1735.103 Woon-, zorg- en welzijnsvisie Hof van Twente (1).pdf

Woon-, zorg- en welzijnsvisie Gemeente Hof van Twente

Voorwoord De eerste Woonzorgvisie Hof van Twente is klaar. Naast het feit dat gemeenten in 2025 een Woonzorgvisie moeten hebben, vinden wij het zelf ook belangrijk om deze visie te hebben. Verschillende partijen wonen, welzijn en zorg én betrokken inwoners hebben meegewerkt aan de woonzorgvisie. Dit biedt een mooie basis om samen te werken aan een gezonde leefomgeving waarin het goed wonen is voor iedereen. Dank voor deze prettige en constructieve samenwerking. Aan de woonzorgvisie ligt een uitgebreid onderzoek ten grondslag. Companen heeft onderzocht hoe de situatie van wonen en zorg nu is, welke demografische en maatschappelijke ontwikkelingen er gaande zijn en wat dit voor gevolgen heeft voor wonen en zorg in Hof van Twente, nu en in de toekomst. Dit is vertaald naar de opgaven zoals deze in de woonzorgvisie worden genoemd. De woonzorgvisie biedt ons en onze partners wonen, welzijn en zorg richting voor het organiseren van wonen en zorg voor doelgroepen, rekening houdend met de sociale infrastructuur en een gezonde, groene omgeving. Hannie Rohaan Wethouder Sociaal Domein en Wonen

2

Inhoudsopgave Voorwoord....................................................................................................... Inleiding............................................................................................................ Inleiding...................................................................................................................................... Missie......................................................................................................................................... Proces, status en opbouw van dit document..............................................................................

Thema 1: Voldoende en passend woonaanbod............................................ Ambitie....................................................................................................................................... Opgave 1: Nieuwe geclusterde woonconcepten toevoegen in diverse prijsklassen.................. Opgave 2: Passend aanbod per kern......................................................................................... Opgave 3: Benut bestaande (woning)voorraad..........................................................................

Thema 2: Inclusieve wijken en kernen........................................................ Ambitie..................................................................................................................................... Opgave 1: Ontwikkeling woonleefconcepten........................................................................... Opgave 2: Inzet op ruimtelijk ontwerp van de woonomgeving.................................................

Thema 3: Passende dienstverlening........................................................... Ambitie..................................................................................................................................... Opgave 1: Bevorderen eigen kracht en sociale netwerk.......................................................... Opgave 2: Ondersteunen mantelzorg en vrijwilligers............................................................... Opgave 3: Voldoende ambulante begeleiding in de thuissituatie.............................................

Thema 4: Focus op samenwerken............................................................... Ambitie..................................................................................................................................... Opgave 1: Structurele (domeinoverstijgende) samenwerking voor en met inwoners............... Opgave 2: Beter faciliteren van burger- of ouderinitiatieven....................................................

Het vervolg..................................................................................................... Bijlage: Woonzorganalyse Hof van Twente................................................

3

Inleiding Inleiding De druk op de woningmarkt in Hof van Twente is groot. Steeds meer mensen hebben moeite om een goede betaalbare woning te vinden. Tegelijkertijd verandert de woonvraag. Het aantal ouderenhuishoudens (65+ jaar) groeit van 5.820 (38%) in 2023 naar 6.800 (43%) in 2035 en deze ouderen zullen steeds langer zelfstandig wonen. Het rijk heeft minder aandacht voor verpleeg- en verzorgingshuizen. Zo lang mogelijk zelfstandig wonen is een onontkoombare opgave. Dit baart ons zorgen, omdat zorg aan huis ook onder druk staat. Zware zorg kan niet altijd aan huis gegeven worden. Wij willen dit onder de aandacht brengen van het rijk. Naast ouderen moeten ook andere mensen (weer) zelfstandig wonen en hun weg vinden op de woningmarkt. Denk bijvoorbeeld aan mensen met psychosociale problematiek (GGZ) of een beperking (verstandelijk of lichamelijk). Dit lukt vaak niet zonder begeleiding, een betaalbare toegankelijke woning of de aanwezigheid van zorg in de omgeving. In de visie 2022-2026 “Actief Noaberschap” geeft de coalitie aan dat er voor alle doelgroepen voldoende geschikte woningen beschikbaar moeten zijn en dat alle inwoners mee moeten kunnen doen in de samenleving.

