1g Samen Twente Programmabegroting 2026 ontwerp.pdf
Tekst van het document
Programma begroting 2026 Ontwerp Vastgesteld door DB
samentwente.nl
Voorwoord Voor u ligt de programmabegroting 2026 van SamenTwente. Wij zetten ons in voor de inwoners van Twente, juist op de momenten dat het er echt toe doet. Of het nu gaat om gezondheid, opvoeden, zorg of welzijn. Samen met de Twentse gemeenten staan we klaar voor iedereen die ons nodig heeft. Waar de complexiteit van vraagstukken groter wordt, worden de financiële mogelijkheden kleiner. De uitdagingen zijn niet alleen financieel maar ook inhoudelijk van aard. Hoe kunnen we bijvoorbeeld de toenemende druk op het gebied van welbevinden, veiligheid en gezondheid het hoofd bieden? Ook binnen SamenTwente zien we dat de Twentse samenleving onder toenemende druk staat. We blijven vasthouden aan het principe dat voorkomen beter is dan genezen, ook in de uitdagende realiteit van 2026. Wij blijven dan ook sterk inzetten op preventieve activiteiten. Wij zijn van preventie, maar preventie is niet exclusief van SamenTwente. Als we duurzame resultaten voor de Twentse samenleving willen bewerkstelligen, kunnen en willen we dat alleen samen. Onze passie is verbonden met een gezond, veilig en vitaal Twente. Voor iedereen! Voor alle medewerkers van SamenTwente blijft voorop staan dat we gezamenlijk, met hart en ziel, werken aan een gezond, veilig en vitaal Twente. Nu in toenemende mate keuzes vanuit financiën over inhoud moeten worden gemaakt, gaat dat pijn doen.
Bij bestuurders, bij zorgorganisaties, bij onze medewerkers die dag en nacht klaar staan voor een ander én zeker bij de inwoner van Twente. Samen maken we de moeilijke keuzes, dit zal niets af doen aan de inzet van onze medewerkers. Wij blijven trots op onze maatschappelijke bijdrage. Want samen – met bestuurders, partners en inwoners – zijn we in Twente tot veel in staat. In de periode 2024/2025 is binnen SamenTwente een Kerntakendiscussie gevoerd. In maart ’25 is een eindrapport opgeleverd, waarmee de gemeenten onze taakuitvoering hebben onderschreven. Hiermee is een mooi vertrekpunt ontstaan om samen aan de slag te gaan met het strategisch programma van SamenTwente voor de komende jaren. Karin Leferink Secretaris/directeur SamenTwente
2
Inhoudsopgave Voorwoord
2
1.
5
Begroting in één oogopslag 1.1 Besluitvorming Kerntakendiscussie samenvatting 1.2 Financiële samenvatting
6 7
Beleidsbegroting
11
2.
GGD Twente
12
3.
Organisatie voor de Zorg en de Jeugdhulp in Twente
19
4.
Veilig Thuis Twente
22
5.
Bestuur & Ondersteuning
27
5.1 Overzicht van de kosten van overhead
31
5.2 Beleidsindicatoren BBV
31
6.
Coalitions of the Willing
32
7.
Overzicht algemene dekkingsmiddelen
33
8.
Waar komen onze baten vandaan en waar geven we het aan uit
34
9.
Paragrafen
36
9.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing
36
9.1.1 Scenario’s weerstandsvermogen
39
9.1.2 Financiële kengetallen
40
9.2 Onderhoud kapitaalgoederen
42
9.3 Bedrijfsvoering
43
9.3.1 Rechtmatigheidsverantwoording
43
9.3.2 Versterking informatiebeveiliging, -management en privacy
43
9.4 Openbaarheidsparagraaf
46
9.5 Verbonden partijen
47
9.6 Financiering
48
Financiële begroting
50
10.
51
Overzicht van baten en lasten 2026 10.1 Meerjarenraming
11.
12.
3
Toelichting op het overzicht van baten en lasten
52 53
11.1 Uitgangspunten van de financiële begroting
53
11.2 Structurele reserveringen
55
11.3 Specificatie stijging gemeentelijke bijdrage 2026 t.o.v. 2025
56
11.4 Overzicht van geraamde incidentele baten en lasten en structureel evenwicht
57
11.5 Uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting
59
11.5.1 Geprognosticeerde balans
59
11.5.2 Berekening EMU-saldo
60
11.5.3 Verloopoverzicht reserves en voorzieningen
61
11.5.4 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen
61
11.5.5 Investeringen
62
Bijlagen
63
12.1 Bijlage 1 Gemeentelijke bijdrage 2026 per taakveld per gemeente
63
12.2 Bijlage 2 Kerntakendiscussie specificatie kosten per gemeente en meerjarige inzichten
66
12.3 Bijlage 3 Overzicht gemeentelijke bijdrage per gemeente begroting 2025 na wijziging
68
12.4 Bijlage 4 Overzicht van baten en lasten per taakveld per programma
69
Lijst van figuren en tabellen
4
Figuur 1 Uitgangspunten, thema's en levensloop "Gezonde Generaties in Twente"
12
Tabel 1 Overzicht ontwikkeling financiële begroting en besluitvorming Kerntakendiscussie Tabel 2 Overzicht algemene dekkingsmiddelen Tabel 3 Ratio weerstandsvermogen Tabel 4 Samenvattend overzicht geïnventariseerde risico's Tabel 5 Renteschema Tabel 6 Rente omslagpercentage Tabel 7 Renterisiconorm Tabel 8 verklaring stijging gemeentelijke bijdrage Tabel 9 Verloopoverzicht reserves en voorzieningen Tabel 10 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen
7 33 36 38 48 48 49 56 61 61
1. Begroting in één oogopslag Wie zijn wij? Met drie professionele uitvoeringsorganisaties faciliteren en voeren we taken uit om te zorgen voor gezonde, veilige en vitale inwoners. Voor alle inwoners van Twente. We bestaan uit de Gemeentelijke Gezondheidsdienst Twente (GGD Twente), Veilig Thuis Twente (VTT) en de Organisatie voor inkoop van Zorg en Jeugd in Twente (OZJT). Kennispunt Twente, Twentse Koers en Samen14 zijn als gast ondergebracht. Daarnaast voert SamenTwente de bedrijfsvoerings-dienstverlening uit voor het Recreatieschap Twente. Door samen te werken op taken waarvan wettelijk is bepaald dat de gemeenten regionaal moeten samenwerken en op taken waarvan de gemeenten aanvullend hebben besloten dat deze door onze organisatie moeten worden uitgevoerd, bundelen de gemeenten hun kennis, kunde en krachten. Via onze organisatie willen gemeenten hun focus en samenwerking op het gebied van gezondheid, veiligheid en vitaliteit van inwoners versterken, met als doel meer en betere resultaten voor inwoners. Ook willen ze de ambtelijke en bestuurlijke drukte verminderen. Onze samenwerking sluit aan op en versterkt de lokale ambities, opgaven en inzet van gemeenten en maatschappelijke partners. Mensen •
641.000 inwoners
•
118.000 jeugdigen 0-18 jaar
•
In 14 gemeenten
•
Ongeveer 700 medewerkers
Uitgaven 1%
OZJT
9%
3%
GGD Twente
Veilig Thuis Twente Uitgaven •
GGD Twente:
€ 33,3 miljoen
•
OZJT
€ 3,2 miljoen
•
Veilig Thuis Twente:
€ 7,7 miljoen
•
Bestuur & Ondersteuning:
€ 13,0 miljoen
Subtotaal:
€ 57,2 miljoen
•
Kennispunt Twente:
€ 2,3 miljoen
•
Twentse Koers:
€ 6,0 miljoen
•
Samen14:
€ 0,5 miljoen
50%
20%
Bestuur & Ondersteuning Kennispunt Twente
5%
Samen14 Twentse Koers
12%
€ 66,1 miljoen
Totaal:
Inkomsten
1% 6%
Inkomsten •
Gemeentelijke bijdrage:
€ 43,9 miljoen
•
Rijksbijdragen:
€ 6,8 miljoen
•
Bijdragen projecten en Cow: € 5,1 miljoen
•
Tarieftaken GGD Twente:
•
Bijdragen centrumgemeente: € 3,3 miljoen
•
Inkomsten uit o.a DVO:
€ 0,9 miljoen
•
Overige inkomsten
€ 2,4 miljoen
€ 3,7 miljoen
€ 66,1 miljoen
Totaal:
Gemeentelijke bijdrage
4% Bijdragen centrumgemeente
10% 8% 5%
Bijdragen projecten en coalities 66%
Rijksbijdragen Tarieftaken GGD Twente Inkomsten uit o.a. DVO Overige
5
Terug naar inhoudsopgave
