2.g Recreatieschap Twente Visiedocument Routenetwerken Twente.pdf

Toekomstbestendig de juiste route op! Versie 2.8, november 2022

Contact Han van den Heuvel Sr. Beleidsadviseur Vrijetijdseconomie Regisseur Routenetwerken Twente Recreatieschap Twente M 06 50 434 212 E han@routenetwerkentwente.nl Postbus 1400 7500 BK Enschede

Vormgeving diezit. te Deventer www.diezit.nl

© november 2022. Dit document is met de grootste zorg samengesteld. Wijzigingen of aanpassingen van de informatie in dit document zijn altijd voorbehouden. Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend.

ROUTENETWERKEN TWENTE versie 2.8 — november 2022

Beleef de buitengewone routenetwerken van Twente Versie 2.8, november 2022

Introductie Twente (en omstreken) is een zeer divers gebied, waarin de schoonheid van omgeving, meanderende structuren en verstedelijking elkaar continu afwisselen. Om hier het optimale uit te halen, is het uitkienen van structuren voor beleving, economie en vitaliteit een vereiste. Binnen Twente is de vrijetijdseconomie één van de meest belangrijke factoren en de daarmee samenhangende infrastructuur om alle bezoekers van het gebied te bedienen: dit zijn de routenetwerken. Om deze routenetwerken goed uit te denken, de juiste sturing te geven en daarnaast te weten waarom iets wel of juist niet kan, hebben we een routebureau: Routenetwerken Twente. De routenetwerken van Twente zorgen ervoor dat onze bezoekers naar de mooie en verrassende plekken worden geleid. Door zorgvuldig hiermee om te gaan, wordt de beleefbaarheid voor bewoner en bezoeker van ons gebied op hoog niveau ervaren en geeft het een groot impuls aan de vrijetijdseconomie. Daarnaast dragen de routenetwerken bij aan gezondheid, vitaliteit en het welzijn van onze inwoners.

BENNO BRAND — Wethouder gemeente Dinkelland “Zonder een optimale samenwerking en een goed routenetwerk zou het toerisme in Twente niet zo floreren”

Routenetwerken Twente weet als geen ander waar de mooiste plekken zijn, welke afspraken er zijn of worden gemaakt en waar vernieuwingen moeten plaatsvinden. Daarmee houd je het gehele systeem aan routenetwerken dynamisch en toekomstbestendig. ROUTENETWERKEN TWENTE versie 2.8 — november 2022

Door de enorme groei van het aantal routestructuren, de stevige basispositie van de routenetwerken binnen de keten van vrijetijdseconomie en het alsmaar stijgende gebruik van al deze routes is een groot hiaat ontstaan tussen het areaal en de organisatie. Met de huidige organisatie zakken we in rap tempo weg en met de huidige financiële middelen kan de basis nauwelijks op orde worden gehouden. Daarbij is er niet alleen een beheerfunctie, maar ook procesmatig is de vraag aan Routenetwerken Twente enorm gestegen. Deze visie geeft een eerlijke doorkijk in de huidige organisatie en routenetwerken met daarbij een duidelijke onderbouwing welke keuzes er gemaakt moeten worden. Om de basisvoorzieningen aan routenetwerken te blijven onderhouden, te beheersen en toekomstbestendig te ontwikkelen is een gezamenlijk besluit nodig. Dit besluit is een keuze voor het beste scenario welke het beste past bij de (te behalen) doelen in de vrijetijdseconomie en vitaliteit. Let wel dat we het hier hebben over dé basis voor onze topeconomie in Twente! In de volgende hoofdstukken zijn alle facetten van Routenetwerken Twente beschreven. Met de opsomming van taken en voorwaarden wordt direct een beeld gegeven waaraan de organisatie gaat werken. De daadwerkelijke keuze welke kant de Routenetwerken Twente op gaat bewegen, wordt weergegeven in het gekozen scenario.

Als bijlage is grafisch het nieuwe werkmodel toegevoegd welke gaat starten met de vaststelling van de visie en het bijbehorende scenario.

pagina 5

Voorstelling De huidige organisatie is klein, zeer flexibel, multidisciplinair en verbindend. De organisatie bestaat uit een team van drie vaste medewerkers, aangevuld met specialistische inhuur (zolang er projecten zijn) en een vaste groep van netwerkvrijwilligers. Daarnaast is Routenetwerken Twente een vrijwilligersorganisatie met meer dan 300 fanatieke vrijwilligers, die elk hun steentje bijdragen. De vaste medewerkers vormen een stabiele basis, zorgen voor achtervang en de kwetsbaarheid is deels opgelost. Inhuur van vooral specialistische technische medewerkers, een databeheerder en medewerker creatie is zeer fluctuerend en zorgt voor remming in processen. Hierin is de kwetsbaarheid qua inzet en voortgang erg groot. Tussen 2011 en 2019 zijn de routenetwerken van Twente verdriedubbeld. Deze toegevoegde routestructuren hebben een scala aan extra taken met zich meegebracht. Zowel de organisatie als de financiële middelen zijn daarin niet meegegroeid. Onderstaand de huidige situatie van de organisatie. 2011 2 16 524 120.000 5 2 0

Routenetwerken Twente voert het participatiemodel; we zijn een regisseur, een motivator, een verbinder en uiterst multidisciplinair inzetbaar. In 2017 zijn we een samenwerking aangegaan met twee andere routebureaus in Overijssel en met Landschap Overijssel. Geen samenvoeging, maar met de intentie om vanuit de kracht van elke regio en elke discipline goedlopende routenetwerken te creëren via de hoofddoelen. Daarnaast kunnen we een centrale rol innemen om andere projecten en vraagstukken goed te kunnen bedienen en te kunnen integreren in de bestaande systemen. Hierdoor ontstaat er op de scheiding van bestuurlijke regio’s een doorlopend systeem, waarbij de gast hetzelfde kan ervaren.

