001ha in onze gemeente 213 hectare kruidenrijk grasland gerealiseerd. Samen met de Groene Loper en de Kerngroep Groen&Klimaat en studenten van de Hogeschool Van Hall Larenstein is er gewerkt aan een landschapsvisie voor het gebied De Meene. Er is inmiddels een klein budget beschikbaar voor aanleg en herstel van landschapselementen. Het doel vanuit het programma Biodiversiteit voor de komende jaren is om de activiteiten gericht op bewustwording en kennisdeling rondom het thema Biodiversiteit voor te zetten. Onder de “vlag” van Hof nog Groener is de jaarkalender 2025 met activiteiten uitgewerkt en gepland. De evenementen “Dag van
TWEEDE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
41
het Groen&Klimaat” en “Dichter bij de Natuur” komen net als de “de groene helden” ook dit jaar terug. 3. Omgevingsvisie De input die eerder opgehaald is bij de verschillende participatieronden is gebruikt bij het schrijven van de Omgevingsvisie. Het ontwerp van de Omgevingsvisie wordt in het najaar van 2025 vastgesteld in de gemeenteraad en zal daarna 6 weken ter inzage worden gelegd. Naar verwachting wordt de Omgevingsvisie dan begin 2026 vastgesteld door de gemeenteraad. 4. OSA Op dit moment vangen we meer Oekraïners op dan vanuit het Rijk is opgedragen. We vangen 403 mensen op waarbij de taakstelling 216 is. Het gros van Oekraïners bevindt zich in gemeentelijke opvanglocaties. Voor wat betreft statushouders voldoen we nu aan de taakstelling. En hebben we zelfs een lichte voorsprong van 4 mensen. Dat is een knappe prestatie. Want op 1 januari 2025 hadden we een achterstand in de halfjaarlijkse taakstelling van 15