Accountantsverslag 2021 Hof van Twente (w.g.).pdf

Accountantsverslag 2021 Gemeente Hof van Twente

Definitief 12 oktober 2022

Aan de Raad van de gemeente Hof van Twente De Höfte 7 7471 DK Goor

Inleiding

Doetinchem, 12 oktober 2022 523001/HJH/NK Geachte Raad, Wij hebben de jaarrekening 2021 van uw gemeente gecontroleerd. In dit verslag brengen wij de hoofdzaken van onze bevindingen vanuit de controle onder uw aandacht. De jaarrekening is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het College van burgemeester en wethouders. Wij geven er een controleverklaring bij. Daarnaast besteden wij aandacht aan de jaarrekening en de relevante interne beheersing gedurende 2021. Wij bespreken deze rapportage graag tijdens de bijeenkomst met de auditcommissie op 24 oktober 2022 en beantwoorden dan ook uw eventuele vragen. Wij hebben het concept van dit accountantsverslag afgestemd met de portefeuillehouder Financiën, de gemeentesecretaris, de concerncontroller en een vertegenwoordiging van de ambtelijke organisatie. Mocht u nog vragen hebben, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen. Met vriendelijke groet, Stolwijk Kelderman {{esl:Signer1:capture:size(200,65)}}

w.g. dhr. R.H. Gosselink-Wolbrink RA 2

Inhoudsopgave

Waar bent u naar op zoek?

1. Kernpunten

2. Onderbouwing oordeel

3. Aandachtspunten Raad

3. Jaarrekening

4. Interne beheersing

5. SiSa

6. Onze verantwoordelijkheid

7. Afsluiting

3

1. Kernpunten

Wij hebben de jaarrekening 2021 van uw gemeente gecontroleerd. Dit zijn de hoofdzaken.

Voor de controle van de jaarrekening 2021 hebben we niet kunnen steunen op de interne beheersing.

Verklaring met beperking Wij hebben - een verklaring met beperking voor de getrouwheid alsook - een verklaring met beperking voor de rechtmatigheid verstrekt De geconstateerde onzekerheden zijn zowel voor de getrouwheid als de rechtmatigheid groter dan 3% van de lasten maar kleiner dan 10% van de lasten. De fouten zijn kleiner dan 1% van de lasten. Wij hebben vastgesteld dat de jaarstukken overeenkomstig het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten zijn opgesteld. Tevens is voldaan aan de Wet Normering Topinkomens (WNT). Wij hebben verder geconcludeerd dat de overige informatie die in de jaarstukken is opgenomen consistent is met de informatie in de jaarrekening en de door ons verkregen controle-informatie. Uit onze controle kwamen aanpassingen in de jaarstukken voort. Deze zijn in de voorliggende versie zoveel als mogelijk verwerkt. Er resteren enkele controleverschillen die niet zijn verwerkt.

Interne beheersing opnieuw in te richten De hack eind 2020 heeft veel impact gehad op de organisatie. Doordat veel gegevens en systemen niet beschikbaar waren, zijn processen anders uitgevoerd dan voor de hack. De interne beheersing is vanaf oktober 2021 opnieuw ingericht met onder meer een nieuw financieel systeem. Inmiddels is het financieel systeem in gebruik, maar worden processen en dossiers nog verder ingericht en volledig gemaakt. 4

Voor 2023 verandert de rechtmatigheidscontrole. Het College neemt dan een rechtmatigheidsverantwoording op in de jaarrekening. De inrichting en uitvoering van verbijzonderde interne controles bij uw gemeente vraagt hiervoor nog een aantal aanpassingen.

Controleproces goed verlopen Wij hebben voldoende controle-informatie verkregen om een controleverklaring te kunnen verstrekken. Wij hebben veel meer uren besteed dan normaal en dat geldt ook voor de organisatie. Wij vonden de samenwerking transparant en plezierig.

Jaarrekeningresultaat Het primitief begrote resultaat was € 0,5 miljoen negatief. Gedurende het jaar is het resultaat bijgesteld naar € 0,2 miljoen positief (definitieve begroting). Het gerealiseerde resultaat 2021 is € 5,5 miljoen positief.

Onderstaand hebben wij een overzicht opgenomen van de niet in de jaarrekening 2021 verwerkte controleverschillen en de resterende onzekerheden. Met u hebben wij een afspraak gemaakt, welke afwijkingen wij in dit verslag vermelden. U heeft ons gevraagd in ieder geval alle afwijkingen groter dan € 106.500 (=10% van de materialiteit) aan u te rapporteren.

