ANONIEM 2. Bijlage bij VNG met Ledenbrief uitnodiging Najaars ALV 28 november 2025 (1039018).pdf

,

,

Bijlage(n) 1. 2.

Notitie “Doorontwikkeling VNG-governance en voorbereiding grote vacatureronde na raadsverkiezingen 2026” Bijlagen bij notitie “Doorontwikkeling VNG-governance en voorbereiding grote vacatureronde na raadsverkiezingen 2026” (voorstellen aan de ALV + stukken ter informatie)

Doorontwikkeling VNG governance Wij stellen u voor in te stemmen met de voorstellen in het kader van de doorontwikkeling van de

VNG governance. Stemt u in met het voorstel: 1 = ja 2 = nee

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/2

Doorontwikkeling VNG-governance en voorbereiding grote vacatureronde na raadsverkiezingen 2026 Bijlage bij ledenbrief “Uitnodiging Najaars ALV 28 november 2025” van 31 oktober 2025

Vooraf In de aanloop naar de grote vacatureronde na de raadsverkiezingen van maart 2026 is mede op basis van de ambities in de “Verenigingsstrategie 2030” een aantal trajecten gestart voor doorontwikkeling van de VNG governance. Het bestuur heeft in afstemming met commissies colleges VNG-bureau en netwerken in de achterban en op basis van ervaringen in de afgelopen periode een aantal concrete ideeën uitgewerkt. Het bestuur informeert de ALV hierover en legt waar de ALV het bevoegde orgaan is voorstellen ter besluitvorming in de ALV voor. ,

,

,

,

,

,

Inhoudsopgave: 1. Samenvatting voorstellen en voortgangsberichten aan ALV voor trajecten in doorontwikkeling

VNG governance: a.

b. c.

d.

Doorontwikkeling bestuurlijke Klankbordgroep (voortgangsbericht) Omvorming vaste adviescommissie Raadsleden & Griffiers tot vaste adviescommissie “Lokaal bestuur & democratie” (besluitvorming) Instelling vaste adviescommissie Asiel Migratie & Integratie (besluitvorming) Omvorming vaste adviescommissie Participatie Schuldhulpverlening & Integratie” tot vaste adviescommissie “Participatie Werk & Inkomen” (besluitvorming) Andere invulling en positionering voorzitterschap commissie Europa en Internationaal ,

,

,

e.

2. 3. 4. 5.

(besluitvorming) f. Organisatie en werkwijze College voor Dienstverleningszaken en Taskforce Samen organiseren (besluitvorming) Toelichting op voorstellen aan ALV voor doorontwikkeling VNG governance Continuïteit bezetting VNG-bestuur en commissies augustus 2025-september 2026 Kandidaatstellingsprocedure en samenstelling Voordrachtscommissie inclusief tijdpad ,

Voorbereiding en introductie bestuur en commissies.

Bijlagen: Voorstellen ter besluitvorming aan Najaars ALV: 1. Statutenwijziging: toekenning van de bevoegdheid aan de ALV om een tijdelijke uitzondering te maken op de bepaling dat vaste adviescommissies bestaan uit de voorzitter en 15-19 leden 2. Besluit: Omvorming van de vaste adviescommissie Raadsleden & Griffiers tot een bredere commissie “Lokaal bestuur & democratie” 3. Besluit: Instelling van een vaste adviescommissie Asiel Migratie & Integratie 4. Besluit: Omvorming vaste adviescommissie Participatie Schuldhulpverlening & Integratie” tot vaste adviescommissie “Participatie Werk & Inkomen” 5. Statutenwijziging: schrappen van de huidige uitzonderingsbepaling dat de voorzitter van de vereniging qualitate qua voorzitter is van de commissie Europa & Internationaal 6. Statutenwijziging: toevoegen van de bepaling dat de functies van voorzitter van College voor Dienstverleningszaken en penningmeester van de vereniging worden gecombineerd. NB: De besluitvormende voorstellen worden amendabel aan de leden voorgelegd Tot maandag 17 november 12. 00 uur kunnen amendementen worden ingediend ,

,

,

,

,

1

-

Voorstellen voor statutenwijziging vergen een tweederde meerderheid in een gewogen stemming. Andere voorstellen vergen een enkelvoudige meerderheid.

Ter informatie: 7. Advies commissie R&G aan bestuur: “Doorontwikkeling commissie Raadsleden & Griffiers en versterking raadsperspectief in bestuur commissies en colleges in periode 2026-2030” 8. Terugblik op vorige vacatureronden en recente wijzigingen VNG-governance 9. Uitgewerkt tijdpad kandidaatstellingsprocedure en introductie. ,

2

1. Samenvatting Voorstellen voor doorontwikkeling VNG-governance aan de ALV In de aanloop naar de grote vacatureronde na de raadsverkiezingen van maart 2026 is mede op basis van de ambities in de “Verenigingsstrategie 2030” een aantal trajecten gestart voor doorontwikkeling van de VNG governance. Het bestuur heeft in afstemming met commissies colleges VNG-bureau en netwerken in de achterban en op basis van ervaringen in de afgelopen periode een aantal concrete ideeën uitgewerkt. Het bestuur informeert de ALV hierover en legt waar de ALV het bevoegde orgaan is voorstellen ter besluitvorming in de ALV voor. ,

,

,

,

,

,

Hierna volgt een overzicht van de trajecten waarbij steeds is aangegeven welke voorstellen het bestuur ter goedkeuring aan de Najaars ALV voorlegt. In hoofdstuk 3 volgt op deze trajecten een nadere toelichting. ,

a.

