6c SON Jaarstukken 2024.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2024 Zorgen weg, waarde terug
Inhoudsopgave Voorwoord
4
1. Jaarverslag
1.1 Over onze dienstverlening 2024
Inleiding: #Klantvoorop - Een klant- en resultaatgerichte dienstverlening Up-to-date dienstverlening Nieuwe initiatieven
6 6 6 6 8
1.2 Programmaverantwoording
11 1.2.1. Programma Algemeen Bestuur 11 1.2.2. Programma Financieel-maatschappelijke dienstverlening en 12 voorzieningen12 Wat hebben we hiervoor gedaan? 16 Wat heeft het gekost? 19 1.3 Verloop van Onvoorzien
21
1.4 Verplichte paragrafen
1.4.4.6. Overige aspecten van bedrijfsvoering
21 21 22 23 25 25 30 30 31 31 32
2. Jaarrekening
34
2.1 Overzicht van baten en lasten
34
2.2 Balans per 31 december 2024
35
1.4.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 1.4.2. Onderhoud kapitaalgoederen 1.4.3. Financiering 1.4.4. Bedrijfsvoering 1.4.4.1. Ondersteunende functies 1.4.4.2. Investeringen 2024 1.4.4.3. Fraude en integriteit 1.4.4.4. Toelichting op de Rechtmatigheidsverantwoording 1.4.4.5. Niet financiële onrechtmatigheden
2
Stadsbank Oost Nederland - Jaarstukken 2024
2.3 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 36 Inleiding36 2.3.1. Activa 36 2.3.1. Passiva 37
2.4 Toelichting op de baten en lasten
38 38 40 41
2.4.1. Algemeen Bestuur
2.4.2. Financieel-maatschappelijke dienstverlening en voorzieningen 2.4.3. Toelichting resultaat voor en na bestemming
2.5 Toelichting op de balans
42 42 45 48 48
3. Overige gegevens
Verantwoordelijkheid Dagelijks Bestuur
3.1 Controleverklaring
50 50 52
3.2. Voorstel tot vaststelling van de jaarrekening en resultaatbestemming
56 56
2.5.1. Activa 2.5.2. Passiva 2.5.3. Niet uit de balans blijkende verplichtingen 2.5.4. Gebeurtenissen na balansdatum
4. Bijlagen
58 Categoriale indeling rekening 58 Programmarekening59 Mutaties reserve 60 Berekening van de afrekening met de deelnemende gemeenten 60 Statistische gegevens 61 A. Fase I - Indicatiestellingen 61 B. Fase II - Schulden oplossen (schuldregelings-overeenkomst) 62 C. Fase III - Schulden opgelost 63 D. Kredietverstrekking 65 E. Budgetbeheer 69 F. Beschermingsbewind 71 G. Prestatie-indicatoren 72 3
Zorgen weg, waarde terug
Voorwoord Voor u liggen de jaarstukken 2024 over de schulddienstverlening van de Gemeenschappelijke Regeling Stadsbank Oost Nederland. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag 2024, de jaarrekening 2024 en een aantal bijlagen. Zorgen weg, waarde terug De Stadsbank is een bank van en voor mensen. We gaan voor maatschappelijke waarde en beperken daarmee maatschappelijke kosten. De Stadsbank heeft de bevoegdheid, de medewerkers en kennis om door te pakken. Dat is nodig voor een leven zonder geldzorgen voor onze inwoners. We hebben in 2024 verder gewerkt aan onze ambitie om mensen met schulden nog beter en sneller te helpen, waarbij de menselijke maat en vertrouwen voorop staan. Dit in verbinding met en faciliterend naar onze gemeenten en hun regie op het sociaal domein. Om daarmee de impact van onze dienstverlening in het brede gemeentelijk sociaal domein te vergroten. In onze uitvoering spelen we in op nieuwe ontwikkelingen in het schuldendomein als sneller perspectief bij schulden (halvering van de aflosperiode), het zogenoemde nulvoorstel (schuldregeling zonder afloscapaciteit) en het uitbreiden van best practices, bijvoorbeeld de aanpak voor jongeren met schulden. Door lagere lasten in de bedrijfsvoering enerzijds en hogere baten vanuit de dienstverlening anderzijds sluiten we 2024 af met een positief financieel resultaat van € 656.800.
De Stadsbank is niet alleen een noodvoorziening, maar vaak een stap richting een (financieel) stabielere toekomst. Schulden komen (bijna) nooit alleen. Het voorkomen of oplossen van schulden en het brengen van financiële rust brengt hulp en perspectiefverbetering op andere terreinen, zoals wonen, werk en zorg dichterbij. We blijven samen hard aan de slag voor een geldzorgenvrije toekomst voor onze inwoners. Enschede, april 2025 Dhr. Arjan Kampman Voorzitter Dagelijks Bestuur
4
Stadsbank Oost Nederland - Jaarstukken 2024
Het verhaal van Saskia
“Van overweldigende stress naar rust”
Blij met de hulp die ze krijgt, dat is Saskia (28 jaar). Voordat ze aanklopte bij ons had ze geen rust in haar hoofd en stapelden de papieren zich op. Ondertussen staat ze onder bewind en ze heeft geen moment spijt gehad van haar keuze. Benieuwd naar haar verhaal? Overspoeld Het is altijd lastig om hulp te vragen; je wilt het liefst je eigen problemen oplossen. Maar soms is dat niet haalbaar. Saskia raakte een tijdje geleden ziek en verloor daardoor het overzicht. Ze deelt: “Er kwamen zoveel rekeningen binnen. Door mijn ziekte voelde het als een enorme last en opende ik de post niet meer. Ik wist niet waar ik moest beginnen. Het voelde als een overweldigende situatie. In het begin kreeg ik geen extra bijstand van de gemeente en vond ik het moeilijk om hulp te zoeken.” Van budgetcoach naar bewind Saskia zocht niet meteen hulp bij ons. Eerst schakelde ze de hulp in van een budgetcoach. “Dat leek me verstandig. Achteraf bleek dat niet de beste keuze voor mij te zijn. Ik wilde dat alles voor me werd geregeld, maar moest toch veel zelf doen. Uiteindelijk adviseerde de coach me om onder bewindvoering te gaan. Dat leek me ook een goede optie. Ik had nog niet veel schulden en wilde alles zo snel mogelijk aanpakken, zonder te wachten.” Opstart van bewindvoering In het begin was het even wennen. Saskia vertelt: “Ik kreeg een bewindvoerder die later
werd vervangen. Dat was even vervelend. Maar nu alles geregeld is, heb ik niets te klagen. Ze nemen alles uit handen en regelen alles voor me. Dat is heel prettig. Ook de bijstand van de gemeente werd geregeld. De innerlijke rust die ik nu ervaar, is het grootste voordeel van de Stadsbank. Geen zorgen meer over rekeningen op de deurmat.” Contact met de Stadsbank Over het contact met Stadsbank Oost Nederland is Saskia heel tevreden. Ze geeft aan dat ze altijd antwoord krijgt, of het nou via de telefoon is of per mail. “Ik ben niet iemand die elke week extra geld vraagt. Daarom is er altijd wel wat te regelen met mijn bewindvoerder. Het is nooit een probleem. Verder weet ik dat ik voor 12:30 moet bellen en anders mail ik. Ik krijg altijd netjes antwoord.” Wat zou je zeggen tegen anderen met financiële problemen? Nu staat Saskia bijna een jaar onder bewind en is ze weer aan het sparen. Ze is zeker tevreden en adviseert anderen om niet te aarzelen hulp te vragen, ook al vinden ze dat moeilijk. “Vraag echt om hulp. Soms weet een ander beter hoe het aan te pakken dan jijzelf. Als ik geen hulp had gezocht, zouden mijn rekeningen ongeopend zijn gebleven en zou ik meer schulden hebben gehad. Uiteindelijk kloppen de problemen dan aan je deur, en dat wil je vermijden. Ga vooral naar de Stadsbank en laat je helpen!”