2022 4.000

MAC REIJERS — Directeur Reijers Kaartproducties “Gebruiksvriendelijkheid en innovatie staat voor al het kaartmateriaal voorop! Actuele informatie, helder in gebruik van lijnen, tekst en kleuren en juiste detaillering en uitvoering.”

De organisatie vormt niet alleen een basis welke op orde moet zijn; juist de werkvorm van Routenetwerken Twente is uniek en gaat meer en meer vruchten afwerpen voor de te stellen hoofddoelen.

5 routenetwerken 11.000 km routes 153 ontvangstlocaties 1.400 panelen 488.750 borden 14 routekaarten

150% 175% 855% 170% 300% 180%

5 medewerkers 300 vrijwilligers

150% 30.000%

SAMENWERKING Lokale, regionale en provinciale overheden; Toeristische organisaties; Natuurbeherende organisaties en landgoederen; Waterschappen; Buurregio’s en de Euregio; Sportieve en maatschappelijke organisaties; Dorps-, buurtschaps- en wijkraden.

Figuur 1 — Groei Routenetwerken Twente, 2011-2022 ROUTENETWERKEN TWENTE versie 2.8 — november 2022

pagina 7

T/M HET JAAR

2022

Routenetwerken Twente bestaat uit

5

PERMANENTE MEDEWERKES *

SPECIALISTISCHE INHUUR

VASTE NETWERKVRIJWILLIGERS

300

Themapanelen 281 panelen

FANATIEKE VRIJWILLIGERS

153 locaties Toeristische Informatieen Overstappunten (Ontvangstlocaties) 153 panelen

* WAARVAN 3,9 FTE uitvoering via eigen buitendienst (overig via projectmatige detachering)

STANDPLAATS IN:

Oldenzaal

EIGEN VOERTUIGEN

WERKPLAATS EN OPSLAG

85%

van deze gebruikers komt uit eigen provincie

Deze organisatievorm transformeert met het gekozen scenario mee richting een toekomstbestendige organisatie.

82.000 routekaarten 488.750 bordjes 1.400 panelen

BACKOFFICE

1.000 km Mountainbikenetwerk Twente 500 verkochte routekaarten* 8.250 bordjes 102 panelen

40.000.000

km

,00 0 . 03 get € 4 bud

EIGEN MATERIEEL

GEDEELTELIJKE KANTOORFUNCTIE

mensen per jaar maken gebruik van WORDT VERNIEUWD IN 2022 de routenetwerken in Twente

500 km Autonetwerk Twente 2.500 verkochte routefolders* 2.500 bordjes (in ontwikkeling: 50 panelen)

11.000

1.500 km Paardrijnetwerk Twente 5.250 verkochte routekaarten* 11.250 bordjes 37 panelen

5.500 km Wandelnetwerk Twente 29.440 verkochte routekaarten* 429.000 bordjes 263 panelen 2.500 km Fietsnetwerk Twente 29.500 verkochte routekaarten * tussen 2017 - 2019 35.750 bordjes 643 panelen

Momenteel zijn er ongeveer

3.865

MELDINGEN PER JAAR

1.100 via bezoekers 150 via samenwerkende organisaties 2615 via vrijwilligers

1.611

UUR AAN BEHANDELTIJD

Hoofddoelen – 3 x G Routenetwerken Twente handelt volgens drie gestelde hoofddoelen: Gevoel – vergroten van beleving; Gezondheid – motivatie in beweging; Geld – stimuleren van de vrijetijdseconomie. Deze drie hoofddoelen (3xG) worden continue toegepast op de vraag naar doorontwikkeling, integratie van nieuwe (externe) projecten en het beheren en beheersen van de bestaande routenetwerken.

Routenetwerken Twente heeft als doel om de ultieme beleving naar boven te halen, de economie te stimuleren, mensen terug te laten komen en ze bovenal fitter en gezonder te laten worden.

ROY DE WITTE — Gedeputeerde Provincie Overijssel “Onderzoek wijst uit dat 85% van de bezoekers uit eigen regio en aanpalende regio’s komt en de overige 15% uit toeristen bestaat. Dit maakt dat een ombuiging in de filosofie van routenetwerken nodig is… we hebben het dus vooral over onze eigen inwoners!”

Door het toepassen van deze hoofddoelen worden ook de rollen / taken van Routenetwerken Twente duidelijk. Niet alleen het beheren en beheersen van bestaande routenetwerken is noodzakelijk. Ook het voeren van accountmanagerschap voor structurele routenetwerken is belangrijk. Daarnaast zijn we de motivator in lokale, regionale, provinciale en zelfs internationale projecten, partner in advies als het gaat om de doelgroepen en stimuleren wij de vrijetijdseconomie en vitaliteit. De groeiende vraag naar verbeterde vitaliteit bij mensen, integratie van cultuurhistorie, beleefbaarheid van dorp en platteland, het stevig koppelen van stad en platteland en het stimuleren van bedrijven in de vrijetijdseconomie zijn ROUTENETWERKEN TWENTE versie 2.8 — november 2022

