6. Bijlage 2 bij Inwoner met Verzoek maak het Beaufortplein een cultureel historisch waardevol plein (1094952).pdf
Tekst van het document
Gebiedsbeschrijving structuurvisies Markelo Structuurvisie Markelo 2010 https://www.ruimtelijkeplannen.nl/documents/NL.IMRO.1735.KNxMKLxstrucvisievs10/d_NL.IMRO.1735.KNxMKLxstrucvisie-vs10.pdf Uit structuurvisie 2010 Paragraaf: 2.3 Voorzieningen: Conclusie ( detailhandel) o.a. “de Plus” Uit het vorenstaande valt te concluderen dat voor de detailhandel in Markelo veel is te winnen. Er is voldoende koopkracht in het dorpsgebied aanwezig om hogere omzetten te realiseren. De binding aan het eigen winkelapparaat moet daarvoor omhoog. Inclusief het toerisme, rechtvaardigt de in het dorpsgebied beschikbare koopkracht een uitbreiding van de verkoopvloeroppervlakte met 3.000 à 4.000 m2 . Dit biedt kansen om een aantrekkelijk en coherent winkelgebied te creëren, dat behalve voor het doen van de dagelijkse boodschappen ook uitnodigt tot een recreatief verblijf. Conclusie: omwonenden en bedrijven “Beaufortplein” bij winkelen/detailhandel hoort “parkeren auto en fiets” en is ook toegezegd bij de besluitvormende raadsvergadering in de opleg notitie (blauwe zone bij Plus markt) Horeca (in dit geval Wapen van Markelo ( maar ook Cultureel centrum met apert uitgifte drank en eventueel food en het “dienstgebouw van de kerk” idem dito) In tegenstelling tot de detailhandel is er in het dorpsgebied van Markelo een zeer ruim aanbod aan horeca.
Behalve voor de eigen bevolking vervult de horeca in Markelo zowel een streekfunctie als een toeristische functie. Zie verder functie kaart Markelo op blz 18 met de aantekening dat plein rondom de kerk (2010) naast “kerk-parkeren, voor diensten op alle zon en feestdagen maar ook doordeweeks trouwen en overlijden” ook gebruikt werd voor braderieën etc. Paragraaf 2.4 Recreatie en toerisme Blz 19: Daarnaast zijn er tal van campings, huisjesterreinen, bed and breakfastadressen en groepsaccommodaties/kampeerboerderijen (zie tabel 6). In totaliteit wordt het aantal slaapplaatsen in het dorpsgebied op maar liefst 9.000 geschat ( 2008) Blz 20: Het grootste centrum voor verblijfsrecreatie is Bospark Hessenheem, dat op korte
afstand aan de noordoostzijde van Markelo ligt. Op dit park staan meer dan 500 vakantiebungalows en chalets. Hessenheem staat geregistreerd als kampeerterrein, maar in feite oefent het die functie niet meer uit. Met een oppervlakte van 35 ha is het een dorp op zich. Conclusie (blz 20): Onder andere de detailhandel en de horeca in Markelo profiteren van
de bestedingen van de recreanten. 2.5 Verkeer en infrastructuur Ontwikkeling verkeer
Waarneming 2025/2026 In 2025/2026 neemt het sluip verkeer alleen maar toe. Files in het centrum (oude A!/E8) bij elke avondspits. En deel sluip-vracht-verkeer gaat nu ook al via de Stationsstraat. De bus dienst vertrek vanaf halte aan A1/E8 “ongeveer” 1 keer per uur.
Paragraaf 3.1 Historie (ruimtelijke karakteristiek) Is al ruim beschreven in eerdere documenten. In deze structuurvisie staat ook “formeel” de plaatselijke karakteristieken beschreven en De bijzondere ligging ( Archeologisch Waarde I)
Via sob research www.sobresearch.nl wordt geconstateerd dat aan de voet van de markelose berg al ruim 6000 continu bewoning is geweest. Van markelo wordt aangenomen dat 1 van de vroegste kerkstichtingen van Twente betreft.
Paragraaf 3.2.2 Dorpsbeeld
Het dorp was tot de gemeentelijke herindeling in 2001 het bestuurlijke en administratieve centrum van de voormalige gemeente Markelo. Markelo is in de elfde of twaalfde eeuw ontstaan. (bij recentelijk archeologisch onderzoek Grotestraat 11 appartementengebouwen Jippe en Gorking (9e eeuw) en bij verbouw Kerk blijkt dat er al bewoning was ver voor elfde of twaalfde eeuw. Aan de Holterweg is een bedrijfspand vervangen door een appartementencomplex dat ‘historiserend’ is vormgegeven en zich goed in het dorpsbeeld voegt.
De supermarkt (Plus) aan de zuidoostzijde van de kerk is vernieuwd. Door de entree en het parkeren van de supermarkt aan de oost- en zuidzijde te situeren, is de (parkeer)druk op het kerkplein aanzienlijk verminderd en zijn er goede mogelijkheden ontstaan om de omgeving van de kerk tot aan de bebouwing aan de overzijde van de Grotestraat als verblijfsgebied in te richten. Hierbij valt aan te tekenen dat de nieuwe bevoorradingsituatie van de supermarkt aan de zijde van de kerk geen positieve uitstraling heeft op het omgevingsbeeld. In samenhang met de verbeterde situatie van de supermarkt is ook het naastgelegen horecabedrijf ‘Het Wapen van Markelo’ vernieuwd. De Grotestraat is recent voorzien van een eenvoudige, op de dorpse sfeer toegesneden inrichting in klinkers. Door de benodigde profielbreedte voor het doorgaande verkeer is het aanplanten van (laan)bomen tot een minimum beperkt Het oostelijke gedeelte van de Grotestraat ademt door de grote variatie en ‘losse’ situering van bouwvormen een andere sfeer dan het westelijke gedeelte van de straat, waar sprake is van een relatief nauw profiel met (vooral aan de zuidzijde) een strakke rooilijn. Dorpskern Deelgebied 1: ten zuiden van het centrum Dit deelgebied heeft betrekking op uitlopers van het dorpsgebied langs de Bergweg en de Stationsweg.