1.1 Besluitvorming Kerntakendiscussie samenvatting Inleiding In dit hoofdstuk nemen we u mee in de besluitvorming over de Kerntakendiscussie. Deze besluitvorming heeft op 26 maart 2025 in het algemeen bestuur plaatsgevonden. In het volgende hoofdstuk geven wij u inzichten in de financiële consequenties van deze besluitvorming op de begroting 2026 en treft u ook een integrale financiële samenvatting van deze begroting aan. Kerntakendiscussie Op 14 februari 2024 heeft het algemeen bestuur opdracht gegeven een Kerntakendiscussie uit te voeren. Majeure inhoudelijke opgaven en financiële knelpunten in combinatie met de financiële realiteit van het Ravijnjaar 2026, zijn hiervoor de aanleiding geweest. In de Kerntakendiscussie is onderzocht wat de kerntaken van SamenTwente zijn. Deze zijn samengevat beschreven in het eindrapport. In de bijlagen van het eindrapport zijn volledige informatiesets per organisatieonderdeel uitgewerkt. Hierin staat beschreven welke kerntaken en welke maatwerktaken elk organisatieonderdeel van SamenTwente uitvoert en welke opdracht en/of verplichting hieraan ten grondslag ligt. Het algemeen bestuur heeft de kerntaken zoals beschreven in het eindrapport op 26 maart 2025 vastgesteld. Besluitvorming Op zes thema’s had het algemeen bestuur voor bespreking in haar vergadering op 26 maart nog geen overeenstemming. Het ging hierbij om de thema’s: •
Gezonde School Aanpak
•
Seksuele Gezondheid
•
Milieu & Gezondheid
•
Gezondheidsbevordering
•
Meldpunt Woningvervuiling
•
Meldpunt Zorgwekkend Gedrag
Het algemeen bestuur heeft besloten om op alle thema’s de huidige inzet te handhaven. Dit zorgt ervoor dat de basis behouden blijft. SamenTwente voert de kerntaken uit met maximale inzet en blijft samenwerken met gemeenten en partners om maatschappelijke impact te realiseren. Over de Gezonde School Aanpak heeft het algemeen bestuur besloten de inzet niet langer structureel in de begroting op te nemen, maar te handhaven tot en met 2026. Dit in afwachting op de ontwikkelingen in het Aanvullende Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Mogelijk wordt de Gezonde School Aanpak opgenomen in het AZWA en krijgt het daarmee een financieringsstroom vanuit het Rijk vergelijkbaar met de specifieke uitkering vanuit het IZA. In 2026 zal het algemeen bestuur de inzet voor de Gezonde School Aanpak opnieuw beoordelen. Wat de besluitvorming van de Kerntakendiscussie financieel betekent per gemeente, is zowel structureel als incidenteel uiteengezet in bijlage 2. Autonome ontwikkelingen Veilig Thuis Twente en Forensische geneeskunde blijven autonome ontwikkelingen waarbij om een vergelijkbaar structureel bedrag gevraagd werd zoals in de vergadering van het algemeen bestuur van 17 januari 2024 aan de orde is geweest. Het algemeen bestuur heeft besloten structurele bedragen toe te kennen voor Veilig Thuis Twente en Forensische geneeskunde.
Aanvullende opdrachten Het algemeen bestuur heeft twee aanvullende opdrachten besproken, een opdracht op het thema ‘Jeugd’ en een opdracht op het thema ‘Samenwerking’. Het algemeen bestuur heeft een duidelijke prioritering gegeven binnen de kerntakendiscussie aan de pijler ‘Jeugd’, zowel op inhoud als op structuur en samenwerking. Het algemeen bestuur heeft erkend dat de pijler ‘Jeugd’ breder is dan het takenpakket van SamenTwente. Daarom wordt voor deze pijler een aparte bestuurlijke opdracht, ‘Prioritaire opgave jeugd’, uitgewerkt. De pijler ‘Jeugd’ en de bijbehorende taken die SamenTwente hierop uitvoert zijn buiten de scope van de kerntakendiscussie gehouden. Ook heeft het algemeen bestuur het dagelijks bestuur de opdracht gegeven om een concreet plan uit te werken rondom het Samenwerkingsvraagstuk: ‘Hoe werken we zo effectief en efficiënt mogelijk samen in Twente’?
6
Terug naar inhoudsopgave
1.2 Financiële samenvatting Inleiding Hieronder treft u een samenvattend overzicht aan van de financiele ontwikkeling van de begroting 2026 inclusief de besluitvorming van de Kerntakendiscussie. De bedragen zijn geindexeerd ten opzichte van deze besluitvorming. Op de volgende pagina treft u per ontwikkeling een toelichting aan. In onderstaand overzicht wordt onderscheid gemaakt tussen financieel effect op de begroting van gemeenten en op die van SamenTwente. Het verschil wordt verklaard door het structureel opnemen van ontwikkelingen in de begroting die reeds incidenteel onderdeel zijn van de begroting. Deze ontwikkelingen leiden niet tot een stijging in voorliggende begroting, als we die afzetten ten opzichte van de begroting 2025. Voor de structurele gemeentelijke (en SamenTwente) begroting leidt dit wel tot een uitzetting. In de toelichtingen hieronder leest u hier mee over: Financieel Financieel effect Ontwikkeling van de financiële begroting inclusief effect begroting besluitvorming Kerntakendiscussie Verschil begroting SamenTwente 2026 (bedragen in € 1.000) gemeenten t.o.v. begroting 2025 Nr. Autonome ontwikkelingen: 1. Veilig Thuis Twente 990 990 2. 3.
Forensische geneeskunde van incidenteel naar structureel Subtotaal autonome ontwikkelingen structureel (1+2): Bedrijfsmatige opgaven:
474 1.464
474 1.464
-
4.
Invoering HR21-functiewaarderingsysysteem
332
332
-
5.
332
332
-
1.796
1.796
-
-213
-213
-
8.
Subtotaal bedrijfsmatige opgaven structureel (4): Totaal autonome ontwikkeling en bedrijfsmatige opgaven structureel (3+5) Inhoudelijke keuzes besluitvorming Kerntakendiscussie: Uitvoering Gezonde Schoolaanpak van structureel naar incidenteel handhaven voor 2026 Uitvoering Seksuele Gezondheid handhaven
-
-
-
9.
Uitvoering adviesrol Milieu & Gezondheid handhaven
137
-
137
10.
Uitvoering advisering Gezondheidsbevordering handhaven
100
100
-
11.
Uitvoering Meldpunt Woningvervuiling handhaven
97
-
97
12.
Uitvoering Meldpunt Zorgwekkend Gedrag handhaven
100
100
-
13.
Subtotaal inhoudelijke keuzes structureel (7 t/m 12):
222
-13
234
14.
-525
-525
-
15.
Subtotaal scherpe bedrijfsmatige keuzes structureel: Totaal structureel saldo 2026 exclusief loon- en prijscompensatie (6+13+14) Autonome ontwikkeling loon- en prijscompensatie:
1.492
1.258
234
16.
Looncompensatie
803
803
-
17.
508
508
-
1.310
1.310
-
2.803
2.569
234
213
213
-
21.
Prijscompensatie Subtotaal autonome ontwikkeling loon- en prijscompensatie structureel: Totaal structureel saldo 2026 inclusief loon- en prijscompensatie (15+18) Inhoudelijke keuzes Besluitvorming kerntakendiscussie: Gezonde School Aanpak van structureel naar incidenteel tot en met 2026 Forensische geneeskunde van incidenteel naar structureel
-474
-474
-
22.
Subtotaal inhoudelijke keuzes incidenteel effect (20+21):
-261
-261
-
6.
7.
18. 19.
20.
Incidentele meevallers: 23.
MKB-reserve vrijval
-413
-413
-
24.
Vrijval voorziening 3e WW-jaar
-139
-139
-
25.
Subtotaal incidentele meevallers (23+24)
-552
-552
-
26.
Totaal incidenteel saldo 2026 (19+22+25)
1.989
1.755
234
Tabel 1 Overzicht ontwikkeling financiële begroting en besluitvorming Kerntakendiscussie
7
Terug naar inhoudsopgave
Toelichting Autonome ontwikkelingen: 1.
Veilig Thuis Twente
Op 26 maart 2025 heeft het algemeen bestuur besloten om de wettelijke taken van Veilig Thuis Twente uit te voeren op een minimum niveau (scenario kern). Het aantal meldingen over huiselijk geweld en kindermishandeling in Twente is al een aantal jaren aan het stijgen. In 2024 en 2025 zijn incidenteel extra middelen beschikbaar gesteld om wachtlijsten weg te werken. Op 26 maart heeft het algemeen bestuur besloten om de begroting van Veilig Thuis Twente structureel uit te breiden met € 982.000. Dit betreft het kern-scenario en houdt in dat de focus in de uitvoering komt te liggen op de uitvoering van de wettelijke taken en het uitvoeren van de crisisdienst voor de 14 gemeenten. Inclusief loon- en prijscompensatie 2026 komt de begrotingsuitbreiding uit op € 1.039.000. Veilig Thuis heeft een aantal scherpe keuzes gemaakt in deze begroting zoals het bijstellen van het opleidingsbudget (van 2% naar 1,5%) en het bijstellen van de materiele budgetten (leasekosten, piketkosten etc.). Dit leidt tot een verlaging van de strucurele druk op de begroting van de gemeenten met ongeveer € 49.000. Hiermee komt de structurele uitbreiding van de begroting 2026 van Veilig Thuis Twente uit op een bedrag van € 990.000. 2.
