12. Raadsvoorstel Participatiebeleid.pdf

Raadsvoorstel Onderwerp Datum collegebesluit

Participatiebeleid en Verordening Inspraak en Participatie 30 november 2021

Zaaknummer

207417

Portefeuillehouder

drs. H.A.M. Nauta-van Moorsel MPM

Medewerker

Blaauwendraad, B. (Bert)

Doel Op 20 april 2021 heeft de raad het Ambitiedocument Omgevingswet vastgesteld. Op de laatste pagina van het ambitiedocument staan de besluiten vermeld die de raad nog moet nemen vóór inwerkingtreding van de Omgevingswet (wettelijke verplichting) per 1 juli 2022, waaronder Participatiebeleid. Naast het Participatiebeleid dient ook een Verordening Participatie te worden vastgesteld. Voorstel is de huidige inspraakverordening uit te breiden naar een nieuwe Verordening Inspraak en Participatie. Op 22 september 2021 zijn voorstellen voor het Participatiebeleid een de verordening toegelicht aan de raad. Op basis van de reacties kunnen het Participatiebeleid en de nieuwe Verordening Inspraak en Participatie worden voorgelegd aan uw raad. Het doel van dit raadsvoorstel is daarmee om het participatiebeleid en de verordening vast te stellen. De Werkwijzer Participatie is ter informatie bijgevoegd, maar behoeft niet formeel te worden vastgesteld door uw raad. Voorstel 1. Het Participatiebeleid Gemeente Hof van Twente vaststellen 2. De Verordening Inspraak en Participatie vaststellen 3. De huidige verordening Inspraak (2016) en de verordening Participatie Sociaal Domein (2016) intrekken Argumenten Participatie is belangrijk voor de gemeente Hof van Twente.

Ook in de Omgevingswet is participatie een belangrijk kernbegrip, waarmee vroegtijdige participatie gestimuleerd wordt om tijdig belangen, meningen en creativiteit op tafel te krijgen. Ook de wetgever vindt het belangrijk dat burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties invloed kunnen uitoefenen op de totstandkoming van de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Verder wordt onder de Omgevingswet gesteld dat de initiatiefnemer bij de aanvraag moet laten zien of en hoe participatie heeft plaatsgevonden. Participatie is echter niet in alle gevallen verplicht gesteld en altijd vormvrij. Dat betekent dat de invulling van participatie overgelaten wordt aan de initiatiefnemer. Als hulpmiddel voor initiatiefnemers is een Werkwijzer Participatie opgeteld om een goed proces in te kunnen richten. Dit document is een dynamisch document wat op basis van ervaringen kan worden bijgesteld en niet formeel behoeft te worden vastgesteld door uw raad. Wel is deze ter informatie als bijlage toegevoegd. Participatie kan alleen verplicht worden gesteld als het een initiatief betreft die op de lijst van gevallen staat waarvoor een participatieplicht geldt (bij initiatieven die niet in het omgevingsplan passen). Deze lijst heeft uw raad op 14 september 2021 vastgesteld.

Bij de behandeling van de Omgevingswet in de Eerste Kamer, is een motie Nooren aangenomen die het hebben van Participatiebeleid verplicht stelt als onderdeel van de implementatie van de Omgevingswet. Ook in het ambitiedocument van de gemeenteraad is opgenomen dat, vóór inwerkingtreding van de omgevingswet, Participatiebeleid moet worden vastgesteld. Het Participatiebeleid én de verordening reiken echter verder dan alleen de Omgevingswet. Ook andere vormen van participatie, zoals binnen het sociaal domein of door de gemeente zelf te initiëren projecten, vallen binnen het Participatiebeleid. Om die reden kan ook de vigerende verordening Participatie Sociaal Domein (2016) komen te vervallen. Voor de inhoud van het Participatiebeleid en de verordening, verwijzen wij kortheidshalve naar de vast te stellen documenten zelf. Risico’s Participatie is verplicht voor beleid en projecten vanuit overheden. Daarnaast is participatie verplicht voor enkele buitenplanse omgevingsplanactiviteiten, conform de vastgestelde lijst van gevallen (raadsbesluit d.d. 14-09-2021). Participatie is dus niet verplicht voor alle aanvragen in het kader van de Omgevingswet. Daarnaast is participatie altijd vormvrij. Dat betekent dat de invulling van participatie overgelaten wordt aan de initiatiefnemer. Er bestaat daarmee een kans dat participatie weliswaar wordt opgepakt, maar van onvoldoende kwaliteit.

Om dit risico te beperken is, als bijlage bij het Participatiebeleid, een werkwijzer participatie opgesteld waarmee initiatiefnemers van participatie geholpen worden een goed participatieproces op te zetten. De juridische implicaties van het vormvrij houden van participatie en de beoordeling daarvan in het kader van omgevingsvergunningen, zal in de komende periode na vaststelling van de Omgevingswet per 1 juli 2022 duidelijk moeten worden (op basis van jurisprudentie). Het advies is dan ook om dit proces te monitoren en te evalueren, en waar nodig het beleid hierop te herzien waar mogelijk. Alternatieven Het vaststellen van Participatiebeleid is een wettelijke verplichting in het kader van de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Het alternatief is daarom alleen om (indien noodzakelijk) aanpassing van het participatiebeleid te vragen en vervolgens een gewijzigde versie van het Participatiebeleid vast te stellen. Vervolg Na vaststelling van het Participatiebeleid en de verordening door de raad, treden deze direct in werking. Nadat uw gemeenteraad de verordening heeft vastgesteld zal deze gepubliceerd worden in het Hofweekblad en op de website www.overheid.nl. De werkwijzer Participatie (als handreiking voor een goed participatieproces) wordt parallel aan dit traject afgerond en behoeft niet formeel te worden vastgesteld.

Deze handreiking moet ook als levend document gezien worden, waarbij nieuwe ervaringen en kennis tot een continue verbetering van de werkwijzer kunnen leiden.

Burgemeester en wethouders van Hof van Twente, de secretaris, de burgemeester,

drs. D. Lacroix

drs. H.A.M. Nauta-van Moorsel MPM