Al deze wegen maken onderdeel uit van het oorspronkelijke spinnenwebachtige patroon van wegen. De wegen lopen in zuidelijke richting in hoogte op; dit geldt vooral voor de Bergweg. Vanuit zuidelijke richting zijn er fraaie uitzichten op het dorp. De randen zijn zeer kwetsbaar en waardevol. Afgezien van enkele (voormalige) oude boerderijen stamt de bebouwing hoofdzakelijk uit het midden van de vorige eeuw en bestaat voor het merendeel uit vrijstaande woningen en twee-onder-een-kapwoningen. . In het eigenlijke centrumgebied van Markelo komt nauwelijks nog groen voor. Op een aantal plaatsen bevinden zich groenelementen langs de verkeersstructuur. Deze elementen leveren een bijdrage aan de beleving van de ruimte. Het oostelijke deel van de Grotestraat heeft nog een tamelijk groene uitstraling door het bomenbestand rondom de kerk en in de omgeving van het VVVkantoor/voormalig gemeentehuis. Instandhouding van het bestaande, structurele groen en de nog aanwezige bomen is van groot belang. Bestaand beleid
4.1 Rijksbeleid Het Rijk streeft onder andere naar krachtige steden en een vitaal platteland, borging en ontwikkeling van belangrijke (inter)nationale ruimtelijke waarden en borging van milieukwaliteit en veiligheid. Bundeling van verstedelijking, economische activiteiten en infrastructuur staat daarbij centraal als de ruimtelijke uitwerking van deze doelen. Er moet optimaal gebruik worden gemaakt van de ruimte die in het bestaande bebouwde gebied aanwezig is en er wordt ruimte geboden voor gemeenten om te kunnen bouwen voor de eigen bevolkingsgroei.
4.2 Provinciaal beleid Voor de Structuurvisie Markelo zijn daarvan de belangrijkste: Vanwege de leefbaarheid van dorpen is het belangrijk dat gemeenten buiten de stedelijke netwerken woningen voor de lokale behoefte realiseren en een basisniveau aan voorzieningen behouden. Gemeenten dienen hun bestemmingsplannen te baseren op een woonvisie of structuurvisie waarin staat hoe zij het woningbouwprogramma invullen. Economie en vestigingsklimaat – Vitale werklocaties, die aansluiten bij de vraag van ondernemingen. - Buiten stedelijke netwerken onder voorwaarden ruimte bieden aan de eigen groei van lokaal gewortelde bedrijven op lokale bedrijventerreinen. (OMGEVINGSVISIE EN OMGEVINGSVERORDENING PROVINCIAAL BELANG 050.00.06.45.00 - Structuurvisie Markelo - 9 februari 2010)
Ontwikkelingsmogelijkheden en kwaliteitsverbetering toerisme en vrije tijdsbesteding. (Binnen)steden en landschap Versterken identiteit en onderlinge diversiteit van landschappen en dorpen. - Behoud en versterken cultureel erfgoed (monumenten, industrieel en agrarisch erfgoed). Veiligheid en gezondheid - Zorgen voor waterveiligheid, externe veiligheid en verkeersveiligheid. Zorgen voor een gezond leefmilieu. Ondergrond: Beschermen van aardkundige en archeologische waarden. Aansluiten op het eigen karakter noemt de provincie het vertrekpunt om het palet aan woon-, werk- en mixmilieus in Overijssel verder te verbreden
4.3 Gemeentelijk beleid Relatie met strategische visie Hof van Twente De voorliggende structuurvisie voor Markelo gaat in op concrete ruimtelijke ontwikkelingen die zich nu reeds en in de toekomst in Markelo (kunnen) voordoen en waarin keuzen moeten worden gemaakt. De strategische visie bevat een visie op een hoger abstractieniveau. Onderdeel van de strategische visie is de identiteit en de daarbij behorende kernwaarden van de gemeente Hof van Twente. In relatie tot deze identiteit zijn in de structuurvisie voor Markelo de volgende aspecten beschreven: de landschappelijke waardevolle natuur ten zuidwesten en ten oosten van Markelo, waardoor het ook goed wonen en recreëren is in Markelo, de zoektocht naar nieuwe woningbouwlocaties en bedrijventerrein, maar ook naar de opwaardering van het centrum en de aanleg van een randweg om het doorgaande (vracht)verkeer uit Markelo te weren. Blz 42: (woonvisie)
Om zoveel mogelijk inwoners te behouden, zal de gemeente een hoge woonkwaliteit moeten bieden. Aan de ene kant vraagt dit om aantrekkelijke woningen en een dito woonomgeving, waardoor jongeren en gezinnen in de gemeente blijven wonen. Aan de andere kant dient het voorzieningenniveau op het gebied van welzijn en zorg te worden verbeterd en dient een
deel van de bestaande woningen te worden aangepast aan de sterk groeiende groep senioren. Nieuwbouwwoningen moeten aantrekkelijk zijn voor jongeren en aanpasbaar zijn voor ouderen. In de bestaande woningvoorraad is een grote kwaliteitsslag nodig die vooral is gericht op het realiseren van meer geschikte woningen voor ouderen. Samengevat: Aantrekkelijke woningen en woonomgeving met goede voorzieningen voor jongeren en gezinnen. - Aangepaste woningen en een goed ingerichte woonomgeving, zodat senioren lang thuis kunnen blijven wonen met zorg die daarbij past.