1. Jaarverslag
1.1 Over onze dienstverlening 2024 Inleiding: #Klantvoorop - Een klant- en resultaatgerichte dienstverlening Samen met gemeenten is in 2023 een doorontwikkeling ingezet van proces- en productgericht werken naar klant- en resultaatgericht werken. We ontwikkelden Klantreis ’23: een gebundelde klantgerichte aanpak op maat voor klant en gemeente. Met meer tijd voor het ontzorgen van de klant en zijn toekomst en meer samenwerking met gemeenten, ketenpartners en vrijwilligers. Het oplossen van schulden en het brengen van financiële rust brengt hulp en perspectiefverbetering op andere terreinen, zoals wonen, werk en zorg dichterbij. In dit verslag leest u meer over onze werkzaamheden en initiatieven in 2024 waarmee we verder bouwen aan een nieuwe en financieel gezonde toekomst voor onze klanten, een zoveel mogelijk geldzorgenvrije regio en de doorontwikkeling van onze organisatie. We krijgen terug van klanten, collega’s en gemeenten dat de ingezette verandering merkbaar is. En tegelijkertijd dat er nog meer potentie is in klantgerichtheid en zichtbaarheid. Daar blijven we met vertrouwen hard aan werken. Vanaf 2024 is ook het nieuwe bekostigingsmodel, als onderdeel van de Strategische agenda, toegepast. Met onder meer een grotere voorspelbaarheid van kosten, borging van inzet van personeel, ruimte voor adaptief werken en innovatie en minder productdifferentiatie.
‘‘Als de Stadsbank er niet was geweest, had ik het niet gered,,
Up-to-date dienstverlening Schuldregeling zonder afloscapaciteit Bij het regelen van schulden doet de Stadsbank namens de klant een aanbod aan de schuldeisers. Als het inkomen lager is dan het zogeheten vrij te laten bedrag (vtlb), is dit vanaf 1 juli 2024 een nulaanbod (een voorstel om de schuld te saneren tegen finale kwijting wanneer er geen afloscapaciteit is). Voorheen werd dan, in lijn met de NVVK, gekozen om de beslagvrije voet te hanteren voor het schuldregelingsaanbod (5% van het inkomen), maar steeds vaker ging dit ten koste van de bestaanszekerheid van klanten. In de praktijk leidt dit tot een nog groter belang van begeleiding en tot meer inzet bij het regelen van schulden. Het regelen van schulden is bewerkelijker omdat meer schuldeisers het aanbod in eerste instantie weigeren. Mede door rechterlijke uitspraken en het inzetten van financiële begeleiding is de verwachting dat dit tijdelijk is. Bij de Stadsbank gaat het om ongeveer 40% van het aantal schuldregelingen. Financiële begeleiding Voor een duurzaam schulden- en geldzorgenvrij leven is het opzetten, inzetten en doorzetten van financiële begeleiding vaak nodig.
Landelijke ontwikkelingen zoals het saneringskrediet, de halvering van de minnelijke periode van een schuldenregeling, het hierboven genoemde nulaanbod en onze ervaringen in de klantreis versterken het belang van een goede financiële begeleiding en het aansluiten bij de intrinsieke motivatie van de klant als er geen aflossingsverplichting (meer) is. Verkorting van een schuldregeling bijvoorbeeld levert alleen wat op als het lukt om terugkeer in de problematische schulden in de toekomst te voorkomen. Ook sluit dit aan bij de ontwikkeling van de basisdienstverlening om de schuldhulpverlening in Nederland, ten aanzien van het bereik, de kwaliteit en de wijze van begeleiding en nazorg, te verbeteren en de verschillen tussen gemeenten te verkleinen. Financiële begeleiding is een 6
Stadsbank Oost Nederland - Jaarstukken 2024
belangrijk onderdeel van de basisdienstverlening. We hebben in 2024 de doorontwikkeling naar meer financiële begeleiding met gemeenten verkend. We gaan in 2025 met een pilot van start om samen met een aantal gemeenten deze dienstverlening zo effectief en efficiënt mogelijk neer te zetten en in afstemming met het lokale domein. Project Procesoptimalisatie Budgetbeheer Ter ondersteuning van de Klantreis #klantvoorop is onze dienstverlening voor financiële stabiliteit (budgetbeheer) vernieuwd via een nieuwe applicatie (Smart FMS). De applicatie levert voordelen op voor zowel de klant als de Stadsbank, zoals een uniek bankrekeningnummer (IBAN-nummer) waardoor o.a. automatische incasso’s mogelijk zijn. Daarnaast kan de klant zijn/haar financiële situatie beter en real-time inzien. Voor een zorgvuldige uitstroom en om zelfredzaamheid te bevorderen, kan de klant het IBAN-nummer behouden en gefaseerd de ondersteuning van de Stadsbank afbouwen. Deze procesoptimalisatie heeft een behoorlijke tijdsinvestering gevraagd, waarbij alle klanten persoonlijk benaderd zijn om deze overgang toe te lichten en de benodigde documentatie te regelen (alle klanten tekenen persoonlijk voor een nieuwe rekening vanuit de Rabobank). Daarbij moesten we anticiperen op aanpassingen in de processen en op de aanvullend gestelde voorwaarden van de Rabobank.
Vanuit deze applicatie kunnen we verder bouwen aan financiële begeleiding, zoals hierboven ook reeds benoemd is.
‘‘Ik weet wat de Stadsbank voor mij kan betekenen. En dat is alles,,
7
Zorgen weg, waarde terug
Onze mensen aan het woord
‘‘De klant een stip op de horizon geven’’ Wat betekent het voor klanten om ‘vrijheid en rust’ te hebben in hun financiële situatie? “Het verdwijnen van financiële stress en angst voor financiële terugval. Het effect zal zijn dat een klant weer vertrouwen krijgt in zijn financiële toekomst. Dit geeft dan rust op alle leefgebieden.” Hoe maak jij verschil in het dagelijkse leven van de klanten? “Als ik merk aan klanten, na een eerste en/of vervolggesprek, dat het (financiële) zelfvertrouwen weer toeneemt. Dat men minder onzeker is en dat er weer iets positiefs kan ontstaan. Dit is vaak een langere weg van vallen en opstaan.” Wat betekent ‘Zorgen weg, waarde terug’ voor jou? “Dit kan op allerlei momenten ontstaan vind ik. Al bij een eerste gesprek kun je de verbinding leggen met de klant vanuit menselijk en professioneel aspect. Niet altijd zal het resultaat direct zichtbaar zijn. Het is soms een lange weg van jaren, die je samen met de klant aangaat op basis van wederzijds respect. Als je dan een klant ziet of spreekt aan de telefoon en deze geeft aan dat het uiteindelijk is gelukt. Dan heb je niet veel nodig om te herkennen dat de zorgen weg zijn, en de (eigen) waarde terug is.” Kan je een moment beschrijven waarop je echt een positieve verandering zag bij een klant? “Er zijn zoveel momenten geweest, soms zit het in de kleinere gebaren.
Een voorbeeld van een intake met een hele grote kerel. Hij gaf al heel duidelijk en een beetje opgefokt aan: ‘‘je zal wel denken, wat komt hier nu aan’’? Ik verklaarde dat ik helemaal niets dacht, en graag met hem het gesprek aan wilde gaan. En of hij koffie wilde. Je zag zijn houding ‘rustiger’ worden, en we moesten allebei een beetje lachen. Deze man had in zijn verleden zoveel instanties gesproken dat hij er bijna immuun voor was geworden. Door hem als mens aan te spreken en niet als de zoveelste instantie, was het ijs gebroken. Dit was een (kleine) positieve verandering, door een simpel gebaar: normaal doen, en elkaar met respect behandelen. En vooral niet invullen.”
