ANONIEM 6. Bijlage bij Stichting NHK over Houtstook-dossier (803423).pdf
Tekst van het document
NHK Stichting Nederlandse Haarden-
College
B en
van
W
Kachelbranche
en
gemeenteraad
en
Ede, 18 november 2024 Ref: Houtstook-dossier
(geanonimiseerd) EN mn, (geanonimiseerd)
Geachte
Het houtstook-dossier houdt de
gemoederen
al decennialang
bezig en dat heeft zich
de laatste maanden
verhevigd. De Nederlandse Haarden- en Kachelbranche (NHK) spreekt al jaren met zowel lokale politiek over het beperken van de fijnstofemissies van houtstook door houttoestellen u
naar
alleen
gebruik binnenshuis,
voor
betere
een
luchtkwaliteit
bereikt worden
door
het werkterrein
gezondheidswinst
en
kwalitatieve
een
van
aanpak
en
landelijke als de pelletgestookte
De
NHK
streeft net zoals
Nederlanders.
Naar
onze
mening kan dat
het houtstook-dossier,
dat
ervoor
kan zorgen
onze
voor
van
brancheorganisatie. alle
de
nog
dat
de
fijnstofemissies van houtstook van haarden en kachels met 85% dalen. Uit een recent marktonderzoek (RIGHT 2024) blijkt dat het huidige beleid niet werkt. Het aantal en gebruik van openhaarden en kachels is de laatste 6 jaar toegenomen,
gelukkig
laat zich
door
consument
niet leiden
explosief zijn gestegen
laatste vier jaar
vooral
door
de aanschaf
negatieve campagnes, en
en
maar
inzet wel
van
moderne
stooktoestellen.
door
de kosten
van
energie
De
die de
de laatste weken opnieuw records breken.
Conclusies 1.
2.
Houtstook
kent
strijd
de
met
breed spectrum.
een
proportionaliteit
elektronisch
gestuurde
Het thema
houtstook
discussie
in
plaats
en
van
dat
Tussen
een
vuurkorf
beperken, of openhaard enerzijds en
is in een
die
op:
handhaving
vervangen
van
de
feiten
domineren
de
gekeken. Emissies door houtstook (voor gebruik probleem hoogstens een lokaal probleem. en ook op draagvlak kan rekenen bij de burger, is een uniforme aanpak
naar
die echt werkt
is
zorgvuldigheid.
of
pelletkachel anderzijds, ligt een wereld van verschil. is sterk gepolariseerd, onderbuik gevoelens en oneigenlijke doelen
binnenshuis) De enige aanpak gestoeld openhaarden,
zonder enige differentiatie verbieden
hout- of
zijn geen nationaal
3.
Houtstook
wordt
maar
van
reeds
bestaande
oude toestellen door
wetgeving,
Ecodesign
toestellen
het
uitfaseren
of
en
regulier onderhoud.
saneren
van
Achtergrond Houtstook
kent
breed
houtafval,
spectrum. vreugdevuren, vuurkorven,
haardhout
en
2.
houtpellets
Ten
behoeve
houtskool
in daarvoor
in
energieopwekking, buitenshuis verbranden BBQ/s, etc. De NHK beperkt zich tot het stoken van
speciaal ontworpen toestellen ten volgende productgroepen: de zogenaamde openhaarden (open stookplaatsen) en CE typegekeurde haarden en kachels (toestellen).
binnenshuis. 1.
een
behoeve
van
van van
woningverwarming
Binnenshuis onderscheiden wij de
Stichting Nederlandse Haarden- en Kachelbranche Postbus 404, 6710 BK Ede Telefoon Email
(0318) 55
12 60
info@stichting-nhk.nl
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) BTW
nr.