In de eerste helft van 2023 is een woonzorganalyse uitgevoerd. Dit onderzoek geeft inzicht in de verwachte vraag en huisvestingsopgave voor ouderen, mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking, uitstromers beschermd wonen en opvangvoorzieningen (BW/MO) en kwetsbare jongeren. Het onderzoek laat zien dat het met de huidige woningvoorraad (nog) niet mogelijk is om de opgave langer en weer zelfstandig wonen op te vangen. Er ligt een (ver)nieuwbouwopgave waarbij woningen geschikt moeten worden gemaakt en geclusterde woningen moeten worden gerealiseerd waarin mensen zelfstandig kunnen wonen met enige vorm van ondersteuning. Ook de woonomgeving zal moeten worden aangepast, evenals de manier waarop we zorg en ondersteuning leveren. Met het oog op de tekorten aan capaciteit is de huidige manier waarop we het zorglandschap hebben ingericht niet langer houdbaar richting de toekomst. Om de bevindingen uit de woonzorganalyse om te zetten in ambities, opgaven en acties, is een gezamenlijke visie van de gemeente en ketenpartners op wonen, welzijn en zorg nodig. Want de gemeente kan het niet alleen, het is nadrukkelijk een gezamenlijke opgave. Gemeente, zorgaanbieders, welzijnsinstellingen, woningcorporaties in samenspraak met inwoners zullen de schouders eronder moeten zetten om te groeien naar een Hof van Twente waar plek is voor alle inwoners, met en zonder ondersteuningsvraag.

4

Een gezamenlijke visie en opgave sluit aan bij het visiedocument de Gezonde Verbinding. Uitgangspunt van de Gezonde Verbinding is ‘positieve gezondheid’. Gezondheid is niet alleen fysieke gezondheid, maar ook de mate van welbevinden, hoe en waar je woont, in welke omgeving, sociale contacten. Bij ‘positieve gezondheid’ speelt ‘eigen kracht’ een rol. Dat wil zeggen dat hulp of ondersteuning zich richt op wat mensen zelf kunnen en willen en daarvan uitgaand passende ondersteuning organiseren. In de woonzorgvisie is een zelfde principe opgenomen: mensen hebben een eigen verantwoordelijkheid voor hun gezondheid. Daar hoort ook wonen bij. Zie hieronder de woordwolk waarin de woorden eigen regie en zelfredzaamheid eruit springen. Waar nodig ontvangen zij ondersteuning. Een voorwaarde is dat er beschikbare (aangepaste) woningen zijn waar zorg geleverd kan worden, waar ontmoeting mogelijk is en voorzieningen bereikbaar zijn.

Missie Zonder missie geen visie. De woordwolk hieronder laat in grootte van tekst zien wat die missie inhoudt volgens inwoners, leden van de seniorenvereniging, zorgaanbieders, ontwikkelaars, welzijnsorganisaties en woningcorporaties in Hof van Twente: ‘’Bouwen aan een gezond en toekomstbestendig Hof van Twente, door als partners samen te werken voor en met inwoners en de gemeenschapszin te versterken”.