Detailhandelsnota Minpunten in Markelo zijn het beperkte aantal en de verspreide ligging van de winkels, het ontbreken van een aantrekkelijk verblijfsgebied en de hinder van het doorgaande (vracht)verkeer in het dorpscentrum. In de Detailhandelsnota is gekozen voor de doelstelling om het centrumgebied op te waarderen, zonder daarbij het karakter van Markelo uit het oog te verliezen. Behalve als functie voor de eigen bevolking, ziet de gemeente voor het winkelcentrum van Markelo een grotere rol weggelegd ten aanzien van het toerisme. In dit verband zijn de volgende uitgangspunten geformuleerd: - aanwijzen van een kernwinkelgebied binnen het centrum; - verblijfsvriendelijker maken van het centrumgebied; - verbeteren van de parkeervoorzieningen en beperken van het langparkeren; - verantwoord omgaan met bouwplannen in het centrum; - verbeteren van de woonfunctie in en rond het centrum. Daarnaast wordt het van belang geacht het aantal evenementen in het gebied te vergroten, mede om toeristen te trekken. Welstandsnota In Markelo komen al deze deelgebieden voor, met uitzondering van Nieuwe centra en Industrie. Afhankelijk van de locatie in de kern dient voor het betreffende deelgebied te worden getoetst aan de criteria die betrekking hebben op plaatsing, hoofdvorm, gevel, detaillering en erf. Parkeren
Blz: 32 Echter, door de aanwezigheid van de supermarkt zijn er veel kortparkeerders, waardoor het beeld van de directe omgeving enigszins wordt verstoord. Landschapsontwikkelingsplan Aan de oost- en zuidzijde van het dorp is aandacht nodig voor versterking van de overgang tussen kern en landschap. Voor de beek bij Markelo (Beusberger Waterleiding) wordt gestreefd naar de ontwikkeling van een natuurlijk waterlint. In de toekomst is het de bedoeling in Markelo de overkluizing van de Beusberger Waterleiding op te heffen. Dit water zal zo weer zichtbaar door de dorpskern stromen. Voor
de uitvoering ervan wordt uitgegaan van meeliften met andere (her)inrichtingsmaatregelen. Ook de belevingswaarde van vijvers en andere waterstructuren in het dorp zal door herinrichting worden vergroot. Mobiliteitsplan Hoofddoelstelling van het mobiliteitsplan is het optimaliseren van de leefbaarheid, de verkeersveiligheid en de bereikbaarheid in de gemeente. Gesteld wordt dat de bereikbaarheid nu over het algemeen redelijk is, hoewel dit wegens het doorgaande verkeer door de kernen ten koste gaat van de leefbaarheid. Zonder maatregelen zullen bovendien de bereikbaarheid, de verkeersveiligheid en de leefbaarheid afnemen, door de groei van het gemotoriseerde verkeer.
Blz 50 Kerndocument Markelo Parkeren: Wel is in de Grotestraat het parkeren voor veel mensen onduidelijk en geeft het daardoor een rommelige aanblik. Dat komt met name door de inrichting van de straat. Het onderscheid tussen trottoir en weg is gering. Wel moet worden bedacht dat hiermee is beoogd het verblijfskarakter van de Grotestraat te versterken. De parkeercapaciteit bij de supermarkt aan de Grotestraat lijkt op sommige tijdstippen beperkt te zijn. Hoewel er op dit moment krap voldoende parkeercapaciteit beschikbaar is, dient bij een eventuele herinrichting van de Grotestraat met daaraan gekoppeld een uitbreiding van de functies rekening te worden gehouden met de realisatie van extra parkeergelegenheid. Gelet op het beperkte profiel zou dit in de Grotestraat zelf voor problemen kunnen zorgen. 5.1 Knelpunten De supermarkt in het oostelijk deel van de Grotestraat( PLUS) vormt geen optimale functie op de huidige locatie. De ruimtelijke inpassing van het pand is problematisch en de parkeerruimte is beperkt. O v e r l a s t v r a c h t v e r k e e r Klachten over verkeersoverlast in de nauwe Grotestraat zijn aanleiding voor maatregelen om het doorgaande (vracht)verkeer te weren. De winkel- en verblijfsfunctie van de Grotestraat zullen hierdoor verbeteren.
5.2 Aandachtspunten/knelpunten
I.
J.
M.
Nieuwe vleugel voormalig gemeentehuis Nu het gemeentehuis niet meer als zodanig functioneert, zijn plannen in voorbereiding om de vleugel ervan te verwijderen. Een in de schaal passende herinvulling met een zorgcentrum, medisch centrum en woningen wordt nagestreefd. Hierbij wordt er tevens naar gestreefd het oorspronkelijke tracé van de Stationsstraat meer als uitgangspunt te kiezen. Vanzelfsprekend wordt het historische pand (Het Beaufort) gekoesterd. Uitstraling supermarkt aan het Kerkplein De entree van deze supermarkt ligt aan de oostzijde (bij de parkeerplaats). De gevels gericht naar het Kerkplein en de Grotestraat dragen niet optimaal bij aan de uitstraling van het dorpshart. De plaats van de bevoorrading is gericht op de hoek Kerkplein-Grotestraat. Dit zou juist een van de aantrekkelijkste plekken in het centrum van Markelo kunnen zijn. Wel staat daar tegenover dat de huidige wijze van bevoorrading weinig fysieke overlast veroorzaakt. . Herstel waterloop omgeving Nachtegaallaan/Burg. Korthals Alteslaan De beek aan de oostzijde van het dorp is een waardevol element in het omringende landschap. Het noordelijke gedeelte van de waterloop is nog geheel intact, zij het in verstedelijkte vorm (vijver). Het gedeelte ten zuiden van de Goorseweg is bij de realisering van het woongebied aldaar gedempt. Overwogen wordt dit deel van de beek te herstellen.
De groenstrook langs het (oude) tracé van de Nachtegaallaan/Burg. Korthals Alteslaan zou zich hiervoor kunnen lenen.
Blz 61 Beeldkwaliteit centrum dorp Bij de studie heeft het handhaven en versterken van het dorpse bebouwingsbeeld als leidende gedachte gefungeerd. De achtergrond hiervan is dat Markelo zuinig moet zijn op de spaarzame aantrekkelijke plekken in het dorpscentrum en dat de identiteit om versterking vraagt. Markelo heeft een grote recreatieve potentie, gezien het toeristische aanbod in de directe omgeving. Dit vertaalt zich momenteel echter niet in bezoekersaantallen. Een van de redenen zou het minder aantrekkelijke centrumbeeld kunnen zijn en het ontbreken van dorpspleintjes en terrassen. Een dorps karakter wordt vooral bepaald door: - het ontbreken van lange gesloten gevelwanden: de bebouwing bestaat hoofdzakelijk uit individuele panden; - de bebouwing bestaat in principe maximaal uit twee bouwlagen met kap; de toepassing van een kap is in het centrum uitgangspunt; - de architectuur is overwegend traditioneel; incidenteel is moderne architectuur mogelijk, mits hoogwaardig en gebaseerd op traditionele elementen. Om deze kenmerken vast te leggen, is het belangrijk ze als regels en beeldkwaliteitseisen in toekomstige bestemmingsplannen op te nemen. Bij de uitwerking is uitgegaan van het verplaatsen van de supermarkt aan het oostelijke uiteinde van de Grotestraat naar het westelijke deel van deze straat.
