ANONIEM 2. Bijlage bij Houtrookvrij met Informatie Beleidsontwikkeling Houtstook en de Omgevingswet (809245).pdf
Tekst van het document
houtrookvrij
Aan de Aan de
wethouder(s} betreffende de luchtkwaliteit en gemeenteraadsleden van alle gemeenten in Nederland
Datum: 25 november 2024 Betreft: Informatie ter ondersteuning
Geachte
Beleidsontwikkeling
Houtstook
en
de
Omgevingswet
wethouder(s}), geachte gemeenteraadsleden,
Houtstook is veel in het nieuws, zoals de campagne ‘Eerlijk over houtstook’ van Milieu Centraal en de nieuwe beleidsvoorstellen van de gemeenten Utrecht en Amersfoort. Ook uw gemeente zal
mogelijk bezig zijn
Tijdens
de klimaattafels
houtstook
gestimuleerd
kachelbranche
nieuw beleid
met
is destijds door
voor
de overheid
zou
kunnen worden
aanbevolen
schone’
“vrijwel
houtstook in het en
omgevingsplan.
de kachelbranche
vanwege
het ‘CO2
EcoDesign
kachels.
neutraal’
besloten dat
zijn en de
door de
De
Nederlandse burgers zijn langdurig voorgelicht over stooktips en EcoDesign kachels. Daarentegen kregen zij beperkte informatie over het sterk toegenomen bewijs van de schade door houtstook als grote bron van fijnstof, ultrafijnstof, PAK, roet, VOS en CO2-equivalenten, ook uit EcoDesign kachels. Als gevolg van deze voorlichting is het onterechte beeld ontstaan dat je ‘schoon’ kan stoken. Dit leidt tot de zorgelijke situatie, dat stokers blijven stoken ondanks dat omstanders klagen dat zij daar (ernstige) gezondheidsklachten door krijgen.
Afgelopen
maart
boden
stoken niet bestaat normen voor
geen
te
behalen.
en
alle gemeenten informatie aan, waaruit bleek dat schoon het uitfaseren van houtstook onvermijdelijk is, om de nieuwe WHOwe
Milieu Centraal
fijnstof, zodatje altijd stooktips meer.
serieuze
bevestigt dit inmiddels. Er bestaat geen drempelwaarde gezondheidsrisico’s loopt. Milieu Centraal geeft daarom
De gemeente Utrecht wil houtstook uitfaseren. De argumenten worden ondersteund door sterk wetenschappelijk bewijs en op oproepen van vele milieu- en gezondheidsinstanties.
Wij vragen daarom alle andere gemeenten om dit goede voorbeeld te volgen. Laat het belang van de gezelligheid en het financiële gewin van een kleine minderheid (12,6% stookt binnen en 20% ook buiten) niet langer zwaarder wegen dan het leed en de hoge kosten van de schade aan de volksgezondheid, de natuur en het klimaat. Het is beter
bevolking duidelijk te maken dat houtstook door een kleine minderheid maatschappij absoluut niet gezellig is en al helemaal niet goedkoop. Een belangrijk punt is dat de gezondheidsschade niet alleen optreedt wanneer mensen overlast aangeven. Directe luchtwegklachten zoals geïrriteerde luchtwegen, astma of COPD kunnen mensen goed aan houtrook relateren. Bij andere vormen van gezondheidsschade lukt dat niet, zoals bij een hoge bloeddruk, hartfalen, een beroerte, dementie, ziekte van (geanonimiseerd) longkanker of andere kankertypen, diabetes 2, reuma, een depressie, ADHD, autisme of een te klein geboren kind. Toch worden deze aandoeningen in aanzienlijk hogere percentages aangetroffen bij (licht) verhoogde PM2,5 fijnstof concentraties, ook in Europees onderzoek. voor
de
om
de
