2c Jaarstukken 2023 RST.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2023
Voorwoord
Voorwoord Geachte lezer, Met een flinke dosis Twentse trots, presenteren wij u deze solide jaarrekening van het Recreatieschap Twente voor het jaar 2023. Het jaar bracht zijn uitdagingen met zich mee, waarbij wij als organisatie werden geconfronteerd met een koude en natte maand juli. Een maand die voor ons als Recreatieschap enorm belangrijk is en waar wij als organisatie uiteraard ook naar toeleven. Na deze natte maand juli begon de zon weer te schijnen en hebben wij weer vele gasten op onze parken en duizenden kilometers routes mogen ontvangen. Uiteindelijk hebben wij er met onze gasten en ondernemers een geweldig jaar van kunnen maken! Als organisatie hebben we tevens hard gewerkt aan het smeden van onze nieuwe identiteit. Het vormgeven van een gemeenschappelijke regeling vergt immers nauwgezette afstemming van processen en het uitstippelen van nieuwe richtlijnen. We zijn verheugd te kunnen melden dat we belangrijke stappen hebben gezet in dit proces gedurende het afgelopen jaar, met drie schitterende recreatieparken en het uitgestrekte Routenetwerken Twente als onze kroonjuwelen. Het afgelopen jaar hebben we ons ten volle ingezet om talrijke aanbestedingen succesvol af te ronden met als voornaamste doel onze inkoopprocessen op orde te krijgen.
Met onze Twentse nuchterheid en flinke toewijding hebben we dit weten te verwezenlijken, waardoor we steeds meer grip hebben gekregen op onze inkoopactiviteiten. Het zomerse festivalseizoen van 2023 was een waar spektakel, waarbij tienduizenden bezoekers genoten van de muziek, het eten en de gezelligheid. Het was een voorrecht om als Recreatieschap deel uit te maken van deze ervaring, en we zijn dankbaar voor de inzet van alle betrokkenen die deze festivals mogelijk hebben gemaakt. Kortom, we kijken met trots terug op wat we hebben bereikt in dit afgelopen jaar. Als recreatieschap blijven we vastberaden om onze doelstellingen te verwezenlijken en de recreatiemogelijkheden in Twente voortdurend te verbeteren. Dit kunnen wij alleen maar doen met steun van de 14 Twentse gemeenten, de meer van 1,5 miljoen gasten op onze parken, de miljoenen Tukkers en toeristen die gebruik maken van de vele routes en uiteraard de ondernemers op onze recreatieparken. We hopen dat u met evenveel enthousiasme als wij deze jaarrekening zult doornemen, en dat u, als Tukker, trots zult zijn op al het moois dat wij te bieden hebben aan zowel de inwoners van Twente als de vele bezoekers. Met vriendelijke groet, Bart-Jan Harmsen, Secretaris/directeur Recreatieschap Twente
Inhoudsopgave
Voorwoord .............................................................................................................................................. 2 1.
Jaarrekening in één oogopslag .................................................................................................. 4
2.
Inleiding ........................................................................................................................................ 6
3.
Programmaverantwoording ........................................................................................................ 8 3.1 Vrije tijdseconomie ......................................................................................................................... 8 3.2 Recreatieve Voorzieningen .......................................................................................................... 10
4.
Paragrafen .................................................................................................................................. 14 4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................................. 14 4.1.1 Financiële Kengetallen ........................................................................................................... 15 4.2 Onderhoud kapitaal goederen ...................................................................................................... 17 4.3 Bedrijfsvoering .............................................................................................................................. 18 4.4 Verbonden partijen ....................................................................................................................... 20 4.5 Financiering .................................................................................................................................. 20 4.6 Openbaarheidsparagraaf ............................................................................................................. 21
5.
Specificatie herkomst baten en besteding lasten .................................................................. 22
6.
Jaarrekening............................................................................................................................... 24
7.
Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening .................................................................. 25 7.1 Toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening .................................................................. 26 7.1.1 Analyse van de belangrijkste ontwikkelingen die het resultaat hebben veroorzaakt ............. 26 7.1.2 Analyse op afwijkingen tussen de begroting en het overzicht van baten en lasten .............. 28 7.1.3 Overzicht van incidentele baten en lasten ............................................................................. 30 7.1.4 Analyse begrotingsrechtmatigheid ......................................................................................... 30 7.1.5 Overzicht van begrote en gerealiseerde baten en lasten per taakveld ................................. 32 7.1.6 Wet Normering Topinkomens ................................................................................................ 33 7.1.7 Rechtmatigheidsverantwoording............................................................................................ 35
8.
Balans en de toelichting ........................................................................................................... 36 8.1 Balans per 31-12-2023 ............................................................................................................. 36 8.2 Grondslagen voor resultaat en waardebepaling .......................................................................... 37 8.3 Toelichting op de balans per 31-12-2023 .................................................................................... 39 8.4 Belangrijkste niet uit de balans blijkende verplichtingen .............................................................. 46
9. Gebeurtenissen na balansdatum ................................................................................................... 47 10. Overige gegevens .......................................................................................................................... 47 10.1 Controleverklaring accountant (volgt) ........................................................................................ 47 11. Bijlagen ....................................................................................................................................... 48 Bijlage 1 Totaal begrote gemeentelijke bijdrage en resultaat 2023 per gemeente ............................ 48 Bijlage 2 Aard en reden reserves ....................................................................................................... 49 Lijst van figuren en tabellen Figuur 1 indeling jaarstukken................................................................................................................... 6 Tabel 1 Beschikbare weerstandscapaciteit ........................................................................................... 15 Tabel 2 Kengetallen ...............................................................................................................................
15 Tabel 3 Overzicht aantal medewerkers en fte’s .................................................................................... 18 Tabel 4 Incidentele Baten ...................................................................................................................... 30 Tabel 5 Overzicht WNT ......................................................................................................................... 33 Tabel 6 Leden bestuur per ultimo 2023 ................................................................................................. 34 Tabel 7 Totaal in rekening gebrachte Gemeentelijke Bijdrage ............................................................. 48
3
In één oogopslag
1. Jaarrekening in één oogopslag Recreatieschap Twente is per 1-1-2022 opgericht en voert de taken uit die voorheen voornamelijk werden opgepakt binnen Recreatieve Voorzieningen bij voormalig Regio Twente. Baten en lasten op hoofdlijnen De jaarrekening heeft betrekking op alle uitgaven en inkomsten in 2023. Dit betreft onder andere inkomsten voor: 1. producten die gefinancierd worden uit de gemeentelijke bijdrage; 2. bijdragen van overige overheden (projecten); 3. inkomsten uit betaald parkeren; 4. inkomsten uit huren en erfpachten; 5. inkomsten uit evenementen; 6. inkomsten uit verkoop routekaarten Baten x € 1.000 Gemeentelijke bijdrage Parkeergelden Huur- en erfpachtopbrengsten Overige opbrengsten Evenementen Storting reserve Gemeentelijke bijdrage in projecten Bijdrage overige Overheid Totaal
Bedrag (x €1.000) 2.983 493 389 312 206 131 130 38 4.681
Lasten Salarissen en overige vergoedingen Inhuur en tijdelijk Subsidies en overdrachten Afschrijvingen Onderhoud Gebouwen, terreinen en voertuigen Dotaties voorzieningen Overige kosten Rente Dotaties reserves Verzekeringen ICT Totaal
Bedrag (x € 1.000) 1.366 896 688 396 420 312 173 157 99 75 71 37 4.689
Het resultaat bedraagt € 7.901 negatief. Dit resultaat wordt hieronder nader toegelicht. Toelichting op het financieel resultaat Ontwikkeling begroting 2023 De programmabegroting 2023 is in juli 2023 door het bestuur gewijzigd als gevolg van de eerdere ontvlechting in 2022. De lasten voor het aantrekken van een lening en de kosten van de accountant zijn in 2023 incidenteel via een wijziging in de begroting verwerkt, dit voor een bedrag van circa € 130.000,vastgesteld. Met ingang van de begroting 2024 zijn deze lasten structureel verwerkt, waarbij de rentelasten van de lening jaarlijks af zullen nemen. Dit zal in de betreffende begrotingen worden verwerkt.