voorbeelden van het continue proces van Routenetwerken Twente. Het inspelen hierop geeft duidelijk aan dat er professionaliseringsslag gemaakt moet worden binnen de organisatie. Noem ons naast ‘beheerder’ de ‘regisseur’ voor alles betreffende deze basisinfrastructuur en de bijbehorende hoofddoelen. Lees dit als de ‘spin-in-het-web’ voor de gehele keten rondom de basisinfrastructuur. Borging van de kwaliteit en continuïteit en zorgdragen voor adequaat onderhoud, fysieke en digitale ontsluiting en monitoring stelt een duidelijke opdracht vast waaraan Routenetwerken Twente moet gaan voldoen. Binnen de visie wordt de volgende missie gebruikt: Kwalitatief uitstekende routenetwerken leiden gebruikers naar de mooiste en verrassende plekken in Twente. De zorgvuldig onderhouden netwerken maken de woonomgeving aantrekkelijk en beleefbaar voor bewoners en bezoekers en stellen het bedrijfsleven in staat economische waarde te creëren. Dat doen we samen met de mensen uit de steden en dorpen van onze regio. Daarmee dragen onze netwerken bij aan de gezondheid, vitaliteit, mobiliteit en welzijn van de mensen in Twente. We maken het mogelijk een leven lang in de buitenlucht te bewegen.

KERNTAKEN Voor Routenetwerken Twente kunnen de volgende kerntaken worden gekoppeld aan de bovenstaande (3xG) werkwijze: Beheer en onderhoud; Vernieuwing en reconstructie; Relatiebeheer en accountmanagement;

Advisering en innovatie; Online en offline; Meldingen en mailings; Participatie en samenwerking.

pagina 11

Filosofie Dat routenetwerken ‘zomaar’ worden aangelegd is verleden tijd. Het ontwerp van elke route in Twente is gebaseerd op een duidelijke filosofie. Elk routenetwerk is een belevenisnetwerk en als model zo ingericht dat het als eerste hoofddoel - vrijetijdseconomie stimuleren (geld) - tot zijn recht komt. Ook wordt goed gekeken hoe we vitaliteit (gezondheid) diep kunnen verankeren in de routestructuren.

Routenetwerken Twente laat elk traject, elk knooppunt, elke plek van informatie, ieder dorp en iedere stad een plek zijn voor het ervaren van buitengewone belevenissen. Dit stimuleren wij door het doorvoeren van de filosofie van het ‘belevenisnetwerk’.

MODELVOORWAARDEN Het model van routenetwerken wordt structureel omgevormd en blijvend doorgevoerd. Hierbij hangen we een aantal modelvoorwaarden aan:

PROF. GERT-JAN HOSPERS — Bestuurder Stichting Stad en Regio “De vrijetijdseconomie vraagt om een regionale blik; zeker met de opmars van de e-bike kijken recreanten en toeristen verder dan een stad of dorp en oriënteren ze zich op de streek.”

Routegeleiding meanderend langs belevingsobjecten; Systematiek omgevormd naar spinnenwebmodel met integratie van stad en dorp; Bijzondere structuren integreren als identiteitsdragers van het gebied; Subregionale thema’s als toevoeging op de basisinfrastructuur; Ruggengraatprincipe geïntegreerd met bovenregionale thema’s; Universele herkenbaarheid in alle fysieke, offline en online uitingen; Toepassen van ‘grote’ informatiepunten tussen de verschillende routenetwerken.

ROUTENETWERKEN TWENTE versie 2.8 — november 2022

Niet alleen de beleefbare objecten langs een route zijn daarin bepalend. Ook het slingerende karakter van onze paden en wegen, de hoge kwaliteit van de ondergrond (padonderhoud) en het uitdagende karakter van al onze informatiedragers zullen de gebruikers aangenaam moeten verrassen. Om deze filosofie door te voeren, wordt de nadruk gelegd op kwaliteitsverhoging en het doorvoeren van een duidelijke strategie. We passen daarin ook twee systeemvarianten toe: ruggengraatprincipe (thematische richting) en spinnenwebmodel (sturende richting).

Routenetwerken Twente biedt een belevenisnetwerk met geïntegreerde thema’s, waarbij het een grote stimulans is voor economie en vitaliteit. Het geeft een duurzame wending aan het gebruik van recreatieve en toeristische routestructuren. Zorgeloos en prikkelend zullen de routenetwerken moeten zijn, waarbij medewerking van alle overheden vereist is om dit haalbaar te maken. Niet alleen door middel van financiën, maar juist door het toepassen van verplichtingen binnen beleid en subsidies. In het kader van de bovenstaande filosofie is in Twente een pilot uitgevoerd. Deze pilot heeft onder de naam Kwaliteitsimpuls Routenetwerken (KIR) een totale wijziging gebracht in het systeem van het al bekende knooppuntfietsen en netwerkwandelen.

pagina 13

Werkmodel Voor Routenetwerken Twente wordt een bijzonder werkmodel doorgevoerd. Een model dat we kunnen gebruiken voor interne sturing en externe motivatie. Aan de hand van kernwaarden en gevoelswaarden (vaardigheden) zullen drie pijlers vastgesteld worden.

GEVOELSWAARDE PIJLERS BEELD

POSITIE

SUCCES

pagina 14

VAARDIGHEDEN

Routenetwerken Twente is...