Afbeelding 1: Woordwolk betrokken partners Hof van Twente (Bijeenkomst 6-6-2023)

Proces, status en opbouw van dit document De woon-, zorg-, en welzijnsvisie van de gemeente Hof van Twente is het product van een samenwerking tussen inwoners, leden van de seniorenvereniging,

5

zorgaanbieders, ontwikkelaars, welzijnsorganisaties, woningcorporaties en de gemeente. Om te komen tot die visie zijn eerst de kwantitatieve en kwalitatieve opgaven op het gebied van wonen, zorg en welzijn in beeld gebracht in de woonzorganalyse. Deze analyse richt zich op ouderen en de aandachtsgroepen die zorg of ondersteuning nodig hebben. In het landelijk Programma Een Thuis voor iedereen worden meer aandachtsgroepen benoemd die het extra moeilijk hebben om aan woonruimte te komen, zoals statushouders, mantelzorgverleners- en ontvangers, ex-gedetineerden, arbeidsmigranten, etc. De provincie brengt deze doelgroepen in beeld, in de Monitor Gezond Wonen – die als basis dient voor de regionale woonzorgvisie Twente – en in een separaat onderzoek naar arbeidsmigranten. Tijdens dit proces zijn in maart 2023 twee werksessies met partners georganiseerd om te toetsen of zij zich herkennen in de eerste resultaten en om met elkaar in gesprek te gaan over trends en ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op vraag en aanbod van wonen met zorg in de toekomst. Met de opbrengst van deze werksessies zijn de analyses nader uitgewerkt op een manier die recht doet aan de lokale praktijk. De analyse dient als basis voor de visie en bevindt zich in de bijlage.

Voor het opstellen van dit visiedocument is er op 6 juni 2023 een themabijeenkomst georganiseerd, waarin we de relevante thema’s en opgaven besproken die centraal moeten staan in de visie. Daarnaast hebben we ambities benoemd waar we gezamenlijk mee aan de slag willen. Deze thema’s, opgaven en ambities vormen het vertrekpunt voor dit document. De vier thema’s zijn:  Voldoende en passend woonaanbod  Inclusieve wijken en kernen  Passende dienstverlening  Focus op samenwerking Op de volgende pagina’s werken we per thema de ambitie uit en beschrijven we welke opgaven we met prioriteit oppakken om deze ambitie te bereiken. Vanuit dit visiedocument volgt een concept afwegingskader voor huisvestingsinitiatieven, dat dient als handreiking voor plannenmakers op het gebied van wonen, welzijn en zorg.

6

Thema 1: Voldoende en passend woonaanbod Ambitie We zetten in op voldoende, aantrekkelijk en divers woningaanbod voor verschillende doelgroepen en levensfasen in diverse prijsklassen verspreid over de kernen van de gemeente. We kijken daarbij naar mogelijkheden in nieuwbouw, maar ook expliciet naar de mogelijkheden in de bestaande voorraad.

Opgave 1: Nieuwe geclusterde woonconcepten toevoegen in diverse prijsklassen De meeste ouderen wonen in hun eigen woning en zullen dat ook in de toekomst blijven doen. Maar als geheel zelfstandig wonen niet meer lukt kan een geclusterde woning uitkomst bieden. Ook uit voorzorg, of vanwege een behoefte aan sociaal contact of comfort kunnen ouderen kiezen voor geclusterd wonen. In een geclusterde woonvorm wonen mensen zelfstandig maar toch samen, met gedeelde voorzieningen als een huiskamer en ontmoetingsruimte, liefst in het complex of anders op korte afstand in de buurt. Een geclusterde woonvorm kan eenzaamheid tegengaan en een grotere zelfredzaamheid bevorderen: de stap naar zwaardere zorg kan hierdoor worden uitgesteld of worden voorkomen. Het kabinetsbeleid is er op gericht dat er (bijna) geen verpleeghuisplekken meer bijkomen, waardoor meer ouderen met een zorgvraag in geclusterde woonconcepten zullen wonen. Rekening houdend met deze trend, blijkt uit de woonzorganalyse dat er in 2035 een tekort zal zijn van zo’n 675 geclusterde woningen1 voor ouderen. De grootste kwantitatieve opgave bestaat in het particuliere segment, met name in de koop. In de sociale huursector ligt vooral een kwalitatieve opgave: met het wisselen der generaties zal er behoefte zijn aan het transformeren van traditioneel geclusterd aanbod naar meer moderne concepten.