Getrouwheid Omschrijving (bedragen x 1.000)

Fouten €

Uitgaven zorgaanbieders WMO en Jeugd

2. Onderbouwing oordeel

Rechtmatigheid

Onzekerheden €

Fouten €

Oordeel

Onzekerheden €

Onze controleverklaring heeft twee oordelen:

266

266

432

432

Uitgaven vervoer

1.590

1.590

Uitgaven uitkeringen

4.300

4.300

Persoonsgebonden budget (SVB)

Europese aanbestedingen

398

Balanspost project Spoorpark

615

615

Overige controleverschillen

17

37

Beginbalans Totaal

PM 632

PM

6.588

1.050

Goedkeuringstolerantie voor fouten (1%)

1.065

Goedkeuringstolerantie voor onzekerheden (3%)

3.195 5

6.588

Getrouwheid Wij hebben voor de getrouwheid een verklaring met beperking verstrekt. De onzekerheden liggen tussen de 3% en 10%. Rechtmatigheid Wij hebben voor de rechtmatigheid een verklaring met beperking verstrekt, omdat de onzekerheden tussen de 3% en 10% liggen. Bij de fouten houden we rekening met onontdekte fouten. Doordat de AO/IB in 2021 niet voldoende ingericht was, is het risico hierop hoger dan normaal. De totale fout schatten we daarom groter dan 1% en kleiner dan 3%. WNT Bij de controle van de WNT-verantwoording zijn geen afwijkingen geconstateerd die van invloed zijn op de strekking van ons oordeel.

Onderstaand geven wij een nadere toelichting op de geconstateerde fouten en onzekerheden

Uitgaven zorgaanbieders WMO en jeugd Over de geleverde zorg in natura hebben we in 2021 voor circa € 14,4 miljoen controleverklaringen van zorgaanbieders ontvangen. Voor het resterende deel van deze uitgaven, € 266.000, is geen controleverklaring ontvangen. Dit zijn met name kleinere zorgaanbieders, waarmee afspraken zijn gemaakt om geen controleverklaring aan te leveren. Dit bedrag is aangemerkt als een onzekerheid.

Persoonsgebonden budgetten (PGB) Er zijn in 2021 geen fraudesignalen van de Sociale Verzekeringsbank ontvangen. Doordat er geen zekerheid is over de geleverde prestaties uit de PGB-budgetten en hier door de gemeente nog geen controle op uitgevoerd is, is het volledige bedrag (€ 432.000) als onzekerheid meegenomen. Uw gemeente kan dit restrisico zelf afdekken, door controlewerkzaamheden te doen.

Uitgaven vervoer Voor de uitgaven van het leerlingenvervoer en vraagafhankelijk vervoer, totaal € 1.590.000 zijn geen onderbouwingen beschikbaar om de prestatielevering door de vervoerders te kunnen vaststellen. Op basis hiervan is het totale bedrag van de bestedingen als onzekerheid aangemerkt.

Uitgaven uitkeringen Vanwege de cyberaanval is een deel van de uitkeringendossiers niet meer aanwezig en zal de gemeente acties treffen om de ontbrekende en niet volledige dossiers weer compleet te maken. 6

2. Toelichting oordeel Wij hebben een deelwaarneming uitgevoerd op de dossiers die volgens de gemeente aanwezig zijn. Het volledige bedrag van de bestedingen op dossiers die niet aanwezig zijn is onzeker. De totale onzekerheid bestaat uit een onzekerheid op de Participatiewet van € 2.550.000, IOAW van € 319.000, IOAZ € 56.000, loonkostensubsidie € 473.000 en bijzondere bijstand € 832.000. Op basis hiervan is de totale onzekerheid van de uitgaven bepaald op € 4.300.000.

Europese aanbestedingen Wij hebben de aanbestedingen in 2021 onderzocht op het juist toepassen van de Europese aanbestedingsregels. Bij 4 crediteuren zijn deze regels niet juist toegepast. Hierdoor is sprake van een onrechtmatigheid van € 398.000. Bij de controle hebben we vastgesteld dat bij inhuur contracten worden afgesloten met een optie tot stilzwijgende verlenging. Bij de bepaling van de omvang moeten de verlengingsopties ook worden meegenomen. Door stilzwijgende verlenging wordt de totale omvang van het contract snel heel groot. Dit geeft een verhoogd risico tot overschrijding van de drempel voor Europese aanbestedingen. We adviseren het College in contracten geen opties tot stilzwijgende verlenging overeen te komen, maar de verlengingsperiode op te nemen.

Onderstaand geven wij een nadere toelichting op de geconstateerde fouten en onzekerheden

Balanspost project Spoorpark In 2020 is een kavel grond verkocht voor € 615.000. Deze kavel is ook in 2020 geleverd. Dit bedrag zou derhalve volgens de verslaggevingsregels in 2020 als bate moeten worden verwerkt, wat niet is gebeurd. Dit bedrag is ultimo 2020 op de balans als vooruitontvangen verantwoord, omdat u heeft besloten deze verkoopopbrengst aan te wenden voor de realisatie van het Spoorpark. Er moet nog een besluit worden genomen om een bestemmingsreserve te vormen, waarbij de kapitaallasten van de investeringen in materiële vaste activa uit deze reserve gedekt kunnen worden. De besluitvorming hierover in de Raad is in het najaar gepland. Per saldo zijn de materiële vaste activa € 469.000 te laag verantwoord, de overlopende passiva € 146.000 te hoog en het eigen vermogen € 615.000 te laag.

Onzekerheden beginbalans Bij de jaarrekening 2020 hebben we een oordeelonthouding gegeven, omdat we onvoldoende zekerheid hebben kunnen krijgen over de baten en lasten en activa en passiva per 31 december 2020. Hierdoor resteert een onzekerheid in de beginbalans per 1 januari 2021. Wij hebben aanvullende werkzaamheden verricht op de balansposten. De exacte omvang van de onzekerheid weten we niet en daarom is deze als PM-post opgenomen.