Doorontwikkeling Klankbordgroep (inzet richting kabinet): in de komende periode willen we de in december 2023 gestarte bestuurlijke klankbordgroep verankeren in de VNG governance en ondersteunend laten zijn aan het werk van bestuur en commissies in de belangenbehartiging op inhoudelijke dossiers.

Voorstellen ter besluitvorming en ter informatie Najaars ALV Besluitvorming Najaars ALV: Op dit moment niet nodig (kan op termijn worden overwogen) Afhankelijk van ervaringen met klankbordgroep in komende periode kan in de toekomst worden overwogen om klankbordgroep formeel door de ALV in te laten stellen en als gremium in VNG-statuten op te nemen. Ter informatie ALV: Voornemens bestuur voor doorontwikkeling klankbordgroep zoals die zijn afgestemd met VNGcommissies provinciale afdelingen en netwerken waaronder: Versterken van de verbinding van de klankbordgroep met de formele VNG-governance van bestuur en vaste adviescommissies waarbij bestuur en commissies verantwoordelijk blijven voor de besluitvorming Continuering van de agendering van belangrijke landelijke vraagstukken en intensivering van het ophalen van ervaringen en aandachtspunten uit de verschillende regio’s Behoud van een vaste kern van vertegenwoordigers vanuit de regio’s (voorgedragen door provinciale afdelingen) de netwerken en het VNG-bestuur Aanvullend en op basis van de agenda bredere uitnodiging van lokale bestuurders en leden van vaste adviescommissies. ,

,

,

,

,

3

b.

Omvorming commissie Raadsleden & Griffiers (R&G) tot een bredere commissie “Lokaal bestuur & democratie”: op advies van de huidige commissie R&G stelt het bestuur voor om het beleidsterrein van de commissie te verbreden en de samenstelling van de commissie aan te passen.

NB) Gelet op de bredere opdracht en de wens alle doelgroepen in de commissie op te nemen is het denkbaar dat de commissie uit meer dan 20 leden bestaat. Om dit mogelijk te maken in dit specifieke geval én in andere toekomstige gevallen stelt het bestuur voor om in de Statuten te bepalen dat het bestuur tijdelijk een uitzondering kan maken op de regel dat commissies bestaan uit een voorzitter en 15-19 leden. Voorstellen ter besluitvorming en ter informatie voor Najaars ALV Besluitvorming Najaars ALV Wijziging VNG-statuten: toekennen van de bevoegdheid aan het bestuur om een tijdelijke uitzondering te maken op de bepaling dat vaste adviescommissies bestaan uit de voorzitter en 15-19 leden. Wijziging opdracht werkwijze en samenstelling commissie Raadsleden & Griffiers: wijziging opdracht werkwijze en samenstelling commissie gelet hierop wijziging van de naam in commissie “Lokaal bestuur en democratie” ook burgemeesters wethouders en secretarissen maken deel uit van de nieuwe commissie het exacte aantal leden wordt door het bestuur in februari/maart bepaald bij de vaststelling van de profielschets voor de bredere commissie en is afhankelijk van de inzet die nodig is op de dossiers waarvoor deze commissie verantwoordelijk wordt. ,

,

,

Zie bijlagen: 1. Statutenwijziging: toekenning van de bevoegdheid aan de ALV om een tijdelijke uitzondering te maken op de bepaling dat vaste adviescommissies bestaan uit de voorzitter en 15-19 leden 2. Besluit: voorstel tot wijziging van de opdracht werkwijze en samenstelling van de commissie Raadsleden & Griffiers 8. Advies commissie R&G aan bestuur: “Doorontwikkeling commissie Raadsleden & Griffiers en versterking raadsperspectief in bestuur commissies en colleges in periode 2026-2030” ,

,

4

Instelling vaste adviescommissie Asiel Migratie & Integratie: de huidige Tijdelijke commissie Asiel & Migratie (TCAM) is gestart in januari 2023. Het bestuur verwacht dat de vraagstukken rond asiel en migratie voorlopig actueel zullen blijven en constateert dat het thema integratie nauw samenhangt hiermee. Gelet hierop stelt het bestuur voor een vaste adviescommissie Asiel Migratie & Integratie in te stellen.

c.

,

,

Voorstellen ter besluitvorming en ter informatie Najaars ALV Besluitvorming Najaars ALV: Instelling vaste adviescommissie Asiel Migratie & Integratie Instellingsbesluit bevat opdracht werkwijze en samenstelling (het gaat om een instelling van een “gewone” vaste adviescommissie met 20 leden inclusief de voorzitter en een werkwijze die gelijk is aan andere “vakcommissies”). ,

,

,

,

Zie bijlage 3: Instellingsbesluit vaste adviescommissie Asiel Migratie &Integratie. ,

d.