Partijen werken samen om zo snel mogelijk nieuwe geclusterde woningen toe te voegen. Dit kan zowel via nieuwbouw als het transformeren van bestaande woningen naar geclusterde woningen. Voor het geclusterde aanbod is, gelet op de omvang en diversiteit van ouderen, een mix van eigendomsvormen (koop, sociale huur en particuliere huur) en woonvormen nodig: van seniorencomplexen en aanleunwoningen tot hofjes. Bij nieuwe ontwikkelingen onderzoeken we of deze passen in het geldende planologische kader (bestemmingsplan/omgevingsplan). Als dit niet het geval is dat is het wenselijk om vroegtijdig ruimtelijke kaders in de planvorming in te brengen. Het gaat dan om de locatiekeuze, de stedenbouwkundige en architectonische inpassing, de parkeerbehoefte, opvang en berging van hemelwater, etc. We hechten eraan dat nieuweontwikkelingen aansluiten bij de (lokale) behoefte aan wonen en zorg. “Ontspanning” op het geclusterde aanbod in de sociale huur van 340 woningen; Tekort van 90 vrije sector huurwoningen en 925 koopwoningen. 1

7

Opgave 2: Passend aanbod per kern De opgave op het gebied van wonen en zorg is groter dan alleen de behoefte van ouderen. Ook mensen met een beperking (verstandelijk en lichamelijk) of (lichte) psychosociale problematiek (GGZ) kunnen, willen en moeten zelfstandiger gaan wonen. Tot 2035 zijn er voor mensen met een verstandelijke beperking ongeveer 60 geclusterde en 15 gespikkelde woningen extra nodig. Voor mensen met psychosociale problematiek is er momenteel een tekort van ongeveer 10 plekken intramuraal aanbod. Wanneer we uitgaan van demografische ontwikkelingen blijft dit tekort ongeveer gelijk richting 2035. Wanneer maximaal wordt ingezet op regionale spreiding zijn 100 extra Beschermd Wonen plekken nodig. Daarnaast zijn er op basis van de huidige situatie ongeveer 6 reguliere woningen of kamers per jaar nodig voor mensen die uitstromen uit instellingen zoals Beschermd wonen, Maatschappelijke opvang of Jeugdzorg. Wanneer wordt ingezet op maximale regionale spreiding van Beschermd Wonen, loopt dit op tot zo’n 19 reguliere woningen of kamers. Uitstromers hebben behoefte aan betaalbare zelfstandige woonruimte (huurprijs tot € 400 à € 500) waar ze al dan niet begeleiding kunnen ontvangen. We streven ernaar om mensen met een zorg- of ondersteuningsvraag te spreiden over alle kernen om te zorgen voor een prettige balans tussen dragende en vragende inwoners.

Dit maken we mogelijk door clusters van zorg en voorzieningen te realiseren. Voor inwoners met een zorg- of ondersteuningsvraag is het van belang dat zij dichtbij voorzieningen wonen zoals een supermarkt, ontmoetingsplek of zorgsteunpunt, etc.). Maar ook de mogelijkheid om te kunnen blijven wonen in hun eigen dorp of woning is belangrijk. Dit zorgt ervoor dat bestaande contacten en sociale activiteiten kunnen blijven bestaan. We voorkomen dat concentraties van kwetsbare mensen ontstaan. We stimuleren het ontstaan van netwerken die breder zijn samengesteld dan alleen ‘gelijken’. Dit kan bereikt worden door afspraken te maken met woningcorporaties over het gelijkmatig verdelen van duurdere en goedkopere sociale huurwoningen over de kernen. Ook sturen we in het afwegingskader bij toevoeging op een divers palet aan woningen op kernniveau om op die manier aan te sluiten bij de veranderende vraag. Naast spreiding binnen de gemeente, zullen aandachtsgroepen ook evenrediger verdeeld moeten worden over de regio Twente. De Twentse gemeenten hebben daar een gezamenlijke opgave in. Het plan is dat elke gemeente een aanbod doet voor een doelgroep (bijvoorbeeld uitstromers uit jeugdzorg met verblijf of Beschermd Wonen).