OMGEVING

BEHOEFTE

WETGEVING

TOEKOMST

TECHNOLOGIE

SOCIAAL

GEVOEL

VERHOUDINGEN

INLEVEND

INTEGER

INTUÏTIEF

KADERLOOS

REALISTISCH

ONTMOETEND

ACCEPTATIEVAARDIG

AANDACHTIG

REGISSEREND

BEGRIJPELIJK

ACTUEEL

EENVOUDIG

BEWUST

BEKNOPT

OPEN

DOELGROEP

GEGEVENS

RUST

WAARDE

INTENTIES

REINHEID

EERLIJK

BETROKKEN

POSITIEF

BEREIKBAAR

AMBITIE

REGELMAAT

GELOOFWAARDIG

VERBONDEN

PARTICIPEREND

KWALITEITSNORM

USP

INNOVATIE

UITDAGEND

STRATEGISCH

INSPIREREND

DROOM

DUURZAAMHEID

BINDING

ONDERSCHEIDEND

CONCURREREND

AMBITIEUS

ONDERSCHEIDING

CLASSIFICATIE

CREATIEF

REBELS

HUMORISTISCH

ORIGINEEL

pagina 15

Samenwerking – 4 x O Bundeling van krachten is belangrijker dan het op eigen kracht voortduwen. Deze samenwerking komt vanuit een vierluik: Overheid – beleid en uitvoering; Organisatie – participatie en kennis; Ondernemer – externe commercie; Onderwijs – vaardigheden en begeleiding. Hierin staat centraal dat de overheid de routenetwerken gaat zien als basisinfrastructuur en dit binnen al haar beleidsterreinen en uitvoeringsprojecten zal toepassen. Door versnippering neemt de kracht af en daarmee ook de positie ten opzichte van de vrijetijds-economie en gerelateerde onderdelen. Uniformiteit is de rol die de overheden moeten doorvoeren. Dit geldt ook voor nieuwe projecten en vastgesteld beleid. Routenetwerken Twente werkt vanuit het participatiemodel: Organisaties en individuele vrijwilligers helpen mee met bouwen en schouwen. De kracht die hieruit voortkomt, zal onze regio duidelijk onderscheiden van andere regio’s in Nederland. Denk hierbij aan dorps- en buurtschapsraden, wielerverenigingen en natuurorganisaties.

HAN VAN DEN HEUVEL — Regisseur Routenetwerken Twente & Directeur-Bestuurder Coöperatie Centroide “Samen brengen wij beweging in het landschap!”

Wanneer de routenetwerken goed op orde en beheersbaar zijn, zullen zij doorontwikkelingen niet in de weg staan. De hoge graad van professionalisering van de netwerken biedt de ondernemers daadwerkelijk een basisinfrastructuur, waarop verdere marketing en commercie ontwikkeld kunnen worden. Dit is geen taak van Routenetwerken Twente, maar wel een plicht om dit als fundament goed te borgen. Het is gewaagd om ondernemers rechtstreeks invloed te laten uitoefenen op de routenetwerken. Immers, de basis van ROUTENETWERKEN TWENTE versie 2.8 — november 2022

beleving, veiligheid en uniformiteit wordt gevormd los van commerciële belangen. Promotie en marketing zijn taken voor Twente Marketing. Vandaar de intensieve samenwerking tussen beide organisaties. Deze samenwerking moet boven andere constructies staan, zoals het schakelen met provinciale marketing, lokale informatievoorzieningen (TTI’s) en ondernemers.

Routenetwerken Twente omarmt de samenwerking, waarbij de onderlinge schakels sterk zijn, de druk gespreid wordt en krachten coöperatief gebundeld worden. Dit doel wordt bereikt als allen er voor gaan. In de samenwerking zit een grijs gebied met een overlap van taken. Routenetwerken Twente voert daarom de taken, die gekoppeld zijn aan de basisinfrastructuur en daarmee de basistaken, uit volgens het principe “schoenmaker blijf bij je leest”.

SUBTAKEN Aan de kerntaken van Routenetwerken Twente zullen subtaken gekoppeld worden met betrekking tot de basisinfrastructuur: Advies en intensieve samenwerking in overheidsbeleid en -projecten; Meewerkende rol in participatietrajecten; Samenwerking met organisaties en ondernemers; Ontwikkelen en beheren van informatiepunten; Toepassen en uitgifte van multifunctionele kaartmaterialen; In- en output van routeportal en routeplanner; Promotionele taak overheden, organisaties en inwoners.

pagina 17

Fysieke middelen Hoofdonderdelen van de routenetwerken blijven de fysieke middelen: bebording, bewegwijzering, panelen, kaartmaterialen en digitale portal. Daarnaast ook de technische uitvoering, professioneel beheer en het toepassen van duurzame producten. Om dit te bereiken is een uniform beeld gemaakt van alle fysieke middelen en uitingen van Routenetwerken Twente: Middelenhandboek Routenetwerken Twente. Dit is nog niet volledig bereikt, maar met gezamenlijke aanpak zal Routenetwerken Twente het hoogste niveau halen in uiting, uitvoering en beheer. Herkenbaarheid en bestendigheid zijn hierbij kernwoorden. De technische uitvoering is nog niet vastgelegd en moet prioriteit krijgen om het kwaliteitsniveau te kunnen bepalen. Hiermee kunnen we vaststellen wat het gewenste beeld in de buitenruimte is, welke handelingen er uitgevoerd moeten worden en waarop afrekening en waardebepaling plaats kunnen vinden.