Nieuwe initiatieven
Jongeren en schulden Steeds meer jongeren in Nederland krijgen te maken met schulden of betalingsachterstanden. En dat terwijl ze de weg naar schuldhulp vaak moeilijk vinden of niet in willen gaan. Voor en in samenwerking met de gemeente Enschede is een schuldenaanpak voor jongeren ontwikkeld. Vanuit de expertise van de Stadsbank wordt, in samenwerking met de jongerencoaches van de gemeente, ingezet op het snel, toegankelijk en laagdrempelig voorkomen of oplossen van problematische schulden. Met de gemeente Oldenzaal is in 2024 ook gestart met een jongerenaanpak. Jongeren met (potentiële) schulden worden door de Stadsbank vroegtijdig en vanuit een brede kijk (waarbij ook oog is voor andere leefgebieden) actief opgezocht en geholpen. Laagdrempelig en veelvuldig contact via app of huisbezoek, flexibiliteit, quick wins voor de jongere in de schuldensituatie en daarmee het verminderen van stress en
korte lijntjes met ketenpartners werken goed. Saxion is betrokken bij het monitoren van de resultaten. Binnen de samenwerkingsagenda van de Twentse Koers worden ervaringen met andere gemeenten en partners uitgewisseld en zijn we betrokken bij de opstart van het Jongerenperspectieffonds in een aantal gemeenten. Schuldhulp in ketenaanpak Werk en Inkomen Naast samenwerking en aanwezigheid bij de wijkteams in Enschede, is in 2024 de samenwerking opgezet in een aantal ketens Werk en Inkomen van de gemeente Enschede (Centrum, Oost en debiteuren). Vanuit de kennisrol van de Stadsbank wordt informatie gedeeld over schuldhulp en mogelijkheden en zorgen de korte lijnen voor een sneller en effectiever resultaat voor inwoners. Meer inwoners met een PW-uitkering en inwoners met een schuld bij de gemeente of potentiële schulden komen vroegtijdig in beeld en worden geholpen. Schuldhulp en detentie Er komt meer aandacht voor schuldhulpverlening tijdens en na detentie. De meerderheid (54 tot 80%) van de gedetineerden heeft schulden. Uit de praktijk blijkt dat schulden verder oplopen tijdens detentie. Diverse onderzoeken en ervaringsdeskundigen onderstrepen het belang van schuldhulpverlening tijdens detentie met als doel de schulden niet verder te laten oplopen. Tegelijkertijd is dit in de praktijk vaak ingewikkeld (omdat een inkomen ontbreekt) en/of is hier weinig tijd voor.
De Stadsbank werkt met onder andere de PI Almelo en de reclassering samen in het uitwisselen van kennis en geeft workshops over schulden en schuldhulp. Waarborgfonds Vanaf 1 april 2024 is de Stadsbank aangesloten bij het Waarborgfonds. Het Waarborgfonds saneringskredieten (Wsk) is opgericht op initiatief van onder meer de NVVK met als doel om het voor schuldhulpverlenende instanties aantrekkelijker maken te kiezen voor de inzet van een saneringskrediet bij het oplossen van schulden. Het fonds staat borg voor verstrekte saneringskredieten. De Stadsbank zet al fors in op het saneringskrediet en over het algemeen verloopt de aflossing goed. Met het ROZ is een samenwerking opgezet om (ex-)ondernemers met schulden te kunnen laten instromen in de pilot “Saneringskrediet voor ondernemers” van het Waarborgfonds. Hiermee is een mogelijkheid geboden voor (ex-)ondernemers waarbij een regulier sanerings- of Bbz krediet niet mogelijk is, maar wel de gewenste oplossingsrichting voor de schulden is. Hier is nog geen gebruik van gemaakt.
‘‘Je gaat malen in je hoofd. Nu heb ik mijn leven weer op de rit,,
9
Zorgen weg, waarde terug
10
Stadsbank Oost Nederland - Jaarstukken 2024
1.2 Programmaverantwoording 1.2.1. Programma Algemeen Bestuur Doelstellingen • Het dagelijks en algemeen bestuur geeft sturing en neemt besluiten door oog te hebben voor de belangrijkste bestuurlijke en maatschappelijke ontwikkelingen. • Deze sturing en besluitvorming is gericht op een effectieve en efficiënte dienstverlening bij de Stadsbank. Wat hebben we gerealiseerd? • De directie heeft periodiek verantwoording afgelegd aan het bestuur over het gevoerde beleid, de verzorgde dienstverlening en de hiervoor benodigde financiële middelen. • Het Platform is de ambtelijke adviescommissie. Zij geeft zowel aan het bestuur als de directeur van de Stadsbank gevraagd en ongevraagd advies over het gevoerde beleid en de te leveren dienstverlening. Bij nieuwe ontwikkelingen zoals de klantreis en financiële begeleiding wordt het platform in een vroeg stadium betrokken. Wat hebben we hiervoor gedaan? • Management en directie heeft met de Voorjaarsnota 2024 en de Najaarsnota 2024 verantwoording afgelegd aan het bestuur. • Zowel naar aanleiding van de Voorjaarsnota 2024 als de Najaarsnota 2024 is de begroting gewijzigd. • Het Platform heeft 4 keer vergaderd. • Het Dagelijks Bestuur heeft 4 keer vergaderd. • Het Algemeen Bestuur heeft 2 keer vergaderd. Wat heeft het gekost?
Onder dit programma wordt nagenoeg alle materiële en personele overhead verantwoord.
11
Zorgen weg, waarde terug
1.2.2. Programma Financieel-maatschappelijke dienstverlening en voorzieningen Doelstellingen • Onze klant- en resultaatgerichte expertiseorganisatie is in optimale verbinding met, en faciliterend naar, gemeenten en hun regie op het sociaal domein. • De klant staat hierbij voorop. • We vergroten hiermee de impact van de dienstverlening van de Stadsbank in het gemeentelijk sociaal domein stapsgewijs. Onze dienstverlening in één oogopslag:
1
Aanmelding
3
Stabilisatie (inkomsten en uitgaven) Budgetbeheer Beschermingsbewind
2
Intake Integrale indicatiestelling Regulier Integrale indicatiestelling Crisis
4
Meer monitoring door de klantreis
Schulden oplossen Bemiddelingstraject schulden oplossen Betalingsregelingen
Herfinanciering
Schuldbemiddeling
Saneringskrediet
5 Uitstroom Nazorg
Klantplan Faillissementswet Voorlopige voorziening
Dwangakkoord
Moratorium
Verklaring 285
Informatie & Advies (begeleide verwijzing)
Kredietaanvraag Negatief
12
Positief
Stadsbank Oost Nederland - Jaarstukken 2024
Wat hebben we gerealiseerd? Zie voor de highlights paragraaf 1.1. van dit verslag ‘Over onze dienstverlening in 2024’ op pagina 6 van deze jaarstukken. De resultaten in cijfers zijn in onderstaande tabel terug te lezen.
13
Zorgen weg, waarde terug
In de bijlage onder “Statistieken” zijn de indicatoren per gemeente weergegeven. Met name door de nulvoorstellen (als afloscapaciteit ontbreekt) is afgelopen jaar het percentage minnelijke trajecten waarbij akkoord is bereikt met de schuldeisers licht gedaald. Deze verandering vraagt nog draagvlak en acceptatie onder schuldeisers. Met de inzet van de dienstverlening van de Stadsbank gaan we samen met gemeenten voor meer maatschappelijke impact. Met de klantreis beogen we meer klanten duurzaam financieel redzaam te maken. De inzet van de dienstverlening van de Stadsbank betekent rust en ruimte voor aanpalende hulpverlening door financiële rust bij de klant en draagt bij aan het structureel terugdringen van financiële problematiek en daarmee een reductie in maatschappelijke problematiek. Deze effecten zitten met name op andere leefdomeinen, die landen in het brede gemeentelijke domein.
14
Stadsbank Oost Nederland - Jaarstukken 2024
Onderstaand de prestatievelden die deze kernprioriteiten weerspiegelen en aanvullend aan bovenstaande indicatorenset worden ingevuld:
Prestatievelden Kortere trajecten Klanttevredenheid Klanttevredenheid
Snelle opstart Snelle start schuldregeling Duur schuldregeling Duur inkomensbeheer
Minder uitval tijdens dienstverlening Duurzaam Geslaagde uitstroom
DuurzaamFinancieel redzaam recidive FinancieelMinder zelfredzaam
Oplossen van schulden
Minder recidive
Snelle opstart van aanmelding tot gesprek:
15
Zorgen weg, waarde terug
Sneller schulden regelen:
Om onze dienstverlening blijvend te verbeteren en de input van klanten hiervoor te verrijken is een klantenpanel in voorbereiding dat in 2025 van start gaat. In het vooropzetten van de klant is de stem van de klant belangrijk. In het dagelijkse werk en in de ontwikkeling van onze dienstverlening vanuit ons motto Zorgen weg, waarde terug. Door het betrekken van klanten in de ontwikkeling van onze dienstverlening en organisatie zorgen we dat de ervaringen en behoeften van onze klanten meer centraal staan. Soms zit dat ook in hele kleine aanpassingen en quick wins. Wat hebben we hiervoor gedaan? Het voorkomen van schulden In ons werk vergaren we unieke kennis over klanten als het gaat over gedrag, effecten bij dienstverlening en samenwerking met partners. Daarmee zijn we een ‘spin in het web’ om mensen voor te lichten, problemen vroeg te signaleren, kennis toegankelijk te maken en bij te dragen aan preventie. Schuldpreventie is erop gericht dat mensen financieel vaardig worden en hun financiën op orde kunnen houden. Als onderdeel hiervan hebben we in 2024 voorlichting gegeven op scholen, aan maatschappelijke partners in het sociaal domein en aan vrijwilligersorganisaties over financieel fit zijn en de risico’s en de gevolgen van het in schulden raken.