Opgave 3: Benut bestaande (woning)voorraad Een deel van de ouderen in Hof van Twente woont in een woning die (nog) niet geschikt is om te blijven wonen bij een stijgende zorgvraag. De gemeente wil ouderen daarom stimuleren om hun woning tijdig aan te passen of te verhuizen naar een

8

geschiktere woning. We benutten daarbij de mogelijkheden van de bestaande woningvoorraad. We stimuleren het aanpassen en geschikter maken van de huidige woningvoorraad. Met name in Goor, Diepenheim en Delden zien we grotere concentraties woningen die niet levensloopgeschikt te maken zijn. Hier zullen we met name ouderen moeten stimuleren om te verhuizen naar een levensloopgeschikte woning. Dit kan bijvoorbeeld door de inzet van verhuiscoaches; het geven van voorrang op seniorenwoningen; realiseren van een centraal informatiepunt waar inwoners informatie kunnen ophalen; bewustwording creëren door het organiseren van werksessies (waarin ouderen hun ideale woning en woonomgeving schetsen) of rondleidingen in complexen: door ouderen een concreet project te laten zien, krijgen ze een beter beeld wat er mogelijk is, waardoor ze eerder geneigd zijn om te verhuizen. We gaan onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om doorstroming te bevorderen. Ook is het van belang om op tijd te beginnen met mensen opwarmen om te verhuizen. Kinderen van ouderen zouden hier een rol in moeten nemen door de mogelijkheden van verhuizing bespreekbaar te maken. Wanneer ouderen doorstromen naar een geschikte woning, zorgt dit tegelijkertijd voor het vrijspelen van woningen voor bijvoorbeeld starters of gezinnen. In Bentelo en Hengevelde is drie vijfde van de woningen levensloopgeschikt te maken.

Hier liggen dus kansen om ouderen te stimuleren om hun woning tijdig aan te passen; dit voorkomt gedwongen verhuizingen (buiten de eigen kern) voor oudere inwoners.

9

Thema 2: Inclusieve wijken en kernen Ambitie We zorgen dat de wijken en kernen ruimtelijk zo optimaal mogelijk zijn ingericht op veilige ontmoeting en goede mobiliteit, zodat inwoners met en zonder zorgvraag er kunnen wonen. In onze kernen leven jong en oud samen, kennen en helpen inwoners elkaar, en zijn voorzieningen toegankelijk en beschikbaar. Iedereen kan meedoen.

Opgave 1: Ontwikkeling woonleefconcepten Bij geclusterde woonvormen kan breder gedacht worden dan alleen aan de groep ouderen met een (grote) zorgvraag. Er kan ook een mix gemaakt worden met ouderen zonder of met een lichte zorgvraag, maar ook een mix met andere doelgroepen (zoals uitstromers uit Beschermd Wonen of andere inwoners die een ambulante zorgvraag hebben), gezinnen of jongeren. Je krijgt dan een gecombineerde woonvorm van mensen met en zonder zorgvraag, zogenoemde woonleefconcepten. Door de ontwikkeling van woonleefconcepten waarin een divers pallet aan bewoners met verschillende achtergronden terechtkan en community building (ook wel samenlevingsopbouw) expliciet wordt bevorderd, zorgen we voor voldoende draagkracht in de wijk. Bewoners zonder of met een lichte zorgvraag kunnen leuke dingen of klusjes doen voor de mensen met een zwaardere zorgvraag. Hierdoor neemt de zorgvraag richting professionals af, evenals eenzaamheid. Community building werkt preventief, het maakt dat mensen eigenaarschap ervaren over wat er in de buurt speelt en wie er bijvoorbeeld extra zorg nodig heeft. Doordat wij dit versterken ziet men niet alleen een lastig iemand, maar ook iemand die het lastig heeft. Inwoners zien naar elkaar om: “actief noaberschap” dus. Dorpsraden en stadsraden kunnen bijvoorbeeld een belangrijke bijdrage leveren aan community building.