Forensische geneeskunde van incidenteel naar structureel
Er is een groot tekort aan forensisch artsen voor de gemeentelijke lijkschouw na overlijden door euthanasie en vermoedens van niet natuurlijk overlijden. Om deze zorg 24/7 beschikbaar te hebben, wordt al samengewerkt met 5 GGD’en binnen Kring Oost Nederland. Om de inzet van forensisch artsen in de regio te kunnen behouden is sprake van een kostenstijging die structureel is, o.a. door een stijging van beschikbaarheid vergoedingen. Voor de jaren 2024, 2025 en 2026 zijn incidenteel extra middelen beschikbaar gesteld. Het algemeen bestuur heeft op 26 maart 2025 besloten om de begroting van Forensische geneeskunde structureel uit te breiden met € 450.000 (bedrag 2024). Het geindexeerde bedrag 2025 komt uit op € 474.000. Voor 2026 zit er in de begroting € 496.000 opgenomen. Het verschil van € 22.000 betreft de indexatie 2026 en is in tabel 1 opgenomen onder de kop Loon- en prijscompensatie. Forensische geneeskunde was incidenteel opgenomen in de begroting 2026. Door het besluit van het algemeen bestuur wijzigt deze financierig in zowel de begroting van de gemeenten als in die van SamenTwente van incidenteel naar structureel. Op 5 maart 2025 is het algemeen bestuur geinformeerd dat GGD Twente de aanbesteding van de Medische Arrestanten Zorg (MAZ) niet gegund heeft gekregen voor 2026 en verder. Wat de impact hiervan is op de voorliggende begroting is nog niet duidelijk.
We zullen het algemeen bestuur hierover nader informeren via onder meer onze tussentijdse rapportages. Bedrijfsmatige opgaven: 4.
Invoering HR21-functiewaarderingsysysteem
Via onze Bestuursrapportages 2024 en via de jaarstukken 2024 hebben wij het algemeen bestuur geinformeerd over de invoering van HR21. In 2023 hebben wij onderzoek gedaan naar een nieuw functiewaarderingsysteem. HR21 bleek het meest geschikt voor SamenTwente. Dit systeem is ontwikkeld in opdracht van de VNG en is volgens onze cao het basis waarderingssysteem. In 2023 zijn we daarom gestart met het project HR21. Alle functies zijn de afgelopen periode opnieuw beschreven en ingedeeld in HR21. Deze indelingen leiden in een aantal gevallen tot een hogere functiewaardering. Dit leidt tot een structureel financieel knelpunt van € 332.000 inclusief indexatie. Het traject van HR21 is nog niet volledig afgerond. Op dit moment lopen er nog een aantal bezwaarprocedures van medewerkers. In een aantal gevallen is er ook sprake van een lagere functiewaardering. Dit leidt niet direct tot een lagere financiele last aangezien er sprake is van garanties. Op het moment dat de functie opnieuw wordt ingevuld, leidt dit naar verwachting wel tot een financieel voordeel. Om deze bedrijfsmatige opgave intern te dekken heeft SamenTwente aan het algemeen bestuur scherpe bedrijfsmatige keuzes (bezuinigingen) voorgelegd. Toelichting hierover treft u hieronder aan bij punt 14. Inhoudelijke keuzes Kerntakendiscussie: 7.
t/m 12. Inhoudelijke keuzes besluitvorming Kerntakendiscussie
Op 26 maart 2025 heeft het algemeen bestuur besloten om de Gezonde School Aanpak niet meer structureel op te nemen in de begroting maar incidenteel op te nemen tot en met 2026. Hierdoor verbetert het structureel saldo voor de gemeenten. De begroting 2026 van SamenTwente wijzigt hierdoor niet ten opzichte van 2025. De uitvoering van Seksuele Gezondheid wordt gehandhaafd. Deze uitvoering zit al structureel in de begroting en daarom wijzigt er financieel niets. Daarnaast is besloten om
8
Terug naar inhoudsopgave
de uitvoeringen bij Milieu & Gezondheid, Gezondheidsbevordering en uitvoeringen bij de meldpunten Woningvervuiling en Zorgwekkend gedrag te handhaven. Het handhaven van de uitvoeringen bij Milieu & Gezondheid en het Meldpunt Woningvervuiling leiden in de begroting 2026 van SamenTwente niet tot een stijging van de bijdrage ten opzichte van 2025. Dit komt omdat deze uitbreiding al voor 2024 en 2025 in de begroting waren opgenomen. Structureel en voor de begrotingen van gemeenten leidt dit wel tot een uitzetting. Scherpe bedrijfsmatige keuzes: 14. Scherpe bedrijfsmatige keuzes Zoals ook onder punt 4 toegelicht, heeft het algemeen bestuur op 26 maart 2025 besloten om de hieronder uiteengezette structurele bezuinigingsmaatregelen door te voeren. In het voorstel van 26 maart 2025 is het bezuiningsbedrag geraamd op € 671.000 (excl. indexaties). In hetzelfde voorstel is ook toegelicht dat dit bedrag niet leidt tot een even hoge verlaging van de gemeentelijke bijdrage. In dit bedrag zijn namelijk in totaal € 158.000 aan invullingen van reeds in de begroting opgenomen taakstellingen verwerkt (€ 88.000 huisvesting Twentehuis en € 70.000 energielasten Twentehuis). Deze taakstellingen worden nu structureel ingevuld door kosten te verlagen. Omdat ze al verwerkt waren in de begroting, leiden ze niet nog eens tot een verlaging van de gemeentelijke bijdrage.
Bij het formuleren van de scherpe bedrijfsmatige keuzes is scherp gekeken naar waar de organisatie kan bezuinigen zonder door de ondergrens te zakken. Bij het formuleren van de maatregelen is onder meer gekeken naar plekken in de begroting waar er sprake is van onderbesteding. Dus waar we bijvoorbeeld nog scherper aan de wind kunnen zeilen. Deze maatregelen zijn eerst op 5 maart 2025 beeldvormend in het algemeen bestuur besproken. Om onze maatschappelijke opgaven te kunnen realiseren is het belangrijk dat SamenTwente ook na de kerntakendiscussie een toekomstbestendige organisatie is en blijft. Daarom heeft het algemeen bestuur besloten om niet meer te bezuinigen dan de hieronder uiteengezette bedragen. Scherpe bedrijfsmatige keuzes (bedragen in € 1.000):
Bedrag
Verlagen opleidingsbudget van 2% van de loonsom naar 1,5% van de loonsom
-129
Verlagen materieelbudget (kaasschaven)
-115
Verlagen ICT-afschrijvingsbudget
-100
Kosten Bedrijfsvoering verlagen t.b.v. uitbreiding Veilig Thuis Twente
-100
Realistischer ramen thuiswerk- en ambtsjubileabudget
-81
Totaal
-525
Autonome ontwikkeling loon- en prijscompensatie: 16. en 17. Loon- en prijscompensatie In de ontwikkelingenbrief en kader begroting 2026 zijn de begrotingsuitgangspunten uiteengezet voor de loon- en prijscompensatie. De basis hiervoor is de met de gemeenten gemaakte afspraken over berekening van loon- en prijsontwikkeling. Deze afspraken gelden uniform voor de GR-en. De loonontwikkeling blijft een inschatting omdat op dit moment niemand weet hoe de cao 2025-2026 eruit ziet en in welk ritme de toekomstige cao-eisen wel of niet de prijsinflatie zullen volgen. Via onze Bestuursrapportages 2025 en 2026 zullen we aangeven in hoeverre we van de begrote bedragen gaan afwijken. Voor de prijsontwikkeling nemen we in overeenstemming met de uitgangspunten van de gemeenten de ontwikkeling zoals het CBP deze per september 2024 publiceert, met een herrekening van voorgaande drie jaren (2023-2025). Inhoudelijke keuzes Besluitvorming kerntakendiscussie: 20. Gezonde School Aanpak incidenteel tot en met 2026 Zoals u onder punt 7 heeft kunnen lezen is de uitvoering van de Gezonde School Aanpak door het algemeen bestuur gewijzigd van structureel naar incidenteel voor 2026. Deze aanpassing verbeterd het structureel saldo voor gemeenten en leidt tot een verslechtering van het incidenteel saldo.
Ook voor de begroting van SamenTwente leidt deze besluitvorming tot een verbetering van het structurele saldo maar verslechtering van het incidentele saldo.