4
In één oogopslag
Hieronder treft u een overzicht aan van het gerealiseerde resultaat per programma. Programma's
Gerealiseerd resultaat
bedragen X € 1.000
Vrije tijdseconomie Recreatieve Voorzieningen
088-
Gerealiseerd resultaat
Resultaat 2023 Het gerealiseerde resultaat bedraagt € -7.901 (ca. 0,18% van de begroting). In de jaarrekening is een gedetailleerde analyse opgenomen van de afwijkingen. Beleidsindicatoren Indicator
Realisatie 2023
Formatie/Bezetting in fte per 1.000 inwoners
Begroting 2023
Realisatie Realisatie Realisatie 2022
0,03
0,03
0,03
Apparaatskosten in kosten per inwoner
€ 4,51
€ 4,23
€ 3,14
Externe inhuur als % kosten van totale loonsom plus kosten inhuur externen
34,4%
32,3%
35,6%
Overhead in % van totale lasten
17,0%
16,6%
16,8%
2021
2020
geen gegevens beschikbaar
Toelichting De apparaatskosten zijn iets hoger dan de begroting omdat de totale uitgaven voor de kosten (o.a. energie en software (ICT)) hoger waren dan geraamd in de begroting 2023. De externe inhuur is ten opzichte van de begroting hoger omdat voor de vrij nieuwe organisatie additionele werkzaamheden (o.a. bestuurlijke advisering, onderzoeken werkgeverschap, promotie- en communicatieadvies) moesten worden verricht. Overhead is iets hoger omdat de totale lasten door de prijsstijgingen hoger zijn dan begroot.
5
Inleiding
2. Inleiding Voor u liggen de jaarstukken van Recreatieschap Twente (voorheen onderdeel van Regio Twente). Hierin beschrijven we hoe het afgelopen jaar verlopen is, zowel wat betreft de beleidsuitvoering als de bijbehorende financiële effecten. De jaarstukken zijn conform de meest recente ontwikkelingen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) als volgt onderverdeeld: Programmaverantwoording Jaarverslag Paragrafen Jaarstukken Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en toelichting
Jaarrekening Balans en toelichting Figuur 1 indeling jaarstukken
Conform het hierboven gepresenteerde overzicht bestaan de jaarstukken uit twee delen: − het jaarverslag met daarin de programmaverantwoording met de paragrafen; en − de jaarrekening met daarin het overzicht van baten en lasten en de balans met bijbehorende toelichtingen. Jaarverslag Programmaverantwoording In dit hoofdstuk beschrijven we per programma de uitgevoerde activiteiten die in 2023 hebben bijgedragen aan de (mate van) realisatie van onze ambities en de ontwikkeling van de bijbehorende indicatoren. In de programmaverantwoording geven we antwoord op de drie W-vragen: Wat hebben we bereikt? Hier wordt vermeld in welke mate we geslaagd zijn het gewenste resultaat te bereiken. Wat hebben we hiervoor gedaan? Hier zijn de projecten, activiteiten en kernindicatoren vermeld om de ambities te bereiken. Wat heeft het gekost? Hier worden de budgettaire effecten vermeld waarin we een onderscheid maken tussen de begrote baten en lasten voor wijziging, -na wijziging en de gerealiseerde baten en lasten. Om de programmaverantwoording sneller te kunnen scannen werken we met een verkeerslichtrapportage die rechts naast de ambities weergegeven is. Voor het aangeven van de status van kleuren is de volgende richtlijn gehanteerd: • Groen: we hebben gepresteerd (of zelfs beter dan dat) wat we in de programmabegroting hebben aangegeven.
• Oranje: we hebben gedeeltelijk gepresteerd wat we in de programmabegroting hebben aangegeven. • Rood: we hebben niet gepresteerd wat we in de programmabegroting hebben aangegeven. Voor gedetailleerde informatie over de te bereiken ambities en de voorgenomen activiteiten om deze ambities te bereiken verwijzen wij u naar de Programmabegroting 2023.
6
Inleiding
Paragrafen In de paragrafen komen de onderwerpen aan de orde die van belang zijn om inzicht te krijgen in de benoemde beleidslijnen zoals opgenomen in de programmabegroting. De focus daarbij is gericht op belangrijke beheersprocessen en het beleid dat daaraan ten grondslag ligt. U vindt hier de verantwoording over de volgende beheersmatige onderwerpen: • weerstandsvermogen en risicobeheersing; • onderhoud kapitaal goederen; • verbonden partijen; • bedrijfsvoering; • financiering; Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en toelichting In dit hoofdstuk zijn diverse financiële overzichten opgenomen met vergelijkende cijfers. Hier presenteren wij in feite op een andere wijze de cijfers die zijn opgenomen in de programmaverantwoording onder het kopje “Wat heeft het gekost?” en enkele aanvullende (verplichte) financiële overzichten. Balans en toelichting Het laatste onderdeel gaat in op onze financiële positie aan de hand van de balans met een toelichting. Wij wensen u veel leesplezier!
7
Programmaverantwoording
3. Programmaverantwoording 3.1 Vrije tijdseconomie Inleiding Als het om vrijetijdseconomie gaat is Twente Marketing de partij die zich bezighoudt met de destinatieontwikkeling en promotie van Twente. In 2023 bouwde Twente Marketing aan het fundament om de ambitie vastgesteld in de visie ‘Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030’ te kunnen realiseren en werd er afscheid genomen van een tijdperk waarin recreatie en toerisme als separate sector werd benaderd. Het betekende het einde van de tijd waarin Twente Marketing zich sec focuste op de toerist en ze platte groei omarmen. De term recreatie en toerisme verruilden ze voor vrijetijdseconomie. En werd er besloten dat Twente Marketing zich niet meer voornamelijk focust op de promotie van Twente bij de toerist. Met het verlaten van een tijdperk, betraden zij een nieuwe periode. In dit nieuwe tijdperk maakt de vrijetijdseconomie onderdeel uit van de integrale benadering van een toekomstbestendige economie van Twente. Waarbij Twente Marketing als destinatie managementorganisatie de integrale Twentse samenwerking zoekt, meedenkt en praat en bevordert dat de vrijetijdseconomie als belangrijk middel bijdraagt aan de grote Twentse opgaven. Daarbij ligt de focus op de (toekomstige) bewoner van Twente, waarbij de bezoeker de katalysator is om de ontwikkelingen in de vrijetijdseconomie en het vrijetijdslandschap te stimuleren c.q.
te versnellen. Belangrijk is dat we die bezoeker aantrekken die van toegevoegde waarde is voor de ontwikkeling van Twente als geheel. Kaderstellende beleidsnota’s Beleidsnota Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030 Programma Gastvrij Overijssel 2020-2023 Marketingcommunicatieplan Marketing Oost/Twente Marketing ‘Stimulatie van de vrijetijdseconomie Twente’
Vastgesteld door Bestuur Recreatieschap Twente/Twente Marketing Gastvrij Overijssel Bestuur Recreatieschap Twente
Datum vaststelling 30 september 2022 Maart 2016 18 januari 2022
Realisatie ambities 1. Het versterken van de Twentse economie, waar de vrijetijdseconomie een belangrijk onderdeel van is. Het marketingcommunicatieplan draagt hiertoe bij en heeft als doel het aantal toeristen en de toeristische bestedingen in Twente te verhogen.