NL8076.56.616.B.01
NHK Stichting Nederlandse Haarden-
1.
en
Kachelbranche
Openhaarden (open stookplaatsen)
Openhaarden zijn individueel gemetselde stookplaatsen tot
in
1980
de
luxere
koopwoningen door aannemers werden ingebouwd. De vrijwel geen openhaarden meer geplaatst. Openhaarden
laatste 25 jaar worden
zijn
er
verbrandingstechniek gebruikt wordt. Het is een “gat in de muur”. Het rendement van een openhaard is negatief (de warme lucht verdwijnt door de schoorsteen). Openhaarden zijn niet meer van deze zeer
tijd en kan
vervuilend
die vooral in de jaren 1950
omdat
zouden moeten
gesaneerd
er
enkele
geen
verdwijnen
of
door daar
een
Haarden
Een
openhaard
onder
kachels
de NEN
EN16510).
EN
Ook
zijn
zijn speciaal ontworpen
geharmoniseerde deze
moeten
Ecodesign-eisen voorzien
in te
kachels
en
en
inzethaard
moeten worden.
plaatsen. Dat verhoogt het rendement direct naar circa 80% en verlaagt de emissies van fijnstof met 85% (bron RIVM emissieregistratie). 2. Haarden
worden
omgebouwd
voor
van
een
verbrandingstoestellen
vallen
Onlangs is de norm vernieuwd (NEN verplicht voldoen aan de wettelijke
normen.
toestellen
verhoogd rendement en verlaagde energielabel. Voor een houtkachel
stofemissie
en
emissies,
alsmede
de
maximale
mag
Dat betekent dat 40Omg/m3 bedragen pelletkachels een dergelijk apparaat veel techniek in zich heeft om het verbrandingsproces zo schoon en efficiënt mogelijk te laten verlopen. Hoewel de Ecodesign-eisen pas in 2022
in
en
de helft.
voor
GEE ingevoerd, worden er al sinds 2018 vrijwel alleen maar Ecodesign-toestellen geïnstalleerd. Dat komt omdat de meeste EU landen al 4 jaar eerder
ingevoerd en
Nederland zijn
en
fabrikanten
Transport (ILT)
Fijnstofemissies De
discussie
alle landen
voor
controleert actief op de
gelijksoortige toestellen produceren. naleving van alle eisen.
5
deze eisen hebben
De Inspectie
Leefomgeving
in Nederland
spitst zich
toe
op
de
fijnstof
fijnstofemissie
en
wel
van
openhaarden
en
hout-
en
Nederland
pelletkachels.
door
deze
openhaarden
en
toestellen.
en
houtkachels
gemiddelde (binnenshuis) is 4% De
achtergrondconcentratie openhaarden (RIVM). 96% komt dus van andere bronnen. Van buitenstook (vreugdevuren, BBQ, vuurkorven, afvalverbranding, ed.) hebben wij geen cijfers. Waar wij wel recente cijfers van hebben is van binnenstook van
in
van
De NHK heeft onderzoeksbureau RIGHT uit Zwolle eerder
brengen (hetzelfde onderzoek is ook in 2018 uitgevoerd). Vanwege de energiecrises en de nog altijd zeer hoge prijzen van gas en elektriciteit, is het aantal toestellen toegenomen. Opvallend is de stijging in het aantal pelletkachels (+285%). Dit is vooral veroorzaakt door de dit jaar
opdracht
subsidie op de
gegeven
pelletkachels
de
markt
in
kaart te
die
gedurende 4 jaar door RVO is toegekend. Ook is het gebruik gestegen. Wat verder opvalt, is dat met name openhaarden meer worden gebruikt en de daling van het aantal openhaarden niet verder heeft doorgezet. Van de cijfers is een nieuwe emissieberekening (conform berekening RIVM Stichting Nederlandse Haarden- en Kachelbranche Postbus 404, 6710 BK Ede Telefoon Email
(0318) 55
12 60
info@stichting-nhk.nl
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) BTW
nr.