Weliswaar is op laatstgenoemde locatie ook de vestiging van een andere publiekstrekker denkbaar, maar de verplaatsing van de supermarkt biedt de kans om de vrijkomende locatie een nieuwe
invulling te geven die een betere uitstraling in het dorpshart en een lagere parkeerdruk oplevert. ***** locatie van de voormalige kaasfabriek misschien wel een kans om binnen afzienbare tijd te worden her ontwikkeld. Gedacht kan worden aan winkels aan de westzijde en inrichting van de voorruimte als verblijfsgebied. Woningen vormen voorlopig geen optie, zolang de hindercontour van Arkervaart blijft bestaan. Het gebiedje rondom de kerk is een karakteristieke en aantrekkelijke plek in de dorpskom. Het is een plek met recreatieve potenties en geschikt voor horeca met een terras tegenover de kerk. Bij de herinrichting moet rekening worden gehouden met de belangen van markten en festiviteiten in Markelo. Door meer samenhang aan te brengen tussen de openbare ruimten en de pleintjes aantrekkelijker te maken, zullen de omstandigheden voor buitenmanifestaties er op kunnen vooruitgaan. Ruimtelijke visie 6.1 Inleiding In het voorgaande zijn de belangrijkste keuzes voor de ruimtelijke ontwikkeling van Markelo in feite al uitgekristalliseerd. Het nu volgende hoofdstuk beperkt zich voornamelijk tot een toelichting bij de visiekaart waarop de gemaakte keuzes tot uitdrukking zijn gebracht. De motivatie, onderbouwing en uitwerking van de keuzes zijn te vinden in de twee vorige hoofdstukken, met name in 5.3.
6.5 Centrumvoorzieningen Naast de verplaatsing of inplaatsing van een publiekstrekker, wordt ingezet op het vervangen van een aantal panden aan de zuidzijde van de Grotestraat door winkels met woningen erboven. Om het dorpse karakter te bewaren, dient er geen doorlopende bebouwingswand tot stand te komen. Door van individuele bouwelementen uit te gaan, blijven er ook doorzichten naar de Markeloseberg. Naast de verplaatsing of inplaatsing van een publiekstrekker, wordt ingezet op het vervangen van een aantal panden aan de zuidzijde van de Grotestraat door winkels met woningen erboven. Om het dorpse karakter te bewaren, dient er geen doorlopende bebouwingswand tot stand te komen. Door van individuele bouwelementen uit te gaan, blijven er ook doorzichten naar de Markeloseberg. Ook het (zware) landbouwverkeer zorgt voor problemen in de dorpskom. Het is zaak dit verkeer eveneens via de randweg om het dorp heen te leiden, voorzover dat tenminste mogelijk is (instellen van een landbouwontsluitingsroute) 6.9 Water Op nieuwe bouwlocaties zal het hemelwater van daken en wegen worden afgekoppeld van de vuilwaterriolering. Ook voor de bestaande bebouwde gebieden wordt dit in de toekomst nagestreefd. Hierdoor zullen vervuilende overstorten uit het rioolstelsel tot het verleden gaan behoren.
Op locaties, die goede mogelijkheden bieden voor infiltratie van hemelwater in de bodem, moeten deze ook worden benut. Elders kunnen bergingsmogelijkheden worden gecreëerd. Onderdeel van de visie is tevens dat het water meer zichtbaar wordt
gemaakt, mede omdat daarmee de bewustwording wordt bevorderd. Het is bijvoorbeeld de bedoeling het overkluisde deel van de Beusberger Waterleiding op te heffen. Het water zal zo weer zichtbaar door de dorpskern stromen. Voor de uitvoering ervan wordt uitgegaan van meeliften met andere (her)inrichtingsmaatregelen. Het oorspronkelijke beekbeloop is niet goed meer te herstellen, aangezien dat gedeeltelijk is overbouwd, maar een tracé via de groenzone van de Nachtegaallaan/Burg. Korthals Alteslaan is wel denkbaar. Ook de belevingswaarde van vijvers en andere waterstructuren in het dorp zal door herinrichting worden vergroot.
Bestemmingsplan Markelo West https://www.ruimtelijkeplannen.nl/documents/NL.IMRO.1735.KNxMKLxACTxMaWestOH10/r_NL.IMRO.1735.KNxMKLxACTxMaWest-OH10_index.html gebiedsaanduiding op kaart
Het te ontwikkelen nieuwe bestemmingsplan Beaufortplein 6, 10 en 11 ligt in het gebied “Centrum” met de daaraan verbonden regels.
De Stationsstraat met zijn molen “De Mölle van Buursink” en de deels oude lintbebouwing straalt een landelijke sfeer uit. Hier valt te zien dat deze straat vroeger een belangrijke verbindingsweg vormde. Groenstructuur
Het dorp is hiermee naar buiten gekeerd en heeft een sterke relatie met het landschap. Stationsweg onderscheiden zich duidelijk ten opzichte van de overige toegangswegen door hun concentraties groen met grotendeels zware beplanting. Ook binnen de bebouwde kom is Markelo een groen dorp. De kern beschikt over een grote hoeveelheid groenelementen als binnenpleinen, groenstroken, begeleidend groen langs wegen als bomenlanen en onderbegroeiing. Centrum Het centrumgebied van Markelo heeft een beperkte groenstructuur. De historische sfeer wordt voornamelijk bepaald door de bebouwing en wordt amper door groen versterkt. Het oostelijke deel van de Grotestraat heeft nog een tamelijk groene uitstraling door het bomenbestand rondom de kerk en in de omgeving van het VVV-kantoor en het voormalig gemeentehuis. Instandhouding van het bestaande, structurele groen en de nog aanwezige bomen is van groot belang. Zuidwest Binnen dit deel van Markelo heeft de Stationsstraat een historische uitstraling. Passende beplanting ontbreekt hier echter grotendeels. Een belangrijk groenelement is de parkstrook aan de Schoolstraat. Deze straat heeft een duidelijk karakter als hoofdontsluitingsweg. 2.3.
Functionele structuur Markelo is een kern die op veel plaatsen nog geen strikte scheiding kent tussen wonen, dienstverlening, bedrijven, horeca en maatschappelijke functies; met name in de oudste delen van de kern aan de Grotestraat – Goorseweg, Taets van Amerongenstraat en de Stationsweg is sprake van functiemenging. Hier vinden tevens de weekmarkt en het dorpsfeest (Maarkels feest) plaats. Aan het Burgemeester de Beaufortplein, ten zuiden van het oude centrumgebied, komen naast de bibliotheek en het culturele centrum vooral dienstverlenende bedrijven voor. Het gebied dat een ‘Centrum’ bestemming heeft in dit bestemmingsplan is bepaald aan de hand van het feitelijk gebruik, de geldende bestemming en de globale afbakening van het centrumgebied in de structuurvisie. Bedrijven Opvallend zijn de grote bedrijfsgebouwen van de voormalige kaasfabriek Coberco en van Arkervaart Veevoeders (nog in bedrijf) Overige voorzieningen Enkele andere functies in het plangebied zijn het volkstuinencomplex ten noorden van de tuincentrum aan de Prinses Irenestraat en het evenemententerrein ten zuiden van de Schoolstraat. 3. BELEIDSKADER In dit hoofdstuk wordt het ruimtelijk relevante beleid van de verschillende overheidslagen behandeld. Het sectorale beleid voor de milieuaspecten wordt afzonderlijk in de verschillende paragrafen in hoofdstuk 4 ‘Uitvoerbaarheid’ behandeld. 3.2.