Wat hebben we bereikt? 2023, het eerste jaar na de coronacrisis. Een jaar met een kouder en natter voorjaar dan de voorgaande jaren. Een jaar waarin 22% van de Nederlanders aangeeft op vakantie te gaan in Nederland (in de voorgaande twee jaar was dat aandeel nog twee keer zo groot). Ondernemers geven dan ook aan dat 2023 een pittig jaar is. Toch wijzen de cijfers van het CBS over het eerste half jaar een groei in overnachtingen uit van 21% (1.784 miljoen) ten opzichte van 2022. De groei wordt voornamelijk gerealiseerd bij hotels. De bestedingen groeien in diezelfde periode met 28% naar €104.254 miljoen, hetgeen een stijging van de gemiddelde besteding per nacht van €55 naar €58 met zich meebrengt. De omzet in het eerste half jaar is in de regel goed voor 40% van het totaal. Als dit voor 2023 ook het geval is, dan komen we uit op 4.6 miljoen overnachtingen met directe bestedingen van €271 miljoen.
8
Status
Programmaverantwoording De sector is al jaren van groot economisch belang voor Twente (zie cijfers 2022 in de tabel hiernaast). Basis voor dit succes is de jarenlange goede samenwerking tussen en consequente investeringen van de 14 Twentse gemeenten, gepaard met die van ondernemers.
Wat hebben we hiervoor gedaan? • In 2023 hebben we de eerste stappen gezet om de nieuwe positionering “Vrij zijn in Twente” door te voeren in onze marketing -en communicatie-uitingen en activiteiten. Van het redesign van de basismiddelen tot de eerste online activaties en een campagne via social media. Om in 2024 de volgende stappen te kunnen zetten is het goed om scherp voor ogen te hebben waar we met elkaar aan werken. De uitgangspunten vanuit het perspectief 2030 zijn daarin leidend.
● ○ ○
Wat willen we bereiken? Om de gekozen strategie en lange termijn doelen te realiseren wordt jaarlijks een actie- en investeringsplan opgesteld. Hierin worden de acties uiteengezet en de jaardoelen vastgesteld. Activiteiten die alleen mogelijk zijn door een duurzame samenwerking met belanghebbende partijen. Dit plan heeft als doel alle belanghebbenden te informeren over de werkzaamheden en doelen van Twente Marketing voor het komende jaar. De optelsom van deze activiteiten draagt bij aan het behalen van de lange termijn ambitie van Twente. Hoe gaan we dit doen? In het ‘Perspectief 2030’ zijn vier programmalijnen benoemd.
Om deze lijnen te realiseren, zetten we in op: Destinatie ontwikkeling • Onweerstaanbaar spannend én jaarrond aanbod voor de focusdoelgroepen jongere (millennials) inzicht-, stijl- en avontuurzoeker • Een duurzame sector, waarbij de footprint van de vrijetijdseconomie draagbaar is en de verhouding tussen bewoner en bezoeker in balans is • Twente is de experimenteer grond Branding • De positionering Vrij zijn in Twente • Het verhogen van Tukkertrots en het Bruto Twents Geluk • Het ontsluiten van de iconische verhalen: Tubanti en Textiel & IJzeren Eeuw Professionalisering • Een vrijetijdseconomie inclusieve ontwikkeling van Twente: het is vanzelfsprekend dat de vrijetijdseconomie meepraat bij gebiedsontwikkelingen • Samenwerkingen met andere sectoren • Een duurzame, veerkrachtige sector • De vrijetijdseconomie draagt bij aan het Bruto Twents Geluk Indicatoren
Huidig niveau 2023
1. Zie het actie- en investeringsplan van Twente Marketing voor indicatoren
9
Ambitie niveau 2024
Programmaverantwoording Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten Vrije tijdseconomie Bedragen in x € 1.000 Programma excl. Overhead Overhead Subtotaal incl. Overhead Treasury Gemeentelijke bijdrage Subtotaal incl. algemene dekkingsmiddelen Mutaties reserves Totaal inclusief reserves
Raming Raming Realisatie begrotingsjaar voor begrotingsjaar na begrotingsjaar wijziging wijziging Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo 0 652 -652 57 709 -652 57 709 -652 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 652 -652 57 709 -652 57 709 -652 0 0 0 0 0 0 0 0 0 652 0 652 652 0 652 652 0 652 652
652
0
709
709
0
709
709
0
0 652
0 652
0 0
0 709
0 709
0 0
0 709
0 709
0 0
3.2 Recreatieve Voorzieningen Inleiding Na de ontvlechting van de regio Twente hebben we als organisatie een robuuste positie weten te verwerven. In deze periode van verandering hebben we veel zaken opgepakt om nog beter zicht te krijgen op de baten en lasten van het recreatieschap, met als doel een solide financiële basis te creëren voor de toekomst. Een van de belangrijke initiatieven die we hebben ondernomen, is de gezamenlijke inkoop voor het Recreatieschap Twente. Talrijke aanbestedingen zijn succesvol afgerond, waardoor we meer grip hebben gekregen op het inkoopproces en efficiënter kunnen opereren. Het succes van ons recreatieschap rust ook op de toewijding en inzet van onze medewerkers. Ondanks de uitdagingen van de kleine gemeenschappelijke regeling, staat er een vaste groep medewerkers die trots is op wat ze samen hebben weten te bereiken. Een bijzonder moment van trots is de vaststelling van de visie van de Routenetwerken Twente. Deze visie, waarvoor veel voorbereiding nodig was van zowel de organisatie als de medewerkers, is unaniem vastgesteld door het bestuur en de Twentse gemeenteraden. We zijn verheugd dat we vanaf 2024 met een flinke dosis energie aan de slag kunnen met de Routenetwerken in Twente, om zo onze prachtige regio verder te versterken en te ontsluiten voor recreanten en bezoekers.
De overvloedige regenval in de maand juli heeft geleid tot een aanzienlijke afname van het aantal bezoekers gedurende deze periode. De natte weersomstandigheden hebben potentiële bezoekers ontmoedigd om naar buiten te gaan en van de faciliteiten en activiteiten in onze parken te genieten. De impact van deze moeilijke maand werd versterkt door het feit dat juli traditioneel een belangrijke maand is voor de drie recreatieparken. Normaal gesproken verwelkomen we in deze periode een groot aantal bezoekers, die bijdragen aan de levendigheid en economische vitaliteit van onze parken. Echter, de ongunstige weersomstandigheden hebben ervoor gezorgd dat de gebruikelijke drukte uitbleef en de omzetten onder druk kwamen te staan.
10
Programmaverantwoording Kader stellende beleidsnota’s Vastgesteld door Bestuur Recreatieschap Twente
Beleidsnota Visie Routenetwerken Twente KplusV: onderzoek inzake de toekomst van de recreatieparken Hulsbeek, Rutbeek en Lageveld. Parken worden door Regio Twente geëxploiteerd (d.w.z. geen overdracht naar de markt) met daarbij een scherpe financiële taakstelling. Adviezen visitatiecommissie Regioraad Rendementsverbetering recreatieparken Regio Twente
Algemeen bestuur Algemeen bestuur Dagelijks bestuur
Datum vaststelling 7 december 2022
12 november 2014
3 juli 2013 december 2011
Realisatie ambities 1. Stimuleren van een veilig en zo intensief mogelijk gebruik van de recreatieparken en Status het verbeteren van het financiële rendement van de recreatieparken.
Wat hebben we bereikt? Recreatieparken Uit een bezoekersonderzoek (gegevens uit 2022) is gebleken dat de drie parken in totaal circa 1,5 miljoen bezoeken trekken. Met deze bezoekersaantallen is duidelijk te zien dat de drie recreatieparken een grote bijdrage leveren aan het Twentse vertier en vermaak voor de tukker zelf en de toerist die Twente weet te vinden en de recreatieparken bezoekt. Het Recreatieschap Twente heeft als doel om een warm welkom te bieden aan iedereen die de recreatieparken bezoekt. Of je nu een lokale inwoner bent of van verder wegkomt, ongeacht je achtergrond of inkomen, deze parken zijn vrij toegankelijk voor iedereen. Hierdoor worden de parken niet alleen plekken van ontspanning en vermaak, maar ook van inclusie en saamhorigheid. In een wereld waar de drukte van het dagelijks leven soms overweldigend kan zijn, bieden deze parken een welkome ontsnapping en ontspanning. Of je nu wilt wandelen, fietsen, picknicken, of gewoon wilt genieten van de natuur, de parken zijn een plek waar Tukkers en bezoekers van buiten de regio zich kunnen verbinden met de prachtige omgeving van Twente. In Twente groeit de vraag naar recreatiemogelijkheden gestaag. Deze stijgende behoefte aan groene recreatieruimte weerspiegelt een groeiend bewustzijn van het belang van ontspanning in de natuurlijke omgeving.