Wat zijn de feiten? Houtstook is landelijk de grootste bron van het uitgestoten PM25, (27%) en van PAK (75%) en een grote bron van benzeen (29%) en schadelijk roet. Deze percentages zijn in woonwijken nog hoger omdat de piekbelasting bij de bron in onze woonwijken plaatsvindt. Geoxideerde PAK (Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen) in het PM25, blijken de belangrijkste bron voor de oxidatieve schade , gezien in weefsels en afweercellen als gevolg van het PM25, , naast de (veroorzaakte) ontstekingsreacties. Uit tienjarig onderzoek in Londen bleek dat het roet uit houtstook de meeste oversterfte geeft , al na een hogere roetwaarde gedurende één dag. Dit roet met PAK vervuilt ook ons milieu. Zo beschadigt PM25, het geheugen van bijen en de antennes van insecten zodat zij feromonen niet meer goed kunnen waarnemen , van belang bij het voedsel zoeken en bij de voortplanting , wat bijdraagt aan de sterke afname van insecten. Zelfs een EcoDesign houtkachel stoot nog 3. 100 keer meer PM25, uit dan een Cv-ketel op gas en ook 5 keer zoveel CO2-equivalenten , zoals CO2 , lachgas , methaan en roet , volgens Deense en Duitse wetenschappers. Een ‘betere’ verbranding maakt het fijnstof (met roet en PAK) kleiner , er ontstaat meer ultrafijnstof.
Dat is niet beter , ultrafijnstof is juist schadelijker omdat het 5 keer meer in de longblaasjes terechtkomt en in tegenstelling tot fijnstof ook in het bloed. Een EcoDesign pelletkachel stoot tot wel 110 miljoen deeltjes ultrafijnstof per cm 3 uit. De WHO adviseert om gemiddelde uur-waarden hoger dan 20. 000/cm 3 met prioriteit te verlagen. De uitstoot van ultrafijnstof uit pelletkachels is dus 5. 500 keer hoger. Er is sterk wetenschappelijk bewijs dat de WHO-norm voor PM25, - die in 2030 van kracht , zal worden - nog altijd 118% oversterfte en de vele eerdergenoemde invaliderende ziekten veroorzaakt. Houtstook als grootste bron van dit PM25, draagt dus in sterke mate bij aan de hoge zorg- en verzuimkosten , die deze ziekten tot gevolg hebben. De stoker is misschien wel goedkoop af maar voor de maatschappij is stoken op hout dus heel erg duur. Het is belangrijk dat gemeenten haar burgers goed informeert om misleiding door de kachelbranche te voorkomen. De kachelbranche beweert namelijk dat het wel mogelijk is om schoon , milieuvriendelijk en goedkoop te stoken , al heeft de Reclame Code Commissie de sector hierom herhaaldelijk berispt (zie Trouw) of op de non-compliance lijst geplaatst. De Nederlandse Haarden en Kachelbranche (NHK) doet in haar brief aan de gemeenten van 18 november , de gezondheidsklachten af als ‘onderbuikgevoelens’.
Zij beweert dat EcoDesign hout- en pelletkachel slechts een geringe hoeveelheid fijnstof uitstoten: 40 en 20 milligram/m.3 TNO (blz. 21) heeft aangetoond dat in 80% van de controle-testen deze kachels meer dan tweemaal zo veel uitstoten. Als er niet wordt getest onder gekunstelde lab-omstandigheden en het fijnstof dat later condenseert ook wordt mee gemeten , dan stoten EcoDesign houtkachels zelfs 7 keer meer fijnstof uit , volgens Zweedse en Noorse testinstanties. Het fijnstof uit houtrook bestaat voor 90% uit PM25. , Het gaat dan om 09, x7x40 is 252 milligram/m 3 aan PM25, ofwel om 3 252. 000 microgram/m. De WHO adviseert dat de gemiddelde dagwaarde voor PM25, niet meer dan 15 microgram/m 3 mag zijn. De uitstoot is dus 16. 800 keer zo hoog. EcoDesign kachels zijn dus helemaal niet schoon , goedkoop en duurzaam. Voor meer informatie inclusief de bronnen verwijzen we naar ‘ Bronnen voor gemeenten’ op onze website.
houtrookvrij
kunt
Wat
als gemeente
u
(nog meer)
doen?