Vanuit het onderwijs (primair/VO/MBO/HBO scholen is veel behoefte aan voorlichting, kennisoverdracht en scholing op het gebied van financiën. Vanuit de Stadsbank leveren collega’s een bijdrage aan het verbeteren van de voorlichtingservaring en het vergroten van onze impact op de doelgroep.
16
Stadsbank Oost Nederland - Jaarstukken 2024
Kennismaking (indicatiestelling) Het doel van het eerste kennismakingsgesprek is om een fundament te leggen voor een vertrouwensvolle relatie met de klant. En kijken we wat we direct kunnen doen om de situatie van de klant te verbeteren. Een vervolggesprek verdiept meer op financiële zaken en hoe de situatie verbeterd en/of opgelost kan worden. Belangrijk in deze vernieuwde aanpak is de verschuiving naar proactief monitoren in plaats van reageren op signalen. We hebben korte lijnen en wekelijkse overlegmomenten om een continue verbinding zowel met de klant als de gemeente te behouden. Met deze aanpak kunnen we snel reageren op eventuele veranderingen in de situatie van de klant en directe ondersteuning bieden. De gemeenten Rijssen-Holten, Oude IJsselstreek en Hengelo verzorgen deze dienstverlening zelf.
‘‘Ik ben zo opgelucht dat ik mijn verhaal heb kunnen doen en dat ik nu bij jullie ben’’
17
Zorgen weg, waarde terug
Kredietverlening Als gemeentelijke kredietbank richten we ons vanuit maatschappelijk oogpunt op een specifieke doelgroep. Uitgangspunt voor de tarieven is om deze onder de tarieven van de commerciële banken te positioneren. Het aantal verstrekte leningen is in 2024 ten opzichte van 2023 met 12% afgenomen. De totaal verstrekte netto kredietsom kwam uit op € 2,6 miljoen. In 2023 was dit € 3 miljoen. De betalingsachterstand ten opzichte van het uitstaande saldo op leningen is laag. We hebben een optimale afstemming met onze deurwaarder. We zijn sinds 1 april 2024 aangesloten bij het Waarborgfonds saneringskredieten. Financiële stabiliteit (budgetbeheer) De meeste financiële problemen van klanten zijn het gevolg van een structurele onbalans tussen inkomsten en uitgaven. Als rekeningen niet meer betaald (kunnen) worden, stapelen de problemen zich snel op, van aanmaning tot deurwaarder. Met alle negatieve gevolgen van dien, zoals dreigende huisuitzetting of afsluiting van energie. Een financiële onbalans vraagt onder meer om overzicht en inzicht. Door de inzet van budgetbeheer en een budgetplan zijn de betaling van de primaire lasten en overige financiële verplichtingen van de klant gewaarborgd en ontstaat financieel evenwicht. In het geval van betalingsachterstanden kan in overleg met de klant een betalingsregeling worden getroffen.
De klant wordt ondersteund bij zijn financiële vragen en geadviseerd over aanvullende voorzieningen. Als iemand door lichamelijke of geestelijke problemen niet in staat is om zelf zorg te dragen voor zijn of haar financiën, dan kunnen de financiële zaken, met tussenkomst van een rechter, door een bewindvoerder uit handen worden genomen door middel van beschermingsbewind. Beschermingsbewind kan ook ingezet worden voor mensen met problematische schulden. Bij deze groep werken we ook aan zelfredzaamheid en wordt dit getoetst door de rechtbank. Schulden oplossen Met het regelen van de schulden van de klant, waarbij we met alle schuldeisers bemiddelen, proberen we de schuldensituatie van de klant op te lossen. Vaak is de volledige betaling van de schuldenlast door bijvoorbeeld betalingsregelingen of herfinanciering niet mogelijk. In een zogenaamd minnelijk traject kijken we altijd eerst of een saneringskrediet een oplossing biedt, anders proberen we een schuldbemiddeling op te starten en verzorgen en monitoren we dit. We zetten sterk in op saneringskredieten voor het regelen van schulden, want dit zorgt voor een snellere schuldenrust bij klanten en biedt duidelijkheid voor de schuldeisers. Vanaf 1 juli 2024 is een nulaanbod van toepassing als het inkomen te laag is om te kunnen aflossen. Meer hierover in paragraaf 1.1. op pagina 6.
Een schuldbemiddeling heeft een looptijd van 18 maanden. Bij onwillige schuldeisers kan de klant een beroep doen op de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP, het wettelijke traject). De Stadsbank ondersteunt de klant hierbij en geeft een verklaring af aan de rechtbank voor toelating tot de WSNP. Nazorg Voor alle klanten die uitstromen na budgetbeheer en/of een schuldregeling kent de Stadsbank een vorm van nazorg. Het doel van nazorg is om recidive te voorkomen. Binnen een jaar na de beëindiging van de aangeboden dienstverlening nemen we contact op en bespreken we met de klant hoe het gaat en wat zijn financiële situatie is. Als er nog hulp nodig is bespreken we de (lokale) mogelijkheden hiervoor. 18
Stadsbank Oost Nederland - Jaarstukken 2024
Additionele dienstverlening (maatwerk) Naast de standaard dienstverlening verzorgt de Stadsbank voor een aantal gemeenten dienstverlening op maat. Inloopspreekuren en maatwerk op locatie Voor een aantal gemeenten verzorgt de Stadsbank maatwerk op locatie in de vorm van een inloopspreekuur en werkzaamheden gericht op preventie. Dit is voor de gemeenten Lochem, Montferland, Oldenzaal, Oude IJsselstreek en Twenterand. Financieel ontzorgen De Stadsbank ondersteunt in 2024 zes gemeenten vanuit haar expertise om statushouders financieel te ontzorgen en daarmee op weg te helpen naar een duurzaam financieel gezond leven. Dat zijn de gemeenten Dinkelland, Hellendoorn, Losser, Oldenzaal, Rijssen-Holten en Tubbergen. Samenwerking Humanitas onder Dak (Moneyclass) De Stadsbank werkt samen met Humanitas onder Dak in de schuldhulpverlening aan dak- en thuisloze jongeren door veel aanwezig te zijn op de opvanglocatie en een laagdrempelige vorm van hulp te bieden, aansluitend bij de belevingswereld van deze jongeren. Vroegsignalering Voor de gemeente Oldenzaal verzorgt de Stadsbank, in samenwerking met gemeentelijke collega’s, de vroegsignalering en de hieruit voortvloeiende signalen die om actie vragen.
De additionele dienstverlening met betrekking tot jongeren en schulden voor de gemeente Enschede en Oldenzaal en de inzet in de ketenaanpak Enschede zijn hierboven onder het verslag reeds toegelicht. Wat heeft het gekost?
‘‘De Stadsbank staat voor mij voor houvast en hoop,,
19
Zorgen weg, waarde terug
1.3 Verloop van Onvoorzien Met ingang van het begrotingsjaar 2024 is een post voor onvoorzien opgenomen, zoals bepaald in het nieuwe bekostigingsmodel.