NL8076.56.616.B.01
NHK Stichting Nederlandse Haarden-
emissieregistratie) gemaakt. Hieruit blijkt dat volledig voor rekening van de openhaarden. Polarisatie
de
fijnstofemissie
20%
met
is toegenomen.
en
Dit
Kachelbranche
komt
vrijwel
de discussie
van
Cijfers worden gemakkelijk uit hun verband getrokken. Voorbeeld hiervan is de vorig jaar genoemde 23% fijnstofuitstoot die haarden en kachels zouden uitmaken van het totaal aan fijnstof in Nederland. Wie destijds het persbericht van het RIVM goed heeft gelezen, vond direct daaronder het commentaar dat fijnstof van haarden
kachels
en
(buitenland, vliegverkeer, het
percentage
4%
maar
de
van
uitstoot
achtergrondconcentratie uitmaakt. Als je veel factoren weglaat e.d.) blijft er automatisch steeds minder over en wordt
kachels
van
genoemde 23%. Ook de campagne fijnstof zou vrijkomen. Een groot waarneming bij één
de
van
industriële schoorstenen,
haarden
en
hoger.
Zo
kom
Milieu Centraal met het bekende potje
van
deel
van
het
verhaal
thuis, waarin ook nog
consument
steeds
van
eens
Milieu
waarbij
er
in vier uur 28 gram
gebaseerd op één enkele zijn gemaakt (oud toestel, verkeerde
Centraal
veel fouten
je uiteindelijk wel op die
is
installatie, verkeerd gebruik, verkeerde brandstof). Daarnaast is de gemiddelde 28 gram tabel met onjuiste aantallen.
van
een
te
hebben
gedaan.
Hoe
zoals
Milieu
Centraal
landen
zoals
Duitsland
dus dit stof
geeft
bepaald op basis wetenschappelijk onderzoek heel kwalijk dat een organisatie
zelf toe geen echt
vergaard is, blijft een mysterie.
Het is
ophangt aan een amateuristische waarneming. Feiten doen er blijkbaar niet meer toe. Alles wordt opgehangen aan gezondheidsschade en vroegtijdig overlijden. Ook daar is niet veel meer bewijs voor, anders dan dat fijnstof in het algemeen niet goed is voor de gezondheid. In Nederland of in
lang
net zo
indicator
hele
Milieu Centraal
een
Frankrijk
en
Oostenrijk waar
als in Nederland.
voor
de
gebruik zijn en 48%
opgenomen
jaar oud aan
van
van
van
(< 1mg/m3). filter.
houtkachels
worden
gebruikt
als in
gestookt, leven de mensen gemiddeld minimaal alcoholgebruik, voeding en welvaart zijn een veel belangrijkere
de totale
de overige toestellen
fijnstof vracht afkomstig
openhaarden die (850.000 stuks). Binnen de toestelcategorieën is een weging toestellen zoals landelijk onderzocht (een houtkachel van 25
leeftijden van
uit dan
Ecodesignkachel
zou
dat
een
een
daling
betekenen
emissieregistratie). Het klopt dat uitstoten maar de ontwikkelingen staan en
zoveel
lager
RIVM
steigers
tweemaal
viermaal zoveel hout wordt
de verschillende
stoot meer
Ecodesign
gemiddeld
Factoren zoals
cijfers blijkt dat 52%
Uit de nieuwe
waar
levensverwachting.
Stofemissie kan 85%
in
campagne
begin volgend jaar komen Deze toestellen werken
De prijs is wel
behoorlijk
veel
ook
van
twee
is van de 250.000
jaar oud). Indien alle eenheden zouden voldoen
van
de totale stofemissie
van
85%
(berekening
de
Ecodesign
nog
een
geringe hoeveelheid fijnstof
niet stil. De nieuwe
toestellen
Ecodesign regeling vanuit
de eerste toestellen op de markt die vrijwel geen
volledig automatisch en zijn voorzien hoger
maar
van
een
conform
model
Brussel staat al in de
fijnstof meer
uitstoten
ingebouwd elektrostatisch
wij rekenen erop dat deze snel daalt als de aantallen stijgen.
