11.IVB HvT 20212024 def.pdf

2021

Integraal Veiligheidsbeleid gemeente Hof van Twente

Voorwoord Voor u ligt het nieuwe Integraal Veiligheidsbeleid van de gemeente Hof van Twente voor de komende vier jaar. Veiligheid is van cruciaal belang, voor jong en oud, voor inwoners en ondernemers. Onze kernen en het uitgestrekte buitengebied zijn in veel opzichten ‘veilig’ te noemen. Dit geldt zowel voor de ‘meetbare veiligheid’ als het veiligheidsgevoel. De kracht en veerkracht van de samenleving spelen een niet te onderschatten rol. Het gevoel van ‘noaberschap’ van onze inwoners is groot en dit uit zich onder andere in actief naar elkaar omkijken en diverse vormen van participatie. Allemaal van groot belang voor de veiligheid in onze Hof! Veiligheid is altijd in beweging en ontwikkeling en het vraagt voortdurend om initiatief, innovatie, oplettendheid en tussenkomst. We willen onze basis naar een hoger niveau brengen en nieuwe stappen zetten rond complexe opgaven, zoals ondermijning en de veiligheid van kwetsbare inwoners (waaronder jongeren). De grens tussen zorg en veiligheid vervaagt steeds meer en vraagt daardoor andere vormen van samenwerking. Afgelopen jaar heeft ons laten zien dat wij kwetsbaar zijn. De gevolgen van COVID-19 (coronavirus) hebben directe invloed op de dienstverlening die wij bieden aan onze inwoners. De integrale samenwerking en het uitvoeren van sommige acties kwam stil te liggen.

Ik ben trots op onze medewerkers, wijk- en jeugdagenten, BOA’s, jongerenwerkers en zoveel andere partners. Zij werken niet alleen goed samen, maar werken dagelijks aan onze veiligheid. En ik ben trots op onze inwoners; zij hielden zich over het algemeen goed aan de coronaregels en droegen daarmee ook bij aan deze veiligheid. De speerpunten in het nieuwe Integraal Veiligheidsbeleid stelden we samen met interne en externe partners op tijdens een Veiligheidsanalyse (uitgevoerd door het Centrum voor Criminaliteitspreventie). Het resultaat: een gedragen plan waar alle partners aan werken ten behoeve van een veilige leefomgeving in onze Hof. Ellen Nauta-van Moorsel Burgemeester

1 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

Inhoudsopgave 1. Inleiding

3

2. Trends en ontwikkelingen

4

3. Evaluatie veiligheidsbeleid 2016 – 2020

8

4. Samenwerking

11

5. Afbakening

12

6. Uitvoeringsprogramma 2021

13

Doel 1: Minder criminaliteit en ondermijning

14

Doel 2: Veilig buitengebied

18

Doel 3: Minder overlast

20

Doel 4: Veiligere woonomgeving

22

7. Verantwoording na COVID-19 (coronavirus)

23

8. Bestuurlijke en ambtelijke borging en monitoring

24

Bijlage: Samenwerking in beeld

26

2 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

1. Inleiding In dit Integraal Veiligheidsbeleid behandelen we onze visie op veiligheid voor de komende vier jaar. Wat zijn onze uitdagingen op het gebied van integrale veiligheid? En hoe gaan we dit aanpakken met onze interne en externe partners? Ons gezamenlijke doel is de veiligheid en leefbaarheid binnen de gemeente Hof van Twente te waarborgen. Wat buiten dit beleid valt Wat goed is om te weten, is dat we in dit Integraal Veiligheidsbeleid niet ingaan op: 1. Fysieke veiligheid, zoals; 1. regionale bevolkingszorg; 2. regionale crisisbeheersing; 3. regionale brandveiligheid; 4. gevaarlijke stoffen. Deze onderdelen zijn op regionaal niveau ondergebracht bij de Veiligheidsregio Twente. 2. Veiligheid bij; 1. evenementen; 2. buurtwhatsappgroepen; 3. woninginbraken (aanpak) en preventie-activiteiten . Deze zaken behoren tot de dagelijkse werkzaamheden van het cluster ‘Veiligheid’. Daarnaast is het ook geen speerpunt meer, zoals het in de vorige beleidsperiode wel het geval was. Kortom; de aanpak werkt!