Routenetwerken Twente functioneert pas optimaal als andere overheden en organisaties uniformiteit en verankering erkennen, groeiinvesteringen niet uit de weg gaan en de organisatie een solide basis toebedelen. JOHAN MEENHUIS — Vrijwilliger Specialist Fietsnetwerk Twente “Fietsen, wandelen en recreëren in Twente is een belevenis vol verrassingen voor jong en oud”

Het gewenste beeld van de routenetwerken wordt eveneens bepaald door de wijze waarop financiële middelen en menskracht ingezet worden. Een solide basis bestaat uit een vaste organisatiestructuur, afgesproken kern- en subtaken en bijbehorende uitvoeringsregels. ROUTENETWERKEN TWENTE versie 2.8 — november 2022

Het kwaliteitsniveau zal tevens bepaald moeten worden door met de ogen van de gebruiker en bruikleengever te kijken. Denk hierbij aan zaken als schouw en maaien van paden, reparatie van overige voorzieningen en professionalisering in taken die vrijwilligers eigenlijk niet kunnen of mogen uitvoeren. Door dit op een structurele en professionele wijze te borgen, optimaliseren we het belevingsniveau van gebruikers en vergroten we de bereidheid in medewerking van grote partijen. Zonder het direct over harde valuta te hebben, zullen een aantal zaken een structureel onderdeel moeten vormen om de financiële in- en output in balans te houden. Toekomstbestendig werken betekent duurzaamheid in breedste zin. Denk hierbij aan flexibele bewegwijzering, uni­forme toepassing van materialen om het aantal verschillende soorten materialen te verminderen. De folies zijn van duur­ zaam materiaal, kaarten van stonepaper en ook de wijze waarop wij paden en materialen onderhouden. Materieel moet af­ gestemd zijn op het natuurvriendelijk ontwikkelen en beheren.

UITVOERINGSREGELS We houden in fysieke en digitale middelen en de bijbehorende taken ons vast aan een aantal uitvoeringsregels: Efficiëntie in bewegwijzering; Uniformiteit in middelen en uitvoering; Toekomstbestendig beheer (duurzaamheidsprincipe) in middelen en taken; Beheersbaarheid door innovatief, fysiek en digitaal beheer; Eenmalige invoer, meervoudig gebruik van alle middelen (online en offline); Multidisciplinaire inzet van menskracht; Slagkracht door inzet van vrijwilligers.

pagina 19

Ontwikkeling In de afgelopen jaren heeft Routenetwerken Twente een kwaliteitsimpuls (KIR) doorgevoerd. Een immens project om ten eerste grote knelpunten op te lossen en vervolgens te zoeken naar een ander model dat aansluit op de ‘nieuwe’ verwachtingen van bezoekers. Deze filosofie is breed uitgevoerd en ligt aan de basis van een totale verandering in de bestendigheid van de onderdelen van de verschillende routenetwerken. De huidige routenetwerken zijn niet binnen de hele regio gelijkgetrokken. Deels ontbreekt nog de verankering in filosofie en zijn de stappen tot een waardige kwaliteitsimpuls niet volledig doorgevoerd. In het geheel missen we nog een integrale koppeling met het bedrijfsleven en wordt de waarde van de huidige routenetwerken niet optimaal benut. Dit wordt gestimuleerd en is tevens een afronding van de weg die we zijn ingeslagen. Dit vraagt om een vervolg, waarbij de focus gericht moet zijn op doorontwikkeling, duurzaamheid, innovatie en infrastructuur. Dit kan geschaard worden onder de noemer ‘toekomstbestendige routenetwerken’, waarbij de modelverandering en flexibiliteit speerpunten zijn.

QUIRINE TER HAAR — Directeur Twente Marketing “Het routenetwerk is een kernonderdeel van het vrijetijdsaanbod voor zowel bewoner als bezoeker. Investeren in hoogstaande kwaliteit, belevingswaarde en samenwerking stimuleert direct de vrijetijdseconomie, de beleving en de vitaliteit; kortom het Bruto Twents Geluk.”

Routenetwerken Twente zet de instandhouding en de daarbij behorende taken structureel voort. Dit wordt zichtbaar in beheersbaarheid, doorontwikkeling, regisseurschap, adviseurschap en blijvende innovatie. ROUTENETWERKEN TWENTE versie 2.8 — november 2022

Daarbij komt steeds meer de vraag naar thematisering, waarbij de basisinfrastructuur leidend moet zijn en externe partners deze kunnen inzetten voor uitrol van thema’s. Hiervoor moet de inzet van het digitale back- mid- en frontoffice (routebeheer en routeportal) verder ontwikkeld worden. Verder is de fysieke invulling voor thema’s ook van belang via informatiedragers op de routenetwerken. De routenetwerken in Twente bestrijken een zeer groot gebied. Om dit te kunnen beheren is er behoefte aan een nieuwetijdse manier van regisseren. Hierbij is een ver­ nieuwende wijze van aanpak doorvoeren, efficiëntie in elk middel bevorderen en het toewerken naar multidisciplinaire inzet van menskracht nodig. Innovatie is hierbij het middel om toe te werken naar toekomstbestendige routenetwerken en organisatie.