Stichting Nederlandse Haarden- en Kachelbranche Postbus 404, 6710 BK Ede Telefoon Email
(0318) 55
12 60
info@stichting-nhk.nl
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) BTW
nr.
NL8076.56.616.B.01
NHK Stichting Nederlandse Haarden-
Het e
belang
haarden
van
Biomassa
is nog
altijd
Dat
je
kwijt
want
werd
in 2023
wil
niet
energieopwek.nl dan de
belangrijkste
bron
(en ook
in
Europa).
bungelen nog steeds onderaan in de EU. Volgens 862 | (geanonimiseerd) energie opgewekt vanuit particuliere houtstook.
de
website
energie
in eindverbruik
EE
Windenergie
WEE
Zonne-energie
BE
Overig
MN
Statistische overdracht1
te
verbieden
lijkt niet
kunnen
verwarmen.
veiligheid
voor
zinvol. De consument zal op zoek gaan
Bijvoorbeeld
De inval in Oekraïne
Netbeheerder
en
de
een
of afval gaan stoken. Dit lijkt ons
daaropvolgende energiecrises
ongewenst
zeer
heeft de prijzen
is veel efficiënter dan je CV aanzetten of de warmtepomp
Tennet
waarschuwt van
openlijk
noodgevallen
te beschikken
dat wij
over
meer.
Het kan
een
alternatief?
komt
voor
Haardhout
omgeving
Brandstof naast de deur
van
de
gebruiker.
Ecodesign haard of kachel geïnstalleerd en gebruikt.
rekening
het elektriciteitsnetwerk.
_Energie-onafhankelijkheid. Een
haard
plantenresten
je warmtepomp of cv-ketel doet het niet
e
de
‘niet-houtige’ alternatieven gasbrander laten inbouwen, een bio naar
van
gas
en
opgedreven. Afgelopen weken stonden de gas- en elektriciteitsprijzen weer op hoge prijzen zijn een belangrijke reden voor consumenten om een hout- of te schaffen. Haardhout blijft nog altijd de goedkoopste energiebron. En één kamer
voorbereiden op, het uitvallen
in
in
CBS
Deze
pelletkachel aan (lokaal) verwarmen
om
Bron
enorm
recordhoogte.
e
meer
luchtkwaliteit.
en
_Energie-armoede. elektriciteit
Dat is
energie
Warmtepompen
toch
land
warmtepompen.
Biomassa
ethanol brander of geperste blokken uit
e
en
BE
_Houtstook
ons
wij
EE
om
e
hernieuwbare energie in
van
bijdrage van respectievelijk zonnepanelen
Aandeel hernieuwbare
e
kachels
en
de
Kachelbranche
en
98% en
laten draaien.
houden
moeten
met,
en
ons
moeten
Dat betekent ook geen verwarming, want
mensen
toch niet onmogelijk worden
uit eigen land
50%
uit de directe
niet uit landen zoals Qatar, Oman
of Rusland.
hoeft niemand tot last te zijn,
en
kan
en
zeer
zelfs
gemaakt
voor
schoon
branden
mits correct
Stichting Nederlandse Haarden- en Kachelbranche Postbus 404, 6710 BK Ede Telefoon Email
(0318) 55
12 60
info@stichting-nhk.nl
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) BTW
nr.
NL8076.56.616.B.01
NHK Stichting Nederlandse Haarden-
Dé
oplossing 1.