Provinciaal beleid Omgevingsvisie
In de Omgevingsvisie Overijssel schets de provinciale haar visie op de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Overijssel. Het vizier is daarbij gericht op 2030. De Omgevingsvisie heeft onder andere de status van een structuurvisie onder de Wro. De eigenheid van dorpen en buurten, zoals Markelo, kan versterkt worden door de karakteristieke opbouw trouw te blijven en de verbinding met het omliggende landschap of historische structuren expliciet te maken, zoals esdorp, hoevenzwerm, wegdorp, ontginningslint en kanaaldorp De wettelijk verplichte gemeentelijke structuurvisie leent zich er goed voor om de contour van het bestaand bebouwd gebied inzichtelijk te maken, zodat een totaalafweging gemaakt kan worden tussen potentiële inbreidingslocaties Het is niet de bedoeling dat door toepassing van de SER-ladder al het bestaand stedelijke groen en sport- en spelvoorzieningen uit bestaand bebouwd gebieden zullen verdwijnen. Vandaar dat nadrukkelijk het criterium is gesteld dat het in redelijkheid niet mogelijk is om voor de opgave een locatie binnen het bestaande bebouwde gebied te vinden. 3.3. Gemeentelijk beleid Strategische visie “Hof van Twente - Zicht op 2030” In die verscheidenheid schuilt de kracht van Hof van Twente.
Vanzelfsprekend houden kernen uiteenlopende functies, maar door bewust accenten te leggen kan iedere kern werken aan een herkenbaar profiel van de eigen sterke punten en zich hiermee profileren. Voor Markelo wordt gedacht aan het profiel van een ‘toerisme’. Structuurvisie Markelo Woningbouwlocaties Het accent bij het woningbouwprogramma wordt gelegd op inbreidingslocaties en bijzondere doelgroepen als senioren (huur grondgebonden en gestapelde huurwoningen). Daarnaast is er vraag van starters naar goedkope woningen (huur en koop) en van doorstromende gezinshuishoudens naar middeldure koopwoningen. De meeste plannen hebben betrekking op locaties binnen de bebouwde kom. In het plan zijn overigens geen concrete betekenisvolle woningbouwontwikkelingen opgenomen. Bedrijventerrein Op enkele locaties in het plangebied is het op termijn wenselijk de bedrijfsactiviteiten uit de dorpskom te verplaatsen. Hiervoor zal te zijner tijd een aparte planologische procedure gevolgd moeten worden. Grootschalige en/ of milieubelastende initiatieven (vanaf milieucategorie 3.1) zullen naar bedrijventerrein ‘Aan het Twentekanaal’ of naar Goor (Zenkeldamshoek) worden verwezen Tevens wordt ingezet op het vervangen van een aantal panden aan de zuidzijde van de Grotestraat door winkels met woningen erboven in de vorm van individuele panden.
Op deze manier wordt het dorpse karakter bewaard en blijven er doorzichten naar de Markeloseberg. Binnen de bestemming ‘Centrum’ is een uitwisseling van functies mogelijk. De verblijfsfunctie van de pleinruimten in de omgeving van de kerk verdienen een opwaardering. Gewenste ingrepen in dit gebied zijn de vestiging van nieuwe horeca (onder andere hotel) met terras, het creëren van nieuwe en open pleinwanden, het verbreden en verkorten van de verbinding tussen de plekken en de inrichting van het pleintje aan de Taets
van Amerongenstraat als groene ruimte. Een cruciale rol in dit geheel speelt het pand van de supermarkt aan het oostelijke eind van de Grotestraat. Dit zou vervangen moeten worden door een combinatie van kleinschalige winkels en horeca met een dorps karakter. Hierdoor vermindert de parkeerdruk en kunnen de pleinruimten (gedeeltelijk) autovrij worden gemaakt. Er komen minder jongeren bij en de groep 55-plussers wordt de komende tijd fors groter. Om te kunnen voldoen aan de groeiende vraag naar geschikte woningen voor ouderen wil de gemeente zorgen voor voldoende nultredenwoningen en (intramurale) zorgwoningen. Daarnaast constateert de woonvisie dat er behoefte is aan woningen voor starters en senioren. Welstandsnota De nota geeft in hoofdlijnen aan welke beleidsmatige inzet en procedures het gemeentebestuur kiest voor het voeren van welstandstoezicht. Op basis van een verkenning van de gemeente zijn gebiedsgerichte criteria voor deelgebieden van landschappen en kernen en objectgerichte criteria beschreven. Per deelgebied is aangeduid hoe en waarop het gemeentebestuur bouwplannen gaat toetsen Afhankelijk van de locatie in de kern dient voor het betreffende deelgebied te worden getoetst aan de criteria die betrekking hebben op plaatsing, hoofdvorm, gevel, detaillering en erf.
Gemeentelijk Mobiliteitsplan Uitgangspunten van het mobiliteitsplan zijn: • Vergroten van de verkeersveiligheid door relatief onveilige locaties in te richten volgens het concept ‘duurzaam veilig’ en het categoriseren van wegen; • Bevorderen van fietsverkeer; • Uitvoeren van een mobiliteits- en parkeertoets bij nieuwe ontwikkelingen; Detailhandelsnota Het centrum van Markelo kenmerkt zich in hoge mate als een boodschappencentrum voor dagelijkse artikelen en is geen plaats waar recreatief wordt gewinkeld. Het niveau van de winkelvoorzieningen is gelijkmatig, maar vooral speciaalzaken worden gemist. Er is slechts een beperkt aantal winkels die verspreid liggen over het dorp, een aantrekkelijk verblijfsgebied ontbreekt er is hinder van het doorgaande (vracht)verkeer in het dorpscentrum. In de Detailhandelsnota is gekozen voor de doelstelling om het centrumgebied op te waarderen, zonder daarbij het karakter van Markelo uit het oog te verliezen. Behalve als functie voor de eigen bevolking, ziet de gemeente voor het winkelcentrum van Markelo een grotere rol weggelegd ten aanzien van het toerisme.