7

2. Toelichting oordeel

3. Jaarrekening

Nadere toelichting jaarstukken

Financiële positie

Kwaliteit jaarstukken

Begrotingsrechtmatigheid

Overige bevindingen

8

3.1 Financiële positie

De jaarrekening geeft inzicht in de totstandkoming van het resultaat 2021 en de financiële positie van uw gemeente op 31 december 2021.

Saldo van baten en lasten Het jaar 2021 is gestart met een begrotingssaldo van € 474.000 negatief na verwerking van de mutaties in de reserves. Op basis van de begrotingswijzigingen kwam de definitieve begroting uit op € 224.000 positief. Het saldo van de lasten en baten over het jaar 2021 bedraagt na verwerking van de mutaties in de reserves € 5.535.000 positief. Ter illustratie is dit weergegeven in de tabel hiernaast.

Verloop van het resultaat 2021 5.535.000 Realisatie

Het gerealiseerde positieve resultaat is voor € 2,4 miljoen veroorzaakt door niet bestede budgetten 2021. Deze worden overgeheveld naar 2022. Daarnaast is de uitkering uit het gemeentefonds € 1,9 miljoen hoger. Op de overhead lasten is een voordeel van € 0,4 miljoen behaald. 224.000

In de inleiding van de jaarstukken is hierop een nadere toelichting gegeven.

-474.000

Primitieve begroting

9

Definitieve begroting

3.1 Financiële positie

De jaarrekening geeft inzicht in de totstandkoming van het resultaat 2021 en de financiële positie van uw gemeente op 31 december 2021.

Financiële positie Het eigen vermogen van uw gemeente – na resultaatsbestemming bedraagt per eind 2021 € 84,4 miljoen (2020: € 79,7 miljoen). Hiervan is € 59,9 miljoen opgenomen in bestemmingsreserves (2020: € 65,2 miljoen). Daarnaast is € 1,9 miljoen opgenomen in een reserve grondexploitatie (2020: € 2,3 miljoen). In de tabel hiernaast tonen wij u het verloop van het eigen vermogen van de afgelopen jaren. Hierbij was een dalende trend van het totaal eigen vermogen zichtbaar. In 2021 is het eigen vermogen echter toegenomen.

Verloop eigen vermogen (Bedragen x 1.000)

80.000 60.000 40.000 20.000

Het incidentele weerstandsvermogen is - ruim - toereikend. De ratio op basis van de paragraaf weerstandsvermogen bedraagt 4,0.

0

2020

2021

totaal eigen vermogen

10

2019

resultaat boekjaar

2018

Bestemmingsreserves

Uw gemeente heeft per 31 december 2021 voor een bedrag van € 51,1 miljoen leningen opgenomen. Inclusief de kasgeldleningen zijn de opgenomen leningen met € 1,9 miljoen gedaald ten opzichte van voorgaand jaar.

Reserve grondexploitatie

Algemene reserve

De solvabiliteit is 55% ten opzichte van vorig jaar 51%. Met 55% is dit hoger dan het gemiddelde van de Overijsselse gemeenten volgens ‘waar staat je gemeente.nl’ (28%). Er is voldoende eigen vermogen beschikbaar.

Bij onze controle hebben wij de informatiewaarde, leesbaarheid en naleving wettelijke vereisten van de jaarstukken beoordeeld.

3.2 Kwaliteit jaarstukken

Kwaliteit van de jaarstukken

Naleving van de verslaggevingsregels

De jaarstukken bestaan uit 3 onderdelen: De programma’s, de paragrafen en de jaarrekening.

Wij hebben gecontroleerd of de bepalingen in het Besluit Begroting en Verantwoording zijn nageleefd.

Wij vinden de structuur van de jaarstukken duidelijk. Uw gemeente kent 6 programma’s. Voor de toelichting op de afwijkingen tussen de realisatie en de begroting wordt verwezen naar de programmarekening. Deze geeft per programma een inhoudelijke analyse van de resultaten, maar door de hoge mate van detaillering is een totaaloverzicht niet eenvoudig te herleiden.

De belangrijkste bevinding is dat niet alle omvangrijke inkoopcontracten zijn opgenomen onder de niet uit de balans blijkende verplichtingen. Wij adviseren het College dit in 2022 wel te doen. Verder hebben wij geen (belangrijke) afwijkingen vastgesteld.

Het overzicht met incidentele baten en lasten is een opsomming van bedragen. De individuele posten zijn niet allemaal inhoudelijk toegelicht.

Verloop van de controle

We adviseren het College het overzicht op programmaniveau te maken en een minimumbedrag (bijvoorbeeld meer dan € 100.000) in te stellen en de toelichting uit te breiden.

Voor de vaststelling van de jaarstukken 2021 is vanwege de cyberaanval uitstel van de provincie verkregen tot en met uiterlijk 31 oktober 2022. De huidige planning is zodanig opgesteld dat de raad voor 31 oktober 2022 de jaarstukken over het boekjaar 2021 kan vaststellen.

Jaarverslag en paragrafen

Het is een intensief proces geweest om uiteindelijk tot een balansdossier en conceptjaarstukken te kunnen komen. De concept jaarstukken zijn tijdens de accountantscontrole gereed gekomen. Na de controle zijn diverse aanpassingen doorgevoerd.