Handhaving basis
fijnstofemissie
de
om
bestaande
omdat gemeenten
hier niet of
Stilleggen of saneren
2.
ze
3.
nauwelijks op handhaven. Het niet handhaven is de grootste oorzaak pelletkachels. openhaarden: Uiterlijk 2030 moeten openhaarden gesaneerd zijn anders mogen
overlast door hout-
van
niet
meer
Vervanging
en
gebruikt worden. van
oude, vervuilende
vervangen worden
Wat
Regulier
onderhoud:
ledere
door
DE-erkend
bedrijf.**
een
toestellen: Toestellen
door toestellen die
Stooktrainingen: Training van de 5.
dringen
regelgeving: Gemeenten hebben al jaren de mogelijkheid om te handhaven op (nu Bbl) en NEN normen. Toch is 50% niet geplaatst volgens de wettelijke eisen,
Bouwbesluit
van
sterk terug te
Kachelbranche
en
van
voor
het jaar 2000
moeten
2030
voor
Ecodesign voldoen. gebruiker is belangrijk om het meest optimale resultaat te behalen. aan
drie jaar dient
de
installatie
geïnspecteerd
te
worden
en
onderhouden
doet de NHK?
-__Trainen
handhavers m.b.t. reeds bestaande wetgeving
van
(de NHK heeft dit reeds
in diverse
gemeenten
gedaan). bedrijven instrueren over uitvoering van het beleid, met name over de vervanging oude gericht campagnes daarop voeren. -__In samenwerking met de ASPB (Algemene Schoorsteenvegers Patroons Bond) openhaarden en oude toestellen in kaart te brengen en saneren (zij bezoeken jaarlijks 400.000 consumenten). Het jaarlijks geven van een honderdtal stooktrainingen door het hele land (een online cursus is inmiddels ook beschikbaar). Het opleiden van DE-installateurs voor de 3-jaarlijkse inspecties/onderhoud en inrichting van het -__
DE-erkende
toestellen
en
-__
-
inspectieprogramma. -_
Jaarlijks
resultaat
een
resultaten te kunnen Wat
-__
analyse meten
verwachten wij van de Verbale-
Bereidheid
-__
Het invoeren o o o o
en
iedere
zo
nodig bijstellen.
ondersteuning
de bestaande wetgeving te
om
2
jaar
een
extern
uitgevoerd
marktonderzoek
einde
de
van
deze
(gaan)
aanpak.
handhaven.
van:
verbod
gebruik van openhaarden in 2030; _vervanging/stilleggen oude toestellen (van voor 2000); Ecodesign direct verplichten voor alle nieuw te installeren toestellen (dus ook een verplichte 3-jaarlijkse inspectie/onderhoud. een
ten
(lokale}overheid?
communicatieve
en
-__
en
op het
voor
2°
hands)
en
Samenvatting Houtstook
is
containerbegrip geworden. Dat is onterecht, want houtstook kent een grote diversiteit. Daarom is proportionaliteit belangrijk. Een pelletkachel is geen vuurkorf of vreugdevuur. De NHK pleit al vele jaren voor een kwalitatieve aanpak van het houtstook-dossier die de emissies met 85% omlaag kan brengen. een
a)
Stichting Nederlandse Haarden- en Kachelbranche Postbus 404, 6710 BK Ede Telefoon Email
(0318) 55
12 60
info@stichting-nhk.nl
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) BTW
nr.
NL8076.56.616.B.01
NHK Stichting Nederlandse Haarden-
Beleid
en
Kachelbranche
op feiten
moet
binnenshuis
gebaseerd zijn en niet op onderbuikgevoelens of op framing. Feit is dat houtstook een geringe bijdrage heeft op het totaal aan fijnstof in de lucht. Lokaal kan dit wel
maar
problematisch zijn. Van alle haarden en kachels veroorzaken openhaarden (het gat in de muur) 52% van de fijnstofuitstoot. Het aanpakken van de openhaarden zou dan ook prioriteit moeten hebben. Daarnaast kan handhaving voorlichting
van
de
zorgen
bestaande voor
wetgeving,
nog verdere
een
het
vervangen
reductie
van
oude
van
fijnstof. Zo
toestellen,
kan het aandeel
beter
van
onderhoud
fijnstof afkomstig van
houtgestookte toestellen (voor gebruik binnenshuis) dalen naar <1% van de totale uitstootbelasting fijnstof in Nederland. Een generieke beperking op houtstook zal veel consumenten ernstig duperen en bezwaren stoten.