9
Terug naar inhoudsopgave
21. Forensische geneeskunde van incidenteel in 2026 naar structureel in 2026 Zoals u onder punt 2 heeft kunnen lezen is de financiering van de Forensische geneeskunde door het algemeen bestuur gewijzigd van incidenteel in 2026 (was incidenteel opgenomen over periode 2024-2026) naar structureel. Dit verbeterd het incidentele saldo voor gemeenten maar verslechterd het structurele saldo. Incidentele meevallers: 23. MKB-reserve vrijval In de vergadering van 5 maart 2025 heeft het dagelijks bestuur het algemeen bestuur geïnformeerd over de vrijval van de ingestelde reserve MKB-fonds. Het MKB fonds is ooit gefinancierd door Regio Twente uit de middelen van de Agenda van Twente 2008-2017. Tijdens de veranderopdracht Regio Twente heeft het algemeen bestuur besloten om het eigendom en beheer van het MKB fonds in eigendom te houden van SamenTwente als rechtsopvolger van Regio Twente. Dit was een keuze uit noodzaak, omdat er geen andere meer passende oplossing voor handen was, wetende dat het om een zeer beperkt aantal leningen ging met een korte resterende looptijd. Voor de beheerkosten en voor het risico dat de leningen niet terug worden betaald is geld gereserveerd, zodat SamenTwente geen risicodrager is. Inmiddels zijn een aantal leningen terugbetaald en de laatste openstaande lening met boekwaarde is in de jaarrekening 2024 afgeboekt.
De afboeking is ten laste gebracht van de hiervoor aangehouden risicogelden (risicoreserve MKB-fonds). Het algemeen bestuur heeft op 26 maart 2025 besloten om deze risicoreserve in 2026 vrij te laten vallen zodat de gemeentelijke bijdrage 2026 eenmalig omlaag kan. 24. Vrijval voorziening 3e WW jaar In onze cao SGO 2023 is een na-wettelijke WW-voorziening voor een derde jaar opgenomen. Conform cao-afspraken reserveren wij hiervoor gelden op de balans (€ 139.000 per eind 2024). Volgens de cao 2024 behouden medewerkers het recht op een derde WW-jaar, maar mag de werkgever geen premie hiervoor meer innen. Onze reservering neemt hierdoor niet meer toe. Tot op heden is door geen enkele medewerker gebruik gemaakt van het recht op een derde WW-jaar. We achten deze kans voor de toekomst ook nihil. Kosten voor de eerste en tweede WW-jaar (komen regelmatig voor) zijn gereserveerd in onze weerstandscapaciteit (bestemmingsreserves) op basis van risicoschattingen. Door het gereserveerde bedrag voor een derde WW-jaar vrij te laten vallen in 2026, kan de gemeentelijke bijdrage eenmalig verlaagd worden. Het algemeen bestuur heeft op 26 maart 2025 hiertoe besloten.
10
Terug naar inhoudsopgave
Beleidsbegroting
11
Terug naar inhoudsopgave
2. GGD Twente Introductie De gemeentelijke gezondheidsdienst (GGD) Twente is de gezondheidsdienst voor alle inwoners van Twente en vormt een belangrijke verbinding tussen overheid en gezondheidszorg. GGD Twente maakt zich sterk voor de gezondheid van alle Twentenaren. Kwetsbare groepen hebben hierbij bijzondere aandacht. Als GGD Twente hebben wij een breed scala aan werkzaamheden. Deze komen voort uit de Wet publieke gezondheid en andere wetten of regelingen. Het overgrote deel bestaat uit uitvoerende werkzaamheden. Daarnaast adviseert GGD Twente aan, en werkt zij beleidsvoorbereidend voor, de Twentse gemeenten en maatschappelijke partners. Inleiding Zoals in de ontwikkelingenbrief 2026 geschetst, zijn een aantal grote ontwikkelingen van invloed op de werkzaamheden van de GGD. Doordat mogelijk financiering vanuit het Rijk wegvalt, is de continuering van de inzet op preventie en gezondheidsbevordering onzeker. Door bezuinigingen in de gezondheidszorg verwachten we als GGD een verdere toename in casuïstiek met zwaardere problematiek. Ook in deze onzekere tijden blijft de GGD haar taken zo goed als mogelijk uitvoeren. We zien het als uitdaging om de richting die wordt gegeven door het Rijk in de landelijke plannen en de richting die we in Twente gekozen hebben binnen de visie ‘Gezonde Generaties in Twente’ vorm te geven.
Daarbinnen zetten we in op de vier thema’s, met aandacht voor de overkoepelende uitgangspunten en wisselende aanpak in de leeftijdsgroepen.
Figuur 1 Uitgangspunten, thema's en levensloop "Gezonde Generaties in Twente"
Speerpunten GGD Twente is een brede uitvoeringsorganisatie en ontwikkelt samen met de Twentse gemeenten beleid op het gebied van publieke gezondheid. Hoe we dat doen beschrijven we zo compact mogelijk in de verschillende uitvoeringsactiviteiten. De belangrijkste ambities voor 2026 worden na de beschrijving van de uitvoeringsactiviteiten weergegeven onder de indicatoren. Voor 2026 hanteert de GGD de volgende speerpunten in haar uitvoeringsactiviteiten: •
12
Zo hoog mogelijke vaccinatiegraad in Twente
Terug naar inhoudsopgave
•
Bereiken van Twentse jongeren en hun ouders om bij te dragen aan gezond opgroeien, versterken van de pedagogische basis en inzetten van passende zorg om te voorkomen dat zwaardere zorg nodig is.
•
Adequate dienstverlening en continuïteit op forensische zorg en de meldpunten
•
Passende (on)gevraagde integrale advisering aan inwoners en gemeenten voor gezondheidsbescherming- en bevordering
•
Voorbereid zijn op crisis
Kaderstellende beleidsnota’s Het visiedocument ‘Gezonde generaties in Twente’ is kaderstellend voor de speerpunten en ambities van GGD Twente. Beleidsnota
Vastgesteld door
Datum vaststelling
Gezonde generaties in Twente
Algemeen bestuur
7 juni 2023
Wat willen we bereiken? GGD en gemeenten hebben gezamenlijk in de visie op publieke gezondheid ‘Gezonde Generaties in Twente’ als lange termijn ambitie vastgesteld: "Inwoners van Twente leven minimaal net zo lang in gezondheid als inwoners elders in Nederland". GGD draagt aan deze ambitie bij door middel van onderzoek, advisering en uitvoering vanuit de verschillende wetten die vanuit de gemeenten bij de GGD belegd zijn. Hoe gaan we dit doen? De GGD zal plannen uitwerken op de thema’s ‘mentale gezondheid’, ‘leefstijl’, ‘beschermen en vaccineren’ en ‘leefomgeving’ onder de visie ‘Gezonde Generaties in Twente’. Binnen deze uitvoeringsplannen onderscheiden we vanuit de levensloopbenadering drie levensfasen: •
Gezond opgroeien: het verminderen van zorgvragen en de daarmee samenhangende zorgconsumptie op latere leeftijd, start met het bevorderen van gezond gedrag bij kinderen en adolescenten. We sluiten aan bij daar waar jeugdigen opgroeien: het gezin, de school, de wijk, sport en cultuur.
•
Gezond meedoen: “Meedoen” staat voor die levensfase waarin men actief is in de samenleving. Gevolgen van leefstijl van volwassenen uiten zich in de mate van gezondheidsvraagstukken op latere leeftijd.
•
Gezond oud zijn: Het accent verschuift naar het ondersteunen van het aanpassingsvermogen. Demedicalisering en normalisering is hierbij onze inzet.
Jeugdgezondheid Vanuit de JGZ wordt binnen de levensfase ‘Gezond opgroeien’ gericht ingezet op de vier thema’s uit de Gezonde Generaties in Twente. De JGZ helpt bij het gezond opvoeden en ontwikkelen van kinderen en verkeert in de unieke positie van regelmatig contact met ieder opgroeiend kind. De JGZ begeleidt ouder en kind in de lichamelijke, cognitieve en psychosociale ontwikkeling van -9 maanden (tijdens de zwangerschap) tot de leeftijd van 18 jaar. De JGZ doet bij alle kinderen preventieve onderzoeken (bijvoorbeeld lichamelijke ontwikkeling, visus en gehoor). De JGZ vervult zo een belangrijke rol in het zo vroeg mogelijk signaleren van risico’s, korte ondersteuning en doorverwijzing. Het (gratis) adviseren, normaliseren van problematiek, versterken van de eigen kracht van jeugdigen en het gezin, voorkomen van grotere problemen van jeugdigen, tijdig bieden van juiste hulp/zorg en het creëren van een gezonde leefomgeving voor de jeugdigen staan daarbij centraal. De JGZ werkt daarbij nauw samen met partners in de geboortezorg, onderwijs, jeugd GGZ en het medisch- en sociaal domein. De JGZ agendeert relevante thema’s en stelt samen met bestuurders prioriteiten voor gezondheidsbeleid. Ook geeft de JGZ de vaccinaties volgens het Rijksvaccinatieprogramma. Zo draagt de JGZ bij aan gelijke kansen op gezondheid voor alle kinderen in Twente. Activiteiten 1.