Echter, met deze groeiende vraag komt ook een toenemende druk op de natuurlijke gebieden in de regio. Het delicate evenwicht tussen het behoud van de natuurlijke schoonheid van Twente en het voldoen aan de recreatieve behoeften van de bevolking vereist zorgvuldige planning en beheer. Bovendien groeit de aandacht voor gezondheid en welzijn, wat de vraag naar recreatiemogelijkheden die bijdragen aan een actieve levensstijl stimuleert. Onze recreatieparken in Twente spelen hierin een essentiële rol door diverse activiteiten en voorzieningen aan te bieden die zowel lichaam als geest ten goede komen. Door te investeren in recreatieve infrastructuur die gezonde levensstijlen ondersteunt, kunnen we niet alleen tegemoetkomen aan de groeiende behoeften van de bevolking, maar ook bijdragen aan het welzijn van onze gemeenschap als geheel. Ook in het jaar 2023 is er, gezien de 1,5 miljoen bezoekers, ook weer intensief gebruik gemaakt van de drie parken. Ondanks de slechtere maand juli is het een prachtig jaar geweest zonder grote of ernstige incidenten. De sfeer op de recreatieparken is goed geweest. In samenwerking met onze ondernemers en festivalorganisatoren hebben we gestreefd naar maximale opbrengsten uit de drie recreatieparken in Twente. Door, daar waar mogelijk,
11
● ○ ○
Programmaverantwoording gezamenlijke investeringen in voorzieningen en marketing hebben we de aantrekkingskracht van de parken vergroot en een uitstekende sfeer gecreëerd. Deze strategische samenwerking heeft niet alleen geleid tot financieel gezonde parken, maar mogelijk ook tot economische groei in de regio.
Wat hebben we hiervoor gedaan? Recreatieparken • Er is overgaan tot gezamenlijke en eenduidige inkoop voor de drie recreatieparken • Vele (noodzakelijke) aanbestedingen zijn in 2023 opgepakt en afgrond met als doel om scherp(er) in te kopen en uiteraard ook om te voldoen aan de geldende aanbestedingsregels. • In het jaar 2023 is er gewerkt aan een vernieuwde organisatiestructuur voor het Recreatieschap Twente met als doel om de organisatie efficiënter en effectiever in te richten. Personeel is nu echt werkzaam voor het Recreatieschap Twente en niet meer alleen voor een bepaald recreatiepark. • Actief geweest met het aangaan van nieuwe contracten met (nieuwe) ondernemers en oude contracten herzien. Doel hiervan was om de contracten up to date te krijgen inclusief de huur- of pachtprijzen die aansluiten bij de huidige markt. • Ingezet op groot onderhoud van het huidige parkeersysteem met als doel om deze nog een aantal jaren mee te laten draaien op de huidige manier. Op deze manier is het mogelijk om de bezoekers te laten parkeren tegen lage prijzen. • De bestemmingsplanherziening op Het Lageveld is in 2023 afgerond. Door dit vastgestelde bestemmingsplan kan er worden gezocht naar een ondernemer voor de camperplaats op Het Lageveld met als doel om het rendement te verhogen.
2. Stimuleren van een veilig en zo intensief mogelijk gebruik van de toeristische routenetwerken, te weten het wandel-, fiets-, paardrijd- MTB-netwerken, alsmede de recreatieve fietspaden.
Wat hebben we bereikt? In 2023 hebben we vooral de voorbereidingen getroffen voor de uitvoering van het nieuwe beleid rondom de Routenetwerken Twente en de verdere integratie van de infrastructuur (voorheen Fietspaden) Wat hebben we hiervoor gedaan? • Uitwerken van alle benodigdheden voor de Uitvoeringsagenda 2024 en verder; • Opnieuw uitvoeren van een hele set aanbestedingen om het werk te continueren onder de vlag van het Recreatieschap Twente; • Opstarten van de risicoanalyse voor het MTBnetwerk Twente; • Voorbereidingen treffen voor de herstart van vele kleine projecten op het MTBnetwerk Twente en mede daarbij uitzoeken en contracteren van partijen die hierin acties moeten ondernemen (o.a. partij voor toetsing en vergunningverlening); • Heroriëntatie van het team Routenetwerken Twente, integratie van Fietspaden Twente en de ondersteuning door de gecontracteerde partij Centroide; • Materieel en wagenpark opnieuw beschouwen en waar nodig acties ondernomen voor uitvoering 2024 en verder; • Inventarisatie opgesteld van alle stopgezette projecten / verbeteringen en actielijst opgesteld; • Data verbetert en aangevuld met missende zaken om een zo goed mogelijke uitvoering te kunnen garanderen; • Herstart van afstemmingen / gesprekken met gebonden partners en stakeholders.
12
Programmaverantwoording
Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten Recreatieve Voorziening Bedragen in x € 1.000 Programma excl. Overhead Overhead Subtotaal incl. Overhead Treasury Gemeentelijke bijdrage Subtotaal incl. algemene dekkingsmiddelen Mutaties reserves Totaal inclusief reserves
Raming begrotingsjaar voor wijziging
Raming begrotingsjaar na wijziging
Realisatie begrotingsjaar
Baten Lasten Saldo 1.258 2.853 -1.595 0 736 -736 1.258 3.589 -2.331 0 0 0 2.331 0 2.331
Baten Lasten Saldo 1.258 2.853 -1.595 29 765 -736 1.287 3.618 -2.331 101 101 0 2.331 0 2.331
Baten Lasten Saldo 1.381 2.978 -1.597 30 827 -797 1.411 3.805 -2.394 99 99 0 2.331 0 2.331
3.589
3.589
0
3.719
3.719
0
3.842
3.905
-63
0 3.589
0 3.589
0 0
0 3.719
0 3.719
0 0
131 3.972
75 3.980
55 -8
Realisatie taakstelling In 2013 heeft de Provincie Overijssel de jaarlijkse onderhoudsbijdrage afgekocht. Deze afkoopsom is gereserveerd. In verband met het vervallen van de jaarlijkse bijdrage moet Recreatieve Voorzieningen in totaal € 603.885 bezuinigen. In 2023 is het nodig om de taakstelling gedeeltelijk, namelijk € 7.901, te onttrekken aan de hiervoor bestemde reserve.
Gemeentelijke bijdrage
Realisatie begrotingsjaar
Baten Lasten Mutaties reserves Totaal inclusief reserves
2.983 2.983
Treasury Baten Lasten Mutaties reserves Totaal inclusief reserves
Realisatie begrotingsjaar 99 99 0 0
13
Raming begrotingsjaar na wijziging 2.983 2.983
Raming begrotingsjaar voor wijziging 2.983 2.983
Raming begrotingsjaar na wijziging 101 101 0 0
Raming begrotingsjaar voor wijziging 0 0 0 0
Programmaverantwoording
4. Paragrafen Inleiding In het hoofdstuk paragrafen komen een aantal belangrijke beheersmatige onderwerpen aan de orde die van belang zijn om inzicht te krijgen in onze financiële positie. De programma’s in de vorige hoofdstukken zijn grotendeels direct gericht op het primair proces en de Twentse burgers. De paragrafen zijn indirect daarop gericht en geven kaders voor het beheer en de uitvoering. Op grond van artikel 9 van het BBV komen de volgende paragrafen aan de orde: • weerstandsvermogen en risicobeheersing; • onderhoud kapitaalgoederen; • bedrijfsvoering; • verbonden partijen; • financiering; 4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Beleidskader risicomanagement De wetgeving en het beleid voor het weerstandsvermogen zijn vastgelegd in: • Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV art. 9, 11 en 26); • De financiële verordening Regio Twente; • De “Nota van risicomanagement tot reserves en voorzieningen”. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is het vermogen van de organisatie om tegenvallers op te vangen zonder dat dit leidt tot een verhoging van de gemeentelijke bijdrage dan wel tot noodzakelijke ombuigingen in het bestaand beleid. Om het weerstandsvermogen te berekenen, dient de beschikbare weerstandscapaciteit afgezet te worden tegen de benodigde weerstandscapaciteit. Hieronder tref u de uitkomst van deze excertie aan.