Omvorming vaste adviescommissie Participatie Schuldhulpverlening & Integratie” tot vaste adviescommissie “Participatie Werk & Inkomen” (besluitvorming): in samenhang met het voorgaande voorstel tot instelling van een vaste adviescommissie Asiel Migratie & Integratie (AMI) stelt het bestuur voor om de huidige commissie PSI om te vormen tot een commissie Participatie Werk & Inkomen (PWI). Dat betekent dat het thema integratie voortaan valt onder de commissie AMI. De aangepaste naamgeving van de commissie PWI geeft een goed beeld van de thema’s van de commissie. ,

,

,

,

Voorstellen ter besluitvorming en ter informatie Najaars ALV Besluitvorming Najaars ALV: Wijziging opdracht en naamgeving vaste adviescommissie Participatie Schuldhulpverlening & ,

Integratie”: -

wijziging opdracht commissie gelet hierop wijziging van de naam in commissie “Participatie Werk & Inkomen”. ,

Zie bijlage 3: Instellingsbesluit vaste adviescommissie Asiel & Migratie.

5

e.

Andere invulling en positionering voorzitterschap commissie Europa en Internationaal (E&I): op dit moment is de voorzitter van het bestuur ook formeel commissievoorzitter E&I. Door het commissievoorzitterschap tevens bestuurslidmaatschap te beleggen bij een van de Europese of internationale delegatieleiders in de commissie kan een directere verbinding worden gelegd tussen het werk van delegaties commissie en bestuur. ,

,

,

Voorstellen ter besluitvorming en ter informatie Najaars ALV Besluitvorming Najaars ALV: Wijziging VNG-statuten: schrappen van de huidige uitzonderingsbepaling dat de VNG-voorzitter qualitate qua tevens voorzitter commissie E&I is. Zie bijlage 4: Wijziging VNG-statuten: schrappen van de huidige uitzonderingsbepaling dat de VNG-voorzitter qualitate qua tevens voorzitter commissie E&I is.

f.

Organisatie en werkwijze College voor Dienstverleningszaken en Taskforce Samen organiseren: de intensieve samenwerking in deze commissie tussen bestuurders en ambtenaren willen we beter structureren en verankeren waarbij het onderscheid dat we binnen de vereniging hanteren tussen de verantwoordelijkheden van bestuurders en ambtenaren leidend is. ,

Voorstellen ter besluitvorming en ter informatie Najaars ALV Besluitvorming Najaars ALV: Wijziging VNG-statuten: opnemen dat de functies van voorzitter van het CvD en penningmeester van het bestuur worden gecombineerd. Ter informatie: Het bestuur is voornemens om met het oog op de vacatureronde na de raadsverkiezingen het Reglement van het CvD als volgt aan te passen: Verhoging van het aantal leden van het CvD naar 16-20 leden (inclusief voorzitter) conform de standaard voor andere commissies Bij de samenstelling van het CvD wordt gemeentegrootte een centraal uitgangspunt vergelijkbaar met de opbouw van het CvA in cohorten van gemeentegrootte (vergt besluit bestuur tot aanpassing Reglement CvD) ,

,

Daarnaast vindt er een heroriëntatie plaats op de rol van de Taskforce Samen Organiseren met het oog op de goede verbinding met de andere VNG-commissies. Zie bijlage 5: Wijziging VNG-statuten: schrappen opnemen dat de functies van voorzitter van het CvD en penningmeester van het bestuur worden gecombineerd.

6

2. Toelichting op voorstellen voor doorontwikkeling in organisatie en werkwijze VNG governance Hierna staan wij uitvoeriger stil bij de verschillende voorstellen aan de ALV. a.

Doorontwikkeling Klankbordgroep

Vooraf De raadsverkiezingen in maart 2026 en de start van een nieuwe bestuursperiode vormen ook voor de klankbordgroep het natuurlijke moment om op basis van opgedane ervaringen en ambities voor de toekomst de werkwijze organisatie en aansluiting op de VNG governance verder te ontwikkelen. De ervaring met de klankbordgroep en de diverse oploopjes rond actuele thema’s laat zien dat het kort digitaal bij elkaar komen een grote meerwaarde is om de achterban te betrekken bij het werk op landelijke thema’s. Hierna staan wij stil bij de inhoudelijke afwegingen hierbij en het te volgen proces. ,

Aanleiding: het belang van het regioperspectief en ophalen van geluiden uit het hele land In toenemende mate werken gemeenten regionaal samen. Mede in het licht van o. a. Elke Regio Telt en initiatieven van het kabinet om (meer) taken bij regio’s te beleggen en beleid te formuleren op een regionale schaal neemt het belang van de regio’s en het vraagstuk van regionalisering verder toe. De regio’s hebben op dit moment geen positie in de formele governance van de VNG. In de “Verenigingsstrategie 2030” hebben de leden zich uitgesproken voor een ontwikkeling in de richting van een vereniging van gemeenten die samenwerken in regio’s. Deze betere betrokkenheid van de regio’s moet onderwerpgewijs (als onderligger bij de commissies) maar dient ook op de grote thema’s een rol te krijgen. Hiervoor is de klankbordgroep een uitgelezen instrument. In een tussentijdse evaluatie van het functioneren van de huidige informele klankbordgroep bleken de voorzitters van de provinciale afdelingen positief. ,

,

Uitgangspunten: streven naar consensus en handhaving taken VNG bestuur en commissies Allereerst moeten wij rekening houden met dat een landelijk dekkende klankbordgroep met vertegenwoordigers uit alle regio’s alleen goed kan functioneren bij een brede steun en consensus in de achterban. Belangrijke spelers daarbij zijn de provinciale afdelingen en de gemeentelijke netwerken (G4 G40 M50 P10 K80 R8). ,