In dit verband zijn de volgende uitgangspunten geformuleerd: • aanwijzen van een kernwinkelgebied binnen het centrum; • verblijfsvriendelijker maken van het centrumgebied; • verbeteren van de parkeervoorzieningen en beperken van het langparkeren; • verantwoord omgaan met bouwplannen in het centrum; • verbeteren van de woonfunctie in en rond het centrum.
Daarnaast wordt het van belang geacht het aantal evenementen in het gebied te vergroten, mede om toeristen te trekken. Groenstructuurplan Hoofdgroenstructuur De belangrijkste kwaliteit van Markelo is de bijzonder groene en landelijke identiteit van de kern. Het belangrijkste aandachtspunt voor de toekomst is daarom het behouden van de groene uitstraling van het dorp en waar mogelijk het versterken van het groen. Deze komt name tot uitdrukking in het nog goed herkenbare agrarische verleden van de kern.
Het bestemmingsplan is conserverend van aard met wat meer flexibiliteit in de bestemmingen wat betreft de mogelijkheid om groen aan te leggen. Nieuwe bomen en boomgroepen kunnen aan de lijst toegevoegd worden en ook kunnen houtopstanden eraf worden gehaald. Landschapsontwikkelingsplan Markelo is hoog op de flank van de stuwwal gebouwd en grotendeels omringd door het essenlandschap (noord- zuidoost- en westzijde), het kampenlandschap (noordoostzijde) en het veldontginningslandschap (zuidzijde). Het gebied rond Markelo wordt gekenmerkt door het markante reliëf van de hoge stuwwal met de koppen van verschillende “bergen”, glooiende flanken en open laaggelegen natte voeten: het verzamelgebied. De hoogste delen van de stuwwal zijn bebost. Voor Markelo en het direct omringende landschap is het volgende aangegeven: De landschappelijke inrichting van de hoofdwegen in de kern moet versterkt worden daar waar ruimte is in het profiel voor een goede groeiplaats. Het sortiment moet passend zijn bij het cultuurhistorisch landschapstype. Waterbeleid
Waterbeheerplan De Waterwet die eind 2009 in werking is getreden, gaat uit van integraal waterbeheer. Verschillende sectorale wetten zijn erin opgegaan. De Waterwet regelt het beheer van oppervlakte- en grondwater en verbetert de samenhang tussen waterbeleid en ruimtelijke ordening. De Waterwet schrijft voor dat het waterbeheer gericht is op alle aspecten van het watersysteem in onderlinge samenhang. Dat betekent dat het waterschap ervoor zorgt dat het oppervlakte- en grondwater kwalitatief en kwantitatief aansluit bij het maatschappelijk gebruik van de grond. Om de gewenste situatie te kunnen verwezenlijken is een aantal principes opgesteld voor de volgende thema’s: • wateroverlast en verdroging tegengaan; • ruimtelijke ontwikkeling faciliteren; • schoon water verzorgen en waterketen optimaliseren; • waardering van water; Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) Het beleid is er op gericht om bij nieuwe ontwikkelingen de afvoer van hemelwater via de riolering en rioolwaterzuivering niet toe te laten nemen door hemelwater in het plangebied te infiltreren en/ of gebieden af te koppelen. 4. UITVOERBAARHEID Milieubeheer Die functies zijn hieronder aangegeven met daarbij de bedrijfscategorie en SBI-code, gebaseerd op de publicatie “Bedrijven en Milieuzonering” van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (editie 2009).
Alleen bedrijven/ functies met milieucategorie 3.1 of hoger worden genoemd omdat de bedrijven tot en met milieucategorie 2 in principe passend zijn in een woonomgeving. De bedrijven in milieucategorie 3.1 of hoger betreffen bestaande bedrijven waarvan de planologische rechten uit eerdere bestemmingsplannen in dit plan worden gerespecteerd 3.1 of hoger is: ABZ/Arkervaart categorie 4.1 De regels Milieu abz
BIJLAGE 2 LIJST MET BEDRIJVEN Goorseweg 3 Veevoederfabriek: mengvoeder, (productiecapaciteit ≤ 100 t/u) Categorie 4.1 Goorseweg 3 Veevoederfabriek: mengvoeder, p.c. < 100 t/u 4.1 1091.5 En Brandweer en gemeente werf Schoolstraat 13A Brandweerkazerne 3.1 8425 Schoolstraat 13A Gemeentewerf 3.1 4.4. Archeologie Plangebied Het plangebied heeft vrijwel geheel een hoge archeologische verwachting, behalve ter plaatse van de laatste uitbreidingswijk De Esch waar het plangebied een middelhoge verwachting heeft. De historische kern van Markelo heeft een zeer hoge verwachting voor de Middeleeuwen en de Nieuwe tijd. Hier moet al vanaf een ingreep gelijk aan 50 m2 archeologisch onderzoek uitgevoerd worden.
Ten behoeve van de bescherming van de archeologische waarden zijn archeologische dubbelbestemmingen opgenomen op de verbeelding. 5. JURIDISCH PLAN Verder is op 1 oktober 2010 de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht inwerking getreden. Het toegestane gebruik van de gronden wordt vastgelegd in de bestemmingsregels van het bestemmingsplan, deze worden gemotiveerd in de toelichting. Op een analoge kaart worden de bestemmingen gevisualiseerd. In de digitale versie worden de bestemmingsregels direct gekoppeld aan de betreffende gronden en spreekt men niet langer over een plankaart, maar een ‘digitale verbeelding’ van de bestemmingsregels. 5.2. Toelichting op de bestemmingen Centrum De afbakening van het centrumgebied is tot stand gekomen door te kijken naar de geldende bestemming, de bestaande situatie en de in de structuurvisie Markelo (globale) locatieaanduiding van het centrum. Voor deze bestemming is gekozen omdat er binnen deze bebouwing sprake is van een differentiatie van functies In de regels is vastgelegd dat het aantal woningen niet meer mag bedragen dan het bestaande aantal en is er een maximale bedrijfsvloeroppervlakte opgenomen voor winkels (200 m² per winkel), danwel de bestaande oppervlakte indien deze meer bedraagt. Groen De structurele (openbare) groene elementen binnen het plangebied zijn bestemd als “Groen”.