snellere reductie
Wij gaan graag
fijnstof dan
van
met
De NHK kan
u in
een
gesprek om
en
wil
een
wildgroei
aan
allerlei lokale
van
ook
spelen in het reduceren van emissies en verbeteren van de luchtkwaliteit en samen met de overheid gericht plannen maken, deze uitvoeren en de resultaten evalueren. Wij zijn van mening dat de in deze brief gepresenteerde aanpak zal leiden tot een op
juridische
en
bovenstaande
actieve rol
regelingen
(geanonimiseerd)
voorzitter NHK
vicevoorzitter
(RES) bepaald, apparaten
dat
voor
toestellen zoals
Bedrijven
die
er
in de
werken
en
met
wetgeving
energie regelt.
pelletkachels
en
gekwalificeerde
bedrijvenregister opgenomen.
Dat
bijgehouden.
u
Het
Richtlijn 2018/2001 (voorheen 2009/28)
lidstaten
hernieuwbare hout-
NHK
RIGHT oktober 2024 Stad Utrecht.
Unie heeft in haar
Europese
draagvlak bij de burger.
(geano im se rd)
(geanonimiseerd)
**De
meer
gezamenlijk te realiseren.
(geanonimiseerd) *Bron: Marktonderzoek
en
register vind
register
moet
Naast
komen
die
de
zogenaamde Renewable Energy Sources opleiding en certificering van installateurs van
warmtepompen
de
zonnepanelen
en
vallen
hier ook
-haarden onder.
De
Richtlijn gaat
uit
installateurs
lid
zijn
NHK, zijn als DE-erkend
wordt
namens
bij het Centraal Register
en
van
de
van
het certificeren
de overheid, in samenwerking Techniek
(CRT)
of
met
de
biomassa
installateurs.
van
bedrijf
de branches,
in
het
DE
ingericht
en
bij de Stichting-EVIS.
Stichting Nederlandse Haarden- en Kachelbranche Postbus 404, 6710 BK Ede Telefoon Email
(0318) 55
12 60
info@stichting-nhk.nl
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) BTW
nr.
NL8076.56.616.B.01
NHK Stichting Nederlandse Haarden-
De
Stichting Nederlandse
de
kwaliteit
Haarden-
installatie
en
verwarming
met
Vakopleiding
Installateur
daarvoor
een
als
van
hout-,
uitgangspunt Haarden,
belangrijk fundament.
(installatie)
techniek
gemeenten,
PBL,
brancheorganisatie
en
(NHK)
Kachelbranche
en
pellet-,
elektrisch-
maatschappelijke Kachels Ook
en
zijn wij kennispartner
en
wij
RIVM,
Internationaal
voor
lokale
verwarmingsproducten)
en
ONL
en
bezig
ons
diverse
voor
NEN,
bedrijven zijn aangesloten bij de NHK. Wij zijn lid van
brancheorganisatie met als doel, het bevorderen van (bio)gas- gestookte haarden en kachels voor lokale
verantwoordelijkheid.
CBS,
etc.
is een
Rookkanalen
houden
Kachelbranche
en
de
door
de
certificeringsregelingen onderzoek
met
stakeholders, is
De
NHK
benchmarken
zoals
de
voor
lid
geaccrediteerde
installateurs
vormen
marktomstandigheden
ministeries
ondermeer
wij
naar
overheid
van
de
van
EZK,
BZK,
CEFACD
en
lenW,
(Europese
met zusterorganisaties in Europa. Ruim 130
(Ondernemend Nederland).
Stichting Nederlandse Haarden- en Kachelbranche Postbus 404, 6710 BK Ede Telefoon Email
(0318) 55
12 60
info@stichting-nhk.nl
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) BTW
nr.
NL8076.56.616.B.01