,

,

,

,

Een tweede centraal uitgangspunt is de handhaving van de huidige verantwoordelijkheden en taken van VNG bestuur en commissies. Dat betekent handhaving van de formele besluitvorming binnen de VNG met de ALV als hoogste orgaan en de dagelijkse leiding door het bestuur dat wordt geadviseerd door de negen commissies en twee colleges. De klankbordgroep neemt deze formele rol niet over maar biedt bestuur en commissies de mogelijkheid om draagvlak voor belangrijke bestuursvoorstellen te toetsen. Daarnaast kunnen leden van de klankbordgroep natuurlijk ook specifieke (deel)onderwerpen agenderen die hen bezig houden. Het zwaartepunt bij de bespreking van deze specifiekere vakinhoudelijke vraagstukken ligt bij de verantwoordelijke commissies of colleges. ,

,

Verankering klankbordgroep en regio’s in VNG governance Het is goed om de klankbordgroep en daarmee de regio’s binnen de VNG governance te verankeren. Daarbij willen wij ook gebruik maken van de positieve ervaringen met de oploopjes waarin we burgemeesters en wethouders op belangrijke bijpraten op belangrijke momenten zoals onlangs over ,

7

de gevolgen van de Voorjaarsnota. Bij de doorontwikkeling van de klankbordgroep zoeken wij daarom naar een goede balans tussen vertegenwoordiging van alle regio’s en de mogelijkheid voor andere belangstellende bestuurders om deel te nemen aan vergaderingen van de klankbordgroep. Wij stellen voor om de positionering organisatie en werkwijze van de klankbordgroep in de toekomst als volgt in te vullen: Verbreding van de opdracht van de klankbordgroep met de volgende rollen: a. Verdere versterking van het fungeren als klankbord voor de VNG voor de inzet op belangrijke dossiers in de richting van het kabinet. Met name bij de standpuntbepaling op gevoelige vraagstukken moet standaard de klankbordgroep worden benut om tot een breed draagvlak bij de leden te komen b. Versterken van de verbinding tussen de VNG en de regio’s en andere stakeholders (een doel van de klankbordgroep dat in zijn huidige fungeren optimalisatie vraagt) c. Agenderen van vraagstukken en inzichten vanuit het perspectief van de regio’s als input voor het werk van commissies en bestuur (een nieuwe rol ten opzichte van de huidige klankbordgroep) d. Uitwisselen van inzichten en ervaringen uit en tussen de regio(‘s) die bijdragen aan het verbeterd fungeren van regio’s en de VNG als zodanig (idem) Samenstelling van de klankbordgroep: a.

Een vast deel bestaande uit vertegenwoordigers van de regio’s (te werven via de provinciale afdelingen) en van de netwerken (G4 G40 M50 P10 K80 R8) b. Een flexibel deel bestaande uit bestuurders die zich spontaan aanmelden voor vergaderingen van de klankbordgroep Regionale indeling op basis van Veiligheidsregio’s: als uitgangspunt voor het vaste deel van de klankbordgroep de indeling van de o Veiligheidsregio’s te hanteren daarna (opnieuw) aan de provinciale afdelingen vragen of zij concrete o afwijkingsvoorstellen hebben het VNG-bestuur een besluit te laten nemen over de definitieve regionale indeling die o recht doet aan de spreiding over het land en de verhouding tussen aantallen vertegenwoordigers per regio Werving en selectie regionale vertegenwoordigers via provinciale afdelingen: via de provinciale afdelingen en netwerken met een beperkte toetsende rol van de o Voordrachtscommissie die borgt dat de samenstelling van de klankbordgroep voor de achterban nog wel herkenbaar (maar niet per se exact evenredig) is op de criteria politieke partij gemeentegrootte doelgroep M/V-verhouding en provincie Aantal deelnemers klankbordgroep: Uitgaande van circa 25 regio’s met ieder twee of drie vertegenwoordigers plus o vertegenwoordigers van de netwerken komen we afhankelijk van de gemaakte keuzes naar verwachting uit op een vast deel van de klankbordgroep van minimaal 50 en maximaal

90 vertegenwoordigers o Op basis van ervaringen met de eerdere vergaderingen klankbordgroep en oploopjes voor bestuurders (zoals rond de Voorjaarsnota) kan het aantal deelnemers flink oplopen op momenten dat belangrijke thema’s rond inzet richting kabinet worden besproken. Ter illustratie: aan de vier oploopjes rond de Voorjaarsnota namen in totaal circa 300 bestuurders deel. ,

,

,

,

,

,

,

8

,

,

,

,

Proces en tijdpad Het proces voor de doorontwikkeling van de klankborgroep zou er als volgt uit kunnen zien: Optioneel: werken met een begeleidingsgroep bestaande uit huidige leden van de klankbordgroep bestuursleden vertegenwoordigers netwerken en betrokkenen bij Elke regio telt! (september-december) Gesprekken met provinciale afdelingen netwerken bestuur commissies en andere betrokken partijen (september-december) Bestuur 10 oktober: vaststelling van een informerende notitie voor de Najaars ALV van 28 november a. s. ,