1.4 Verplichte paragrafen 1.4.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Vanaf het begrotingsjaar 2024 is het nieuwe bekostigingsmodel toegepast. Dat leidt tot een herijking van het risicoprofiel van de Stadsbank en daarmee de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen. Het gaat dan met name om risico’s die voortvloeien uit de fluctuaties in de dienstverlening, in relatie tot het in de Strategische Agenda neergelegde uitgangspunt van meer voorspelbaarheid en minder variabiliteit in de bekostiging. De herrijking is meegenomen in de nieuwe Nota Reserves en Voorzieningen 2024, die door het Algemeen Bestuur in de bestuursvergadering van 23 november 2023 is vastgesteld. Hiermee rekening houdend is de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen per ultimo 2024 € 1.044.008. Na het toevoegen van het voorlopige saldo in de Jaarrekening 2024 komt het beschikbare weerstandsvermogen uit op € 2.235.600 bij een weerstandsratio van 2,14 (niveau ‘Uitstekend’). Het Algemeen Bestuur heeft voor de gewenste hoogte van het weerstandsvermogen de kwalificatie ‘voldoende’ (tussen 1,0 – 1,4) vastgesteld. We zitten met de toevoeging dus boven deze kwalificatie. De weerstandsratio mag voor twee jaar boven de grens ‘voldoende’ uitkomen, waarna die afgebouwd kan worden. Schematisch is dit als volgt weergegeven:
21
Zorgen weg, waarde terug
Bestemmingsreserves Het Algemeen Bestuur heeft op 7 juli 2022 besloten om een ‘Bestemmingsreserve Procesoptimalisatie Budgetbeheer’ in te stellen voor een totaalbedrag van € 441.000 en deze reserve te voeden door een eenmalige bijdrage uit de Algemene reserve. Deze reserve van € 15.100 is in 2024 volledig ingezet ter dekking voor dit project. Voorzieningen De bank heeft vier voorzieningen opgenomen. Deze voorzieningen zijn opgenomen voor het afdekken van een te kwantificeren financiële verplichting of financieel risico. Financiële kengetallen Op basis van het BBV zijn de kengetallen en beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie in deze paragraaf weergegeven. De financiële kengetallen zijn een uniforme set van gegevens die gebruikt worden voor het geven van een beter inzicht in de financiële positie en daarmee ook informatie over de weer- en wendbaarheid van de begrotingen. Voor de Stadsbank gaat het om de drie kengetallen: • Netto schuldquote • Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen • Solvabiliteitsratio De berekening van de kengetallen is conform de ministeriële richtlijnen voor de wijze waarop kengetallen worden vastgesteld en opgenomen in de begroting en het jaarverslag van provincies en gemeenten (Stct. 2015, 20619).
1.4.2. Onderhoud kapitaalgoederen Eén van de basiselementen voor de financiële positie van de bank zijn de kapitaalgoederen en de onderhoudsstaat van deze goederen. Tot de kapitaalgoederen worden gerekend de gebouwen en de terreinen in eigendom van de Stadsbank. Het onderhoudsbeheersplan wordt jaarlijks geactualiseerd. De kosten van groot onderhoud betreffen dit jaar € 16.700 (2023: € 29.600) en worden ten laste gebracht van de Voorziening Onderhoud gebouwen en installaties. Dit jaar zijn de volgende noodzakelijke vervangingsinvesteringen uitgevoerd. Dit betreft diverse aanpassingen aan het gebouw, onder andere de aanpassing van twee kantoren.
22
Stadsbank Oost Nederland - Jaarstukken 2024
1.4.3. Financiering Treasurybeleid In 2024 zijn voor een totaalbedrag van € 39,8 miljoen (2023: € 82,5 miljoen) aan ontvangen bedragen verwerkt en is er voor een totaalbedrag van € 44,9 (2023: € 88 miljoen) aan uitgaande betalingen verricht vanaf de cliëntenverzamelrekening van de Stadsbank Oost Nederland. De verplichting tot schatkistbankieren geldt alleen voor de overtollige middelen van de bank. Het minimale drempelbedrag is vastgelegd op € 1 miljoen. In de onderstaande tabel worden per kwartaal de buiten ’s Rijksschatkist aangehouden middelen en de ruimte onder het drempelbedrag weergegeven.
De liquide middelen van klanten zijn op rekening-courant of spaarrekening gehouden. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet voor 2024 is op basis van de werkelijke cijfers vastgesteld op € 1,1 miljoen. Dit betreft het berekende bedrag conform Modelstaat A over het 4e kwartaal van 2024. Er is sprake van een gemiddeld overschot aan vlottende middelen van € 632.000. Renterisiconorm Het renterisico wordt getoetst op de renterisiconorm. Voor het berekenen van het renterisico wordt gebruik gemaakt van de Modelstaat B zoals die in de regeling Fido is vastgesteld. Op basis van de modelstaat B is het renterisico van de bank in het begrotingsjaar ruim onder de renterisiconorm.
23
Zorgen weg, waarde terug
Renteschema
24
Stadsbank Oost Nederland - Jaarstukken 2024
1.4.4. Bedrijfsvoering Deze paragraaf geeft inzicht in de stand van zaken van de bedrijfsvoering van de Stadsbank. Dit betreffen zowel de primaire processen als de ondersteunende processen en de sturing en beheersing ervan. De primaire werkprocessen zijn gericht op klantvriendelijkheid, snelle doorlooptijden, één aanspreekpunt voor de klant en kwalitatief hoogwaardige dienstverlening op basis van maatwerk, zoveel mogelijk op locatie en dicht bij de klant. De ondersteunende werkprocessen zijn onder andere gericht op het creëren en borgen van een lerende en prettige werkomgeving, het investeren en bewaken van een goede ICT (bijvoorbeeld het permanent bewaken van een veilige ICT-omgeving) en de uitvoering van adequaat Planning en Control. 1.4.4.1. Ondersteunende functies Personeelsbeleid
In 2024 heeft de Stadsbank wederom stappen gezet om ons personeelsbeleid verder te versterken, met focus op vakmanschap, vertrouwen, verantwoordelijkheid en vrijheid. Hiermee bouwen we aan solide personeelsbeleid dat onze organisatie versterkt en de betrokkenheid en inzet van onze medewerkers vergroot. In 2024 hebben we onder meer het volgende gerealiseerd: • • • •
Verbetering onboardingproces: Wij vinden het belangrijk dat nieuwe medewerkers goed instromen in onze organisatie. Daarom hebben we verschillende stappen in ons onboardingproces geoptimaliseerd. Het goede gesprek: De HR-cyclus die wij in 2023 hebben ingevoerd is in 2024 verder geoptimaliseerd om nog beter aan te sluiten bij de behoeften van zowel de organisatie als onze medewerkers. Deze is gericht op functioneren, leren en ontwikkelen. Meer aandacht voor integriteit: Met het afleggen van de ambtseed en een meldregeling integriteit onderstrepen we onze morele, maatschappelijke en juridische verantwoordelijkheid in ons werk. Van de meldregeling is in 2024 geen gebruik gemaakt. Implementatie personeelshandboek: In 2024 hebben we een nieuw personeelshandboek geïntroduceerd. Dit handboek geeft onze medewerkers informatie over bijvoorbeeld CAOgerelateerde zaken, beleid en regelingen.
Formatie en loonkosten De formatie bedraagt ultimo 2024 143,53 fte met een totaal van 172 medewerkers (2023: 145,5 fte met totaal 174 medewerkers). Van de 172 medewerkers hebben 167 (2023: 166) medewerkers een (vast/ tijdelijk) dienstverband en 5 (2023: 8) medewerkers zijn werkzaam op inhuurbasis (uitzend/payrollbasis of detacheringsovereenkomst). Dit is onze flexibele schil. In de formatie zijn stagiaires niet inbegrepen. De Stadsbank biedt jaarlijks stages in samenwerking met het ROC van Twente en Saxion. Door hen praktijkervaring op te laten doen binnen de schuldhulpverlening, helpen we hen niet alleen met hun professionele ontwikkeling, maar versterkt dit onze uitvoering en lerende cultuur en kunnen we jong talent vroegtijdig binden aan onze organisatie of ons werkdomein. Per ultimo 2024 telde die formatie 7,11 fte (2023: 11,1 fte). Dit zijn 9 (2023: 13) stagiaires. De totale loonkosten over 2024 bedragen € 10.134.600 (2023: € 9.627.300), waarvan € 293.300 (2023: € 453.200) betrekking heeft op de kosten voor de externe inhuur.