Binnen woonleefconcepten is de balans tussen het aantal mensen met en zonder zorgvraag belangrijk. Uiteraard letten we op het karakter van een gebied. De aanwezige kwaliteiten willen we juist benutten en de draaglast spreiden naar vermogen.

Opgave 2: Inzet op ruimtelijk ontwerp van de woonomgeving Een inclusieve wijk heeft een goed ingerichte leefomgeving die ontmoeting, mobiliteit en de mentale en fysieke gezondheid positief beïnvloeden. We vragen de maatschappelijke organisaties en inwoners welke maatregelen er nodig zijn in de openbare en gebouwde omgeving voor het verbeteren van de toegankelijkheid en leefbaarheid. Denk hierbij aan rustplekken, openbare toiletten, verlichting en herkenningspunten, maar ook aan nabijheid van voorzieningen.

10

Bij voorzieningen gaat het bijvoorbeeld om winkels voor dagelijkse boodschappen, maar ook voorzieningen voor ontmoeting, sport, recreatie, gezondheidszorg, dagbesteding en vervoer. We benadrukken altijd de eigenheid van de kernen en vinden het belangrijk dat er per kern voorzieningen zijn – maar niet iedere kern hoeft dezelfde voorzieningen te hebben. We denken in cirkels van bereikbaarheid, waarbij woonvormen voor mensen met een kleinere actieradius dichterbij de belangrijkste voorzieningen liggen.

11

Thema 3: Passende dienstverlening Ambitie We leveren zorg zoveel mogelijk zelfstandig thuis. Om dit mogelijk te maken zetten we in op mantelzorgondersteuning en het bevorderen van de eigen kracht en het sociale netwerk van onze inwoners. Samen werken we aan een zorgzame gemeenschappen waarin alle mensen naast én met elkaar wonen en leven. Onze inwoners wonen in een omgeving waar men naar elkaar omkijkt (Noaberschap), tegenslag kan verwerken, zichzelf herstelt en ontwikkelt. Lukt het niet om elkaar te helpen, dan staat professionele hulp klaar.

Opgave 1: Bevorderen eigen kracht en sociale netwerk Langer en weer zelfstandig wonen is een behoefte van veel mensen, maar het is ook een manier om de zorg betaalbaar te houden. De herinrichting van het wonen, welzijn en zorglandschap is nodig om zorg te kunnen blijven garanderen voor mensen met een (toekomstige) zorg- of ondersteuningsvraag. Tijdens de themabijeenkomst had de seniorenvereniging Diepenheim een tas mee met de opdruk: “Wie zorgt er later voor jou”. Inwoners zullen bewust over zulk soort vragen moeten nadenken om op tijd voorbereid te zijn op hun (zorg)toekomst. Van inwoners wordt gevraagd om zelf actief stappen te ondernemen zodat zij mee kunnen blijven doen in de samenleving. Waar nodig ondersteunen wij hierin. We willen hierbij de verbinding leggen met bestaande projecten als Vitaal ouder worden, één tegen eenzaamheid en dementievriendelijke gemeente. Versterking van het sociale netwerk is een wezenlijk onderdeel van deze projecten. Ook samenwerking met verschillende maatschappelijke partners benutten we om zorgzame gemeenschappen verder vorm te geven.