,

,

,

,

Voorstellen ter besluitvorming en ter informatie Najaars ALV Besluitvorming Najaars ALV: Op dit moment niet nodig (kan op termijn worden overwogen) Afhankelijk van ervaringen met klankbordgroep in komende periode kan in de toekomst worden overwogen om klankbordgroep formeel door de ALV in te laten stellen en als gremium in VNG-statuten op te nemen (red. de brede steun voor behoud “informele karakter” klankbordgroep pleit op voorhand niet voor vastlegging van opdracht samenstelling en positionering in Statuten). ,

Ter informatie ALV: Voornemens bestuur voor doorontwikkeling klankbordgroep zoals die zijn afgestemd met VNGcommissies provinciale afdelingen en netwerken waaronder: Versterken van de verbinding van de klankbordgroep met de formele VNG-governance van bestuur en vaste adviescommissies waarbij bestuur en commissies verantwoordelijk blijven voor de besluitvorming Continuering van de agendering van belangrijke landelijke vraagstukken en intensivering van het ophalen van ervaringen en aandachtspunten uit de verschillende regio’s Behoud van een vaste kern van vertegenwoordigers vanuit de regio’s (voorgedragen door provinciale afdelingen) de netwerken en het VNG-bestuur Aanvullend en op basis van de agenda bredere uitnodiging van lokale bestuurders en leden van vaste adviescommissies. ,

,

,

,

,

9

b. Andere samenstelling en opdracht commissie Raadsleden & Griffiers (R&G) Mede op basis van de eigen ervaringen van de huidige commissie zijn in afstemming met het VNGbureau alternatieve scenario’s ontwikkeld voor de opdracht en werkwijze van de commissie (inclusief de verhouding tot bestuur en met name de commissie Bestuur & Veiligheid). Het volledige advies van de commissie R&G aan het bestuur vindt u in bijlage 6 “Doorontwikkeling commissie Raadsleden & Griffiers en versterking raadsperspectief in bestuur commissies en colleges in periode 2026-2030”. ,

Gesignaleerde knelpunten Commissie en VNG-bureau zien de volgende knelpunten waarvoor een oplossing moet worden ,

gezocht: -

-

-

De vertegenwoordiging raadsleden en griffiers in de totale VNG governance is onvoldoende effectief. Dit komt tot uiting in gebrek aan inhoudelijke slagkracht. Enerzijds wordt bij inhoudelijke voorstellen vanuit de VNG niet altijd de rol en positie van de raad goed meegenomen. Anderzijds ontbreekt het in de VNG-organisatie aan raadsgerichte ondersteuning en kennis De verbinding tussen raadsleden en de VNG is nog te zwak. Dit is zichtbaar in de onbalans tussen het raadsperspectief en het bestuurlijke perspectief in bestuur en commissies Kaders voor positionering van de commissie R&G in de VNG governance ontbreken. Dit komt tot uiting in onduidelijkheid over de onderwerpen waarop deze commissie raakvlakken heeft met andere commissies/colleges zoals de rechtspositie van raadsleden/griffiers en bijvoorbeeld de gevolgen van technologie op het functioneren op de verschillende onderdelen van de lokale democratie Facilitering van raadsleden/griffiers loopt achter bij de ondersteuning en facilitering van burgemeesters wethouders en gemeentesecretarissen. ,

-

,

Advies van de commissie R&G aan het VNG-bestuur De commissie R&G adviseert het bestuur: 1. De huidige commissie om te vormen tot een commissie “Lokaal bestuur & democratie” (commissie LBD) om daar het gesprek gelijktijdig met alle partijen te voeren. 2. Het raadsperspectief bij andere commissies versterken en de verbindingen onderling vergroten 3. De ondersteuning van raadsleden en griffiers binnen de VNG én binnen hun eigen gemeente te versterken. Ad 1. Omvorming huidige commissie tot commissie “Lokaal bestuur & democratie” De omvorming van de huidige commissie R&G naar een commissie LBD vergt verbreding van de opdracht van de commissie en op basis daarvan aanpassing van de samenstelling en de werkwijze van de commissie. Verbreding van de opdracht van de commissie met de volgende thema’s: Lokaal bestuur/democratie in brede zin door overheveling van een aantal thema’s die nu • eveneens bij de commissie Bestuur & Veiligheid (B&V) zijn belegd Red. Na het vaststellen van het advies van de commissie R&G op 4 september jl. heeft nader overleg plaatsgevonden tussen vertegenwoordigers van de beide commissies. Op basis daarvan heeft het bestuur besloten om de opdracht van de commissie B&V niet te wijzigen. In de voorbereiding van de profielschetsen voor beide commissies zal door de commissies worden doorgesproken over de mogelijkheden om (de rollen op) specifieke dossiers tussen ,

10

de commissies te verdelen respectievelijk de samenwerking tussen beide commissies in te vullen. Positie raadsleden en griffiers o. a. door tot een nader uit te werken koppeling te komen met de Adviescommissie Rechtspositie Politieke Ambtsdragers die valt onder het CvA Rechtsstaat en gemeenterecht die nu niet in de formele governance zijn belegd maar bij de adviescommissie Recht zijn ondergebracht. Over de rol van de commissie LBD vindt nadere afstemming plaats met de commissie B&V en de adviescommissie Recht. ,