ONTWIKKELTAKEN Gericht op eerder genoemde modelvoorwaarden en uitvoerings­ regels kunnen ontwikkeltaken benoemd worden waarin richting wordt gegeven aan toekomstbestendige routenetwerken: Kwaliteitsnormen en classificatie bepalen en toepassen; Proeftuin starten voor duurzame vernieuwingen op infrastructuur en fysieke middelen; Innovatie onderzoeken in toepassingen voor efficiënt en flexibel beheer en melddesk; Doorontwikkelen van de huidige organisatie naar shared service center; Toekomstgerichte toepassingen ontwerpen voor beleving en thematisering; Centrale positie innemen voor overheden en coöperatieve samenwerking routebureaus; Sturende positie voor handhaving convenant, openbaarheid en afsluitingen.

pagina 21

Ambitie Een duidelijke ambitie is er voor de Routenetwerken Twente zeker. Het omvattende woord van deze ambitie is ‘Kraamkamer’. Waar steeds meer orde in de routestructuren komt, zullen de doorontwikkeling, innovatie en kwaliteits­ niveau belangrijke ontwikkelingen worden. Anders zijn dan de andere regio’s, maar wel praktisch, dynamisch en met beleving voorop. De huidige routenetwerken zullen steeds doorontwikkeld moeten worden om de eigen inwoners en gasten te kunnen blijven bedienen. De transformatie moet overgaan naar belevenisnetwerken in combinatie met belevenisobjecten. Dit is een manier voor betere stimulering van de economie, verhogen van de belevingswaarde bij mensen en daarmee ook routenetwerken te ontwerpen voor een langere periode.

AMBITIES Naast de multidisciplinaire inzet, efficiënte bedrijfsvoering en eenduidigheid op alle vlakken, zijn er ambities die we willen vaststellen:

JESSIECA GOOSSENS — Coördinator Routenetwerken Twente “Sta stil bij wat je ziet en loop het verleden en de toekomst tegemoet”

Kwalitatief en innovatief de beste basisinfrastructuur van Nederland; Professionele bezetting voor shared service beleidsen uitvoeringstaken; Participatiemodel volledig integreren in gehele bedrijfsvoering; Uniformiteit in alle fysieke middelen voor alle overheden en organisaties; Classificaties en kwaliteitsnormen volledig toepassen op de routenetwerken; Digitaal uitmuntende portal en innovatie op dit gebied; Centrale en sturende aanjager voor alles rondom routegebonden middelen.

Een ander belangrijk onderdeel is het classificeren van alle routenetwerken. Er komt een duidelijke sturing op het enorme netwerk aan routes en paden en hierin worden de krenten-uit-de-pap gehaald om deze in de etalage te laten zetten. Deze routestructuren zullen de lokkers moeten worden voor alle routegebonden zaken in ons gebied. Subliem niveau in beheer, doorontwikkeling en beleving. Daarmee vormen zij de kapstok voor de rest van alle routenetwerken.

Routenetwerken Twente draagt en voert met een inlevend beeld, een integere positie en een origineel gestuurd succes de visie uit in een toekomstbestendige organisatie. De routenetwerken in Twente zullen de best beoordeelde en meest professionele in Nederland moeten zijn. Om dit te kunnen blijven waarborgen zullen de kwaliteitsnormen beschreven moeten worden. Samen met een middelenhandboek, technisch handboek, digitaal uitmuntend beheer en goede procesbeschrijvingen kan het gewenste kwaliteitsniveau behaald worden. Een onderdeel van het gewenste kwaliteitsniveau, om de top in Nederland te kunnen zijn, is de vraag naar goed onderhouden ondergrond. Dit roept om een slimme manier omgaan met de harde infrastructuur, zoals padverharding, maaien, schouwen en onderhoud van kleine voorzieningen. Een post waar overal in Nederland niet mee gerekend wordt en dus direct invloed heeft op de kwaliteit. Lees verder op de volgende pagina.

ROUTENETWERKEN TWENTE versie 2.8 — november 2022

pagina 23

Routenetwerken Twente levert een waardevolle bijdrage aan de hoofddoelen door onderscheidende en kwalitatief hoogwaardig routenetwerken te ontwikkelen en professioneel te beheren. Door de routenetwerken stevig te verankeren in de gebiedsmarketing, zowel online als offline, en de routes fysiek toegankelijk te maken, draagt Routenetwerken Twente bij aan de kwaliteiten van deze VISIE regio, het economisch model, de regulering van bezoekersstromen en de aantrekkelijkheid van het gebied.

buiten te recreëren en wordt het rendement van het routeaanbod vergroot. Voor de routenetwerken betekent dit, dat zij door te investeren in een kwalitatief sterk netwerk en diversiteit aan structuren en startpunten kunnen bijdragen aan een gezonde leefomgeving voor eigen inwoners en PAGE | 21 toeristen. Daarnaast kunnen de structuren helpen om de bezoekersstromen te monitoren en bezoekers te verleiden om naar minder drukke gebieden te trekken. Dit voorkomt overbelasting van natuurgebieden en draagt bij aan de veiligheid van mens en dier.

PIJLERS

Routenetwerken Twente doet niet zomaar iets. Het zorgt voor een buitengewone belevenis, garanderen. Hiervoor is inzet nodig op de fysieke Buitenrecreatie blijft onverminderd populair in waarbij je elkevan keerCOVID-19 verwondert al het kwaliteit en de beleving van dezijn routes. Overijssel. Door dejeuitbraak is de over Routes geenDaarnaast doel op zich, maar dragen bij aan moet er een slag gemaakt worden met (digitaal) behoeftemoois om naar buiten te gaan om gezond te dat Twente je laat zien, voelen en ruiken. belangrijke maatschappelijke opgaves en verhogen

innoveren om mee te gaan met de tijd en de bewegen of te ontspannen alleen maar groter de economische en recreatieve waarde van de regio. laatste trends. Veranderingen in de organisatie geworden. Dit geldt zowel voor recreatie als het zijn noodzakelijk om zo efficiënt mogelijk samen te daarom ook in het teken woonen werkverkeer. Uit alle leeftijdscategorieën Routenetwerken Twente wil en kan een bijdrage leveren De komende periode staat werken en tot slot kan door regelmatig onderzoek trekken mensen met diverse motieven richting aan deze maatschappelijke opgaven die zowel in eigen regio van het behouden van onze kwaliteit, verhogen van de natuurgebieden. Buitenrecreatie blijft daardoor de visie en projecten worden bijgestuurd waar alskrachtige daarbuiten een grotesector. rol spelen. in belevingswaarde, inspelen een economische nodig.we Uitgebreide informatie over de projecten is op innovaties, bereikbaarheid Door Hiermee te blijven spelen op de verschillende motieven van de doelgroepen om en veiligheid. terug te lezen in de bijlage. investeren in de routestructuren willen de samenwerkende organisaties de kwaliteit blijven