Het jaarverslag en de paragrafen voldoen niet helemaal aan de minimale eisen van het Besluit Begroting en Verantwoording. In de paragraaf Lokale heffingen mist de berekeningswijze van de kostendekkendheid van de tarieven en de mate waarin de tarieven kostendekkend zijn, zowel begroot als werkelijk. Wij hebben geen tegenstrijdigheden vastgesteld tussen het jaarverslag en de jaarrekening 2021. 11

Bij de controle van de rechtmatigheid gaan wij na of de lasten en baten en de balansmutaties juist, tijdig, volledig én met de geldende wet- en regelgeving zoals opgenomen in het normenkader in overeenstemming zijn geweest. Wij hebben de baten en lasten en de balansmutaties over 2021 gecontroleerd op rechtmatigheid.

3.3 Begrotingsrechtmatigheid

Begrotingscriterium De Raad heeft besloten met 6 programma’s te werken, waarvan 1 programma algemene dekkingsmiddelen en overhead. Dit geeft een overzichtelijk beeld van de resultaten. U heeft het College toestemming gegeven om binnen de budgetten van de programma’s te opereren. Het College legt verantwoording af over de besteding op de programma’s. Op basis van de kadernota Rechtmatigheid 2018 telt een overschrijding niet mee in het oordeel van de accountant wanneer deze bij de behandeling van de jaarrekening alsnog door de Raad wordt geautoriseerd.

•

Lasten

Bij 3 programma’s zijn er overschrijdingen van de werkelijke lasten ten opzichte van de begrote lasten. In de jaarrekening is een toelichting opgenomen op de overschrijdingen. De toelichting is voldoende en daarmee heeft de overschrijding geen invloed op ons oordeel over de begrotingsrechtmatigheid inzake de programma’s.

•

Investeringen

In bijlage 3 bij de jaarrekening, is inzage gegeven in de kredieten en de bestedingen. Voor alle overschrijdingen is een toelichting opgenomen. Op grond hiervan zijn er geen onrechtmatigheden die meetellen voor het oordeel van de accountant. Door de hack zijn niet alle raadsbesluiten meer aanwezig. We hebben dus niet kunnen vaststellen dat aan alle kredieten een raadsbesluit ten grondslag ligt. 12

Programma (X € 1.000)

Lasten Begroting

Lasten 2021

Overschrijding

1. Bestuur en veiligheid

7.570

8.083

O

2. Wonen en werken

8.572

7.018

P

3. Leefomgeving

17.121

23.069

O

4. Sport, cultuur en onderwijs

9.923

10.082

O

5. Maatschappelijke ondersteuning

41.007

39.880

P

6. Algemene dekkingsmiddelen en overhead

10.866

10.480

P

Totaal

95.059

98.612

Hier informeren wij u over de bevindingen op het gebied van de getrouwheid.

•

Schattingen algemeen

Het opstellen van de jaarrekening vereist dat de organisatie oordelen vormt en schattingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van de grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en de verplichtingen en van de baten en lasten. De schattingen en de hiermee verbonden veronderstellingen zijn gebaseerd op ervaringen uit het verleden en verschillende andere factoren die, gegeven de omstandigheden, als redelijk worden beschouwd. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. Een goed inzicht in de jaarrekening vraagt kennis van de gemaakte schattingen. De grootste voorzieningen lichten wij hier kort toe:

•

Schattingen: Grondexploitaties

Er is sprake van 4 grondexploitaties. Er zijn geen nieuwe grondexploitaties in 2021 die door de Raad zijn vastgesteld. Voor de berekening van de verwachte resultaten heeft het College uitgangspunten geformuleerd. De kosten zijn met 2,5% geïndexeerd en de opbrengsten zijn vanaf 2021 met 1% geïndexeerd. Een externe deskundige heeft deze uitgangspunten getoetst. Wij hebben het College geadviseerd de ontwikkeling van de baten en lasten in 2022 nauwlettend te volgen. Omdat er een economische crisis kan komen, kunnen de geraamde baten en lasten plots afwijken van de gehanteerde percentages. Eind 2021 zijn er nog 4 exploitaties met een verwacht positief eindresultaat van in totaal € 3,1 miljoen. Er zijn geen verliesgevende grondexploitaties. 13

3.4 Overige bevindingen In 2021 is op de grondexploitaties tussentijdse winst verantwoord van in totaal € 211.000 We hebben vastgesteld dat deze winst berekend is conform de voorgeschreven ‘Percentage of completion’ methode. Er zijn geen specifieke risico’s in mindering gebracht op de grondexploitaties. Wij hebben het College geadviseerd de risicoanalyse te verdiepen door de projectrisico’s te beschrijven en te kwantificeren door per projectrisico de financiële impact bij optreden in te schatten en daarnaast de verwachte kans dat het risico zich voordoet in te schatten. Tevens adviseren wij om de project overstijgende risico’s te kwantificeren om conform de BBV-regels bij de berekening van de tussentijdse winstneming rekening te houden met de projectrisico’s. Daar is nu geen rekening mee gehouden. De verplichte actualisatie per 1-1-2022 van de grondexploitatie begrotingen voor de komende jaren middels een perspectiefnota is niet aan de Raad ter goedkeuring voorgelegd. We adviseren u de actualisaties te laten autoriseren door degene die daar voor verantwoordelijk is. Wij hebben het College geadviseerd de actualisatie van de grondexploitatie begrotingen voor de komende jaren bij de jaarstukken 2020 en 2021 aan de Raad ter goedkeuring voor te leggen.