Tijdig signaleren van individuele problemen en het bieden van passende ondersteuning/vroegtijdig opsporen stoornissen en ziekte.
2.
13
Voorkomen van infectieziektes en besmettingen.
Terug naar inhoudsopgave
3.
Vergroten ouderschapsvaardigheden.
4.
Het bieden van passende (individuele/collectieve) ondersteuning en advies bij gezond opgroeien en opvoeden.
5.
Door JGZ-inzet bij schoolziekteverzuim een bijdrage leveren aan het vergroten van schoolaanwezigheid leerlingen in Twente (voorkomen ziekteverzuim en uitval).
6.
Monitoren van gezondheid Twentse jeugdigen, om zo data gedreven te kunnen adviseren richting stakeholders.
7.
Bevorderen van een gezonde leefomgeving voor jeugdigen o.a. met behulp van Gezonde School Aanpak.
8.
Het bevorderen van de deskundigheid en professionaliteit van de JGZ- medewerkers.
9.
Het versterken van de dienstverlening op basis van (landelijk) bewezen interventies.
10. Toekomstbestendig werken door o.a. integraal en domein-overstijgend te werken, zodat onze inzet zo impactvol mogelijk is. 11. Een bijdrage leveren aan de doelstellingen van de Hervormingsagenda Jeugd, met name bij de pijlers stevige lokale teams, beleidsadvisering en het versterken van de sociaalpedagogische basis. Infectieziektebestrijding Het hoofddoel van de infectieziektebestrijding (IZB) is binnen het thema beschermen en vaccineren het voorkomen van besmetting door infectieziekteverwekkers, inclusief bijzonder resistente micro-organismen (BRMO), en de verspreiding ervan ter bescherming van de volksgezondheid. Infectieziektebestrijding wordt uitgevoerd volgens de landelijke richtlijnen van het Rijksinstituut voor Veiligheid en Milieu (RIVM) / de Landelijk Coördinatie voor Infectieziektebestrijding (LCI). Uitvoering vindt plaats door middel van zeven landelijk vastgestelde kerntaken: 1.
Bestrijden van infectieziekten om verspreiding te voorkomen: bron en contactonderzoek, advisering, behandeling en vaccinatie.
2.
Surveillance: monitoren van infectieziekten om vroegtijdig uitbraken te signaleren en hierop te anticiperen.
3.
Beleidsadvisering: vertalen van landelijke ontwikkelingen voor de regio, inzicht geven aan gemeenten en het Rijk in de risico’s rond infectieziekten en de mogelijke risico’s te verkleinen.
4.
Preventieactiviteiten: bewustwording creëren en kennis bij risicogroepen vergroten om (verspreiding van) infectieziekten te voorkomen.
5.
Netwerk en regie: versterken van samenwerking op regionaal, bovenregionaal en landelijk gebied. Adviseren van zorginstellingen, onderwijs en bedrijven over welke maatregelen zij kunnen nemen in het kader van infectieziektebestrijding.
6.
Voorbereiding op grootschalige infectieziekte-uitbraken en zorgen voor een adequate aanpak bij (dreiging van) een grootschalige (lokale) uitbraak of epidemie.
7.
Kennis en onderzoek: verzorgen van scholing en uitvoeren/participeren binnen onderzoek op het gebied van infectieziekten.
Aanvullende activiteiten op het gebied van infectieziektebestrijding: •
In 2026 wordt verder gewerkt aan de aansluiting bij de Landelijke Functie Opschaling Infectieziektebestrijding (LFI). Werkzaamheden van SamenTwente op het gebied van (het opschalen van) infectieziektebestrijding moeten worden aangesloten op de werkwijzen van het LFI.
•
Organiseren en aanbieden van de Corona vaccinaties waaronder beantwoorden van (medische) vragen t.a.v. coronavaccinaties.
•
De landelijke ontwikkelingen voor het inrichten van een vaccinatievoorziening worden door de GGD Twente gevolgd. Zodra de Tweede Kamer hier een besluit over neemt, zal de GGD Twente hierop acteren.
•
Vaccinatiezorg in Twente verbeteren door samen te werken met lokale ketenpartners en zorgverzekeraar om de burgers in Twente optimale toegang tot vaccinatiezorg te bieden op moment dat landelijke ontwikkelingen uitblijven.
Openbare geestelijke gezondheid De taken van de openbare geestelijke gezondheidszorg draaien om het beschermen van de individuele gezondheid en veiligheid van inwoners in kwetsbare omstandigheden, door (vroegtijdig) toeleiding naar zorg en/of voorzien van basale medische zorg. GGD Twente voert meerdere taken uit op het gebied van de openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ): 1.
14
Het beheren van het meldpunt woningvervuiling voor de regio Twente.
Terug naar inhoudsopgave
2.
Het beheren van het meldpunt zorgwekkend gedrag Twente.
3.
Het uitvoeren van verkennende onderzoeken voor zorgmachtigingsaanvragen in het kader van de Wet verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (Wvggz).
Milieu en gezondheid Voor zowel bewoners als gemeenten is GGD Twente het aanspreekpunt voor vragen op het gebied waar gezondheid en (leef)omgeving elkaar raken. Het team draagt bij aan de thema's gericht op het beschermen én bevorderen van een gezonde leefomgeving in Twente. GGD Twente geeft hier invulling aan door: 1.
Gezondheidsadvies voor gemeenten op het gebied van gezondheid en leefomgeving, in het kader van de Omgevingswet.
2.
Gezondheidsadvies voor inwoners en andere betrokkenen na (milieu)rampen, branden, overstromingen, vervuiling van het milieu en effecten van bouwplannen. Daarnaast worden gezondheidskundige risicobeoordelingen van verontreinigingen in de bodem of lucht, verstoring door geluid, geur, licht en straling gedaan.
Inspectie en Hygiëne Inspectie en Hygiëne van GGD Twente draagt bij aan verantwoorde kinderopvang in Twente en aan een goede hygiëne op diverse locaties en evenementen. Dat doet zij door: 1.
Toezicht houden op en uitvoeren van inspecties op kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang, gastouderbureaus en gastouders.
2.
Advisering en uitvoeren van inspecties op hygiëne bij studio's voor tatoeage en piercing, seksbedrijven en grote evenementen.
3.
Adviseren en uitvoeren van inspecties op voorzieningen voor noodovernachting (zoals crisisopvang na rampen) en asielzoekerscentra.
Seksuele gezondheid De taken van Seksuele Gezondheid dragen bij aan het voorkomen, opsporen en bestrijden van seksueel overdraagbare aandoeningen in de samenleving. Dit wordt bereikt door: 1.
Individuele en collectieve preventieactiviteiten (zoals voorlichting, Sense gesprekken en publieksinformatie)
2.
Spreekuren organiseren voor diverse (risico)groepen, om te testen op, en behandelen voor, seksueel overdraagbare aandoeningen.
3.
Uitvoeren van het programma ‘Nu Niet Zwanger’, dat ondersteuning biedt bij maken van een bewuste keuze ten aanzien van de kinderwens en het eventuele moment van een zwangerschap.
4.
Surveillance: signalering van problematiek rondom seksuele gezondheid, risicogroepen, trends en ontwikkelingen op basis van (epidemiologisch) onderzoek en signalen uit de praktijk.
5.
Inzet op thema relaties en seksualiteit uit de gezonde schoolaanpak.
Centrum Seksueel Geweld SamenTwente beheert het centrum voor Seksueel Geweld (CSG) voor Twente en de Achterhoek (één van de 16 nationale centra). Het CSG biedt: 1.
Acute, laagdrempelige en multidisciplinaire hulp aan slachtoffers van seksueel geweld.
2.
24/7 bereikbaarheid voor slachtoffers van seksueel geweld.
3.
Verlenen van medische zorg aan slachtoffers van seksueel geweld.
4.
Verlenen van nazorg en geven van psycho-educatie aan slachtoffers van seksueel geweld.
5.
Behandelen van consultatievragen van professionals en vragen van slachtoffers van niet-acuut seksueel geweld.
Tuberculosebestrijding De Tuberculosebestrijding van GGD Twente is erop gericht om in een zo vroeg mogelijk stadium de infectieziekte Tuberculose (TBC) op te sporen.
15
1.
Screenen van risicogroepen (waaronder nieuwkomers).
2.
Bron- en contactonderzoek uitvoeren als er Tuberculose is vastgesteld.
Terug naar inhoudsopgave
Forensische geneeskunde De forensische geneeskunde zorgt voor een objectief medisch oordeel over doodsoorzaken, letsel van slachtoffers en de gezondheidstoestand van verdachten en daders. 1.
Uitvoering gemeentelijke lijkschouw: onderzoek bij vermoeden van niet natuurlijk overlijden en controle van de procedure bij overlijden na euthanasie.
2.