Buitengewone kwaliteit routenetwerken

Belevingswaarde

Digitale innovatie

Organisatie

Inzicht

Maatschappelijke opgaven & krachtige economische regio

Figuur 2 — Pijlers routenetwerken Overijssel, uit ‘Kwaliteitsinvestering routenetwerken Overijssel’, november 2021 pagina 24

Risico’s Niets is zo zuur om in een positief verhaal ook minder positieve kanten te belichten. Toch is het beschrijven van risico’s nodig om een breder beeld te krijgen van het werk dat Routenetwerken Twente uitvoert. Want bij het beheren en beheersen van de bestaande routestructuren komt een andere wereld naar boven. Zonder in allerlei details te verzanden, worden hier de grotere risico’s benoemd. Daarbij zijn er twee risicogroepen te onderscheiden; de risico’s welke sowieso gekoppeld zijn aan de routenetwerken, ongeacht de keuze van een scenario (werkgebonden risico’s). Daarnaast de risicogroep welke gekoppeld is aan keuzes voor een bepaald scenario (scenariorisico’s). De werkgebonden risico’s zijn te vatten in het beheersen van aansprakelijkheid, bijhouden van bruikleen en rechten, bijhouden van backoffice en efficiënte sturing op vrijwilligers. Uiteraard is de bestendigheid van de routenetwerken zelf ook een risico, waarbij wel gestuurd kan worden op een betere toekomstbestendigheid.

RISICOWAARDEN De volgende risicowaarden zullen onderkend moeten worden en een speerpunt zijn voor professionele routenetwerken:

MICHAEL SIJBOM — Directeur-Bestuurder Landschap Overijssel “Willen we de natuur beschermen, dan zullen we ruimte moeten bieden voor beleving. Want als je de pracht en uniekheid van natuur in levende lijve ervaart, leer je ook de waarde ervan kennen.”

Fysieke en digitale kwaliteit borgen; Uniformiteit en centrale positie vaststellen; Samenwerking en vrijwilligerssturing motiveren; Doorontwikkeling en verbeterprojecten stimuleren; Waardecreatie toepassen; Aansprakelijkheid en rechten beheersen; Toekomstbestendigheid toepassen.

De scenariorisico’s liggen meer op organisatorisch en financieel vlak. Een keuze in een bepaald scenario heeft direct gevolgen op de kwaliteit, slagvaardigheid, doorontwikkeling en centrale positie. Daarbij heeft dit eveneens effect op de beleefbaarheid en stimulering in gezondheid.

Routenetwerken Twente viert de start van een project pas daadwerkelijk als de structurele middelen voor het beheer en doorontwikkeling geregeld zijn. Zonder structurele middelen is het startschot een losse flodder. De afgelopen jaren heeft de doorontwikkeling van de routenetwerken volop de aandacht gehad. Binnen de doorontwikkeling is ruimte gemaakt voor het toepassen van grote en kleine projecten en het inbedden van de (bestaande) routestructuren. Vanaf vaststelling van de visie is een extra risico, wanneer niet gewerkt wordt naar een toekomstbestendig model, dat nieuwe projecten alleen doorgang kunnen vinden als aan alle financiële en organisatorische voorwaarden wordt voldaan. Dit gaat ten koste van de filosofie en samenwerking, waarbij de te behalen hoofddoelen (3xG) ook onder druk komen te staan.

Kwalitatieve basisinfrastructuur Uniformiteit Centrale positie Toekomstbestendig werken Waardecreatie Figuur 3 — De een kan niet zonder de ander

ROUTENETWERKEN TWENTE versie 2.8 — november 2022

pagina 27

Scenario In de voorgaande hoofdstukken is weergegeven wat Routenetwerken Twente is, welke groep zij bedient en welke invloed dit heeft op de vrijetijdseconomie, beleving en vitaliteit. Daarnaast is aangehaald dat Routenetwerken Twente in een periode van vijf jaar een enorme groei heeft doorgemaakt, dat het geprofessionaliseerd is en dat het de basisinfrastructuur is geworden van de vrijetijdseconomie.

AFWEGINGSKADER Voor de afweging van het scenario is het volgende kader gebruikt. Eenduidigheid in beheer, doorontwikkeling en aansturing; Leidende rol in uitvoering en doorontwikkeling van routestructuren; Flexibiliteit in het takenpakket en organisatie, zodat toekomstbestendigheid geborgd blijft; Maximaal ondersteunend aan de inhoudelijke opgaven van de hoofddoelen en de gekoppelde (ambtelijke) organisaties; Efficiënte bedrijfsvoering en slim organiseren van back-, mid- en frontofficetaken; Synergievoordelen in het multidisciplinair uitvoeren van taken; Herkenbaarheid, uniformiteit en externe zichtbaarheid.