Binnen deze bestemming kunnen voet- en fietspaden, speelvoorzieningen en waterpartijen worden gerealiseerd. Verkeer De doorgaande wegen in het plangebied hebben de bestemming “Verkeer”. In deze bestemming zijn naast wegen voor verkeer met een doorgaand karakter, tevens parkeerterreinen, groenvoorzieningen en nutsvoorzieningen toegestaan. Woongebied Aan de meeste gronden in het plangebied is de bestemming ‘‘Woongebied’’ toegekend. Binnen deze bestemming zijn woningen, erfontsluitingswegen, parkeervoorzieningen en kleinere groenelementen opgenomen. De structurele (openbare) groenelementen en de doorgaande wegen zijn niet in de bestemming “Woongebied” opgenomen. Per bestemmingsvlak is één groot bouwvlak opgenomen, waardoor de achtertuin kan worden benut voor uitbreiding van de woning of de bouw van aan- en bijgebouwen. Wel is hier een maximale oppervlakte aan gekoppeld.
Dubbelbestemmingen Waarde – Archeologie 1, 2 en 3 Voor de archeologisch waardevolle gebieden binnen het plangebied zijn de dubbelbestemmingen “Waarde – Archeologie 1”,“Waarde – Archeologie 2” en “Waarde – Archeologie 3” opgenomen. Het betreft gebieden met een zeer hoge archeologische verwachtingswaarde (Waarde – Archeologie 1”, een hoge verwachtingswaarde (Waarde – Archeologie 2) en een middelhoge verwachtingswaarden (Waarde – Archeologie 3) .
Structuurvisie landelijk gebied https://www.ruimtelijkeplannen.nl/documents/NL.IMRO.1735.BGxSVlandelijkgebiVS10/d_NL.IMRO.1735.BGxSVlandelijkgebi-VS10.pdf
1.1 AANLEIDING EN DOELSTELLING Het buitengebied van de Hof van Twente is volop in beweging. Daarbij valt te denken aan de schaalvergroting in de landbouw, veel nieuwe ondernemingen in vrijgekomen agrarische bedrijfsgebouwen, de aanleg van nieuwe natuur, realisatie van recreatieve voorzieningen en ga zo maar door. Als reactie op al deze ontwikkelingen zijn de laatste jaren diverse beleidskaders voor de ruimtelijke ontwikkeling van het landelijk gebied vastgesteld. De verschillende bestemmingsplannen voor het buitengebied dateren echter nog van voor de gemeentelijke herindeling. Inmiddels is er dan ook behoefte aan een integrale visie op het buitengebied dat uiteindelijk een bouwsteen kan zijn voor een nieuw bestemmingsplan voor het gehele buitengebied van de Hof van Twente.
Kernkwaliteiten van het landelijk gebied in Hof van Twente zijn: − een sterke agrarische structuur bestaande uit bedrijven die door schaalvergroting actief anticiperen op een wereldwijde marktwerking of hun risico’s spreiden door diensten te verlenen op het gebied van natuur en landschap en recreatieve functies of andere bedrijvigheid aan het bedrijf toe te voegen; − een grote mate van ondernemerschap waardoor verspreid over het gehele landelijk gebied nieuwe bedrijvigheid wordt gestart; − een breed scala aan landelijke woonmilieus variërend van kernen en buurtschappen tot individuele erven dat qua kwaliteit aansluit bij actuele behoefte van de woonconsument en gevarieerd en aantrekkelijk landschap als bijzondere parels 23 archeologische monumenten, 2 rijksbeschermde stadsen dorpsgezichten (Den Haller en Stokkum) en 8 rijksbeschermde historische buitenplaatsen; − een robuust ecologisch netwerk door een combinatie van grote natuurgebieden en talrijke verbindingen via beken en kleine natuurelementen; − een sterk ontwikkelde recreatieve (infra)structuur; − een goede regionale infrastructuur. Hof van Twente in het jaar 2020, een kijkje in de toekomst Anno 2020 is het goed vertoeven in de Hof van Twente. Het gebied heeft haar identiteit weten te behouden. Het buitengebied van de Hof van Twente heeft zich ontwikkeld tot een economisch krachtig en landschappelijk waardevol gebied.
De gemeente is ook in 2020 in trek bij recreanten die komen genieten van ‘landleven’. Fietsen en wandelen wordt gecombineerd met het ervaren van kunst en cultuur, het bezoek aan landbouwbedrijven en allerlei excursies. De ontspanning wordt aangevuld met
wellnessvoorzieningen en luxe verblijven in een landelijke sfeer. Recreatieondernemers werken nauw samen om bezoekers complete arrangementen te bieden met grote variatie. Noaberschap en leefbaarheid De inwoners van het landelijk gebied en de dorpen en buurtschappen hebben een sterke sociale en maatschappelijke binding met het gebied waarin ze wonen. Zij vormen hechte gemeenschappen waarbinnen een begrip als noaberschap een belangrijke functie vervult. Dit houdt een sociale verplichting in om de noabers (in een ruime zin des woords) bij te staan in raad en daad indien dat nodig is. Voor het leefklimaat in Hof van Twente is deze saamhorigheid van bijzondere waarde. 2.5 RECREATIE EN TOERISME Een belangrijke bijdrage aan de mogelijkheden voor recreatie wordt geleverd door het aanwezige dichte netwerk aan fiets- en wandelpaden. Verblijfsrecreatie. De Hof van Twente biedt diverse overnachtingsmogelijkheden voor toeristen. Daarbij is speciale aandacht voor stimulering van het aantal toeristische overnachtingen in het voor- en naseizoen. De kampeerterreinen en minicampings binnen de gemeente vormen een aanzienlijk deel van het aanbod aan verblijfsvoorzieningen. Op de kampeerterreinen wordt aansluiting gezocht bij de veranderde eisen van de recreant. Het beleid is daarom gericht op een voortzetting van de reeds in gang gezette kwaliteitsverbetering.
