6. Bijlage 4 bij Inwoner met Verzoek maak het Beaufortplein een cultureel historisch waardevol plein (1094952)

Historie beschrijving ontwikkeling Markelo en het Burg. Jhr. Mr. A.J. de Beaufortplein, met relevante onderdelen uit structuurvisies. Historisch overzicht met foto’s ter ondersteuning van het verzoek en een beschrijving van het begrip “noaberschap” ontstaan ten tijde van “buurschap” 8 e eeuw Document met situatie generiek Dorp Markelo en specifiek “bouw aan het Beaufortplein” En een historische wetenschappelijk onderzoek “sociografisch” en “geografisch” van de ( https://share.google/6toGgtPdNyDimjSrx ) (Universiteit van Wageningen ,bron). Leeswijzer. Dit document is opgesteld door en namens omwonenden en bedrijven. Het document kan later in de archieven van de gemeente Hof van Twente (Markelo) gearchiveerd worden zo dat het voor de historie voor eeuwig bewaard blijft. 1 e deel van het document geeft een beeld van de omgeving en belendede percelen, gebruik van parkeerplaatsen, en vooral ook een beschrijving van de bijzondere geologische ligging van Markelo in een stuwwal landschap. De archeologische waarde rondom het plein is groot zijnde dubbelbestemming waarde I in het bestemmingsplan. Voor de “geologische waarde” specifiek alle kenmerk die een stuwwal “ondergronds” met zich meebrengt en dat “men” daar alert op moet zijn i.v.m. het grillige gedrag van “afstromend grondwater”.

Markelo ligt in de kom van 5 a 6 stuwwallen die invloed hebben op grondwater maar ook de grondgelaagdheid vanaf de stuwwal richting de dorpskom. Toeristisch gezien is dit unieke landschap heel aantrekkelijk om te bezoeken. Alle fiets/auto/koetsen/wandelaars/scootmobielen/uitjes met legervoertuigen / tractoren / truc uitjes voor “bijzonder kinderen” die daar graag in meerijden. Verder wordt er veel geparkeerd voor alle evenementen die georganiseerd worden op de andere kleine pleintjes zoals het Kaasplein (feesten) en Kerkplein weekmarkt en cultuur/winkels etc. 2 e deel is een beschrijvingen en omschrijving van het waarom “het Jhr. Mr. A.J. de Beaufortplein” moet blijven bestaan in zijn huidige “beeldkwaliteit”. Deze Burgemeester met echtgenote hebben heel veel en in vele opzichten bijzondere betekenis voor de Markeloers. Waaronder de bevordering van “toerisme” 3 e deel is een historische beschrijving uit 1949 van (1949) Zijn slotwoord spreekt “bloemrijk” boekdelen en ik citeer: Hoewel ik u gene dele geporteerd voor conservatisme als zodanig , heb ik er tegenover de vervlakking en ontluistering , waaraan de moderne wereld bloot staat , de kracht en het karakter van een dergelijke op traditie en gemeenschapszin gegronde plattelandssamenleving leren waarderen .

Juist omdat men hier de band met het verleden nog niet heeft doorgesneden , beschikt men nog over een voedingsbodem, waarop een goed gewas kan gedijen . Mits men niet alleen deze voedingsbodem goed bewerkt, doch ook geselecteerd zaad gebruikt , veredeld door toegewijde zorg en resistent tegen slechte invloeden. Met citaat: De mentaliteit is nog wel veel die van „tegen hoge heren moet je ja zeggen" en helaas moet vastgesteld worden, dat men tegenover de bezettende overheid wel eens wat weinig ruggegraat getoond heeft, zeker niet openlijk. .1 e deel Een rondje Markelo en specifiek rondom Markelose Berg volgt nu met

beeldmateriaal. Land reliëf/stuwwallen zie https://nl-be.topographicmap.com/mapxgzgp/Markelo/?center=52.22599%2C6.55563 De stuwwal Markelose berg schematisch met grondwater. En “Beusberger waterleiding” De start van toeristische route is op het Beaufortplein bij Oorlogsmonument “Markelo”.