•

,

,

•

,

Aanpassing van de samenstelling: • Verhoging van het aantal commissieleden van 20 naar maximaal 28 leden afhankelijk van de gevraagde inzet op de dossiers die door de bredere commissie worden behartigd • Opnemen van burgemeesters wethouders en secretarissen in de commissie • Vaststelling van de verhoudingen tussen de doelgroepen op basis van voorstel van de commissie en inhoudelijke onderwerpen. ,

Aanpassing van de werkwijze: In overleg met nieuwe commissieleden komen tot een vergaderschema met een passende • frequentie en een optimale afwisseling tussen fysieke en digitale overleggen • Verdeling van thema’s over de commissieleden met aandacht voor het benodigde aantal commissieleden per thema en voor de betrokkenheid van de verschillende doelgroepen In overleg met andere commissies komen tot een optimale verbinding en samenwerking op • thema’s waarvoor andere commissies eerstverantwoordelijke zijn. Ad 2. Versterking inbreng raadsperspectief in andere commissies • Verhoging van het aantal raadsleden en griffiers in andere commissies (inclusief colleges) via maatwerk per commissie en in overleg met de betroken commissies met als uitgangspunt drie raadsleden en twee griffiers per commissie Versterking van de verbinding tussen portefeuillehouders in de commissie LBD en de • portefeuillehouders in andere commissies; Versterking van de bewustwording in andere commissie van het betrekken van het belang van • het raadsperspectief bij vakinhoudelijke vraagstukken. Door actief het netwerk tussen deze commissieleden te bevorderen en faciliteren. ,

Ad 3. Versterking ondersteuning raadsleden en griffiers Versterking van de ondersteuning van raadsleden en griffiers in bestuur commissies en • colleges door het VNG-bureau door hiervoor een concreet actieplan op te zetten met de volgende lijnen: Beleidsadviseurs houden al bij het ontwerpen van beleid rekening met het • democratische proces. (wie is wanneer waarvoor aan zet) bijvoorbeeld in de vorm ,

,

van een ‘raadsparagraaf’. •

Organiseren en vergroten van de kennis rondom democratische waarden en handelingsperspectief en dit vertalen in concrete werkafspraken

•

Visueel aantrekkelijk articuleren waar deze commissie over gaat en dat dit de plek is waar het integrale gesprek over lokaal bestuur en democratie gevoerd wordt. En dit in alle uitingen van de VNG consequent doorvoeren. 11

•

Versterking van de ondersteuning van raadsleden en griffiers door hun eigen gemeente. Door actief gemeenten te attenderen op de kansen en uitdagingen die het commissiewerk meebrengt. Door het actief delen van best practices zodat de commissieleden effectief deel kunnen nemen aan het commissiewerk. Ook zou de VNG een sjabloon kunnen maken voor voordracht in de gemeenteraad bijvoorbeeld in samenwerking met gemeentesecretaris waarin wordt gevraagd om budgettaire of ambtelijke steun vanuit de gemeentelijke organisatie om het raadslid dat voor de VNG actief wordt actief bij te staan. ,

,

Proces Om in de grote vacatureronde na de raadsverkiezingen de werving voor een nieuwe stijl commissie te kunnen starten is de volgende besluitvorming in de Najaars ALV nodig: Opnemen in de Statuten dat het mogelijk is dat een commissie tijdelijk bestaat uit meer dan 19 leden exclusief de commissievoorzitter Wijziging in de naam opdracht omvang en samenstelling (verhouding doelgroepen raadsleden griffiers burgemeesters) van de commissie. ,

,

,

,

,

Wijzigingen in de werkwijze ondersteuning en samenwerking met bestuur en andere commissies kunnen later nog worden uitgewerkt. Ook is er meer tijd om tot een exacte verdeling van dossiers te komen in overleg met o. a. de adviescommissie Rechtspositie Politieke Ambtsdragers de commissie B&V en de adviescommissie Gemeenterecht. Het bestuur stelt in maart 2026 de profielschetsen voor bestuur en nieuwe commissies vast met het oog op de grote vacatureronde na de raadsverkiezingen. Op dat moment wordt de verdeling van de dossiers vastgesteld. ,

,

Indien de leden in de Najaars ALV instemmen met de voorstellen voor omvorming van de commissie R&G naar een commissie LBD zullen daarna de volgende stappen worden gezet: December 2025-februari 2026: afstemming met betrokken (advies)commissies over verdeling van dossiers Maart 2026: vaststelling door bestuur van de profielschets van de commissie LBD (inclusief aantal commissieleden verhoudingen tussen doelgroepen binnen de commissie en de belangrijkste thema’s) April: openstelling vacatures commissie LBD op basis van de profielschets Medio september: benoeming waarnemende leden commissie LBD en start commissie Voorafgaand aan Najaars ALV: opening mogelijkheid tot stellen andere kandidaten Najaars ALV: definitieve benoeming commissieleden. ,

Voor de goede orde de kandidaatstellingsprocedure voor (waarnemende) commissieleden LBD is gelijk aan die voor vacatures in bestuur en andere commissies. ,