3 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

2. Trends en ontwikkelingen Het veiligheidsdomein is altijd in beweging. Deze dynamiek vraagt om flexibiliteit van alle betrokken partners om iedere keer weer de bestaande structuren en samenwerkingsverbanden mee te laten bewegen. Tijdens de looptijd van het Integraal Veiligheidsbeleid 2016-2020 was dit ook aan de orde. We speelden hierop in door de actieplannen jaarlijks toe te spitsen op die ontwikkelingen. Landelijke en regionale ontwikkelingen en trends zijn voor de komende vier jaar al vertaald in het meerjarenbeleid van onder andere het Platform Integrale Veiligheidszorg (IVZ) van de Veiligheidsregio en het basisteam Midden-Twente van de politie. Hier conformeerden wij ons aan. Hieronder geven wij u een beeld van de belangrijkste ontwikkelingen die van invloed zijn (of gaan zijn de komende jaren). Ondermijning Steeds vaker komt het woord ‘ondermijning’ voor in de media. Wat betekent dit? ’Ondermijning’ in combinatie met criminaliteit betekent grofweg dat de ‘onderwereld’ zich mengt met de ‘bovenwereld’. Denk hierbij bijvoorbeeld aan illegale hennepteelt, drugshandel, het witwassen van geld, mensenhandel, vastgoedfraude en bedreiging en intimidatie. We praten hier dan over ‘georganiseerde criminaliteit’. Gelukkig krijgen we samen met onze partners steeds meer zicht op deze verschillende vormen van dit soort criminaliteit, die helaas vaak verborgen blijft.

Dat heeft meerdere oorzaken. Onze gemeente verleent bijvoorbeeld vergunningen en subsidies. Maar soms komt het voor dat criminelen via schijnconstructies een aanvraag doen en geholpen worden door de ‘bovenwereld’, hier moeten we alert op zijn. En zo kunnen onschuldige mensen en/of bedrijven dus onbedoeld in aanraking komen met criminelen. Daarnaast zorgt ondermijning ook voor een oneerlijke samenleving. Geld van de overheid wordt misbruikt, ondernemers kunnen niet concurreren met bedrijven die gefinancierd zijn met illegaal geld en van kwetsbare mensen maakt men misbruik. Daarnaast tast ondermijning de leefbaarheid en veiligheid aan en zorgt het ook nog eens voor overlast. Gelukkig is er bij dit onderwerp ook goed nieuws te melden! Een recente ontwikkeling die z’n vruchten afwerpt, is het project van Enexis. Door continue netmetingen nemen we zogenaamde ‘piekbelastingen’ waar, wat kan duiden op een hennepkwekerij. We kunnen zelfs op straatniveau inzoomen en daardoor ook snel ingrijpen. Dit jaar verwachten wij in ieder geval tien tot vijftien illegale hennepkwekerijen te kunnen vinden in onze gemeente. Ondermijning: zorg Op vrijdag 15 januari 2021 werd het rapport ‘verwevenheid Zorg en Criminaliteit’ gepubliceerd. Dit rapport is het eindproduct van het onderzoek dat het Informatie Knooppunt Zorgfraude (IKZ) deed naar zorgfraude-casussen bij 22 aanbieders uit Twente.

Een goed voorbeeld waar wij als gemeente mee te maken krijgen en waarin wij onze aanpak moeten blijven door ontwikkelen, want onze inwoners verdienen eerlijke en oprechte zorg. Wij willen malafide zorgbureaus weren door aan de voorkant te voorkomen dat wij een contract met hen aangaan. Ondermijning: Wet Bibob De wijziging van de Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen (Wet Bibob) van 1 augustus 2020 heeft ook effect op werkzaamheden van onze gemeente. Door de Wet Bibob zijn overheden zoals wij bevoegd om overheidsopdrachten, vastgoedtransacties, vergunningen en subsidies te weigeren en/of in te trekken als blijkt dat er: 1. ernstig gevaar bestaat dat men daarmee strafbare feiten kan plegen, of; 4 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