25
Zorgen weg, waarde terug
Leeftijdsopbouw In 2024 is de leeftijdscategorie tussen de 35-40 jaar (in 2023 tussen de 30-35 jaar) het grootst. Hierbij is meegenomen het totale aantal medewerkers met een tijdelijk en vast dienstverband. Verzuim Het gemiddelde verzuimcijfer voor 2024 komt uit op 6,2% (2023: 4,9%). Het kortlopende en middellange verzuim is in 2024 respectievelijk 0,8% en 0,5%. Dit verzuim is nagenoeg gelijk gebleven of licht gedaald ten opzichte van 2023 (respectievelijk 0,8% en 0,7%). De toename wordt met name veroorzaakt door het langdurig verzuim. Dit percentage was over 2024 4,9% (2023: 3,5%). Dit verzuim is grotendeels niet arbeid gerelateerd en daarom vaak beperkt te beïnvloeden.
2024
2024 2023
Informatiebeveiliging en privacy
Informatiebeveiliging Het Dagelijks Bestuur heeft in 2021 het ‘Informatiebeveiligingsbeleid 2022’ voor vier jaar vastgesteld. De maatregelen van de Stadsbank op het gebied van de digitale weerbaarheid volgens de huidige Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) zijn op orde. Uit het ‘cyber security assessment’ van de IT-audit 2024 van onze accountant blijkt dat de Stadsbank een laag cybersecurity risico loopt, gezien de activiteiten en werkzaamheden die de organisatie uitvoert in de omgeving waarin zij functioneert. De Stadsbank heeft sommige beheermaatregelen van de BIO beoordeeld als niet noodzakelijk. De IT-maatregelen met betrekking tot controle van logging van mogelijke inbreuken op de beveiliging worden niet centraal gemonitord op één plek, maar op meerdere plekken. In 2022 is het hiermee verbonden restrisico door het Dagelijks Bestuur geaccepteerd bij het vaststellen van de Verklaring van Toepasselijkheid (VVT). Vanaf het derde kwartaal 2025 zal de BIO2 van kracht zijn en moet het assessment van de toepasselijke maatregelen opnieuw gemaakt worden.
26
Stadsbank Oost Nederland - Jaarstukken 2024
Privacy Ons privacy beleid is neergelegd in handreikingen, procedures en instructies voor onderwerpen als datalekken en veilig mailen. Nieuwe medewerkers worden tijdens het onboardingprogramma geïnformeerd over informatiebeveiliging en privacy. Ook zijn er in 2024 weer simulaties uitgevoerd om medewerkers alert te houden, waaronder het versturen van nep phishing mails en het bezoek van twee ‘mystery guests’. In 2024 hebben 71 (2023: 60) datalekken met persoonsgegevens plaatsgevonden, waarvan 2 (2023: 2) meldingen zijn gedaan bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Onze bewustwordingsacties, vanuit het belang van voorkomen en/of tijdig melden van datalekken, heeft geleid tot deze toename van het aantal meldingen. In alle gevallen zijn de betrokken personen ingelicht en zijn de noodzakelijke herstelmaatregelen genomen, waardoor er geen schade is ontstaan voor betrokkenen. Organisatie
Het organogram van de Stadsbank ziet er als volgt uit:
De organisatie van de Stadsbank is integraal rondom onze klant georganiseerd. We werken met integrale klantteams naar regio waarin de verschillende disciplines van de dienstverlening zijn georganiseerd. Deze gebiedsteams worden aangestuurd door twee managers. Daarnaast is er een afdeling beschermingsbewind, waar ook budgetzorg, kredietverlening en de receptie onder valt. De gebiedsteams en de afdeling beschermingsbewind worden gefaciliteerd en ondersteund door de afdeling Bedrijfsvoering.
27
Zorgen weg, waarde terug
Financiën Wij staan voor een helder en betrouwbaar financieel beheer en planning & control. We gaan daarom de komende jaren verder met procesverbetering, waaronder digitalisering en automatisering om adequaat te kunnen sturen op beleid en financiën. Daarvoor zijn we onder andere diverse relevante dashboards aan het inrichten. Administratieve organisatie en interne controle De (werk)processen zijn ingericht op basis van het actuele dienstverleningsmodel en het actuele handboek Administratieve Organisatie. Vanaf het verslagjaar 2023 geeft de accountant alleen nog een controleverklaring af met een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening (inbegrepen de rechtmatigheidsverantwoording). Het totale budget voor de accountantskosten in 2024 bedraagt € 43.700. Het Dagelijks Bestuur is verantwoordelijk voor het opnemen van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening.
De interne controle van de Stadsbank levert door middel van de uitvoering van het Controleplan 2024 een bijdrage aan het afleggen van de rechtmatigheidsverantwoording door het Dagelijks Bestuur in deze jaarstukken (zie het ingevulde model rechtmatigheidsverantwoording DB op pagina 50 en de nadere toelichting hierop in deze paragraaf.) Mede door de nieuwe rechtmatigheidsverantwoording door het Dagelijks Bestuur vanaf 2023 is de interne controle geïntensiveerd, waarbij gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden van automatisering van zowel processen als controles. De automatiseringskosten in 2024 bedragen € 1.090.950 (2023: € 1.029.700). Huisvesting
We hebben in ons kantoor in Enschede de huisvesting zodanig ingericht dat het optimaal mogelijkheden biedt om naast het faciliteren van de uitvoering van de reguliere werkzaamheden ook andere manieren van (samen)werken te kunnen uitvoeren. Er is sprake van hybride werken. De huisvestingskosten in 2024 bedragen € 162.200 (2023: € 60.200). Communicatie
Dagelijks zetten we ons in om mensen zo goed mogelijk te ondersteunen bij financiële uitdagingen. Dit doen we door zowel actief als passief informatie te delen over financiële problemen en oplossingen. We laten zien wat we doen, voor wie we er zijn en waarom onze dienstverlening van belang is. Als bank ‘van en voor mensen’ voelen we ons verantwoordelijk voor een samenleving waarin financiële rust en stabiliteit mogelijk zijn. Dit bereiken we niet alleen, maar samen met partners zoals gemeenten, vrijwilligersorganisaties en andere instanties. Samen werken we aan een toekomst waarin iedereen de kans krijgt om financieel sterker te worden. Toegankelijkheid en samenwerking In 2024 hebben we ingezet op het verlagen van drempels, zowel fysiek als digitaal. We willen het voor klanten zo eenvoudig mogelijk maken om hulp te zoeken, of dat nu bij ons is of bij samenwerkingspartners. Concrete stappen die we hebben gezet: • • • •
28
Verbetering van de digitale toegankelijkheid Sociale kaarten verzameld en gepubliceerd op onze website; Ons taalgebruik versimpeld, zodat we toegankelijk zijn voor elke doelgroep; Een start gemaakt met de ontwikkeling van een nieuwe website.
Stadsbank Oost Nederland - Jaarstukken 2024
• • • • •
Gerichte communicatie naar verschillende doelgroepen, onder meer; Onze benadering van jongeren aangepast om hen beter te bereiken, door samen te werken met gemeenten; In gesprek gegaan met klanten om hun verhalen en ervaringen te delen; Voorlichtingen gegeven aan scholen en maatschappelijke organisaties; Een informatief artikel gedeeld in wijkkranten in Enschede over verantwoord lenen.
