ANONIEM 30. Bijlage bij Gezamenlijke buren Markelosebroek uit Markelo met brief betreft zonering gebruik chemische middelen intensieve teelten.pdf

Aan de gemeenteraad van de gemeente

Markelo,

Hof van Twente

15 mei 2024

Per e-mail: griffie @hofvantwente.nl

Betreft: Zonering gebruik chemische middelen intensieve teelten

Geachte leden van de gemeenteraad van Hof van Twente, Samenvatting Met deze brief wil ik u vragen om maatregelen te nemen i. v. m. het gebruik van

bestrijdingsmiddelen in intensieve teelten, waaronder de lelieteelt. Als gemeentebestuur kunt u via het ruimtelijke ordeningsbeleid een zonering vaststellen ter bescherming van de volksgezondheid. Voor wat betreft de chemische middelen, die in de intensieve teelt worden gebruikt, is mijn verzoek om een spuitverbod in te stellen binnen een zone van minimaal 250 meter tot de bestaande erfgrenzen van woningen, boerderijen en andere gebouwen. Elders in Nederland hebben bewoners via de rechter deze bescherming afgedwongen; het zou mooi zijn als in Hof van Twente dit niet nodig is. Graag licht ik dit nader toe. De directe aanleidingen voor deze brief zijn: In onze omgeving zien we steeds meer akkers in gebruik voor lelieteelt. Dit jaar ook vlakbij onze woning; eenmaal per week komt – als de wind ongunstig staat – er een cocktail aan -

schadelijke chemische bestrijdingsmiddelen over ons erf, waaronder onze moestuin. - Rechterlijke uitspraken (voor situaties in het Drentse Boterveen en het Limburgse Sevenum) waarin het gebruik van deze middelen sterk wordt beperkt dan wel wordt verboden. zeer

Kern van het probleem is dat de gebruikte middelen zijn toegestaan. In de vonnissen van de

rechters wordt echter onderstreept dat de toelatingsprocedure voor bestrijdingsmiddelen ernstige tekortkomingen bevat. Zo wordt er niet getest op een risico op hersenziekten zoals Parkinson en ALS. Daarbij is - volgens de rechter – aannemelijk dat de testen voor de toelatingsprocedure ‘niet voldoende geschikt zijn om een goed beeld te geven van mogelijke schadelijke gevolgen voor het zenuwstelsel en de hersenen van mensen’. Het feit dat het Ctgb, de Nederlandse toelatingsautoriteit, de middelen heeft goedgekeurd, is volgens de rechter ‘onvoldoende’ om aan te nemen dat er geen risico zou bestaan op neurodegeneratieve ziekten of ontwikkelingsstoornissen bij kinderen. Volgens de rechtbank in de zaak ‘Sevenum’ is ‘ernstige gezondheidsschade’ voor bewoners van de naastgelegen woonwijk niet uit te sluiten en dient uit voorzorg daarvoor het 'commerciële belang’ van de teler te wijken.

Uit diverse onderzoeken blijkt dat de gebruikte middelen zich ver buiten de betreffende akkers verspreiden en zeer schadelijk zijn. Deze onderzoeken kan ik hier uitgebreid aanhalen, maar nu rechters de onderzoeksresultaten overtuigend vinden, lijkt mij een uitgebreide uiteenzetting niet zinvol. Met betrekking tot de verspreiding van bestrijdingsmiddelen citeer ik uit het rechterlijke vonnis van ‘Sevenum’: “Uit het onder coördinatie van het RIVM uitgevoerde Onderzoek Bestrijdingsmiddelen Omwonenden (OBO-onderzoek. RIVM-rapport 2019-0052) volgt dat restanten van de gewasbeschermingsmiddelen zijn aangetroffen in de buitenlucht rond en nabij akkers gelegen woningen tot wel 250 meter afstand en zelfs in het huisstof en op de

deurmat en in de urine van omwonenden. Dit terwijl er tijdens het spuiten geen meetbare drift was doordat de wind tijdens het spuiten niet gericht was op de huizen van de bewoners. ” Uit onderzoek van de Vereniging Meten = Weten blijkt dat de giftige stoffen zelfs op grote afstand in natuurgebieden wordt aangetroffen. Over gezondheidsschade is inmiddels ook veel bekend. Al sinds de jaren tachtig is het verband tussen Parkinson en pesticiden aangetoond. Verder spelen luchtverontreiniging en