Impressie Beaufortplein anno 2026

Impressie toeristische weg (Bergweg) over de Markelose berg met halverwege de afslag naar het Beaufortplein. Geliefd bij allerhande “fietsers” en toertochten met allerhande voertuigen.

Huidige staat anno 2026 en zichtbare verval.

Huidig gebruik O.a. Het Stroaten ( 1e lijns-zorgplein) en veel (auto en fiets parkeren) fietstoeristen.

2e deel Ontstaan van het historische “Beaufortplein en omliggende bebouwing” . (en ondergang) In vroege tijden stond op het huidige beaufortplein o.a. hotel Ligtendal en een boerderij “Meengs”. Rond 1960 – 1970 is het met daarnaast plein aan haar veranderingen begonnen. Er stond o.a. een lagere school waarvan de keermuur nog steeds aanwezig is. Tegen over de school werd een gebouw gesticht zijnde het Rabo-bank gebouw met daarnaast een garagebedrijf. Later is daar boekhandel prins en OLM tegenaan gebouwd. Bij de gemeente heb ik in 2020/21 gezocht naar de naamgeving-(commissie) maar was niet vindbaar (ivm de Hack), ik heb onlangs contact gezocht met Heemkunde Markelo en heb de vraag daar ook uitgezet wellicht dat zij nog iets kunnen vinden. Zo niet dan wil ik er nog een paar dagen aan spenderen om te zoeken in de oude B&W en Raadsbesluiten van Markelo. Het plein kent als bijzonderheden: - Was en is onderdeel van het oude gemeentehuis (rond 2000) - Is nu onderdeel van het cultureel centrum “Het Beaufort” - Er is een bankje opgetrokken uit oude “kinderkopjes” en is onderdeel van de kunstbankenroute - De oude schoolmuur is nog aanwezig met name voor de grondkering en in het verleden hemelwater afvoer. (richting beusberger-waterleiding) - De bestrating (parkeervakken) zijn ingelegd met oude “kinderkopjes” uit de Burg. Taets van Amerongenstraat.

- De parkeervakken zijn aangelegd in visgraad motief zodat in en uit parkeren redelijk eenvoudig en veilig is maar ook toeristisch aantrekkelijk en met de schaduwslag graag gebruikt. - Het plein kent drie rijen bomen waarvan de boomspiegels hoognodig verruimd moet worden om de bomen te behouden. - Op het plein is ruimte ingericht voor het Markelose oorlogsmonument. - Aan de zijde van het nieuw te stichten pand staan volwassen bomen uit 1960. Deze bomen staan echter in “plantbakken” en deels boven het maaiveld. De naamgeving naar oud Burgemeester hr. Mr. A.J. De Beaufort. ( gegevens van de straatnaam commissie moet nog uit de archieven komen, maar hier alvast een bloemlezing. de “omgeving” zijnde historisch pand “het Beaufort” met de “aan gehorigheid” “het “Jhr. Mr. A.J. Burgemeester de Beaufortplein” en de “vernoeming” door de plaatsnamencommissie Markelo. Mijn/ons omwonenden en oud Markeloers geheugen en internet consultatie leverde op: -zeer geliefde Burgemeester te vroeg overleden. -getrouwd met https://nl.wikipedia. uit het geslacht https://nl.wikipedia. was gouvernante van Prinses Beatrix. (de koninklijke familie was vaak op in de ambtwoning op de Markelose Berg. (inclusief Prinses Beatrix, bezoek bij de en zij werd “op de Berg” ook de 1 e keer samen gezien met een “Duits sprekende” man.

Verder werd er altijd een Bezoek gebracht aan de Moeder van Prins Bernard, Prinses wonende op een kasteeltje in Diepenheim. -enkele wapenfeiten, aanleg drinkwatersysteem, bevorderen toerisme tot en met de nog steeds bestaande vriendschap Jumelage met Sancerre, waar wij “diverse Markeloers nog jaarlijks op bezoek i.v.m. festiviteiten aldaar (wijnfeest met genodigde gasten) -maar heeft ook in die tijd Dorp Markelo behoedt voor inlijving door de Stad Goor. (die “grond” en “financiële middelen” te kort kwamen. Goor was volledig omringd door “Markeloos grondgebied”) - binnenhalen van het Overijssels Verzetsmonument op de Markelose Berg

- De zoon van echtpaar de Beaufort is een directe vriend (en nog) van de zoon van Prinses Beatrix. (innige verhoudingen getuige huwelijk, ceremoniemeester en peetvader van Alexia) heeft 3 september 2010 het Cultureel Centrum (met trouw locatie ) en vernoemt naar haar man Jhr. A.J. De Beaufort geopend.