Met deze inspanningen zorgen we ervoor dat financiële hulp toegankelijker en begrijpelijker wordt voor iedereen die het nodig heeft. In 2025 bouwen we hierop voort, met nog meer focus op heldere, inclusieve en impactvolle communicatie, zodat we bij mensen zorgen weg kunnen nemen en waarde terug kunnen geven. Voorbeeld van uitingen op LinkedIn en onze website
29
Zorgen weg, waarde terug
Onze mensen aan het woord
‘‘Samen kijken wat nodig is’’ Wat betekent het voor klanten om ‘vrijheid en rust’ te hebben in hun financiële situatie? “Wanneer er rondom financiën geen stabiliteit is, kunnen klanten veel onrust en stress ervaren. Dan kunnen ze alleen korte termijn denken, en de gevolgen op lange termijn niet overzien. Doordat wij proberen de financiën te stabiliseren, en dat wij ook de post overnemen, creëert dit voor klanten rust. En dan kunnen ze zich evt richten op andere (persoonlijke) zaken.” Hoe maak jij verschil in het dagelijkse leven van de klanten? “Het is heel ingrijpend als een klant zijn financiën uit handen geeft. Hierdoor vind ik het belangrijk om de klant mee te nemen in wat wij doen. Samen met de klant kijken wat nodig, maar ook wat mogelijk is. Duidelijk en eerlijk zijn. Zeg wat je doet en doe wat je zegt. Hierdoor creëer je vertrouwen en dat is belangrijk.” Wat betekent ‘Zorgen weg, waarde terug’ voor jou? “Bij klanten geef ik aan dat ze mij kunnen zien als hun financiële portemonnee. Hier hoeven zij zich dan geen zorgen over te maken. En dat geeft voor klanten al een hoop rust. En velen geven aan dat zij dit ook zo ervaren. En ook door duidelijk te zijn weten ze waar ze aan toe zijn.” Kan je een moment beschrijven waarop je echt een positieve verandering zag bij een klant? “Ca 4 jaar gelden kreeg ik een jongen onder bewind met veel schulden.
Samen met zijn moeder zie ik hem nog zo ongeïnteresseerd onderuit gezakt in de stoel zitten/hangen. Hij stond op het punt om uit zijn woning gezet te worden. Dit hebben wij kunnen voorkomen. Hij heeft een baan gekregen en we konden starten met het MSNP-traject. Deze heeft hij succesvol afgerond na 3 jaar. (waren wel een paar hobbels onderweg, maar is goed gekomen). Hij was net 1 maand schuldenvrij en toen ging hij in de ziektewet. Bleek dat hij een oproepcontract had, en niet werken betekent geen geld. Hij is zelf actief op zoek gegaan naar ander werk en binnen 1 maand had hij elders een tijdelijk contract. Inmiddels gaat het zo goed met hem, dat hij ook is gaan samenwonen. Afspraken komt hij netjes na (en dat was in het begin wel anders) en er zijn geen schulden. We zijn nu een zelfredzaamheidstraject gestart, zodat hij voor de zomervakantie weer zelf de financiën op zich kan nemen.”
1.4.4.2. Investeringen 2024 In dit jaarverslag wordt in de balans en de bijbehorende toelichting inzicht gegeven in de gerealiseerde investeringen. 1.4.4.3. Fraude en integriteit De Stadsbank heeft een integriteitsbeleid, een klokkenluidersregeling en functiescheiding in het betalingsverkeer. In de bedrijfs- en gedragscode, waaraan elke medewerker bij de Stadsbank zich conformeert, is een passage opgenomen over integriteit en het omgaan met vertrouwelijke informatie. Er zijn in 2024 geen fraudes geconstateerd.
30
Stadsbank Oost Nederland - Jaarstukken 2024
1.4.4.4. Toelichting op de Rechtmatigheidsverantwoording Naast de verantwoording in het model rechtmatigheidsverantwoording geeft het Dagelijks Bestuur in deze paragraaf bedrijfsvoering - indien van toepassing - een aanvullende toelichting op de rechtmatigheid, over de kwaliteit van de interne beheersing en de eventuele leer- en verbeterpunten. Nieuwe BIO2 en NIS2-richtlijn De recente ontwikkelingen op het gebied van informatiebeveiliging binnen de overheid brengen veranderingen met zich mee die met name relevant zijn voor de inrichting van ons risicomanagement, de IT-audit en de algemene naleving van de nieuwe wet- en regelgeving met betrekking tot informatiebeveiliging. In augustus 2024 is de vernieuwde Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO2) officieel gelanceerd. Deze vernieuwde versie komt voort uit een grondige evaluatie van de huidige BIO en introduceert de eisen van de NIS2-richtlijn binnen de overheid. Het doel van BIO2 is om informatiebeveiliging binnen alle lagen van de overheid te verbeteren en te uniformeren, waardoor een veiliger digitale omgeving ontstaat. Voor de Stadsbank betekent dit het volgende: • • •
BIO2 richt zich sterk op risicomanagement, waardoor ons informatiebeveiligingsbeleid op basis van risicoanalyses wordt ingericht; De rol van directie en bestuur wordt versterkt, wat betekent dat zij een grotere verantwoordelijkheid zullen dragen in het vormgeven en bewaken van het informatiebeveiligingsbeleid; Er is een duidelijke reductie in het aantal voorschriften, wat de implementatie eenvoudiger maakt, maar tegelijkertijd vraagt om een scherpere focus op maatwerkbeveiliging en het naleven van de kernmaatregelen.
BIO2 fungeert als het normenkader om aan de eisen van de NIS2-richtlijn te voldoen. Dit kader heeft impact op de wijze waarop onze digitale veiligheid is/wordt georganiseerd. Een ander belangrijk aspect van de NIS2-richtlijn is de verplichting om incidenten tijdig te rapporteren aan bevoegde autoriteiten. Dit vereist een goed ingericht incident-respons proces, waarbij we snel kunnen reageren op cyberaanvallen of datalekken en deze binnen een gestelde termijn rapporteren. De IT-audit zal worden aangepast naar een meer op risico’s gebaseerde benadering. Vanaf het derde kwartaal 2025 zal de BIO2 van kracht zijn en moet het assessment van de toepasselijke maatregelen opnieuw gemaakt worden. De Stadsbank is al in 2024 gestart met de voorbereidingen voor de implementatie van de benodigde maatregelen, om tijdig aan de gestelde richtlijnen te kunnen voldoen. Misbruik & Oneigenlijk gebruik Op 11 juli 2024 is de Nota Misbruik & Oneigenlijk gebruik (M&O) door het Algemeen Bestuur vastgesteld. Deze nota schetst de kaders voor de maatregelen ter voorkoming van risico op c.q. ontdekken en herstel van ontdekte misbruik en oneigenlijk gebruik als component van de financiële rechtmatigheid. De controle en beheersmaatregelen op het terrein van M&O worden in de huidige processen in de praktijk al toegepast. 1.4.4.5.
Niet financiële onrechtmatigheden In 2024 zijn er geen niet financiële onrechtmatigheden geconstateerd.
31
Zorgen weg, waarde terug
1.4.4.6. Overige aspecten van bedrijfsvoering Klachten en verzoeken tot heroverweging In 2024 waren er 42 klachten van klanten over onze dienstverlening. Het aantal gegronde en gedeeltelijk gegronde klachten in 2024 over de dienstverlening van de bank was 20 en er was 1 heroverweging.
Wet Open Overheid (Woo) De Wet Open Overheid is de opvolger van de Wet Openbaarheid van Bestuur (Wob). De Wet Open Overheid (Woo) legt een aantal verplichtingen op. Eén van deze verplichtingen betreft het geven van een impuls aan openbaarheid door in de begroting en in de jaarstukken aan te geven hoe rekening wordt gehouden met de bepalingen uit de Woo. De Wet Open Overheid kent, samengevat, een viertal belangrijke aspecten: • De verplichting voor ieder bestuursorgaan om een Woo contactfunctionaris aan te wijzen; Primair zijn de juridische medewerkers binnen de afdeling Bedrijfsvoering aanspreekpunt in het kader van Woo. • De verplichtingen gericht op passieve openbaarmaking; in de werkwijze en doorlooptijd van verzoeken tot (passieve) openbaarmaking van informatie onder de Wet open overheid zijn transparantie en snelheid uitgangspunten. • De verplichtingen gericht op actieve openbaarmaking; dit betreft voor de Stadsbank met name de vergaderstukken van het bestuur en de jaarstukken. Deze worden op de website gepubliceerd. • Het op orde brengen van de (digitale) informatiehuishouding; de Woo verplicht dat de digitale informatiehuishouding binnen acht jaar op orde wordt gebracht. Dit betekent dat er op basis van een op te stellen meerjarenplan maatregelen moeten worden genomen om informatiebestanden duurzaam toegankelijk te maken en te houden.
Het jaar 2024 is benut om het uitvoeren van deze maatregelen verder vorm te geven.