Afbeelding 2: Tas met opdruk “Wie zorgt er later voor jou” (Bijeenkomst 6-6-2023)

12

Bij het stimuleren dat mensen de regie hebben over hun leven, is het belangrijk om verder te kijken: gezondheid gaat om meer dan om ‘niet-ziek zijn’. We gaan uit van de positieve gezondheidsbenadering: ‘wat kan wél’. Een mooie slogan die hierbij past is: “van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag”. Daarbij gaat de aandacht uit naar onder meer mentaal welbevinden, zingeving, en sociaal en maatschappelijk ‘meedoen’. Het realiseren van gemixte kernen en wijken – waar jong en oud, ‘zorgvragers’ en ‘zorgdragers’ elkaar ontmoeten en naar elkaar omzien, draagt bij aan ieders welzijn en gezondheid. Deze samenredzaamheid zorgt er bovendien voor dat de zorgvraag richting professionals afneemt.

Opgave 2: Ondersteunen mantelzorg en vrijwilligers Mantelzorgers en vrijwilligers (zoals buren) zullen een steeds grotere rol spelen in de zorg en ondersteuning. Tegelijkertijd weten we dat het mantelzorgpotentieel afneemt. Daarom is het essentieel om te blijven investeren in ondersteuning van mantelzorgers en vrijwilligers. Het gaat daarbij onder meer om hen te ontzorgen van administratieve lasten en regeldruk, en de ruimte te geven om af en toe een adempauze te kunnen nemen. Door plekken te creëren waar mensen met een zorgvraag tijdelijk kunnen verblijven, kunnen hun mantelzorgers op adem komen (respijtzorg). Ook respijtzorg aan huis (vervangende mantelzorg) is een manier om aan deze behoefte tegemoet te komen. Om meerdere generaties op één erf te huisvesten, onderzoeken we de mogelijkheden om (pré)mantelzorgwoningen te faciliteren.

Opgave 3: Voldoende ambulante begeleiding in de thuissituatie We zorgen voor voldoende aanbod aan ambulante begeleiding voor kwetsbare mensen die dat nodig hebben, zoals ouderen of uitstromers uit instellingen. Ook om te voorkomen dat zij (opnieuw) instromen in een instelling. Afhankelijk van de specifieke zorg- of ondersteuningsvraag wordt bepaald of 24-uurs-bereikbaarheid/beschikbaarheid bij zorg aan huis (ambulante zorg) nodig is. Gemeente en zorgaanbieders onderzoeken hoe we dit het meest efficiënt kunnen inrichten. Naast het vervullen van de zorg- of ondersteuningsrol, is het in de begeleiding van belang om aandacht te hebben voor het vinden van werk of dagbesteding, het leggen van contacten in de buurt en het op orde brengen van de financiën. Niet alle kwetsbare mensen die zelfstandig wonen zullen dichtbij de belangrijkste voorzieningen wonen. Als het gaat om mobiliteit is niet iedere kern goed bereikbaar met het openbaar vervoer, maar dan stimuleren we dat men onderling vervoer regelt als dat nodig is: bijvoorbeeld door gebruik te maken van buren, regiotaxi of

13

Automaatje. Op die manier kunnen kwetsbare mensen (blijven) wonen in hun eigen kern. Daar waar mogelijk zullen we gebruik maken van technologie. Omdat er (bijna) geen verpleeghuisplekken bij komen, zullen meer mensen met een zorgvraag zelfstandig wonen; ook mensen met (beginnende) dementie. De inzet van technologie is een waardevol instrument dat kan bijdragen aan zelfstandig wonen. Het kan mensen helpen om de eigen regie te behouden. Bij de inzet van technologie kan gedacht worden aan valdetectie, elektronische toegang tot een woning, beeldbellen, de inzet van zorgrobots en automatische medicijndispensers.