3e deel Historie van Markelo met name de ligging “tussen stuwwallen” en het karakter van de bevolking https://share.google/6toGgtPdNyDimjSrx SOCIOGRAFIE VAN MARKELO RAPPORT, SAMENGESTELD IN OPDRACHT VAN DE STICHTING MAATSCHAPPELIJK WERK TEN PLATTELAND DR H. D. DE VRIES REILINGH (1949) staat prachtig en wetenschappelijk beschreven In dit rapport van de historie en ont . (En in principe staat hier al in beschreven waar wij ons nu (echt) grote zorgen over maken.) Het rapport is achtenswaardig om helemaal te lezen, ik beperk mij om de van belang zijnde citaten en teksten hieronder aan te halen, met hoofdstuk en bladzijde aanduiding. Heel belangrijk is hoofdstuk III want daar wordt Physisch en Geografisch milieu beschreven. Hoofdstuk I Beknopte geschiedenis van het territorium der gemeente (blz 5)

(blz 5) -Het gebied der gemeente Markelo is een der oudste bewoonde gebieden van ons land en derhalve in het bezit van een rijk verleden. Een groot deel van deze rijkdom wordt gevormd door de prehistorie , doch het zou voor het kader dezer studie te ver voeren zich daarin te verdiepen. Ik moet mij beperken tot de historie , zoals die haar sporen heeft nagelaten in de schriftelijk bronnen en in het hedendaagse cultuurlandschap. In deze zin reikt de geschiedenis reeds tot de vroege Middeleeuwen terug. - Omstreeks de 8ste eeuw was de occupatie van dit gebied voltooid. -Het is wel zeker, dat het maagschapsverband als oudste samenlevingsvorm sinds de vestiging geleidelijk overgegaan is in het buurtschapsverband. -Deze buurtschap was de eenheid van leven en werken van zede en recht, van stijl en taal (dialect), die zich tot heden ten dage doet gelden. (noaberschap)

Hoofdstuk II II GROOTTE , VORM EN GRENZEN PER GEMEENTE Blz 11 -De grenzen van Markelo zijn van historische oorsprong. In het verleden is hun scheidende invloed groter geweest dan thans: moerassen zijn droog gelegd, beken genormaliseerd, heidevelden ontgonnen. Hoofdstuk III HET PHYSISCH-GEOGRAFISCH MILIEU (vanaf blz 14) Blz. 14 -De bodem - De gemeente Markelo is gelegen tussen 9,3 m + N.A.P. en 48,3 m + N.A.P. en vertoont dus een vrij sterk reliëf, dat bovendien nog zeer samengesteld is. Juist aan dat uiteinde bij Markelo begint deze heuvelrij zich op te lossen in afzonderlijke heuvelcomplexen en de vroeger veel grotere riviertjes de Regge in het oosten en de Bolksbeek in het zuidwesten (de Schipbeek is een gegraven waterweg van jongere datum) klemmen als het ware met hun oeroude stroomdalen de heuvels in. Deze zijn thans gevormd tot een drietal complexen: 1e Marke!erberg -Dingspelberg -Kattenberg (hoogste punt 40,7 m), waar omheen zich de es van de oude marke Markelo gegroepeerd heeft. -Deze drie heuvel complexen worden gescheiden door twee inzinkingen (gelegen tussen 12 en 15 m + N.A.P.), waardoor de Holtdijksbeek haar weg neemt naar de Regge en de Beusberger waterleiding de hare naar de Schipbeek. Blz 16 Uit landschaps- en geologisch oogpunt is Markelo wel een der interessantste en rijkste gebieden van ons land.