andere milieufactoren een rol. Niet de leeftijd is belangrijk (oudere mensen) maar de blootstellingstermijn van vele jaren. Er wordt inmiddels gesproken over een ‘aanstaande epidemie’ van mensen die leiden aan Parkinson. Ook wordt gewezen op kinderkanker, harten vaatziekten en Alzheimer. Recentelijk is in Duitsland Parkinson erkend als beroepsziekte voor boeren en telers. Het is cynisch dat de overheid enerzijds chemische middelen toestaat en anderzijds boeren en telers een uitkering gaat geven omdat zij er ziek van worden. Er zijn meer negatieve aspecten aan het gebruik van chemische middelen, zoals waterkwaliteit, biodiversiteit, etc. maar ik neem aan dat mijn punt wel duidelijk is. Standpunt gemeente In de raadsbrief ‘Gewasbeschermingsmiddelen en Lelie teelt’ van 30 april jl. valt op dat B en W een zeer voorzichtige houding aanneemt t. o. v. dit onderwerp (‘we gaan niet op de stoel van de ondernemers / grondeigenaren zitten’). Dit in tegenstelling tot de houding van de

rechterlijke macht die wel een keuze maken en voor de volksgezondheid kiezen. In dit verband is het interessant om de conclusie van een rapport van de Noordelijke Rekenkamer (15 april jl. ) over de bollenteelt in Drenthe aan te halen (dit gaat over de

provincie Drenthe, maar geldt m. i. ook voor de houding van veel gemeenten): “Doordat de provincie nagenoeg onbeperkt ruimte biedt aan bollenteelt, wegen in Drenthe de belangen van telers in de praktijk zwaarder dan het belang van een gezonde en veilige leefomgeving voor mens, plant en dier. Daarmee laat de provincie kansen liggen om risico’s van gewasbeschermingsmiddelen te verminderen en zorgen van omwonenden weg te nemen. ” Opmerkingen in de raadsbrief, over het economisch belang van de bollenteelt voor Nederland, passen in de door de Rekenkamer beschreven houding. In de lopende discussies over de agrarische praktijk is ‘voedselproductie’ een veelgehoord argument. Maar dit is, bij het verpachten van grond door onze lokale boeren aan telers uit andere delen van het land, niet aan de orde; het is uitsluitend een economische afweging.

Naast deze kritische

noot, is het hoopgevend dat de B en W bereid zijn om te kijken naar zonering. Aangegeven wordt immers dat de gemeente, in het kader van het

voorzorgsprincipe, de gezondheidsrisico's nadrukkelijk mee moet wegen bij ruimtelijke afwegingen en dat dit voor de lelieteelt kan inhouden dat er zoneringen gehanteerd moeten worden. ik wel tevreden dat de gemeente niet al te veel inzet op ‘goed overleg tussen buren’. U zult begrijpen hoe moeilijk het is om er onderling uit te komen, waar de financiële Daarnaast ben

belangen zo'n grote rol spelen.

Het idee

met

te

‘keukentafelgesprek’ de teler zaken elkaar krijgen is onrealistisch. standpunt van de teler is immers dat zij niets onrechtmatig doen; zij houden zich aan de voorschriften van het Ctgb. Samengevat, zij staan in hun recht. voor

om

als omwonenden

in

een

Het

Verzoek Ik wil de gemeente verzoeken om op zo kort mogelijke termijn een goede zonering in te stellen i.v.m. het gebruik van chemische middelen op intensieve teelten (niet alleen

lelieteelt). Gezien de

onderzoeksrapporten is mi. een minimum afstand van 250 meter vanaf woningen, boerderijen, scholen en andere bebouwing absoluut noodzakelijk. Daarbij dient de afstand gemeten worden vanaf de erfgrens en niet vanaf de gevels; op het erf spelen de kinderen, is de moestuin, zitten de

mensen

op

hun terras, etc. Dat is het te beschermen

gebied. Hopelijk is het niet nodig dat groepen inwoners ook in de Hof van Twente naar de rechter moeten om de noodzakelijke bescherming af te dwingen en neemt de gemeente zelf haar verantwoordelijkheid om de gezondheid van haar inwoners te beschermen. Graag

verneem

ik van

u

uw

reactie op

Hoogachtend,

Deze

mail zend ik in

College van Medewerker

cc

aan;

B en W

(geanonimiseerd) l (geanonimiseerd)

mijn verzoek.