Hier informeren wij u over onze bevindingen volgend uit de jaarrekening.

•

3.4 Overige bevindingen

Schattingen: Verliesvoorziening cyberaanval

•

Het herstel van de cyberaanval is geraamd op afgerond € 3,9 miljoen. Hiervan betreft circa € 0,3 miljoen investeringen en circa € 0,7 miljoen exploitatiekosten voor boekjaar 2021. Voor het overige deel van circa € 2,9 miljoen is een verliesvoorziening cyberaanval gevormd, de stand ultimo 2020 was circa € 2,6 miljoen. Ultimo 2021 bedraagt het restant van de voorziening circa € 0,2 miljoen. Wij hebben vastgesteld dat de uitgangspunten voor de inschatting van de kosten verband houdend met de verliesvoorziening cyberaanval aanvaardbaar zijn ingeschat. Wij hebben begrepen dat op basis van de huidige stand van zaken de kostenraming naar verwachting toereikend is om de kosten van het herstel van de cyberaanval te dekken. Op basis van de huidige berekeningen zijn de kosten € 4,2 miljoen en daarmee iets hoger dan geraamd. Dit zijn extra kosten die in 2022 gemaakt zijn.

•

Schattingen: Voorziening groot onderhoud gebouwen

Een voorziening groot onderhoud dient gebaseerd te zijn op een meerjarenonderhoudsplan van maximaal 5 jaar oud. In 2020 is er een meer jaren onderhoud planning gemeentelijke gebouwen 2020-2029 door de Raad vastgesteld. De voorziening is hiermee onderbouwd met een actueel beheerplan. De voorziening per 31 december 2021 bedraagt € 1,2 miljoen (2020: € 1,2 miljoen).

14

Schattingen: Voorziening pensioen en voormalig personeel

De voorziening pensioen voor wethouders is gebaseerd op actuariële berekeningen. Deze zijn door een derde partij opgesteld. De gehanteerde rekenrente van 0,528% is conform de rentetermijnstructuur van DNB.

• Schattingen: Voorziening riolering De voorziening Riolering is gevormd met het doel onderhoud en vervangingsinvesteringen te kunnen doen aan het gemeentelijk rioolstelsel. Daarnaast is deze voorziening ter egalisatie van het riooltarief. In 2021 waren de lasten voor de aanpassing van de rioleringen hoger dan de ontvangen baten. Dit heeft geleid tot een onttrekking. De voorziening riolering bedraagt per 31 december 2021 € 0,9 miljoen (2020: € 1,2 miljoen) en is onderbouwd met het gemeentelijk rioleringsplan 2017-2020 tot en met 2024. Wij kunnen instemmen met de uitgangspunten voor deze voorziening.

Hier informeren wij u over onze bevindingen volgend uit de jaarrekening.

•

Afschrijvingstermijnen

De huidige geldige afschrijvingstermijnen zoals deze zijn voorgeschreven in de vingerende nota waarderen en afschrijven zijn niet voor alle activa gevolgd. Dit betreffen activa van voor de herindeling. Soms zijn afwijkende afschrijvingstermijnen door de Raad geaccordeerd. Wij hebben het College geadviseerd de nota Waarderen en afschrijven te actualiseren, de werkelijke afschrijvingen daar integraal op aan te passen inclusief de raadsbesluiten waarin afwijkende afschrijvingstermijnen zijn vermeld.

• Schattingen: Voorziening dubieuze debiteuren Ultimo 2021 heeft uw gemeente vorderingen op diverse partijen. Door de organisatie is een inschatting gemaakt van de oninbaarheid van deze vorderingen. Voor de algemene debiteuren is een voorziening gevormd van € 91.000. Uit de individuele beoordeling van de debiteuren blijkt dat dit toereikend is. Voor de belastingdebiteuren is er een voorziening van € 70.000. Deze voorziening is bepaald aan de hand van de inbaarheid van de individuele vorderingen. Dit ligt in lijn met het voorgaande jaar. Daarnaast is een voorziening voor de oninbaarheid van de uitkeringsdebiteuren getroffen van € 620.000. De gevolgde methodiek ligt in lijn met voorgaand jaar. Wij hebben het College geadviseerd de berekening van de voorziening te baseren op de inbaarheid van de vorderingen in de afgelopen jaren. 15

3.4 Overige bevindingen Wij kunnen instemmen met de uitgangspunten voor de berekening van deze voorzieningen.

• Proces uitkeringen Een deel van de uitkeringsdossiers is inmiddels weer aanwezig. Op dit deel hebben we een deelwaarneming uitgevoerd. Het ontbrekende deel hebben we als onzekerheid meegenomen. Wij hebben het College geadviseerd de dossiers voor de toekenningen van de uitkeringen vanuit de Participatiewet in de komende jaren weer te completeren Op basis van de deelwaarneming hebben we vastgesteld dat van de 15 dossiers: • Bij 1 toekenning de beschikking niet ondertekend is; • Bij 2 toekenningen geen kopie ID-bewijs aanwezig is; • Bij 2 toekenningen het aanvraagformulier niet ondertekend is, maar digitaal verzonden is; • Bij 3 dossiers er een heronderzoek heeft plaatsgevonden, maar geen nieuwe beschikking is afgegeven.