In de alinea’s hieronder worden zowel de beschikbare als de benodigde weerstandscapaciteit uiteengezet. Berekening weerstandsvermogen Omschrijving Bedragen in €
Reserve Recreatieparken / Fietspaden Algemene Reserve Totaal
Beschikbare weerstandscapaciteit per 31-12-2023
Benodigde weerstandscapaciteit per 01-01-2024
Weerstandsratio
79 84 163
150
1,09
Als we de beschikbare weerstandscapaciteit (reserves) afzetten tegen de benodigde weerstandscapaciteit (geïnventariseerde risico’s van het opvolgende jaar), komen we eind 2023 uit op een ratio van afgerond 1,09. De ratio bevindt zich hiermee iets boven de door het bestuur gestelde norm van 1,0. Vergelijking met 2022 Door een toevoeging van het resultaat van 2022 aan de reserves is de ratio verhoogd.
14
Programmaverantwoording Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit is als volgt opgebouwd:
Omschrijving
Saldo per 31-12-2023
Algemene Reserve Reserve Recreatieparken / Fietspaden Totaal Algemene Reserves Provinciale reserve recreatieve voorzieningen Totaal reserves m.b.t. taakstelling RV Reserve Recr. parken / Fietsp. (kl toilet RB) RV Reserve Recr. parken / Fietspaden (kl loods LV) Reserve werkplaats HB Totaal reserves kapitaallasten Totaal reserves
79 84 163 545 545 13 34 43 90 798
Maakt onderdeel uit van weerstandscapaciteit Ja Ja Nee. Beklemd
Nee. Beklemd
Tabel 1 Beschikbare weerstandscapaciteit
Benodigde weerstandscapaciteit In overeenstemming met de “Nota van risicomanagement tot reserves en voorzieningen” wordt voor het becijferen van de benodigde weerstandscapaciteit gebruik gemaakt van de actuele vastgestelde risicoinventarisatie. Dit is de risico-inventarisatie van de begroting van 2024. 4.1.1 Financiële Kengetallen Het BBV verplicht het opnemen van een uniforme set aan financiële kengetallen door gemeenten, provincies en gemeenschappelijke regelingen. Hieronder treft u een overzicht aan van de kengetallen die voor ons van toepassing zijn. Kengetallen Solvabiliteit Netto-schuldquote Structurele exploitatieruimte
Jaarrek. 2023 16,5% 63,2% 2,2%
Begr. Jaarrek. Jaarrek. Jaarrek. 2023 2022 2021 2020 17,0% 16,9% Geen gegevens 74,0% 70,1% beschikbaar 0% 0,5%
Tabel 2 Kengetallen
Toelichting: Solvabiliteit (16,5%) Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin Recreatieschap Twente in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Onder het eigen vermogen verstaan we de algemene reserve en de overige bestemmingsreserves en het resultaat uit het overzicht baten en lasten. Met het kengetal solvabiliteit beoordeel je in hoeverre het bezit op de balans schuldenvrij is. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de organisatie. Solvabiliteit is daarom één van de belangrijkste graadmeters van de financiële gezondheid van een organisatie. Ultimo 2023 komt de solvabiliteit uit op afgerond 17%. Deze bevindt zich onder de veilige marges van de signaleringswaarden (tussen de 20% - 50%) en wordt veroorzaakt door het aantrekken van een langlopende gelden (vreemd vermogen) waardoor het totale vermogen (eigen vermogen + vreemd vermogen) wordt verhoogd en de verhouding eigen vermogen / totale vermogen lager uitkomt. Netto schuldquote (63,2%) Dit ratio weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van Recreatieschap Twente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een laag percentage is veelal gunstig.
Omdat bij leningen onzekerheid kan bestaan of ze allemaal worden terugbetaald, wordt dit kengetal zowel berekend inclusief (gecorrigeerd) als exclusief de doorgeleende gelden. Samen met de solvabiliteitsratio is de netto schuldquote het meest bepalend voor de financiële gezondheid. Onze netto schuldquote laat zien dat de druk van rentelasten en de aflossingen op de exploitatie erg laag is. Volgens de signaleringswaarden zit dit percentage logischerwijs in de minst risicovolle klasse (<90%). Onze organisatie heeft één langlopende geldlening welke niet was meegenomen
15
Programmaverantwoording in de primaire begroting. Verder zijn er ook geen kortlopende geldleningen en wordt voor financiering zowel voor de korte termijn als de lange termijn zoveel mogelijk gebruik gemaakt van interne middelen. Het niet aantrekken van externe middelen is geen doel op zich, zeker niet in verband met de huidige lage rentestanden. Structurele exploitatieruimte (2,2%) Dit cijfer helpt mee om te beoordelen welke structurele ruimte wij hebben om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten en structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Onze begroting wordt jaarlijks sluitend opgesteld. Bij de jaarrekening zien we dit jaar een iets hogere structurele exploitatieruimte dan geraamd (afgerond 3%). Dit komt omdat bij deze ratio het structurele karakter van met name de parkeerinkomsten lastig is af te leiden. Concluderend, de structurele baten zijn bij de jaarrekening voldoende om de structurele lasten te dekken. Beschouwing kengetallen en financiële positie in samenhang Een afzonderlijk kengetal zegt weinig over hoe de financiële positie moet worden beoordeeld. De kengetallen zullen daarom altijd in samenhang moeten worden bezien. De solvabiliteit is onvoldoende en begeeft zich onder de veilige categorie. Dit betekent dat de weerbaarheid van de organisatie om eigenstandig negatieve ontwikkelingen op te pakken, onvoldoende is.
De netto schuldquote is laag en dit geeft aan dat de organisatie goed in staat is om zijn schulden te kunnen betalen (de schuldenlast in relatie tot de baten is erg laag). De structurele exploitatieruimte laat zien dat de baten en lasten structureel in evenwicht zijn. Mocht dit evenwicht tijdelijk verstoord raken dan blijkt uit de solvabiliteitsratio dat de organisatie dit tijdelijk kan opvangen.