12

Voorstellen ter besluitvorming en ter informatie Najaars ALV Besluitvorming Najaars ALV Wijziging VNG-statuten: toekennen van de bevoegdheid aan de ALV om een tijdelijke uitzondering te maken op de bepaling dat vaste adviescommissies bestaan uit de voorzitter en 15-19 leden; deze uitzonderingsbepaling toe te voegen aan artikel 20 lid 3 waarvan de volledige tekst daarna luidt: “4. In afwijking van lid 3 onderdeel b van dit artikel: kan het bestuur besluiten om het maximum aantal leden van een vaste adviescommissie tijdelijk te verhogen met dien verstande dat: a. de verhoging van het aantal leden uitsluitend ziet op één zittingsperiode of een gedeelte daarvan b. een adviescommissie niet meer dan achtentwintig leden omvat. ” ,

,

,

,

Wijziging opdracht werkwijze en samenstelling commissie Raadsleden & Griffiers: wijziging opdracht werkwijze en samenstelling commissie gelet hierop wijziging van de naam in commissie “Lokaal bestuur en democratie” ook burgemeesters wethouders en secretarissen maken deel uit van de nieuwe commissie het exacte aantal leden wordt door het bestuur in februari/maart bepaald bij de vaststelling van de profielschets voor de bredere commissie en is afhankelijk van de inzet die nodig is op de dossiers waarvoor deze commissie verantwoordelijk wordt. ,

,

,

Zie bijlagen: 1. Statutenwijziging: toekenning van de bevoegdheid aan de ALV om een tijdelijke uitzondering te maken op de bepaling dat vaste adviescommissies bestaan uit de voorzitter en 15-19 leden 2. Voorstel tot wijziging van de opdracht werkwijze en samenstelling van de commissie Raadsleden & Griffiers. ,

13

c.

Instelling vaste adviescommissie Asiel , Migratie & Integratie

De huidige Tijdelijke adviescommissie Asiel & Migratie (TCAM) is ingesteld in 3 november 2022. Ervaringen in de afgelopen periode: De vraagstukken rond asiel & migratie waren uiterst complex en politiek zeer gevoelig en zullen naar verwachting voorlopig actueel blijven In de praktijk fungeerde de TCAM reeds als volwaardige commissie waaruit bestuurlijke delegaties op belangrijke thema’s overleg voeren met bewindslieden De TCAM is erin geslaagd om de brede gemeentelijke achterban bij elkaar te brengen en houden onder meer bij de standpuntbepaling rond de Spreidingswet. Ook richting het rijk vergde dat forse inspanningen om het gemeentelijke front gesloten te houden en solidariteit tussen gemeenten te behouden Het thema integratie is direct verbonden met de thema’s asiel en migratie. ,

,

Voorstellen: Van de TCAM een vaste adviescommissie “Asiel Migratie & Integratie” (AMI) maken. Dat betekent onder meer dat er in de volgende bestuursperiode ook een commissievoorzitter (tevens lid bestuur) in functie wordt geworven en niet langer een bestuurslid het commissievoorzitterschap invult. Dit betekent een uitbreiding van het bestuur ,

Indien de leden in de Najaars ALV instemmen met de voorstellen voor de instelling van een vaste adviescommissie AMI zullen daarna de volgende stappen worden gezet: Maart 2026: vaststelling door bestuur van de profielschets van de commissie AMI April: openstelling vacatures commissie AMI op basis van de profielschets Medio september: benoeming waarnemende leden commissie AMI en start commissie Voorafgaand aan Najaars ALV: opening mogelijkheid tot stellen andere kandidaten Najaars ALV: definitieve benoeming commissieleden. Voor de goede orde de kandidaatstellingsprocedure voor (waarnemende) commissieleden AMI is gelijk aan die voor vacatures in bestuur en andere commissies. ,

Voorstellen ter besluitvorming en ter informatie Najaars ALV Besluitvorming Najaars ALV: Instelling vaste adviescommissie Asiel Migratie & Integratie Instellingsbesluit bevat opdracht werkwijze en samenstelling (het gaat om een instelling van een “gewone” vaste adviescommissie met 20 leden en een werkwijze die gelijk is aan andere “vakcommissies”). ,

,

Zie bijlage 3: Instellingsbesluit vaste adviescommissie Asiel Migratie & Integratie. ,

14

d. Omvorming vaste adviescommissie Participatie , Schuldhulpverlening & Integratie” tot vaste adviescommissie “Participatie , Werk & Inkomen” Aanleiding Het voorstel tot omvorming van de vaste adviescommissie Participatie Schuldhulpverlening & Integratie” tot vaste adviescommissie “Participatie Werk & Inkomen” hangt direct samen met het voorgaande voorstel voor een vaste commissie Asiel Migratie & Integratie (AMI). ,

,

,

Toelichting In samenhang met het voorstel tot instelling van de commissie Asiel Migratie & Integratie (AMI) stellen wij de leden voor om enkele taken te verschuiven van de commissie Participatie Schuldhulpverlening & Integratie (PSI) naar de commissie AMI. Dit betreft de samenhangende thema’s inburgering en integratie oftewel de ‘i’. Met die taakverschuiving ontstaat noodzaak voor een nieuwe naam voor de commissie PSI. ,

,

,

Met de voorgestelde naamswijziging komt de nadruk naast Participatie meer te liggen op (betaald) Werk en wordt ‘Schulden’ onderdeel van ‘Inkomen’. Dit sluit aan bij de verschuiving die in de achterliggende periode door de VNG in gang is gezet: de inzet op bestaanszekerheid door werk verbetering van de inkomenspositie en vereenvoudiging in bredere zin. De aangepaste naamgeving van de commissie PWI geeft kortom de thema’s van de commissie voor de komende jaren weer. ,