Het
beleidsplan van Utrecht om houtstook te verbieden, is eigenlijk de enige verdedigbare optie, gezien de huidige wetenschappelijke feiten en de zorgplicht van gemeenten. In 2025 is in Utrecht het buiten stoken verboden, evenals de plaatsing van houtkachels in nieuwbouw. Het is
belangrijk dat burgers goede
schoon stoken
niet bestaat
‘Eerlijk over houtstook’
van
oudere houtkachel als
over
Daarnaast is het
gemeenten ontvangen waaruit blijkt dat verboden gaat worden. Milieu Centraal geeft goede informatie en gaat zowel over een en
een
moderne
belangrijk (hybride) warmtepomp om
woning en een zoals lichtjes, elektrische haard
en
voor
buiten
informatie
van
dat houtstook daarom
EcoDesign.
economische stokers te ondersteunen en
om
gezelligheidsstokers
kaarsen of desnoods
de
alternatieven te adviseren
schone vlammen
elektrische BBQ en tuinlampionnen. en tuin gezellig te maken.
een
bij de isolatie van
op de TV of in een elektrische Niet-stokende Nederlanders
(80%) lukt het namelijk ook om huis Een
goede tussenstap is een stookverbod bij code rood en oranje van de Stookwijzer, zie beleidsregel van Amersfoort. De voorlichting over de Stookwijzer kan gegeven worden met ‘Denk aan je buur, even geen vuur’. Hoewel ook bij hogere windsnelheden bij code geel van de Stookwijzer, nog hoge en soms zelfs hogere fijnstofwaarden worden gemeten, neemt de totale stooktijd hierdoor af. Deze maatregel kan u aanvullen met het instellen van een vast stookdagdeel per week met daarbuiten een stookverbod voor zowel binnen als buiten, zodat veilig ventileren en buiten spelen grotendeels wel mogelijk is. daarvoor de
Om
steekproefsgewijs
bij (anonieme) klachten te kunnen handhaven, is het nodig om te meten met een warmtesensor en fijnstofmeter in de eventuele uitstoot (bij kachelpijp of schoorsteen) met een drone of uitschuifbare stellage. Politie en brandweer hebben ervaring met het vliegen met drones boven bebouwing en in het donker. Voor
het instellen
van
EcoDesign
kachel als
voorkomen.
Zij zijn
duurzaam Daarna
zou
zouden
en
houtstookverbod, is het noodzakelijk
een
om
mensen
met
een
moderne
hoofdverwarming te compenseren, om lange overgangstermijnen te voorgelicht dat deze houtkachels en -ketels schoon en
helaas onterecht
zijn.
houtstook
beleid te voorkomen.
als
met deze
hoofdverwarming wettelijk
verboden
Houtstook liefhebbers kunnen
inperkende maatregelen Wij hopen
ook
te
ontlopen,
met
een
moeten
zijn,
om
inconsistent
hiertoe overgaan en zich erop slechtere luchtkwaliteit tot gevolg.
informatie
beroepen
om
bij te bijdragen aan de beleidsontwikkeling ten aanzien van omgevingsplan, zodat het leed en de hoge kosten van de schade aan de volksgezondheid, de natuur en het klimaat, niet langer dan nodig hoeft plaats te vinden. Met voortvarend beleid en ruime compensatie bij de vervanging van EcoDesign kachels als hoofdverwarming, is het mogelijk om voor 2030 houtrookvrij te zijn. Voor mensen die (dagelijks) lijden onder het in eigen huis en tuin moeten inademen van houtrook, is vijf jaar wachten nog heel erg lang. Wij zijn graag bereid tot het geven van een toelichting. houtstook in het
Met
hartelijke groet,
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) nn, Bestuur
Stichting HoutrookVrij
info@houtrookvrij.nl www.houtrookvrij.nl
(geanonimiseerd)