32
Stadsbank Oost Nederland - Jaarstukken 2024
Het verhaal van Carmen
“Ik zag dat er iets moest veranderen”
Carmen kon vanaf het begin van haar volwassen leven haar financiën niet overzien. “Ik had ook nooit van huis uit mee gekregen hoe ik mijn financiële zaken op orde kon krijgen” “Vanaf mijn 18e ben ik gaan overnachten bij vriendinnen en opvanghuizen” Carmen (29) uit Winterswijk kon vanaf het begin van haar volwassen leven haar financiën niet overzien. Het begon me een ongezonde thuissituatie. Daardoor woonde ze al vroeg op haarzelf en is ze meerdere keren weggelopen van huis. “Vanaf mijn 18e ben ik gaan overnachten bij vriendinnen en opvanghuizen.” Uiteindelijk is ze via begeleiding aan een kamer gekomen die ze kon huren. Carmen had wisselend bijbaantjes en uitkeringen, stabiliteit was ver te zoeken. Door de wisselende inkomsten en woonadressen waren de financiën van Carmen al snel een puinhoop. “Ik had ook nooit van huis uit mee gekregen hoe ik mijn financiële zaken op orde kon krijgen.” Het gevolg: een snel groeiende chaos en een schuldenlast. “Ik werd volwassen en zag in dat er echt iets moest veranderen” Carmen schaamde zich voor haar schulden en probeerde ze eerst zelf op te lossen. Haar schulden werden alleen maar hoger en daarom klopte ze op haar 20ste klopte aan bij Stadsbank Oost Nederland. De uitkomst: beschermingsbewind. Er werd een plan op maat gemaakt om haar uit de schulden te helpen. De eerste 5 jaar dat Carmen onder 33
bewind stond bleef haar situatie onstabiel. Ze wisselde veel van baan en kwam niet opdagen bij belangrijke afspraken zoals het aanvragen van uitkeringen. “Ik werd volwassen en zag in dat er echt iets MOEST veranderen”. Ze zocht samen met een begeleider naar passend werk en kwam op tijd op afspraken. Sindsdien werd haar financiële situatie stabiel. Haar schulden werden opgelost en op haar 27ste was Carmen schuldenvrij! Vanaf dat moment had Carmen zelf het beheer over haar rekening en moest ze zelf inschatten of zij voldoende geld had voor bijvoorbeeld de feestdagen. Natuurlijk hield haar bewindvoerder nog wel een oogje in het zeil. Sinds kort kan ze weer volledig haar financiën zelf beheren zonder bewindvoerder. Ze heeft een klein spaarpotje opgebouwd en heeft recent contractverlenging gekregen. “Ik wil graag in de toekomst een huis kopen” zegt ze trots. Paniek! Het gaat hartstikke goed met Carmen en ze heeft haar leven en financiën goed onder controle. Toch moest ze weer aankloppen bij de Stadsbank. “Maar deze keer niet voor een schuldregeling”, zegt ze lachend. Een paar maand terug raakte ze even in paniek. Haar wasmachine en koelkast gingen tegelijkertijd kapot. Hoe moest ze dit gaan betalen?! Bij een commerciële bank kon ze niet terecht. Gelukkig kon ze bij de Stadsbank terecht voor een persoonlijke lening, omdat ze niet meer dan 130% van het minimumloon verdient.
Ze kan nu weer wasjes draaien en etenswaren koelen. Zorgen weg, waarde terug
2. Jaarrekening
2.1 Overzicht van baten en lasten
34
Stadsbank Oost Nederland - Jaarstukken 2024
2.2 Balans per 31 december 2024
35
Zorgen weg, waarde terug
2.3 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Inleiding De grondslagen, waarop de waardering van activa en passiva en de resultaatbepaling is gebaseerd, zijn bedoeld als leidraad voor een juiste interpretatie van de financiële overzichten. De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit begroting en verantwoording (BBV) daarvoor geeft. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening • De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van historische kosten. • Tenzij bij de desbetreffende balanspost anders vermeld is, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarde. • Voor zover het BBV niet anders voorschrijft, zijn de baten en lasten toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. • Winsten worden slechts opgenomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. • Verliezen en risico’s die voor het eind van het begrotingsjaar in beeld zijn, worden verantwoord in deze jaarrekening. • Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. • Enkele personele lasten dienen toegerekend te worden aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt. Daarbij moet worden gedacht aan bijvoorbeeld ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden en overlopende vakantiegeld- en verlofaanspraken.
• De benodigde omvang van de Voorziening Risico Leningen wordt vastgesteld als een risicoinschatting op basis van de fase van achterstand. • Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume worden geen voorzieningen getroffen of op andere wijze verplichtingen opgenomen. De referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenraming (vier jaar). 2.3.1. Activa Materiële vaste activa • Waardering van de materiële vaste activa is gebaseerd op de verkrijgingsprijs, verminderd met de afschrijvingen. • Bij de waardering van de materiële vaste activa wordt rekening gehouden met een vermindering van waarde, als deze naar verwachting duurzaam is. • De materiële vaste activa van de Stadsbank betreffen uitsluitend investeringen met een economisch nut. • Afschrijving vindt plaats op basis van de historische aanschafprijs volgens een stelsel dat is afgestemd op de verwachte toekomstige gebruiksduur. Er wordt afgeschreven vanaf het moment van ingebruikname van het actief. • De afschrijvingstermijnen volgens de lineaire methode staan weergegeven in de volgende tabel:
36
Stadsbank Oost Nederland - Jaarstukken 2024
• •
De investeringen worden bij ingebruikname geactiveerd waarbij de lineaire afschrijvingsmethodiek wordt toegepast. Activa met een verkrijgingsprijs van minder dan € 1.000 worden niet geactiveerd. Meerdere investeringen in dezelfde soort activa in het boekjaar met een gezamenlijke waarde van € 1.000 of hoger worden wel geactiveerd.
Financiële vaste activa • De leningen aan klanten en overige vorderingen worden opgenomen tegen nominale waarde, onder aftrek van noodzakelijk geachte voorzieningen. • De waardering vindt plaats op het zogenaamde ‘uitstaand saldo leningen’ verminderd met de vertragingsrente. • De leningen zijn verminderd met de voorziening risico leningen. Uitzettingen en overlopende activa • De uitzettingen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde Liquide middelen • De liquide middelen worden tegen nominale waarde opgenomen. 2.3.1. Passiva Eigen vermogen
Algemene reserve • De Algemene reserve dient als algehele buffer en weerstandsvermogen om toekomstige tegenvallers te kunnen opvangen. Reserve Procesoptimalisatie • Er is een ‘Bestemmingsreserve Procesoptimalisatie’ ingesteld voor het uitvoeren van het project Procesoptimalisatie Budgetbeheer. Gerealiseerd resultaat • Het gerealiseerde resultaat is het resterende resultaat na reeds bestemde mutaties in de reserves. Voorzieningen
•
Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies.
Voorziening dubieuze debiteuren bewind • De vergoeding die de Stadsbank ontvangt voor de dienstverlening beschermingsbewind, komt rechtstreeks van de klant. De risico’s voor oninbaarheid worden met de instelling van deze voorziening afgedekt. Voorziening risico leningen • Deze voorziening is ingesteld om te kunnen voldoen aan de financiële verplichtingen die voortvloeien uit eventuele verliezen op verstrekte kredieten als gevolg van oninbaarheid en overlijden van klanten. Voorziening groot onderhoud • De voorziening is ingesteld om te kunnen voldoen aan de financiële verplichtingen die voortvloeien uit het door het Algemeen Bestuur vastgestelde Onderhoudsbeheersplan, dat jaarlijks wordt geactualiseerd. Voorziening spaarverlof • De voorziening is ingesteld om te kunnen voldoen aan de financiële verplichtingen die voortvloeien uit de invoering van de spaarverlofregeling met ingang van 2022. 37
Zorgen weg, waarde terug
Vaste schulden
•
De vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, verminderd met de reeds gedane aflossingen. Vaste schulden hebben een rente typische looptijd van één jaar of langer.
Vlottende passiva
•
De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.
2.4 Toelichting op de baten en lasten Analyse van de afwijkingen tussen de begroting na wijziging en de programmarekening (conform art 28 BBV).