De structuur van dit landschap is van beslissende betekenis geweest voor de neder zettingsvormen (zie hoofdstuk IV) en voor de bestaansmiddelen. Blz. 17 paragraaf Het klimaat -De volgende beschouwing bepaalt zich tot de afwijkingen van het gemiddelde Nederlandse klimaat, voor zover die van belang zijn voor leven en bedrijf der bewoners van Markelo. -De strengere winters zijn gunstig voor de kruimelstructuur van de grond, behalve, wanneer bij natte opdooi de grond dicht slempt of op de hellingen afspoeling ontstaat. -sterke uitstraling van de zandige grond doet de temperatuur des nachts snel dalen, terwijl deze grond overdag snel verhit wordt. Dat versterkt de temperatuur verschil en tussen dag en nacht, waarvoor vee wel gevoelig kan zijn. -Het regenmaximum valt echter niet in Augustus of October, zoals in de meeste streken van ons land, doch in Juli , vaak in de vorm van zware stortbuien en hagel. De verhitte zandgronden verwekken veel onweders: Markelo heeft 32 onweersdagen. Blz. 18 -23 paragraaf Hydrografie -Eeuwenlang is de afwatering het zwakke punt voor de landbouw in Overijssel geweest en geenszins alleen in het lage deel van dat gewest. In het hogere deel werd de toestand zelfs steeds erger door ontbossing, vervening en ontginning, waardoor deze gronden steeds sneller afwaterden. -Daarom liet men de winterinundatie bestaan .

Verder zou de watergemeenschap tussen de Schipbeek en de Regge beheerst worden. Een volkomen scheiding scheen onmogelijk; immers de Schipbeek was een gegraven waterweg (van omstreeks 1450) en daardoor waren de stroomgebieden niet gescheiden. was de eerste ingenieur van „De Schipbeek". In 1892 stelde hij -De later beroemde Ir . een verbeteringsplan voor. -De verbetering van de Schipbeek werd uitgevoerd tussen 1894 en 1904 en bestond in een aantal bochtafsnijdingen. -de Schipbeek, die met een duiker onder het (Twente-)kanaal door gaat.

-Door dat alles heeft men thans in het gehele gebied der gemeente Markelo de grondwaterstand wat de maxima betreft in zijn macht. -Hier komt een der gebreken aan het licht, die nog aan de huidige waterschaps-werken kleven, nl . het te weinig rekening houden met de aard van de bodem in de stroomgebieden. -Juist de bodem van Markelo vertoont, zoals boven reeds bleek, een zeer grote verscheidenheid. Het gestuwde prae-glaciaal met zijn grove zanden, waaruit de gehele Holterberg en de hogere delen van de Markelose heuvels bestaan, is sterk waterdoorlatend, dus een infiltratiegebied. -Zuiver economisch gezien heeft de „toeristenindustrie " er ernstig schade door geleden. Maar het gaat hier niet alleen om materiele belangen, doch evenzeer om geestelijk-sociale: de veredelende invloed van het natuurschoon en de levensvreugde en volksgezondheid, die erdoor bevorderd worden, moeten ook gewicht in de schaal leggen. -De boer looide zijn eigen koeienhuiden. De planken van zijn eigen doodkist had hij op zolder liggen. En zo maakte dit veelzijdige landschap met zijn vegetatie een bestaan mogelijk, dat in zijn onderdelen precies in elkaar greep, zich bijna zonder hulp van buiten kon redden en eeuwen lang een streng isolement handhaafde in het engere groepsleven der marke “Markelo”.