16
Programmaverantwoording 4.2 Onderhoud kapitaal goederen Inleiding In deze paragraaf beschrijven we het beleidskader en de uitvoering daarvan in 2023 voor het onderhoud van kapitaalgoederen. Kapitaalgoederen worden onderscheiden in vaste en vlottende activa, die als bezittingen op de balans staan en waarvan het nut zich over meerdere jaren uitstrekt. In het kader van deze paragraaf gaat het om de vaste activa, zoals bedrijfsgebouwen, recreatieparken en fietspaden. Ze onderscheiden zich doordat ze voor hun instandhouding en verbetering in de exploitatiebegroting structureel een substantieel beslag op middelen leggen. Dit geldt niet voor de financiële activa en de bedrijfsmiddelen omdat die regelmatig worden vervangen. De beoogde kwaliteit en het onderhoud daarvan bepalen het voorzieningenniveau en de jaarlijkse lasten. Recreatieparken, Routenetwerken en Fietspaden Recreatieschap Twente beheert namens de Twentse gemeenten de recreatieparken: Het Hulsbeek (Oldenzaal), Het Rutbeek (Enschede) en Het Lageveld (Wierden). Recreatieschap Twente beheert en onderhoudt namens de Twentse gemeenten ook 380 km recreatieve fietspaden in Twente en 10.000 km aan routes. Per 31 december 2023 is het volgende geïnvesteerd en afgeschreven: Kapitaalgoed (bedragen x € 1.000) Hulsbeek Rutbeek Lageveld Routenetwerken Fietspaden Algemeen Totaal
Boekwaarde Boekwaarde DesAfschrijvingen Investeringen Investeringen 31-12-2023 31-12-2022 828 133 19 99 881 1.091 95 0 0 1.186 1.052 78 0 10 1.119 985 89 3 15 1.062 49 22 0 0 71 1 1 0 0 1 4.006 417 22 124 4.321
In dit overzicht staan alleen de investeringen waar nog een boekwaarde op zit. De boekwaarden vertegenwoordigen de balanswaarde van deze kapitaalgoederen. In hoeverre hier sprake is van stille reserves valt moeilijk aan te geven. Investeringen op het Hulsbeek In 2023 is een tractor gekocht bij het Hulsbeek aangeschaft. Investeringen op het Lageveld In 2023 is begonnen met het investeren in een verbeterd toiletgebouw. Investeringen bij Routenetwerken In 2023 is een vervangende bedrijfsauto aangeschaft. Het beleidskader Voor de instandhouding van de recreatieparken, routenetwerken en fietspaden zijn in de begroting 2023 budgetten voor jaaronderhoud en kapitaallasten opgenomen. Daarnaast zijn ten behoeve van groot onderhoud voorzieningen ingesteld. Groot onderhoud wordt uitgevoerd middels een meerjarenplanning en meerjarig onderhoudsplan. Per jaarschijf wordt door de parkbeheerders beoordeeld welk grootonderhoud dient plaats te vinden. De kosten voor grootonderhoud worden rechtstreeks ten laste gebracht van de daarvoor ingestelde voorzieningen:
17
Programmaverantwoording Uit het beleidskader voortvloeiende financiële consequenties In het jaar 2023 zijn de volgende bedragen aan de voorzieningen toegevoegd en bekostigd: Voorzieningen Grootonderhoud Voorzieningen Hulsbeek Voorzieningen Rutbeek Voorzieningen Lageveld Voorzieningen Fietspaden Totaal
Boekwaarde 31-12-2023 -66 221 73 44 273
Besteding
Dotatie
30 8 5 0 43
44 52 13 5 115
Boekwaarde 31-12-2022 -78 176 65 40 203
Ook in 2023 is er groot onderhoud gepleegd op de recreatieparken Hulsbeek, Rutbeek en Lageveld alsmede aan de fietspaden. Op het Hulsbeek zijn diverse nieuwe verhardingen aangelegd en hersteld, daarnaast zijn er werkzaamheden uitgevoerd aan pompgemalen. Daarnaast is er onderhoud uitgevoerd aan de AED bij Hulsbeek, Rutbeek en Lageveld. 4.3 Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering gaat over de ondersteunende bedrijfsprocessen waarmee de beleidsdoelstellingen worden gerealiseerd en de sturing en beheersing daarvan. Bedrijfsvoering processen zorgen ervoor dat de beleidsprogramma’s efficiënt, effectief en conform de geldende wetgeving worden uitgevoerd. De diensten met betrekking tot Bedrijfsvoering worden via een dienstverleningsovereenkomst (DVO) afgenomen van de GR SamenTwente en wij verwijzen naar hun programma verantwoording voor dit onderdeel. Personeel Hieronder een overzicht van het totaal aantal medewerkers per programma en de bezetting in fte per 31-12-2023. Dit betreft een overzicht van medewerkers in dienst (tijdelijk en/of vast) van Recreatieschap Twente. Bezetting per 31-12
Programma
in Fte
in %
Recreatieve Voorzieningen
16,89
96%
Vrije tijdseconomie
0,67
4%
Eindtotaal
17,56
100%
Tabel 3 Overzicht aantal Fte’s
Bezetting per 31-1
Arbeidsomstandigheden Programma
in Fte Arbodienst Recreatieve Voorzieningen Net zoals voorgaand jaar is in 2023 structureel overleg geweest tussen de bedrijfsarts, leidinggevende en16,89 HRM-medewerkers. Vrije tijdseconomie De ambitie is om de komende tijd deze samenwerking nog verder te versterken. 0,67 Medewerkers Eindtotaal kunnen ook zelfstandig contact opnemen met de Arbodienst. 17,56 Tabel 3 Overzicht aantal medewerkers en fte’s
Ongewenst gedrag Gevolgen van ongewenste omgangsvormen kunnen een enorme impact hebben op medewerkers en in bijzondere situaties op de omgeving en de organisatie. Medewerkers kunnen gebruik maken van een speciaal opgeleide vertrouwenspersoon. De werkzaamheden van de vertrouwenspersoon bestaan uit: eerste emotionele opvang, hulp aan de betrokken medewerker, advisering voor een plan van aanpak, ondersteuning bij het realiseren van de gewenste aanpak, eventuele doorverwijzingen en nazorg. Er zijn in 2023 geen meldingen bij de vertrouwenspersoon binnengekomen. Thuiswerken In 2022 is een thuiswerkregeling in werking getreden. Hierdoor kunnen medewerkers ook in 2023 thuis een ergonomische werkplek creëren. Als er nog maatwerk nodig is, wordt deze toegepast.
18
Programmaverantwoording Verantwoording archiefwet Een aantal keren per jaar wordt er een upgrade gedaan door de leverancier binnen het zaaksysteem InProces. De belangrijkste wijzigingen zijn de overgang van archiefportaal naar zaaktypen* te weten archiefbeheer, archiefoverdracht en archiefvernietiging. Alle stappen binnen deze processen worden via het systeem uitgevoerd. Te denken valt aan het genereren van vernietigingslijsten, goedkeuring leidinggevenden, verklaring van vernietiging en het daadwerkelijk vernietigen van dossiers. De organisatie heeft als zorgdrager de plicht om wat als vernietigd is betiteld ook daadwerkelijk te vernietigen. Voordelen zijn een snellere uitvoering van archiefvernietiging, audittrail voor vernietigingshandelingen en een digitale verklaring van vernietiging en specificatie van de vernietigde archiefbescheiden. Webarchivering Websites worden door de overheid gebruikt als het primaire communicatiemiddel met burgers, bedrijven en medeoverheden. Dat betekent dat websites net zo goed output zijn van overheidshandelen als alle andere vormen van informatie die de overheid produceert. De verplichting om websites te archiveren vloeit voort uit de Archiefwet en de Wet open overheid. De websites van Recreatieschap Twente en Routenetwerken Twente worden wekelijks gearchiveerd op http://www.archiefweb.eu.
Conclusie en vooruitblik De implementatie van de nieuwe archiefwet en de Wet open overheid zal de nodige aandacht vragen. Ook zal eind 2024 een aanbesteding worden gestart voor een nieuw zaaksysteem. Om de Woo te kunnen uitvoeren dient de informatiehuishouding op orde te zijn. Een aantal stappen zijn hiervoor al gezet waaronder hotspotbeleid en webarchivering. Recreatieschap Twente moet straks als gemeenschappelijke regeling een archiefdienst aanwijzen bij een van de deelnemende gemeenten. In regionaal verband is er een onderzoek gaande voor keuze van een e-depot ten behoeve van overbrenging van digitaal archief. Rechtmatigheidsverantwoording De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, het voorwaarden-, en het misbruik- /oneigenlijk gebruik criterium. Tot 2022 gaf de accountant naast de getrouwheid ook een oordeel over deze drie rechtmatigheidscriteria. Met ingang van 2023 wordt het bestuur geacht een rechtmatigheidsverantwoording af te geven. Onder 7.1.7 is van deze jaarstukken is de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen. Hierbij is de verantwoordingsgrens van 3% en de rapporteringsgrens van € 40.000 in acht genomen.