Forensische medische expertise (opdracht politie): verzamelen bewijsmateriaal zoals DNA n.a.v. zedendelicten, bloed en urine proeven, letselbepaling.
Publieke gezondheid voor asielzoekers / statushouder / ontheemden uit Oekraïne De GGD Twente voert taken uit op het gebied van gezondheidsbevordering asielzoekers, statushouders en Oekraïners. 1.
Het geven van gezondheidsvoorlichtingen aan asielzoekers, statushouders en Oekraïners.
2.
Afstemming met en participatie in de lokale (zorg)keten m.b.t. Publieke Gezondheid Asielzoekers (PGA).
3.
Het bieden van Jeugdgezondheidszorg.
Gezondheidsonderzoek Door onderzoeken, signalering en monitoring, wordt inzicht gegeven in de gezondheidssituatie en het welzijn van de inwoners van de veertien Twentse gemeenten en in de factoren die hierop van invloed zijn. Activiteiten houden in: 1.
Uitvoeren grootschalige gezondheidsonderzoeken i.s.m. het RIVM en het rapporteren hierover.
2.
Continu actueel houden van publieksinformatie over de gezondheid van de Twentse inwoner via de Twentse gezondheidsverkenning.
3.
Het doen van panelonderzoeken waardoor het mogelijk is verdiepend inzicht te krijgen in specifieke onderwerpen.
Gezondheidsbevordering Bij gezondheidsbevordering staat het versterken van gezondheid centraal door het stimuleren van een gezondere leefomgeving en gezonde leefstijl. Activiteiten houden in: 1.
Vertalen van de laatste wetenschappelijke inzichten en 'best practices' naar handvatten voor toekomstbestendig gezondheidsbeleid.
2.
Handelingsperspectieven bieden bij de ontwikkelingen gesignaleerd in onderzoeken en monitoring.
3.
(Proactieve) adviesrol voor gemeenten op het gebied van gezondheid en de gezonde leefomgeving.
Gezondheidsbeleid Gezondheidsbeleid is vooral gericht op proactieve signalering en kennisontwikkeling met betrekking tot strategische beleidsthema´s én brede maatschappelijke trends (beleids-)ontwikkelingen die voor de publieke gezondheid dan wel de GGD-organisatie van belang zijn. Activiteiten houden in: 1.
Opstellen van beleidsambities o.a. visiedocument en de uitvoerings-/jaarplannen van afdelingen, zoals het gezamenlijk visiedocument van gemeenten en GGD of verbinding tussen plannen van de gemeentes en de GGDafdelingen.
2.
Doorvertaling van de beleidsambities met behulp van de benodigde inhoudelijke kennis en beleid(sinstrumenten) naar producten en/of diensten waarmee de GGD en gemeenten (regio) de ambities kunnen realiseren.
3.
Investeren in een goede samenwerkingsrelatie tussen de GGD en de 14 gemeenten.
Crisisbeheersing De GGD is bij rampen en crises verantwoordelijk voor vier processen: 1.
Medische milieukunde (MMK);
2.
Infectieziektebestrijding (IZB);
3.
Psychosociale hulpverlening (PSH);
4.
Gezondheidsonderzoek na ongevallen en rampen (GOR).
Om voorbereid op crisis te blijven, zal Crisisbeheersing SamenTwente breed ingericht gaan worden. Activiteiten houden in: 1.
16
Het actueel houden van het GGD Rampen Opvang Plan (GROP).
Terug naar inhoudsopgave
2.
Trainen en oefenen.
Indicatoren Nr. 1.
Ambitie
Indicatoren
Ambitie niveau 2026
We willen alle Twentse jongeren bereiken
Bereik alle 0-4 jarigen
> 94%
om gezond opgroeien te bevorderen
Bereik alle 4-18 jarigen
> 80%
Vaccinatiegraad DKTP-Hib2.
3. 4.
Een zo hoog mogelijke vaccinatiegraad
HepB/Pneu/MenACWY 2 jarigen
> landelijk gemiddelde
Vaccinatiegraad voor BMR 2 jarigen
> landelijk gemiddelde
Vaccinatiegraad voor BMR volledig 10 jarigen
> landelijk gemiddelde
Casuïstiek schoolziekteverzuimbegeleiding
<1.7551
Zoveel mogelijk scholen nemen deel aan
Aantal scholen dat deelneemt aan het Gezonde
≥ 200 scholen
het Gezonde School Programma
Schoolprogramma
van jongeren in Twente
Schoolaanwezigheid vergroten door verzuimbegeleiding
Alle gezondheidsdata zijn openbaar voor gemeenten als basis voor het ontwikkelen van 5.
Het gezondheidsbeeld is actueel
lokaal gezondheidsbeleid. Nieuwe metingen en waarnemingen worden
Doorlopend actuele TGV
binnen 4 weken opgenomen in de TGV. Alle crisisplannen worden bij wijzigingen geactualiseerd en ten minste jaarlijks 6.
Voorbereid zijn op crises
geëvalueerd. Alle betrokken medewerkers worden jaarlijks getraind op crisisvaardigheden.
7.
8.
9.
10.
Actueel
Wij zijn voorbereid en kunnen handelen bij
De medisch-operationele processen van
de uitbraak van een A-infectieziekte die
SamenTwente sluiten aan bij de werkwijzen die
om een landelijke bestrijding vraagt.
onder andere zijn vastgesteld door het LFI.
Adequate forensische dienstverlening en
Reductie van de tijdelijke middelen forensische
continuïteit in de dienstverlening ter
dienstverlening.
voorkoming van code zwart.
Bezetting van de 24/7 diensten door artsen.
Gezondheidsschade als gevolg van
Percentage opgepakte adviesaanvragen en
milieufactoren beperken en voorkomen
meldingen bij het team milieu en gezondheid.
Passende (on)gevraagde integrale
Percentage adviezen waarbij integrale advisering
advisering aan inwoners en gemeenten op
van toepassing is en er ook integraal wordt
gezondheidsbevordering- en
geadviseerd.
beleidsvraagstukken.
Percentage adviezen die bruikbaar zijn voor gemeenten.
90%
100%
50% 100% 100%
90%
90%
Percentage meldingen bij meldpunt zorgwekkend Meldingen tijdig en passend opvolgen, door zorgondersteuning te bieden aan 11.
individuen en betrokkenen, die gesignaleerd worden op zorgwekkend gedrag en/of woningvervuiling.
gedrag dat binnen 14 dagen wordt voorzien van zorgondersteuning, zoals bijvoorbeeld een eerste klantcontact, bekendheidscheck of consult. Percentage meldingen bij meldpunt woningvervuiling binnen 14 dagen voorzien van zorgondersteuning, zoals bijvoorbeeld een eerste klantcontact, bekendheidscheck of consult.
1 Dit is een monitoringsindicator: 1.755 trajecten zijn begroot voor 2026
17
Terug naar inhoudsopgave
90%
90%
Met welke verbonden partij gaan we het samen doen? GGD GHOR Nederland GGD GHOR Nederland is de koepelorganisatie van de GGD'en de GHOR-bureaus. Vanuit GGD GHOR Nederland wordt, voor en in samenspraak met de GGD’en, de lobby en belangenbehartiging voor de GGD’en gedaan richting politiek en stakeholders. Daarnaast voert GGD GHOR Nederland projecten uit, die vanuit efficiency oogpunt centraal moeten worden uitgevoerd en die randvoorwaarden en producten opleveren waarmee de GGD’en hun werkzaamheden kunnen verrichten. Zie voor meer informatie de paragraaf verbonden partijen. Wat gaat het kosten? Overzicht van baten en lasten GGD Twente
Begroting
Bedragen in € 1.000
Baten
Lasten
Saldo
Programma excl. Overhead
7.787
29.310
-21.523
Overhead
451
3.919
-3.468
Subtotaal incl. Overhead
8.238
33.230
-24.992
-
-
-
Gemeentelijke bijdrage
25.045
-
25.045
Subtotaal incl. algemene dekkingsmiddelen
33.283
33.230
53
-
53
-53
33.283
33.283
-
Treasury
Mutaties reserves Totaal incl. mutaties reserves
18
Terug naar inhoudsopgave
3. Organisatie voor de Zorg en de Jeugdhulp in Twente Introductie OZJT geeft uitvoering aan de samenwerking tussen de veertien Twentse gemeenten op het gebied van jeugdhulp. Basistaak van OZJT is de inkoop, het contractmanagement en contractbeheer voor de jeugdhulp. In de Regiovisie Jeugdhulp wordt beschreven over welke jeugdzorg het precies gaat. Door inkoop, contractmanagement en monitoring efficiënt te organiseren voor de veertien gemeenten draagt OZJT bij aan een duurzaam en betaalbaar zorgstelsel in Twente. Een zorgstelsel waarbij inwoners zo zelfstandig en zelfsturend mogelijk thuis kunnen leven en waarin zij dichtbij de juiste en professionele hulp kunnen krijgen. Door het gezamenlijk opdrachtgeverschap zijn de gemeenten een sterke gesprekspartner voor (zorg)partners. Met OZJT is er één aanspreekpunt voor de overeenkomsten en zijn de werkwijzen op elkaar afgestemd. Dit vermindert de administratieve last. Voor gemeenten biedt deze samenwerking financiële schaalvoordelen en is er veel kennis en ervaring dichtbij. Inleiding In deze programmabegroting 2026 wordt uitgewerkt welke accenten en speerpunten centraal komen te staan binnen de kerntaken van OZJT. Hierbij vallen de taken rondom de coalities Samen14 buiten de scope van de programmabegroting. Ook landelijke ontwikkelingen zoals de Hervormingsagenda zullen de aandacht vragen van OZJT.