MARCEL JANSSEN — Directeur & merkstrateeg diezit. “Alleen door vernieuwing blijf je relevant. Wie stil blijft staan raakt achterop”

In het hoofdstuk ‘Intro’ werd het volgende beschreven: “Door de grote groei van het aantal routestructuren, de basispositie van de routenetwerken binnen de keten van vrijetijdseconomie en het stijgende gebruik van al deze routes is een hiaat ontstaan tussen het areaal en de organisatie. Met de huidige organisatie zakken we in rap tempo weg en met de huidige financiële middelen kan de basis beperkt

ROUTENETWERKEN TWENTE versie 2.8 — november 2022

op orde worden gehouden. Daarbij is er niet alleen een beheerfunctie, maar ook procesmatig is de vraag aan Routenetwerken Twente enorm gestegen.” Er is een keuze gemaakt welke kant het opgaat met Routenetwerken Twente, wat het beste aansluit bij de verwachting van de veertien Twentse gemeenten en de te behalen doelen in de vrijetijdseconomie en vitaliteit. Deze heeft uiteraard invloed op de staat van deze basisvoorziening. In de aanloop tot deze visie is uiteindelijk gekozen voor: Routenetwerken toekomstbestendig – aangepaste financiering en ambitie en ontwikkeling als werkwijze; In het hoofdstuk ‘Risico’s’ werd het volgende beschreven: “Een keuze voor een bepaald scenario heeft direct gevolgen op de kwaliteit, slagvaardigheid, doorontwikkeling en centrale positie. Daarbij heeft dit eveneens effect op de beleefbaarheid en stimulering in gezondheid.”

Laat zien wat we roepen… laat ze roepen wat ze zien!

pagina 29

Scenario Routenetwerken toekomstbestendig Routenetwerken Twente is een gemeentelijk Shared Service Center voor alles rondom de basisinfrastructuur. Ze houdt daarin ook de centrale functie. Daarom is het verankeren van de organisatie een must en moet een duidelijke profilering vastgesteld worden. Hoogwaardige routenetwerken vragen om continue aandacht en professionele aanpak. Naast dat er een passende organisatiestructuur wordt doorgevoerd, is het van groot belang dat de routenetwerken op orde en toekomstbestendig (oftewel ‘blijvende ontwikkeling’) zijn. De routenetwerken zijn zeer dynamisch in een continue veranderende omgeving. Deze omgeving wordt steeds mondiger en veeleisender waarin ontwikkelingen elkaar razendsnel op-volgen. Toekomstbestendig is dus niet alleen de materialen en menskracht, maar ook stad- en landschapsontwikkeling en de verandering van de samenleving. Hierbij hoort een stabiele organisatie met slagkracht. 2000 km Infra-onderhoud (excl. MTBnetwerk) 200 ontvangslocaties 11.000 km routenetwerken Areaal

Inkomsten

Uitgaven Figuur 4 — Financiën scenario ‘Routenetwerken toekomstbestendig’ pagina 30

KERN-, SUB-, ONTWIKKELTAKEN EN AMBITIES

ACTIES

Routenetwerken Twente organisatiestructuur ‘toekomstbestendig’ Overheidsvorm met structurele financiën via regionale samenwerking Regisseur (creatieve leiding)

1 FTE

Coördinator (participatie)

1 FTE

Databeheerder (backoffice en melddesk)

1 FTE

Buitendienstmedewerker (allround)

1 FTE

Buitendienstmedewerker (structuurspecialist)

2 FTE

Buitendienstmedewerker (schouw en constructie)

1 FTE

Creatie (ontwerp en projectondersteuning)

STRUCTURELE INHUUR

Thematische databeheerder (Midoffice)

STRUCTURELE INHUUR

Beheer en onderhoud (basisinfrastructuur / informatiedragers)

geheel

Vernieuwing en reconstructie (basisinfrastructuur / informatiedragers)

geheel

Doorontwikkeling en toekomstbestendigheid (basisinfrastructuur / informatiedragers)

geheel

Areaalgrootte en netwerkstabiliteit

handhaven

Padonderhoud en doorwaadbaarheid (constructie infrastructuur en kunstwerken)

geheel

Specialist Participatie

VRIJWILLIGER MET VERGOEDING

Databeheer (Backoffice)

geheel

Specialist Online

VRIJWILLIGER MET VERGOEDING

Thematisering (Midoffice)

basis

Specialist Fietsnetwerk

VRIJWILLIGER MET VERGOEDING

Routeportal en -planner (Frontoffice)

geheel

Specialist Wandelnetwerk

VRIJWILLIGER MET VERGOEDING

Specialist Mountainbikenetwerk

VRIJWILLIGER MET VERGOEDING

Vrijwilligersorganisatie en Shared Service Center

geheel

Specialist Paardrijnetwerk

VRIJWILLIGER MET VERGOEDING

Specialist Autonetwerk

VRIJWILLIGER MET VERGOEDING

Technisch beheer en ontwikkeling

geheel

Relatiebeheer en accountmanagerschap

geheel

Rayoncontroleur en coördinator

VRIJWILLIGER ZONDER VERGOEDING

Advisering en innovatie

geheel

Kaartmaterialen en promotie (routegebonden)

geheel

Meldingen en mailings

geheel

Participatie en samenwerking

geheel

Classificatie en kwaliteitsnormen

geheel

Uniformiteit en identiteit

geheel

7

FTE

7

VE

>

300

STANDPLAATS IN

Oldenzaal

EIGEN VOERTUIGEN EIGEN MATERIEEL

KANTOORFUNCTIE MAATSCHAPPELIJKE BINDING

WERKPLAATS EN OPSLAG BREDE SAMENWERKING EN INNOVATIE

MELDDESK EN BACKOFFICE

Good goan!