3.4 Overige bevindingen

Hier informeren wij u over onze bevindingen volgend uit de jaarrekening.

•

Voor de persoonsgebonden budgetten wordt de prestatielevering een steekproef uitgevoerd door de gemeente. Door de hack is dit in 2021 niet gedaan.

Jeugdzorg en WMO

In de dossiers wordt niet in alle gevallen het volgende vastgelegd: - De aanvragen; - Vermelding verwijzing van derden; - De afwikkeling van besluiten in de worfklow; - De beschikkingen.

•

Doelgroepenvervoer

Er kan geen zekerheid worden verkregen over de lasten van het doelgroepenvervoer (vraagafhankelijk vervoer en leerlingenvervoer). Tevens worden geen gewaarmerkte verantwoordingen vanuit de vervoerders ontvangen. De gemeente heeft aangegeven geen onderbouwing te kunnen geven om de getrouwheid en de rechtmatigheid van de lasten te kunnen controleren.

Wij hebben het College geadviseerd de vastleggingen in de dossiers bij de toekenningen en uitkeringen WMO en jeugd volledig te maken en consistentie aan te brengen. Daarnaast is in een aantal gevallen de zorg eerder gestart dan dat de voorziening is toegekend. Dit leidt tot een formele onrechtmatigheid. Wij hebben het College geadviseerd de zorg te laten starten na toekenning van de beschikkingen. Uw gemeente steunt alleen op de accountantsverklaringen van de zorgaanbieders. Net als voorgaande jaren zijn geen aanvullende werkzaamheden uitgevoerd om vast te stellen dat ook de prestaties door zorgaanbieders zijn geleverd waarvan geen gewaarmerkte productieverantwoording is ontvangen. Er is geen klachtenregister voor de WMO en Jeugd beschikbaar. Wij hebben het College geadviseerd vanaf 2022 zelf de prestatielevering vast te stellen voor in ieder geval de zorgaanbieders waarvan geen gecontroleerde productieverantwoording wordt ontvangen en een klachtenregister aan te leggen. 16

Wij hebben het College geadviseerd vanaf 2022 klanttevredenheidsonderzoeken uit te voeren, gewaarmerkte verantwoordingen van de vervoerders te vragen en een klachtensysteem in te richten.

• Bijstandsdebiteuren De gemeente heeft per ultimo 2021 vorderingen op bijstandsdebiteuren. De vorderingen uit hoofde van bijstandverlening aan zelfstandigen en de Tozo (€ 1.709.000), blijken afzonderlijk uit de toelichting. De overige bijstandsdebiteuren (€ 518.000) zijn niet afzonderlijk toegelicht en maken onderdeel uit van het saldo debiteuren algemeen. Om de informatiewaarde te vergroten, adviseren we u het totaal aan vorderingen op bijstandsdebiteuren inzichtelijk te maken.

Hier informeren wij u over onze bevindingen volgend uit de jaarrekening.

3.4 Overige bevindingen

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) Het Rijk vergoedt voor deze ondersteuningsmaatregel de uitkeringen die de gemeente verstrekt voor 100% en de uitvoeringskosten (een vast bedrag per verstrekking). De Regionale Organisatie Zelfstandigen (ROZ) van de gemeente Hengelo heeft het recht op uitkering namens de gemeente Hof van Twente beoordeeld en geeft de beschikking voor de Tozo-regeling namens de gemeente af. De accountant van de gemeente Hengelo heeft een goedkeurende controleverklaring verstrekt met een gewaarmerkte SiSa-verantwoording voor deze lasten. • Tozo: Misbruik en oneigenlijk gebruik Er zijn in algemene zin procedures aanwezig om misbruik en oneigenlijk gebruik te detecteren. Voor de Tozo is een beleidsnota voor misbruik en oneigenlijk gebruik opgesteld met daarbij een uitgewerkte risicoanalyse. Hierin zijn onder andere het opvolgen van IB-signalen (de signalen vanuit de Belastingdienst) opgenomen. De afwikkeling van de IB-signalen is nog onderhanden. De IB-signalen zullen naar verwachting in 2022 worden afgewikkeld. Tozo: Identificatieplicht Artikel 17 derde lid Participatiewet schrijft voor dat de identiteit van aanvragers vastgesteld dient te worden aan de hand van een geldig identiteitsbewijs. Het ROZ heeft de identificatie van de aanvragers getoetst aan de hand van DigiD in combinatie met BRP of Suwinet en ID-bewijs.

17

Hier informeren wij u over onze bevindingen volgend uit de jaarrekening.