Vanuit de Hervormingsagenda wordt er namelijk gewerkt aan het versterken van de jeugdhulpregio's. In 2026 zal de Samenwerkingsagenda meer vorm krijgen in (tijdelijke) projecten. Deze zullen veelal raken aan de kerntaken van OZJT. Er zal er daarom aandacht moeten zijn aan hoe deze projecten samenhangen met de kerntaken en welke invloed dit uiteindelijk heeft op de werkzaamheden van OZJT. Daarbij zullen ook projecten die voortkomen uit de Samenwerkingsagenda op termijn geborgd worden binnen OZJT. Speerpunten •
Voorbereiding nieuwe inkoop Jeugdhulp.
•
Sturen en monitoren van de transformatieve beweging op basis van de prestatie indicatoren.
•
In samenwerking met gemeenten en aanbieders sturen op de inrichting van het zorglandschap.
•
De regionale taken uit de Hervormingsagenda Jeugd implementeren.
Kaderstellende beleidsnota’s Beleidsnota
Vastgesteld door
Visienota Transformatie jeugdzorg Twente
Colleges van B&W
2012-2013
Visie- en keuzenota Maatschappelijke ondersteuning in Twente
Colleges van B&W
2012-2013
Koersdocument
BC OZJT en colleges van B&W
2016
Uitgangspunten Zorglandschap 2030
BC OZJT
2020
Regiovisie Jeugdhulp 2022-2028
AB en gemeenteraden
2021-2022
Strategisch inkoopdocument Jeugdhulp
AB / Colleges
2022
Meerjarenperspectief OZJT
AB
2022
19
Terug naar inhoudsopgave
Datum vaststelling
Wat willen we bereiken? In de regiovisie jeugdhulp Twente staat hoe wij gezamenlijk met aanbieders, professionals, inwoners en gemeenten vanuit samenwerking jeugdhulp willen organiseren zodat alle jeugdigen en gezinnen in Twente toekomstperspectief hebben om naar uit te kijken en trots op te zijn. Om hier als OZJT aan bij te dragen, wordt er gewerkt aan de volgende ambities: •
Het effectueren van de transformatieopgaven en andere regionale opgaven die voortkomen uit de Hervormingsagenda.
•
Investeren in een goede samenwerking met jeugdhulpaanbieders waarbij gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de jeugdigen wordt gevoeld.
•
Goede onderlinge verbinding binnen OZJT tussen structurele taken en tijdelijke projecten, waarbij aandacht is voor borging, continuïteit en kennisbehoud.
•
Heldere opdrachten ophalen waarbij de mensen en middelen passend zijn bij de omvang van de opdracht.
•
Aandacht aan zakelijk partnerschap met een goede opdrachtgever en opdrachtnemer verhouding waarbij draagvlak en legitimiteit centraal staan.
Hoe gaan we dit doen? Om dit te bereiken zullen de volgende acties worden uitgevoerd: •
Sturing en monitoring met behulp van strategisch contractmanagement op de afgesproken indicatoren die zijn voortgekomen uit het project indicatoren.
•
Regionaal plan van aanpak voor de regionale opgaven uit de Hervormingsagenda.
•
Er wordt geïnvesteerd op goede communicatie, betrokkenheid en verbinding tussen de kerntaken OZJT en de tijdelijke projecten.
•
Verder werken aan de borging van initiatieven die zijn voortgekomen uit de Samenwerkingsagenda en waarbij de mogelijkheid bestaat om dit te borgen binnen OZJT.
•
Zorgen voor duidelijke procesafspraken rondom opdracht(verleningen).
Indicatoren Nr.
Indicatoren
Huidig niveau
Ambitie niveau 2026
In 2024 was er t.o.v. 2023 een 1.
Een vermindering in het aantal plaatsingen in de
daling in de instroom
Afname van 10% in
JeugdzorgPlus
JeugdzorgPlus van 32,7% (van
vergelijking met 2025.
55 naar 37 plaatsingen). Er moet nog verdere uitwerking worden gegeven aan hoe het strategisch 2.
Strategisch regionaal contractmanagement waarbij de indicatoren, die voortkomen uit het project indicatoren, zijn geborgd.
contractmanagement eruit moet komen te zien. Het project indicatoren is begonnen. Er wordt gewerkt naar consensus over de indicatoren en een sturingsplan. Er moet nog worden gestart
3.
Opstellen en navolging van een regionaal plan
met het maken van een
van aanpak voor de Hervormingsagenda.
analyse en bijbehorend plan van aanpak.
4.
Verbinding tussen de kerntaken OZJT en de tijdelijke projecten.
20
Terug naar inhoudsopgave
Effectief strategisch regionaal contractmanagement dat samen met aanbieders aan de lat staat voor de transformatieopgaven waarbij gezamenlijkheid en sturing op indicatoren centraal staan. Een gedragen en haalbaar plan van aanpak waarmee er opvolging wordt gegeven aan de regionale opgaven uit de Hervormingsagenda
De huidige situatie is dat er
Er is verbinding tussen de
meer aandacht wordt besteed
kerntaken OZJT en tijdelijke
aan de onderlinge verbinding
projecten, wat ten goede
tussen de kerntaken en de
komt van de kennisopbouw,
tijdelijke projecten.
continuïteit en prestaties.
De kerntaken voor OZJT uit de Gemeenschappelijke Regeling 5.
Een heldere opdracht voor OZJT, met aandacht
zijn helder. Daarentegen zijn de
Er is een heldere opdracht
op het zakelijk partnerschap, om beter in staat te
afspraken en de concretisering
met daarbij concrete
kunnen zijn om in te spelen op de behoeften en
hieromheen niet altijd helder.
afspraken over de nadere
uitdagingen binnen het jeugdhulplandschap.
Onderdeel hiervan is de relatie
invulling.
tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Wat gaat het kosten? Begroting
Overzicht van baten en lasten OZJT Bedragen in € 1.000
Baten
Lasten
Saldo
Programma excl. Overhead
169
2.695
-2.526
Overhead
-
486
-486
Subtotaal incl. Overhead
169
3.181
-3.012
Treasury
-
-
-
Gemeentelijke bijdrage
3.012
-
3.012
Subtotaal incl. algemene dekkingsmiddelen
3.181
3.181
-
-
-
-
3.181
3.181
-
Mutaties reserves Totaal incl. mutaties reserves
21
Terug naar inhoudsopgave
4. Veilig Thuis Twente Introductie Veilig Thuis Twente (VTT) is er voor slachtoffers, direct betrokkenen, omstanders en professionals die te maken hebben met huiselijk geweld of kindermishandeling. VTT voert haar taak als regionaal advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling uit voor de 14 gemeenten in Twente. Haar missie is dat iedere inwoner van Twente leeft in een veilige thuissituatie. Een thuis waarin geen sprake is van welke vorm van huiselijk geweld of kindermishandeling dan ook. We werken transparant, integer en zorgvuldig. We doen dit met en voor (direct)betrokkenen, hun omgeving en betrokken professionals. En namens en in opdracht van de 14 Twentse gemeenten, zoals wettelijk verankerd in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. VTT heeft tot doel het stoppen van alle vormen van huiselijk geweld tegen volwassenen en kinderen. Het opheffen van acute onveiligheid en het creëren en borgen van duurzame veiligheid binnen huiselijke situaties staat centraal. Inleiding Het aantal meldingen is sinds de laatste structurele formatie-uitbreiding van VTT in 2020 opnieuw sterk gestegen. Dat heeft als gevolg gehad dat bepaalde activiteiten niet of minder zijn gedaan, zoals voorlichting, deelname aan overleggen en werkgroepen en geen/verminderde inzet van gedragswetenschappers in gemeenten.