Begrotingscriterium: In hoofdstuk 7.1.4 is een analyse opgenomen van de programma’s waarbij de lasten overschrijding groter is dan € 40.000. De lastenoverschrijdingen zijn daar eveneens toegelicht. Die toelichting is beoordeeld. Op basis van de verrichte werkzaamheden voor de rechtmatigheidsverantwoording is geconcludeerd dat de lastenoverschrijding toereikend zijn toegelicht. Uit deze toelichting blijkt dat de lastenoverschrijdingen, worden gecompenseerd door direct gerelateerde inkomsten en/of zijn verrekend met een (egalisatie-) reserve en derhalve niet meegewogen hoeven te worden bij het oordeel over de rechtmatigheid. Met de betreffende partij hebben wij, na een aanbesteding, een overeenkomst voor meerdere jaren gesloten. We gaan op korte termijn met hen in overleg om hierover afspraken te maken. Middels de vastgestelde begroting is een investeringsbudget gevoteerd ter grootte van € 180.522. Uit de toelichting op de balans blijkt dat de investeringen uitkomen op € 123.703. De mutaties in de bestemmingsreserves zijn geautoriseerd door het bestuur.
19
Programmaverantwoording Voorwaardencriterium: De bevindingen onder het begrotingscriterium zijn gebaseerd op de verantwoording in de jaarrekening. Tijdens de interne controle is gebleken dat wederzijdse prestaties met één partij gedeeltelijk buiten de verantwoording gebleven zijn. Hierdoor zijn de verantwoorde baten en lasten onvolledig. Volgens een opgaaf van het management zou het tót december gaan om een bedrag van ca. € 40.000 excl. BTW. De juistheid en volledigheid van daarvan kan niet worden beoordeeld. Voor de prestaties van de maand december is geen opgaaf ontvangen. Daarnaast is geconstateerd dat de kosten voor een adviesrapport voor 60% in de lasten verantwoord zijn. Betwistbaar is of deze lasten corresponderen met de voortgang van de geleverde prestatie. M&O criterium Het misbruik en oneigenlijk gebruik heeft betrekking heeft op het voorkomen, detecteren en corrigeren van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsmiddelen door derden. Recreatieschap Twente verstrekt geen uitkeringen en heft evenmin belastingen. 4.4 Verbonden partijen Inleiding Recreatieschap Twente heeft geen verbonden partijen 4.5 Financiering Inleiding De uitvoering van programma’s wordt mede ondersteund door de financieringsfunctie.
Deze functie voorziet in de financieringsbehoefte bij de uitvoering van beleidstaken, door het zo nodig aantrekken van externe financieringsmiddelen, dan wel het beheren en uitzetten van gelden die daarvoor niet direct nodig zijn. Beleid treasury functie en wettelijk kader In het treasurystatuut is het beleidskader rondom de treasury functie vastgelegd. De uitvoering van het financieringsbeleid vindt plaats binnen de kaders zoals gesteld in de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO). Om vooral de financieringsrisico’s te beperken, is in de Wet FIDO een tweetal instrumenten opgenomen, te weten de rente risiconorm en de kasgeldlimiet. Door de bepalingen van de Wet Fido (Wet financiering decentrale overheden) worden gemeenschappelijke regelingen verplicht alle geldelijke overschotten bij het Ministerie van Financiën te beleggen, het zogenoemde schatkistbankieren. Voor Recreatieschap Twente is schatkistbankieren aangevraagd en het ziet er naar uit dat in de loop van 2024 dit is ingeregeld. Renterisiconorm De rente risiconorm bepaalt dat jaarlijks maximaal 20% van het begrotingstotaal onderhevig mag zijn aan renteherziening en herfinanciering. Hiermee is een maximumgrens gesteld aan het renterisico op de langlopende lening portefeuille.
Van renteherziening is sprake als in de leningsovereenkomst is bepaald dat de rente gedurende de looptijd in een bepaald jaar zal worden aangepast. Herfinanciering is het aangaan van een nieuwe lening om de oude af te lossen. De rente risiconorm beperkt dus de aflossingen op de bestaande leningenportefeuille. In 2023 is er bij ons geen sprake geweest van renteherziening en/of herfinanciering. In onderstaande tabel is de renterisiconorm uiteengezet. Nr.
Omschrijving
Jaarrek.
Begr.
Jaarrek.
Jaarrek.
Jaarrek.
2023 4.614
2023 4.428
2022 4.526
2021
2020
923
886
905
(bedragen x € 1.000)
1.
Begrotingstotaal
2.
Renterisiconorm (20% van 1)
3.
Renteherziening
0
0
0
4. 5.
Aflossing Rente risico (3+4)
175 175
175 175
0 0
Ruimte onder renterisiconorm (2-5)
748
20
711
905
Geen gegevens beschikbaar
Programmaverantwoording Kasgeldlimiet Het kasgeldlimiet is in de wet FIDO opgenomen om de directe gevolgen van een snelle rentestijging te beperken. Het kasgeldlimiet bepaalt dat gemeenschappelijke regelingen hun financieringsbehoefte voor slechts een beperkt bedrag met kortlopend vreemd vermogen financieren. De norm is in de wet gesteld op 8,2% van het begrotingstotaal aan lasten (excl. de stortingen in de reserves). In 2023 komt dit neer op een bedrag van € 0,36 mln. (8.2% van de lasten begroting na wijziging voor mutaties reserves). Het percentage wordt berekend als een kwartaalgemiddelde. In het jaar 2022 is door ons voor de lange termijn een externe financieringsmiddel aangetrokken. Een eerste rentebetaling en aflossing heeft plaatsgevonden in 2023. Nr Omschrijving (bedragen x € 1.000) 1 Begrotingstotaal (excl.mut. reserves) 2
Jaarrek. 2023 4.614
Begroting 2023 4.428
Jaarrek. 2022 4.526
Vastgesteld percentage
8,2%
8,2%
8,2%
Kasgeldlimiet (1x2)
378
363
371
Jaarrek. 2021
Jaarrek. 2020
Geen gegevens beschikbaar
Liquiditeitspositie De liquiditeitspositie wordt nauwlettend gemonitord. Bij onze organisatie zijn de exploitatie uitgaven niet altijd gelijkmatig verdeeld over het jaar. We hebben 1 langlopende lening omdat we de activa hebben overgenomen van de rechtsvoorganger Regio Twente. Wij financieren de investeringen vooralsnog uit het eigen vermogen. De gemeentelijke bijdrage wordt per kwartaal vooraf in rekening gebracht. Dit zorgt ook voor een redelijke liquiditeitspositie gerelateerd aan de verdeling van de exploitatielasten over het jaar. 4.6 Openbaarheidsparagraaf De openbaarheidsparagraaf is een nieuwe verplichte paragraaf die voortkomt uit artikel 3.5 van de Wet open overheid (Woo). De wet is bedoeld om bestuursorganen transparanter te maken en zo het belang van openbaarheid van publieke informatie beter te dienen. Om tot deze transparantie te komen dient informatie beter vindbaar en uitwisselbaar te worden. In onderstaande paragrafen wordt op drie thema’s (actieve openbaarmaking, passieve openbaarmaking en de verbetering van de informatiehuishouding) toegelicht welke acties in 2023 zijn uitgevoerd om de transparantie te bevorderen. Actieve openbaarmaking Onder actieve openbaarmaking verstaan we de activiteiten die ondernomen zijn om informatie uit eigen beweging openbaar te maken voor de samenleving.
In 2023 zijn hiervoor de volgende activiteiten gerealiseerd: - Website: Op de nieuwe website zijn de leden van bestuur zijn voorgesteld. De besluiten en vergaderstukken van het bestuur zijn eenvoudig in te zien en te downloaden. - Overheid.nl; Deze website is de wegwijzer naar informatie en diensten van alle overheidsorganisaties in Nederland. Op deze website is beleid en regelgeving van Recreatieschap Twente in te zien en te downloaden. Besluiten hierover zijn officieel bekend gemaakt in het Blad gemeenschappelijke regelingen, dat eveneens onderdeel is van overheid.nl. Passieve openbaarmaking (Wob 2.0) Onder passieve openbaarmaking verstaan we het openbaar maken van informatie naar aanleiding van een Woo-verzoek.. - Afhandeling Woo-verzoeken: in 2023 heeft Recreatieschap Twente geen Woo-verzoeken ontvangen. - Woo-contactpersoon: de rol van Woo-contactpersoon is belegd bij SamenTwente..