Ter informatie: overdracht thema kinderopvang naar commissie ZJO Naast de verschuiving van inburgering & integratie naar AMI speelt de overdracht van ‘Kinderopvang’ naar ZJO. Op dit moment is dit enkel een arbeidsmarktinstrument voor werkende ouders. De VNGinzet is echter al jaren dat het breed/breder toegankelijk moet zijn voor alle kinderen ook als ouders geen betaald werk verrichten. Zo leren kinderen de taal sociale vaardigheden en ontstaat juist ruimte voor ouders om te participeren. ,

,

,

Proces Indien de leden in de Najaars ALV instemmen met dit voorstel zullen daarna de volgende stappen worden gezet: Maart 2026: vaststelling door bestuur van de profielschets van de commissie PWI April: openstelling vacatures commissie PWI op basis van de profielschets Medio september: benoeming waarnemende leden commissie PWI en start commissie Voorafgaand aan Najaars ALV: opening mogelijkheid tot stellen andere kandidaten Najaars ALV: definitieve benoeming commissieleden. Voorstellen ter besluitvorming en ter informatie Najaars ALV Besluitvorming Najaars ALV: Wijziging opdracht en naamgeving vaste adviescommissie Participatie Schuldhulpverlening & ,

Integratie”: -

wijziging opdracht commissie gelet hierop wijziging van de naam in commissie “Participatie Werk & Inkomen”. ,

Zie bijlage 3: Instellingsbesluit vaste adviescommissie Asiel & Migratie. 15

Internationaal

Op dit moment

(E&I

is de voorzitter van

vicevoorzitter van

gekoppeld

aan

de commissie.

positie

een

(vice)voorzitterschap bij andere Wij

in een

de

mogelijkheid

voorzitter van

de

delegaties

E&I. Daarnaast is

commissievoorzitter de commissie

van

binnen

de commissies.

E&I wijkt daarmee

het

bestuur,

onderzocht

de commissie

kan een

Statuten

commissie

tevens

directere

het

is op dit moment

niet

De

van

af van de invulling

commissievoorzitterschap een

positionering het

van

er

het

voorzitterschap

verbinding

worden

een

te

gelegd

dat de voorzitter van

er daarnaast

niet neer te

“eigen” voorzitter te geven.

bestuurslidmaatschap,

(art. 21) bepalen

E&I is en dat

om

de commissie

maar

commissievoorzitterschap,

-_

vicevoorzitterschap

van

de commissie

van

ook formeel

commissies.

hebben

De VNG

het bestuur Dit

Door

leggen bij de

het

beleggen bij een delegatieleider

tussen

delegatie,

commissie

en

het bestuur ook de voorzitter van

vice-commissievoorzitter

is. De

binnen bestuur.

de

huidige praktijk

is als

Voorzitter

(geanonimiseerd) fungeert in praktijk niet als “commissievoorzitter”, BN

maar

in diverse

bijeenkomsten

met name

en

specifieke onderwerpen.

op

Haar

inzet richt zich

volgt:

is wel actief

op

internationale activiteiten Vicevoorzitter

-_

(geanonimiseerd) fungeert als “commissievoorzitter”, maar maakt zelf geen deel uit BEN

Europese of internationale delegaties. Daarmee bevindt hij zich in een andere positie commissievoorzitters, die zelf deel uitmaken c.q. leiding geven aan belangrijke

van

de

dan

andere

bestuurlijke delegaties

Op

basis van

de

ervaringen

met de

De voorzitter bestuur

-

-__In

daarvan

plaats

Deze

huidige positionering

E&I,

wij

het

(in lijn met de andere commissies)

tevens

commissievoorzitter

stellen

volgende

voor:

voor

aparte

langer commissievoorzitter E&I

is niet

kiezen we

commissievoorzitter -__

in hun commissies.

een

lid bestuur

moet ook zelf

leiding geven

aan

een

bestuurlijke delegatie.

Proces Indien de het

leden

in de

Najaars

ALV

instemmen

met de voorstellen voor

invulling

en

positionering

van

E&I zullen daarna de volgende stappen worden gezet: voorzitterschap -__Periode tot september 2026: huidige commissievoorzitter BN (geanonimiseerd) blijft aan totdat in commissie

september 2026

een

nieuwe

commissievoorzitter

wordt

benoemd

(op dat moment

als

waarnemer) -

_ Maart 2026: vaststelling door bestuur van de profielschets van de commissie E&| met daarin een

Medio

-

voor

de commissievoorzitter

Najaars

-

de

gelijk aan

vacature

commissievoorzitter

september: benoeming

Voorafgaand

-

Voor

profiel

April: openstelling

-__

ALV:

goede orde, die voor

aan

Najaars

ALV:

waarnemende

E&I,

tevens

lid bestuur

op basis

profielschets

commissievoorzitter

opening mogelijkheid

tot stellen

andere

kandidaten

definitieve benoeming commissievoorzitter. de

kandidaatstellingsprocedure

de vacatures

voor voorzitters van

voor

de

andere

(waarnemende) commissies.

commissievoorzitter

is