•

3.4 Overige bevindingen

IT omgeving

Artikel 2:393 van het Burgerlijk Wetboek geeft aan dat de accountant rapporteert over de IT omgeving. Tijdens de interimcontrole 2020 die wij voor de hack hebben uitgevoerd hebben wij bevindingen en adviezen gedeeld die na de hack met elkaar zijn besproken. Omdat de hack een enorme inbreuk heeft gehad op de IT omgeving en uw organisatie de IT omgeving opnieuw heeft ingericht, hebben wij besloten in 2022 hieraan extra aandacht te schenken. Ook de audit commissie heeft ons dit verzoek meegegeven.

•

Wet normering Topinkomens

De WNT regelt de openbaarmaking van topinkomens in de publieke en semipublieke sector en stelt maxima aan de hoogte van de bezoldiging van topfunctionarissen en tevens aan de ontslagvergoedingen. Voor uw gemeente zijn dat de griffier en de gemeentesecretaris. Op basis van de WNT is uw organisatie verplicht de beloningen van topfunctionarissen openbaar te maken, ook als deze de in de wet gestelde maximale bezoldiging over 2021 van € 209.000 niet te boven gaat. Daarnaast dienen gemeenten het salaris openbaar te maken van overige medewerkers die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Tenslotte stelt de WNT een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000.

18

In 2021 is voor geen van de topfunctionarissen en/of overige medewerkers sprake van een overschrijding van de grensbedragen. In het kader van de WNT attenderen wij u erop dat het College de plicht heeft om de WNT-verantwoording over het kalenderjaar 2021 via het internet op een algemeen toegankelijke wijze openbaar te maken.

Als onderdeel van de controle van de jaarrekening hebben wij een interimcontrole uitgevoerd. Gezien de hack en de impact hiervan op de interne beheersing, hebben we geen management letter uitgebracht.

Interne beheersing Als gevolg van de hack zijn veel processen ontregeld. Gedurende 2021 is hard gewerkt om de processen weer in te richten. Omdat lang niet alle informatie beschikbaar was, was dit niet eenvoudig. In september 2022 is een groot deel van de processen weer op orde, maar ook een deel nog niet. Dit heeft er toe geleid dat wij gedurende 2021 niet op de interne beheersing konden steunen. Hierdoor hebben wij meer dan normaal gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd.

19

4. Interne beheersing

4. Interne beheersing

De rechtmatigheidsverantwoording vanaf 2023

Landelijke ontwikkeling

Aanpassingen in financiële verordening

Het College was altijd al verantwoordelijk voor het rechtmatig handelen van uw gemeente. Maar na de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording over 2023, neemt het College heel expliciet de verantwoordelijkheid hiervoor. Het College legt over het rechtmatig handelen verantwoording af in de jaarrekening aan de Raad. De kaderstellende en controlerende taak van de Raad op de financiële rechtmatigheid van transacties krijgt hierdoor extra aandacht. Daarnaast biedt de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording ook een kans om de kwaliteit van de interne beheersing te versterken.

In de kadernota Rechtmatigheid 2023 worden de volgende aspecten aangehaald om in de financiële verordening op te nemen: • De kaderstelling op het gebied van rechtmatigheid vormgeven; • De verantwoordingsgrens – de grens tot waar onrechtmatigheden worden geaccepteerd - op basis van de lasten inclusief toevoegingen aan de reserves; • De rapportagegrens – de grens voor het melden van afwijkingen door het College - voor de rechtmatigheidsverantwoording; • De manier waarop wordt om gegaan met begrotingsonrechtmatigheden. Hieruit moet blijken hoe afwijkingen geïnterpreteerd worden in het kader van het uitoefenen van het budgetrecht door de Raad; • De afspraken tussen de Raad en het College over verschuivingen van uitgaven tussen jaarschijven in een investeringsbudget.

De wijziging van de gemeentewet met daarin de verplichting tot het opnemen van de rechtmatigheidsverantwoording is komende periode geagendeerd, maar wordt mogelijk uitgesteld. Na de wetswijziging in het najaar is het mogelijk verdere stappen te ondernemen in het aanpassen van de financiële verordening, de controleverordening en het controleprotocol per 1 januari 2023. Wij adviseren u dit te doen.

Uitvoering Verbijzonderde Interne Controle 2021

Normenkader

In 2021 is vanwege de cyberaanval een beperkte verbijzonderde interne controle uitgevoerd en daarnaast is de verbijzonderde interne controle voor een deel van de processen door ons uitgevoerd.

De commissie BBV adviseert de door de Raad gedelegeerde bevoegdheden aan het College niet op te nemen in het normenkader rechtmatigheid. De commissie BBV heeft daarnaast voorgeschreven dat dit normenkader jaarlijks geactualiseerd dient te worden en expliciet dient te worden vastgesteld door de Raad. 20

Wij hebben het College geadviseerd de uitvoering van de verbijzonderde interne controle te verbeteren. Wij hebben het College tevens geadviseerd in 2022 voorafgaand aan de jaarrekeningcontrole een recapitulatie van de uitkomsten van de verbijzonderde interne controle op te stellen en deze te bespreken.