14

Thema 4: Focus op samenwerken Ambitie Binnen onze ambities werken we als partners integraal samen op alle leefgebieden en op basis van gelijkwaardigheid. De uitdaging hierbij is om zo breed mogelijk samen te werken met alle relevante partijen, inclusief de bewoners zelf. Wij zetten inwoners zo veel mogelijk zelf aan het roer voor hun behoefte aan wonen, welzijn en zorg en faciliteren dat door een goede samenwerkingsstructuur.

Opgave 1: Structurele (domeinoverstijgende) samenwerking voor en met inwoners Het woonzorglandschap is complex. Verschillende wetten en bijbehorende financieringsstromen (Wmo, Zorgverzekeringswet, WLZ en de Jeugdwet) met daarnaast verschillende uitvoeringsorganisaties (corporaties, zorginstellingen, welzijnsorganisaties, en de gemeente), maken het niet makkelijker voor inwoners. Tegelijkertijd vragen we van inwoners dat zij steeds zelfredzamer zijn. Dit loopt weleens spaak. Zeker als iemand bijvoorbeeld een verstandelijke beperking heeft of laaggeletterd is. Daarom is intensieve samenwerking tussen alle partijen nodig om de opgaven voor Hof van Twente de komende jaren aan te pakken. Ook inwoners zullen we aan de voorkant betrekken. Hier en daar wordt momenteel al samengewerkt, maar dit vindt nog niet gestructureerd op gemeentelijk niveau plaats. Het opstellen van de woonzorgvisie is een goede eerste stap. Om daadwerkelijk tot uitvoering te komen is een meer gestructureerde programmatische aanpak nodig tussen zorgpartijen, de gemeente, welzijnsorganisaties, woningcorporaties, ontwikkelaars en bewoners. Hoe gaan we bijvoorbeeld de zorginfrastructuur gezamenlijk inrichten? De gemeente kan hier als verbindende partij een belangrijke rol spelen. Verder kan de gemeente zorg enwelzijnspartijen betrekken bij de jaarlijkse prestatieafspraken.

Daarnaast zetten we er op in dat steeds meer inwoners de weg weten te vinden naar Salut. Bij Salut kunnen zij terecht met al hun vragen over wonen, welzijn en zorg, opvoeding, werk, vrije tijd, gezondheid, financiën, scholing en sport. En zelfs voor vragen over initiatieven in onze gemeente. Doordat inwoners bij 1 centraal informatiepunt terechtkunnen hopen wij inwoners met een initiatief of vraag beter te kunnen ondersteunen.

15

Opgave 2: Beter faciliteren van burger- of ouderinitiatieven In Hof van Twente zijn al verschillende initiatieven van woonleefconcepten, zoals Knarrenhof (landelijke stichting), Platform Twentse Noabershoven en initiatieven van verschillende ondernemers. De gemeente stimuleert dit soort initiatieven, omdat het bijvoorbeeld kan helpen bij het opgang brengen van doorstroom voor sommige groepen. Als inwoners zelf de eigenaar zijn van het initiatief, is de verhuisgeneigdheid immers groter. Ook ouderinitiatieven (zoals Wopit) stimuleren we, zodat kwetsbare mensen zoveel als mogelijk huisvesting met zorg op maat kunnen ontvangen en kunnen meedoen in de maatschappij.

16

Het vervolg Deze visie op wonen, zorg en welzijn geeft aan wat ‘wij’ als gemeente en ketenpartners willen doen. Voor de uitwerking van de ambities en om de gestelde doelstellingen te behalen, is co-creatie de sleutel tot succes. Geen van de partijen kan de gestelde doelstellingen zelfstandig behalen, we hebben elkaar nodig. Wij werken de aanpak van de opgaven verder uit door vanuit dit visiedocument een afwegingskader voor huisvestingsinitiatieven op te stellen. Dit afwegingskader dient als handreiking voor plannenmakers op het gebied van wonen, welzijn en zorg. Het visiedocument zal ook de leidraad zijn voor het kwalitatief woningbouwprogramma.

17

Bijlage: Woonzorganalyse Hof van Twente

18