IV BEBOUWIN G EN VERKEERSWEGEN -Zoals reeds hierboven is aangeroerd, worden de nederzettingsvormen in de gemeente Markelo bepaald door de structuur van landschap en bodem. -Rondom de Markelerberg vormde zich de buurschap Markelo. Daar de Kattenberg steil afvalt naar de Schipbeek, was er aan die zijde geen ruimte voor een es en strekt de bouwes van Markelo zich dus alleen om de Markeler- en Dingspelberg uit . De toppen dezer heuvels zijn weer onbebouwd. De es ligt tussen het dal der Schipbeek en de inzinking van de Beusberger waterleiding in, waar zich dus de groengronden bevinden. -Op de inzinking tussen de bouwessen van Markelo. Op het droogste gedeelte der inzinking is al zeer vroeg de parochiekerk aan de voet van de Markelerberg gebouwd. Dat was de plaats, waar van oudsher de Utrechtse bisschop door de Twentse edelen werd ingehuldigd als leenheer. Deze kerk, waarvan alleen de zeer oude toren is bewaard gebleven, was de moederkerk van Markelo (en Diepenheim en Goor. Rond deze kerk en op deze geografisch gunstige plaats is het dorp Markelo ontstaan. Hier heeft dus een concentratie plaats gehad en zo is Markelo dus een krans - esdorp met dorpskern. -De fundering van boerderijen bestaat uit grote blokken Bentheimer zandsteen.

-Dit is bereikt door enkele ontworpen wegomleggingen bij het dorp Markelo, waardoor bovendien de smalle hoofdstraat ontlast en de lintbebouwing voorkomen wordt. Er zijn slechts enkele landarbeiderswoningen in het plan opgenomen, daar hieraan geen behoefte bestaat. Om ontsiering van deze mooie streek door optrekjes te voorkomen, is het verboden buiten de kom een huis te bouwen, wanneer men niet minstens 10 ha grond in de gemeente bezit, boerderijen uitgezonderd. Daardoor is er van lintbebouwing in de gemeente eigenlijk geen sprake. Het is te hopen, dat verdere maatregelen betreffende de bebouwing zich zullen baseren op het oorspronkelijke karakter der nederzettingen. Het verbod van bovengrondse elektrische leidingen en het toezicht op reclames e.d. bewijzen, dat het gemeentebestuur een verheugend besef heeft voor de waarde van het gave landschap. -De openbare verkeersmiddelen zijn dus beperkt. Het vervoersmiddel is dan ook de fiets. De gemeente wordt doorsneden door een dicht net van fietspaden, met gemeentesubsidie in beheer bij de Rijwielpad-Vereniging Twente. De totale lengte hiervan bedraagt ongeveer 125 km. Practisch iedereen heeft een fiets en een boer, die het even doen kan, heeft er twee: één voor het werk en één voor uitgaan. De kinderen gaan van het begin af per fiets naar school.

-De rijksweg Goor-Markelo-Deventer had in 1932 een gemiddeld verkeer van ongeveer 1000 ton per dag. -Een factor van geheel andere aard, die meegewerkt heeft om het isolement verder te doorbreken, is het toeristenverkeer. Markelo geniet terecht een reputatie door zijn prachtige omgeving, zodat het des zomers druk bezoek trekt, al staat het hotelwezen er nog tamelijk in

de kinderschoenen. De stedelingen met hun lossere kleding en opvattingen wandelen door de buurtschappen of kamperen bij de boerenerven. -De „naoberplichten" leven nog krachtig voort en de oude marke heeft in waterschap en coöperatie een nieuwe voortzetting gevonden. Blz. 40 VI DEMOGRAFIE VAN MARKELO -Eigenlijk is alleen Markelo als een echt dorp te beschouwen; het telde 592 mannen en 588 vrouwen, dus 1180 inwoners. -blz 50 VII ECONOMISCHE STRUCTUUR Blz 73 Het hotel - en cafébedrijf moet mede in aanmerking genomen worden, dat Markelo door zijn natuurschoon een gezochte plaats is, welke bedrijfstak zeker economische betekenis heeft. Blz. 74 VIII SOCIALE STRUCTUUR -In hoofdstuk VI is reeds vermeld, dat de gemiddelde gezinsgrootte in Markelo in 1935 4,9 personen bedroeg, d.i . 0,5 boven het rijks-gemiddelde; in 1940 was dit aantal voor Markelo gedaald tot 4,8 personen. De oorzaak dezer overschrijding van het rijks-gemiddelde is echter niet gelegen in een groter kindertal , doch wel in de gewoonte van het introuwen, waardoor het gezin vaak uit drie generaties bestaat en ongehuwde volwassenen er deel van blijven uitmaken. -In het bijzonder bij de (boeren-)bevolking kan men zeggen, dat de productieve leeftijd zeer ruim is en in de regel gerekend kan worden van 15 tot 70 jaar. -De middenstandsvrouw helpt mee in winkel of café bedrijf drijft deze in enkele gevallen ook wel zelfstandig.