5. SiSa

SiSa-bijlage 2021

SiSa-bijlage In de jaarrekening 2021 is geen SiSa-bijlage opgenomen. Uw gemeente heeft in overleg met het Ministerie van Binnenlandse Zaken de SiSa-bijlage reeds in juli 2022 ingediend. Wij hebben hierbij op 12 juli 2022 een rapport van feitelijke bevindingen afgegeven. Hierin hebben wij per SiSa-regeling opgeschreven welke werkzaamheden we hebben verricht. Wij hebben vastgesteld dat de verantwoorde bestedingen aansluiten met de administratie. Er was niet voldoende controle-informatie over alle baten en lasten uit de G2 regeling (Participatiewet), omdat de brongegevens van de verstrekte uitkeringen nog maar gedeeltelijk aanwezig zijn. Hierdoor kunnen we zowel over de getrouwheid als over de rechtmatigheid van de verstrekte uitkeringen en de baten geen zekerheid verstrekken. Het bedrag dat als onzekerheid is aangemerkt bestaat uit € 3.397.886 aan bestedingen. Voor de overige SiSa-regelingen hebben wij geen fouten en/of onzekerheden in het rapport van feitelijke bevindingen opgenomen.

21

Wij hebben onze controle overeenkomstig de opdracht uitgevoerd en in overeenstemming met de geldende wet- en regelgeving.

7. Onze verantwoordelijkheid

Onze opdracht

Fraude

De jaarrekening 2021 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het College. In overeenstemming met uw opdracht hebben wij de jaarrekening gecontroleerd.

De accountant is verplicht om alle ontdekte fraudegevallen te rapporteren aan het College. Wij merken op, dat onze controle niet specifiek is ingericht op het ontdekken van fraude. De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude berust bij het College. De accountant is niet verantwoordelijk en aansprakelijk voor de preventie van fraude. De accountant is wel verantwoordelijk voor het betrekken van frauderisico’s in de planning en uitvoering van zijn controleopdracht.

De SiSa bijlage is in tegenstelling tot voorgaande jaren geen onderdeel van de jaarstukken. Wij hebben bij de SiSa bijlage op 12 juli 2022 een rapport van feitelijke bevindingen afgegeven. Dit accountantsproduct is overeengekomen met het Rijk en wijkt af van voorgaande jaren als gevolg van de cyberaanval. Met deze bijlage legt het College verantwoording over de besteding van Rijksbijdragen af aan het Rijk. Wij hebben onze controle uitgevoerd op basis van onze controlestandaarden voor de accountantscontrole. Daarnaast hebben wij het besluit accountantscontrole decentrale overheden (het BADO), de door u vastgestelde controleverordening (ex artikel 213 van de gemeentewet), het door u vastgestelde controleprotocol én het door u vastgestelde normenkader als basis voor de controle gebruikt. De door ons voor de controle gehanteerde goedkeuringstolerantie voor fouten bedraagt € 1.065.000 (1% van de lasten) en voor onzekerheden € 3.195.000 (3% van de lasten). Voor de Wet Normering Topinkomens hebben wij de voorgeschreven lagere goedkeuringstoleranties gehanteerd. Onze onafhankelijkheid Voor de uitvoering van onze controle is het belangrijk, dat wij onafhankelijk zijn. De voor uw organisatie in 2021 door ons verrichte diensten passen binnen de regels van onafhankelijkheid. Onze teamleden zijn onafhankelijk van uw organisatie.

Er zijn geen andere zaken, die in strijd zijn met de onafhankelijkheidsregels. 22

Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de opdrachtbevestiging. Er zijn tijdens de door ons uitgevoerde reguliere controlewerkzaamheden geen materiële onjuistheden als gevolg van fraude ontdekt, noch hebben wij aanwijzingen verkregen dat er sprake is geweest van fraude. Inzicht urenbesteding Vanuit het programma ‘In het publiek belang’ van de NBA dienen wij de bestede uren van onze controlewerkzaamheden aan u te rapporteren. Voor uw inzicht verstrekken wij onderstaand een opgave van de tijdsbesteding (inclusief een schatting van nog te besteden uren voor de afronding van de jaarrekeningcontrole). Tekenend accountant

90

Controleteam

1.050

Dank u voor de samenwerking

8. Afsluiting

Publicatie jaarrekening Wij adviseren om de jaarrekening, na vaststelling door de Raad, op de website van uw gemeente, te publiceren samen met de controleverklaring van de accountant. Hierdoor is het voor de gebruikers duidelijk dat dit de definitieve versie van de jaarrekening is en wat het oordeel van de accountant bij deze jaarrekening is.

Afsluiting Wij vertrouwen erop u hiermee van dienst te zijn en zijn graag bereid nadere informatie te verstrekken. Met vriendelijke groet, Stolwijk Kelderman {{esl:Signer1:capture:size(200,65)}}

w.g. dhr. R.H. Gosselink-Wolbrink RA

23

Toegevoegde waarde

die bijdraagt aan uw duurzame succes

Samenwerkende specialisten Binnen Stolwijk Kennisnetwerk bundelen wij een aantal kennisgebieden op financieel, bedrijfskundig, economisch en personeelsniveau. Vanuit deze verschillende disciplines hebben wij een 360 graden overview, zodat wij u beter en vollediger kunnen adviseren. Deze aanpak, waarbij specialisten en generalisten nauw samenwerken, leidt ertoe dat wij een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan het duurzame succes van uw organisatie. Hoe wij dat doen? Dat leest u in het transparantieverslag op onze website.

Uw succes > www.stolwijkkennisnetwerk.nl