Ondanks deze aanpassingen in de activiteiten van VTT, lukt het niet om de groei van 32% (tussen 2020 t/m 2024) in meldingen adequaat op te pakken en kampte VTT opnieuw met wachtlijsten. Met behulp van tijdelijke begrotingsuitbreidingen in 2024 en 2025 is VTT in staat gesteld de wachtlijsten terug te brengen tot een aanvaardbaar niveau. Het vraagt een structurele investering om de wettelijke taken op een goed kwaliteitsniveau en binnen de gestelde termijnen uit te kunnen blijven voeren. In september 2024 heeft Veilig Thuis Twente een zogenaamd overkoepelend rapport ontvangen van de Inspectie Gezondheid en Jeugd. Zij hebben onderzoek gedaan bij drie VT-organisaties (niet zijnde VTT) en op basis daarvan hebben zij álle VTorganisaties opdracht gegeven om een plan van aanpak te maken om ervoor te zorgen dat de VT-organisatie wachtlijstvrij kan werken. Daarin moet ook worden opgenomen hoe VT-organisatie zicht houden op veiligheid op moment dat er toch wachtlijsten zijn. VTT is in de eindfase van de ontwikkeling van dit plan van aanpak. Dit plan van aanpak wordt in het eerste kwartaal van 2025 opgesteld. De financiële situatie, de uitkomsten van de Kerntakendiscussie en de opdracht van IGJ hebben tot gevolg dat VTT zich richt op de uitvoering van haar wettelijke taken. Daarnaast voert VTT in opdracht van de 14 Twentse Gemeenten de 24/7 beschikbaarheid van de crisisdienst uit.
In de ontwikkelingenbrief van vorig jaar is reeds gesproken over de ontwikkeling van het toekomstscenario. Landelijk is hier voortgang geboekt. In een kamerbrief in december heeft het ministerie de contouren geschetst voor de vorming van Regionale Veiligheidsteams. Kern van deze contouren is dat de RVT's nieuwe organisaties worden, waarin taken van Veilig Thuis, Jeugdbescherming en de Raad voor de Kinderbescherming worden samengevoegd in één organisatie. Om welke taken dat precies gaat is nog niet duidelijk. Deze nieuwe organisatie zal volgens deze kamerbrief decentraal aangestuurd worden en een publiekrechtelijk karakter hebben. Verdere uitwerking van deze contouren zal plaatsvinden in de eerste maanden van 2025 en de implementatie wordt verwacht in 2026 en 2027. Veilig Thuis (in de vorm van het Landelijk Netwerk Veilig Thuis) participeert actief in deze uitwerking, daar waar zij op inhoud meerwaarde toevoegt. In Twente wordt in 2025 gestart met de uitvoering van pilots in het kader van de ontwikkeling van het toekomstscenario. Hierin worden de adviezen vanuit het in 2024 uitgevoerde BMC-onderzoek naar de aanpak van huiselijk geweld in de keten ook meegenomen. Naar verwachting loopt de uitvoering van deze pilots door in 2026 en wordt gedurende de uitvoering meer bekend over de invulling van het toekomstscenario op landelijk niveau.
22
Terug naar inhoudsopgave
Speerpunten Veilig Thuis Twente stelt zich ten doel alle vormen van geweld in afhankelijkheidsrelaties te stoppen, de schadelijke gevolgen hiervan te verminderen en de veiligheid te borgen. 1.
"Kwaliteit op tijd". VTT stelt zich ten doel haar wettelijke maatschappelijke opdracht kwantitatief en kwalitatief goed uit te voeren. Eén van de belangrijkste speerpunten in 2026 blijft het wachtlijstvrij werken. Na de structurele uitbreiding van 6 fte vanaf 2020, heeft VTT tot medio 2022 nagenoeg wachtlijstvrij gewerkt (pieken hebben we binnen redelijke termijnen weggewerkt). Intussen bleek dat niet meer mogelijk, maar is het dankzij meerdere wachtlijstoffensieven en het inzetten van tijdelijke extra middelen sinds het najaar van 2023 gelukt om de wachtlijst beperkt te houden.
2.
Doorontwikkeling samenwerking in de keten, versterken netwerkpositie VTT met name ook op straf en zorg. De samenwerking met het Veiligheidshuis, Informatieknooppunt, Expertise centrum mensenhandel en samenwerking in MDA++2, samenwerking met politie, reclassering en justitie zal verdere doorontwikkeling krijgen onder meer door samenwerking in het Regionaal Netwerk Zorg en Straf. Ook de ontwikkelingen op zorg en straf vanuit het landelijke (Justitie en Veiligheid en Landelijk netwerk Veilig Thuis) zullen regionale/lokale implementatie vragen. Deze samenwerking is ondersteunend aan de uitvoering van de wettelijke taken.
3.
VTT zal zich actief inzetten voor de deelname in de beweging om in het kader van het toekomstscenario, de hervormingsagenda jeugd en de brede aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling in Twente. Wat dit vraagt van VTT en of dit binnen de huidige financiële kaders mogelijk is, moet nader onderzocht worden.
4.
Uitvoering van de toetsing tijdelijk huisverbod (THV). Veilig Thuis voert op basis van Tijdelijke middelen van Centrumgemeente Enschede sinds 2021 de toetsing van het tijdelijk huisverbod uit in samenwerking met politie en andere ketenpartners. Dit is in 2024 geëvalueerd. In 2025 zal VTT met de Twentse gemeenten tot nieuwe samenwerkingsafspraken en financiële dekking voor de uitvoering THV moeten komen.
Kaderstellende beleidsnota’s Beleidsnota “Samenwerkingsafspraken gemeenten regio Twente-Veilig Thuis Twente” 2020
Vastgesteld door
Datum vaststelling
AO VTT
21-11-2019
Wat willen we bereiken? Veilig Thuis Twente voert de aan haar toegewezen wettelijke- en maatwerktaken uit, met als maatschappelijke opdracht: "Het stoppen van alle vormen van geweld in afhankelijkheidsrelaties en/of het verminderen van de schadelijke gevolgen hiervan en de veiligheid (duurzaam) te borgen". Hierbij stellen we ons ten doel deze maatschappelijke opdracht kwantitatief en kwalitatief goed uit te voeren. In 2025 zullen de samenwerkingsafspraken herijkt worden en zal de focus primair liggen op de uitvoering van de wettelijke taken. Daarbij wil Veilig Thuis Twente in navolging van de samenwerkingsafspraken met de 14 Twentse Gemeenten wachtlijstvrij werken en voldoende flexibel zijn in om bij fluctuaties van het aantal meldingen en adviesvragen of bij onverwachte uitval van medewerkers toch zonder wachtlijst te kunnen werken én de wettelijke doorlooptijden te behalen. Dit betreft in de huidige samenwerkingsafspraken de volgende taken: •
De wettelijke taken van Veilig Thuis.
•
De (regionale) maatwerktaken zoals afgesproken met de 14 Twentse gemeenten in het document "samenwerkingsafspraken".
•
De taken, die voortvloeien uit de vastgestelde Producten en Diensten Catalogus (PDC's) en de aangepaste werkprocessen, in goede samenwerking met de 14 gemeenten uitvoeren.
•
De eisen die door het Rijk en de Inspectie gesteld zijn/worden: o.a. medewerkers voldoen aan de eisen van de beroeps registraties (SKJ, NVO NIPO etc.), en 24-uurs inzet vertrouwensarts.
•
We hebben een vereiste kwaliteitscertificering, in ons geval de ISO-certificering.
2
MDA++ is een breed overstijgende (++) multidisciplinaire aanpak voor huiselijk geweld en kindermishandeling. Het gaat over casuïstiek (gezinssystemen) waarin ernstige multi-problematiek aan de orde is. Waarbij dit structureel, langdurig en terugkerend [1] is, ondanks inzet van reguliere hulp en interventies. Gezinnen raken steeds opnieuw in crisis. De inschatting is dat het in onze regio gaat om 30-60 gezinnen op jaarbasis.
23
Terug naar inhoudsopgave
Hoe gaan we dit doen? Eén van de belangrijkste speerpunten in 2026 blijft wederom het uitvoeren van de wettelijke taken binnen de daarvoor opgestelde normen; het wachtlijstvrij werken. VTT heeft als opdracht haar wettelijke taken uit te voeren. Dit betekent dat we alle adviesvragen en meldingen moeten uitvoeren en daarbij tevens gehouden zijn aan de daaraan gekoppelde wettelijke termijnen. Daarnaast zal Veilig Thuis Twente volgens de nieuwe ontwikkelrichting werken in samenwerking met haar ketenpartners. Uitgangspunt hierbij is onder meer de wens van het algemeen bestuur om een bestendige richting te ontwikkelen, waarbij door versterking van de ketensamenwerking en een focus op preventie in de toekomst de incidentie van huiselijk geweld en kindermishandeling terug gedrongen wordt. Binnen de huidige financiële kaders is het niet mogelijk om preventie te prioriteren. Op basis van het AB-besluit van 14 februari 2024 en 15 januari 2025 waarbij incidentele bijdragen zijn toegekend, is de formatie van Veilig Thuis Twente op dit moment toereikend voor het wachtlijstvrij uitvoeren van de wettelijke taken, maar is er structureel onvoldoende ruimte voor de uitvoering van de afgesproken maatwerktaken. Deze blijven dus op het huidige niveau uitgevoerd worden, wat betekent dat VTT: •