-Onvolwaardige kinderen worden volkomen in het gezin opgenomen en speciaal door de moeder voorgetrokken. Men staat een dergelijk kind moeilijk af aan een inrichting of een buitengewone school en is zeer trots op alles wat het wel kan. -De ouden van dagen worden op dezelfde wijze geheel in de familiehuishouding opgenomen en nemen daar zelfs een voorname plaats in. -Zolang men thuis is, geldt naar buiten een volstrekte saamhoorigheid. -Een ander blijk van de sterke familiezin is, dat de inheemse bevolking een vreemdeling pas aanvaardt en vertrouwt, wanneer zij op de hoogte is van zijn familieomstandigheden. Van een vreemde bezoeker wordt verwacht, dat hij in de loop van het gesprek schijnbaar onopzettelijk het een en ander over zijn familie meedeelt. -Bij de middenstanders heeft deze factor van de klandizie meegewerkt tot het in stand houden van een sterk ontwikkeld familiegevoel uitgaande van het dorpsleven. -blz 85 de buurschap -De familiegemeenschap, de maagschap, wordt in grote mate doorkruist door de buurtgemeenschap, de buurschap. Zoals de naam reeds aanduidt, berust deze op een ruimtelijke , geografische basis. -In deze buurschap ligt de kiem van de moderne staat , die immers ook bepaald wordt door zijn grondgebied. -De rechtsvorm van deze buurschap is eeuwenlang de marke geweest.

-De band der buurschap is vooral van practische aard, doch heeft door haar samenhang met zeden en opvattingen stellig ook een belangrijke ethische en geestelijke inslag. Men had elkaars bescherming nodig tegen gevaren van buiten af, voor het verrichten van werkzaamheden, die de kracht van enkeling of gezin te boven gingen (bouw van huizen, waterkeringen, e.d.) of waarvoor men geen tijd kon vrijmaken (hoeden van vee, schouw van water lossingen, e.d.). -van de wieg (gesteld, dat de bevolking wiegen gebruikte) tot het graf wordt het menselijke leven erdoor begeleid, of nog liever ingebed. Op vele levensgebieden, met uitzondering van de eigendomsverhoudingen, heeft de buurschap zelfs voorrang boven de maagschap. -alleen als gesloten eenheid is de plattelandssamenleving cultureel weerbaar. Als individu wordt de plattelander een weerloos slachtoffer en een mislukte nabootsing van de stedeling,

omdat hij zich met de culturele afleggers der stad moet vergenoegen. Blz 87 Het dorp -Maar soms ook - en dat is met Markelo het geval - wordt het dorp het bindende centrum van een aantal buurschappen. -Zowel van de kerkelijke als van de burgerlijk e gemeente vormt het dorp het centrum, de ziel. - Van de aanwezigheid van vooraanstaande figuren - zoals burgemeester, predikant, notaris, artsen , veearts - en van plaatselijke instellingen - zoals Groene Kruis, landbouwcoöperatie, landbouwschool , cafe's en winkels - gaat stellig een samenbindende functie in het dorpsleven uit . Soms zal men meer uit dien hoofde het tot stand komen van een bepaalde instelling toejuichen dan om het eigenlijke doel zelf. Ook het bezit van een eigen, zij het bescheiden markt is in dit verband niet zonder betekenis. Blz.91 de overheid -wezenlijke plaats in het bewustzijn der bevolking in . Dit wil niet zeggen, dat de bevolking zou neigen tot opstandigheid of ongehoorzaamheid. Men voelt zich integendeel goed onderdaan en heeft ook een uitgesproken eerbied voor het gezag en het vorstenhuis - doch men ziet die heel ver weg en men verwacht er geen inmenging van in het dagelijkse leven. De mentaliteit is nog wel veel die van „tegen hoge heren moet je ja zeggen" en helaas moet vastgesteld worden, dat men tegenover de bezettende overheid wel eens wat weinig ruggegraat getoond heeft, zeker niet openlijk.