Het betreft zowel de kwaliteit van de voorzieningen (sanitair, zwembad, speeltuin, restaurant e.d.) die op het terrein geboden worden als de kwaliteit van de kampeerplaatsen (omvang van de plek, stroom- en sanitaire voorzieningen op de kampeerplek, ‘hapklare tent’ e.d.). Voor een deel van de terreinen zal een uitbreiding noodzakelijk zijn om de kwaliteitsverbetering door te kunnen voeren. Om het bestaande aanbod aan te vullen is er tevens ruimte om een kwalitatief hoogstaand kampeerterrein toe te voegen in de vorm van een grote familiecamping met een hoge toegevoegde waarde door een combinatie van verblijfs- en dagrecreatie Kleinschalige kampeerterreinen dragen in belangrijke mate bij aan thematisering van de recreatie en de aandacht voor het ‘beleven’ van het platteland. Om deze thematisering te behouden zijn zij alleen toegestaan bij agrarische bedrijven en op voormalige agrarische bedrijfslocaties die inmiddels zijn bestemd tot wonen. Recreatiewoningen vormen een belangrijk onderdeel binnen het aanbod van verblijfsvoorzieningen. Verspreid over de gemeente komen individuele recreatiewoningen voor en ook zijn er enkele bungalowparken aanwezig. Ten eerste kunnen de inkomsten uit de toeristenbelasting geheel of gedeeltelijk worden gereserveerd voor onderhoud en beheer van de recreatieve wegen, paden en bewegwijzering én aan de financiering van landschapsonderhoud.
dagrecreatie Dagrecreatie is als tegenwicht voor het drukke maatschappelijke leven van groot belang geworden. Zowel individueel als in groepsverband wordt ontspanning gezocht, waarbij de beleving van het landelijk gebied een belangrijke functie vervult. Dat vertaalt zich in vraag naar toeristische infrastructuur en locaties waar verblijf in het teken staat van de ontspannende bezigheden. De culturele identiteit, de landgoederen, de kleinschalige structuur van wegen, de wandel-, fiets-, en ruiterpaden en de aanwezige ‘parels’ vormen samen met alle voorzieningen die ondernemers bieden een sterk toeristisch product. De trends in recreatie en toerisme maken duidelijk dat de recreant of toerist steeds meer gericht is op het ervaren, op het beleven van gebieden. Dit ervaren of beleven bestaat uit een scala aan verschillende activiteiten zoals wandelen, fietsen, bedrijfsbezoeken, kunst en cultuur. Een tweede aandachtspunt vormt de kwaliteit van de voorzieningen. Hoogstaande kwaliteit wordt door de doelgroep die voor een groot deel uit ouderen bestaat sterk gewaardeerd. Door het bieden van luxe verblijfsvoorzieningen in een landelijke setting en goed verzorgde dagrecreatieve voorzieningen (excursies, verhalenvertellers, lunchgelegenheden) kunnen de bestedingen die in het kader van recreatie en toerisme plaatsvinden nog sterk toenemen.
maneges en gebruiksgerichte paardenhouderijen De paardensport en paardenhouderij is in opkomst. Het buitengebied van de Hof van Twente leent zich bijzonder goed voor de paardensport vanwege het grote aantal onverharde wegen en het aantrekkelijke landschap. paden en routes Het netwerk aan recreatieve wandel- en fietspaden in Hof van Twente is sterk ontwikkeld. Het vormt een belangrijke drager onder de plattelandsrecreatie in het gebied. Een versterking van het netwerk is met name gewenst in de vorm van lokale ommetjes op de grens van de kernen en het landelijk gebied.
Beleef Hof van Twente. Tevens is het van belang dat de kernen een duidelijk eigen gezicht tonen, dat tot uiting komt in de evenementensfeer, de aanwezige routestructuren (plaatselijke ommetjes), cultuurhistorie en de promotie van plaatselijke producten. De rijke evenementencultuur in de gemeente vormt een uitgelezen kans om de gemeente onder de aandacht van het publiek te brengen. 2.7 NATUUR Andere ecologische verbindingen in de EHS zijn de zone Borkeld, Herikerberg, Diepenheimse landgoederen en de verbinding langs de Reggeloop door Goor. 2.8 LANDSCHAP EN RUIMTELIJKE KWALITEIT behoud, herstel en versterking van de landschappelijke kenmerken Het landschap is een van de peilers onder de ontwikkeling van de Hof van Twente. Het zorgt voor een prettige leefomgeving en maakt de Hof van Twente aantrekkelijk voor de toerist. Het ensemble van het essenlandschap van Stokkum, Elsen, Herike en Herikervlier op en om de stuwwal rond Markelo. In deze ensembles staat “behoud door ontwikkeling” centraal. Er kan worden voortgebouwd op de bestaande kwaliteiten. Nieuwe initiatie- ven in deze gebieden vragen om een extra inspanning van de initiatiefnemer om het kavel waarop het initiatief wordt ontplooid land- schappelijk in te passen.
3.3 KERNEN Elk dorp of stadje heeft een eigen karakter De dorpen Markelo, Bentelo en Hengevelde zijn duidelijk woonkernen. Daarbij moet opgemerkt worden dat de kern Hengevelde ook beschikt over, in verhouding tot de grootte van de kern, redelijk veel bedrijvigheid. Markelo beschikt over meer winkelvoorzieningen dan de andere twee dorpen. Dit dorp heeft ook een belangrijke recreatieve functie. In de omgeving van het dorp hebben zich diverse recreatiebedrijven gevestigd. 4 BESTAANDE FUNCTIONELE STRUCTUUR 4.3 RECREATIE EN TOERISME Recreatie en toerisme neemt een steeds belangrijkere plaats in het buitengebied van de Hof van Twente. Het bijzondere kleinschalige Twentse landschap met veel cultuurhistorisch waardevolle elementen vormt hiervoor een belangrijke drager. Dagrecreatie De dagrecreatieve mogelijkheden binnen de gemeente Hof van Twente zijn divers, van musea, fiets- en wandelroutes tot belevingstoerisme. Er is een breed aanbod voor de actieve vakantieganger. Naast de wandelaar en de fietser is er ook een aanbod voor onder andere de kanoër, de ruiter, de langlaufer en de skater Arrangementen zorgen voor combinaties van verblijfsrecreatie en dagrecreatie.
er is een redelijk aanbod van mogelijkheden voor een ‘dagje uit’ of meerdaagse arrangementen in combinatie met bijvoorbeeld een bezoek aan de landgoederen met tuinen en kastelen, musea, galerieën, uitspanningen, wandel- en fietspadennetwerk en sportieve activiteiten. De laatste jaren ontstaan nieuwe trends. Ondernemers ontwikkelen nieuwe vormen van themacampings, zoals bijvoorbeeld landgoed- en landschapscampings. Deze ontwikkeling leidt tot productdifferentiatie en kwaliteitsproducten.