21
Programmaverantwoording
5. Specificatie herkomst baten en besteding lasten
Herkomst baten 4,4%
2,8%
2,8%
Gemeentelijke bijdrage
Parkeergelden
0,8%
Huur- en erfpachtopbrengsten
6,7%
Overige opbrengsten
8,3% Evenementen
10,5% 63,7%
Storting reserve
Gemeentelijke bijdrage in projecten Bijdrage overige Overheid
Figuur 2 Herkomst Baten
Bedrag (x €1.000) 2.983 493 389 312 206 131 130 38 4.681
Baten x € 1.000 Gemeentelijke bijdrage Parkeergelden Huur- en erfpachtopbrengsten Overige opbrengsten Evenementen Storting reserve Gemeentelijke bijdrage in projecten Bijdrage overige Overheid Totaal
22
Programmaverantwoording
Besteding Lasten 2% 3%
2% 2%
Salarissen en overige vergoedingen Inhuur en tijdelijk Subsidies en overdrachten
1%
Afschrijvingen
4% Onderhoud
29%
7% 9%
Gebouwen, terreinen en voertuigen Dotaties voorzieningen Overige kosten Rente
8% 19% 15%
Dotaties reserves Verzekeringen ICT
Figuur 3 Besteding Lasten
Bedrag (x € 1.000) 1.366 896 688 396 420 312 173 157 99 75 71 37 4.689
Lasten Salarissen en overige vergoedingen Inhuur en tijdelijk Subsidies en overdrachten Afschrijvingen Onderhoud Gebouwen, terreinen en voertuigen Dotaties voorzieningen Overige kosten Rente Dotaties reserves Verzekeringen ICT Totaal
23
Jaarrekening
6. Jaarrekening Onze jaarrekening bestaat uit het overzicht van baten en lasten inclusief toelichting en bestaat uit de balans met toelichting. Het overzicht van gerealiseerde baten en lasten per taakveld wordt in hoofdstuk 7.1.5 verder toegelicht.
◄Inhoudsopgave
24
Jaarrekening
7. Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening Overzicht van baten en lasten jaarrekening 2023 Begroting Begroting Rekening 2023 2023 2023 voor wijziging na wijziging Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo
Baten
Lasten
Saldo
1.258 1.258 1.258
652 2.853 3.505 736 4.241
6521.5952.2477362.983-
57 1.258 1.315 29 1.344
709 2.853 3.562 765 4.327
6521.5952.2477362.983-
57 1.381 1.438 30 1.468
709 2.978 3.688 827 4.514
6521.5972.2497973.046-
83 1.657 1.740 29 1.769
700 3.061 3.761 760 4.520
6171.4042.0217312.752-
-
-
-
101
101
-
99
99
24
24
-
652 2.331 2.983 2.983
-
652 2.331 2.983 2.983
652 2.331 2.983 3.084
101
652 2.331 2.983 2.983
652 2.331 2.983 3.082
99
0 652 2.331 2.983 2.983
632 2.233 2.865 2.889
24
632 2.233 2.865 2.865
4.241
4.241
-
4.428
4.428
-
4.551
4.614
63-
4.657
4.544
113
Mutaties reserves Vrije tijdseconomie Recreatieve voorzieningen Totaal mutaties reserves
-
-
-
-
-
-
131 131
75 75
55 55
15 15
00-
15 15
Gerealiseerd resultaat
4.241
4.241
-
4.428
4.428
-
4.681
4.689
8-
4.673
4.544
129
Bedragen € 1.000 Programma`s excl. overhead Vrije tijdseconomie Recreatieve voorzieningen Totaal programma's excl. overhead Overhead Vrije tijdseconomie Overhead Recreatieve voorziening Totaal programma's incl. overhead Algemene dekkingsmiddelen Treasury Gemeentelijke bijdrage: Vrije tijdseconomie Recreatieve voorzieningen Subtotaal Gemeentelijke bijdrage Totaal algemene dekkingsmiddelen Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten
◄Inhoudsopgave
25
Rekening 2022
Jaarrekening 7.1 Toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening BTW compensatie Ook in het jaar 2023 is weer de zogenaamde transparantieregeling voor BTW van toepassing geweest. Op basis van hierover met de Twentse gemeenten gemaakte afspraken hebben wij onze daarvoor in aanmerking komende BTW naar de gemeenten doorgeschoven. Dit betreft in totaliteit bijna € 0,3 mln. 7.1.1 Analyse van de belangrijkste ontwikkelingen die het resultaat hebben veroorzaakt 7.1.1.1 vrije tijdseconomie x€ 1.000
Vrije Tijdseconomie Positieve ontwikkelingen
€
Negatieve ontwikkelingen
0
€
0
Resultaat voor bestemming
0
Resultaat na bestemming
0
Toelichting op de positieve ontwikkelingen 0
◄Inhoudsopgave
26
Toelichting op de negatieve ontwikkelingen 0
Jaarrekening
7.1.1.2 Recreatieve Voorzieningen Recreatieve Voorzieningen
x€ 1.000
Positieve ontwikkelingen
€
Negatieve ontwikkelingen
Hogere baten erfpachten en verhuur
67
Salarislasten
51
Verlofsparen Onderhoud, vervaardiging en digitalisering kaartmaterieel routes
113
Kosten parkeerheffing
20
11 6
Hogere baten parkeren Hogere baten verhuur terreinen en evenementen Lagere kapitaallasten
67
Kosten energie/brandstof Kosten adviesbureau
Verkoop activa, bijdrage UWV
45
Bijdrage beheer fietspaden
37
€
Taakstelling 38 3
66
23 60 8 156 446
Resultaat voor bestemming
-63
Mutaties reserves kapitaallasten RV Mutaties reserves taakstelling Mutaties reserves (kosten Ginder) Resultaat na bestemming
14 0 41 -8
Toelichting op de positieve ontwikkelingen Hogere baten erfpachten en verhuur
Toelichting op de negatieve ontwikkelingen 67 Verlofsparen
Herziene en nieuwe pacht- en huurovereenkomsten leiden tot hogere inkomsten.
Salarislasten
Onderhoud, vervaardiging en digitalisering 51 kaartmaterieel routes
Vanwege lagere periodieken dan geraamd ontstaat hier een voordeel
Hogere baten parkeren
113
Veelvuldig gebruik van de routes leidt tot meer onderhoud en meer inzet van materieel dat ook onderhouden moet worden. Routes worden gedigitaliseerd in een softwarepakket.
11 6 Kosten parkeerheffing
Er zijn veel parkeerpassen verkocht waardoor er, naast extra inkomsten uit parkeren bij evenementen, hier een voordeel ontstaat
Hogere baten verhuur terreinen en evenementen
66
Werknemers hebben recht om verlof te mogen sparen, de waarde van dit verlof dient in een voorziening te worden gestort en is een last voor de exploitatie.
20
Extra aanschaf parkeerpassen leidt tot hogere kosten.
23 37 Kosten energie/brandstof
Bij het organiseren van evenementen is er veelvuldig gebruik gemaakt van de terreinen van de recreatieparken
Inflatoire ontwikkelingen zorgen hier voor niet voorziene hogere uitgaven.
Lagere kapitaallasten 67 Bijdrage beheer fietspaden In afwachting van een totaal overzicht aan De bijdrage aan Gemeente Haaksbergen voor beheer noodzakelijke investeringen zijn enkele fietspaden over 2022 is eerst later in 2023 gefactureerd. investeringen uitgesteld. Verkoop activa, bijdrage UWV
45 Taakstelling
◄Inhoudsopgave
27
8
156
Jaarrekening Door verkoop van activa en door betalingen van het uwv ontstaat hier een niet geraamd voordeel.