-alle inwoners willen eigenlijk liefst terug naar de goede oude tijd, toen de Overheid er alleen was voor het handhaven van orde en rust. En vooral de rechterlijke macht houdt men zich zo ver mogelijk van het lijf. Blz 100 Morele ontwikkeling -De bevolking heeft haar oude boerenmoraal, die door het sterke collectivisme streng gehandhaafd wordt. Moraal en moraliteit liggen niet ver uiteen. -Doch ieder, die de bevolking beter kent, wordt getroffen door de juist op moreel gebied gunstige trekken, zoals hulpvaardigheid, betrouwbaarheid, eerlijkheid, trouw, matigheid, spaarzaamheid, soliditeit in geldzaken, e.d. De criminaliteit is dan ook uiterst laag, vrijwel over de gehele lijn . Dat Markelo zeer weinig rechtszaken kent kan onmogelijk een gevolg zijn van eigenrechting. Blz 105 hoofdstuk X HET KARAKTER DER BEVOLKING Teneinde bij de beoordeling van het groepskarakter der bevolking het gevaar van een subjectieve eenzijdige kijk te vermijden , zijn hiertoe enige goede kenners 1) naar hun oordeel over een aantal eigenschappen gevraagd . Daarbij kwam het gewenst voor een onderscheid te maken tussen „autochtonen" , geboren en getogen Markeloërs, en „immigranten" , die van elders afkomstig zijn , doch al geruime tijd in de gemeente wonen en veel met de bevolking in aanraking komen. Het gehele overzicht m.b.t.

“karakter” begint op bladzijde 106 Het leek mij niet verstandig hier in te snijden en het totaal gewoon in stand te laten en voor een ieder die daar in geïnteresseerd is, is alles te lezen bij hoofdstuk 10 De slot opmerking van de onderzoeker op bladzijde 109 wil u niet onthouden: Hoewel ik u gene dele geporteerd voor conservatisme als zodanig , heb ik er tegenover de vervlakking en ontluistering , waaraan de moderne wereld bloot staat , de kracht en het karakter van een dergelijk e op traditie en gemeenschapszin gegronde plattelands-samenle ving leren waarderen . Juist omdat men hier de band met het verleden nog niet heeft doorgesneden , beschikt men nog over een voedingsbodem, waarop een goed gewas kan gedijen . Mits men niet alleen deze voedingsbodem goed bewerkt, doch ook geselecteerd zaad gebruikt , veredeld door toegewijde zorg en resistent tegen slechte invloeden. Het kan de schijn van ondankbaarheid hebben, dat ik juist bi j mijn vertrek uit Twente een rapport

afsluit , waarin ik ook de critiek niet gespaard heb. Doch ik meende, dat Markelo daarvoor genoeg ruggegraat had en dat duidelijk genoeg zou blijken , hoezeer de toekomst dezer gemeente mij ter harte ging , weshalve ik juist door mijn critiek poogde bij te dragen tot een ontwikkeling in de goede richting . Markelo heeft genoeg levenskracht en aanpassingsvermogen om ook in de toekomst zijn eervolle plaats in ons vaderland te blijven in - nemen — mits het zijn eigen tekortkomingen en de gevaren des tijds onderkent en mits het al zijn geestkracht en energie aanwendt om zijn moeilijkheden te overwinnen, zijn karakter en cultuurbezit te handhaven en nieuwe waarden te verwerven. Slotopmerking onzerzijds is dat we dus “ruggegraat” moeten tonen. En de passage op blz 91 willen we anno 2026 in de praktijk brengen en we zeggen tegen veel “ja” maar nu openlijk wel ruggegraat. Citaat uit rapport:

De mentaliteit is nog wel veel die van „tegen hoge heren moet je ja zeggen" en helaas moet vastgesteld worden, dat men tegenover de bezettende overheid wel eens wat weinig ruggegraat getoond heeft, zeker niet openlijk.