2. dat men uit strafbare feiten verkregen voordelen daadwerkelijk kan gebruiken. Deze Wet Bibob levert daarmee een belangrijke bijdrage aan het beschermen van de eigen integriteit van overheden zoals wij (gemeenten) - en daarmee ook tegen het ongewild faciliteren van criminele activiteiten. Jeugd ‘De jeugd heeft de toekomst!’. Niet alleen een mooie uitspraak, maar ook een doel die wij als gemeente nastreven. Veiligheid is belangrijk voor jong en oud. Kinderen komen tot ontwikkeling wanneer zij zich veilig voelen. Dit maakt dat veiligheid een prominente plek inneemt in de visie op het sociaal domein, genaamd ‘de Gezonde Verbinding’. Daarnaast gaan veiligheid en gezondheid hand in hand. Wanneer we kijken naar het terugdringen van alcohol- en middelengebruik onder jongeren, krijgen we wel signalen uit de samenleving, maar we komen nog niet tot de kern van de problematiek. Een nauwe samenwerking tussen alle disciplines, politie, jongerenwerk en scholen zijn dan ook van belang. Personen met verward gedrag Vanaf 2021 willen wij de aanpak van en zorg voor personen met verward gedrag doorontwikkelen en integreren in onze reguliere werkprocessen. Voor deze doelgroep is een efficiënt en snel proces soms van levensbelang. Door deze integratie willen wij zo snel mogelijk passende zorg bieden.

Kortom: vroege signalering is voor alle partners cruciaal! COVID-19 (coronavirus) De coronacrisis; een nieuwe werkelijkheid waar iedereen zijn weg in moet vinden. Het is lastig om te voorspellen wat ons de komende maanden te wachten staat. Wel kunnen we ons voorbereiden door maatregelen te nemen. Dit doen we onder andere door een landelijke routekaart te volgen. Hierin worden verschillende niveaus weergegeven waarop wij kunnen acteren. Tijdens het schrijven van deze tekst is de inwerkingtreding van de Wet COVID-19 een feit (ingegaan op 1 januari 2021). De huidige situatie en de ontwikkelingen in de komende maanden brengen grote uitdagingen met zich mee voor de regionale en lokale crisispartners. De uitdaging ligt op korte termijn vooral bij het verminderen van de besmettingen en het virus maximaal te controleren. De regionale en lokale implementatie van de lokale bevoegdheden en werkzaamheden verdienen dan ook de nodige aandacht. Welk effect COVID-19 op de langere termijn heeft op onze veiligheidsvisie, is het onderzoeken waard. Vanaf maart 2020 zijn veel werkzaamheden namelijk tijdelijk ‘on hold’ gezet. We bekijken de komende tijd in hoeverre het noodzakelijk is om deze werkzaamheden weer op te pakken.

Of is de behoefte verschoven en moeten wij daardoor nieuwe acties ontwikkelen? Burgemeestersbevoegdheden De afgelopen jaren werd het handhaven van de lokale orde en veiligheid een veel zwaardere en omvangrijkere taak voor de burgemeester. Een explosieve toename van wat eerst kleine criminaliteit en later veel voorkomende criminaliteit heette, werd gevolgd door de opkomst van nieuwe en chronische problemen. Denk hierbij aan drugsoverlast, ondermijning, geweld achter de voordeur en de dreiging van terreur. Ook fysieke onveiligheid, zoals brand, grote ongevallen, toenemende maatschappelijke invloed (en dus kwetsbaarheid) wordt omvangrijker en complexer. Dit alles vergt tijd en aandacht van onze organisatie om de burgemeester hierin goed te adviseren. Het gaat hierbij onder andere om het hanteren van het demonstratieverbod, de Wet aanpak woonoverlast, de Wet verplichte ggz (Wvggz), bestuurlijke handhaving en toepassen van de lokale Wet Bibob en het Damoclesbeleid. De lokale uitwerking naar de veilige buurt vraagt veel inzet. Deze ontwikkelingen staan niet stil de komende vier jaar. 5 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

Omgevingswet per 2022 Per 2022 treedt de Omgevingswet in werking. Deze wet regelt het omgevingsrecht voor de (fysieke) leefomgeving. Veel nationale wetten en regelingen worden gebundeld in één onderliggend stelsel. Het is echter veel méér dan alleen een wetswijziging. De wet zelf is gericht op een integrale benadering van de omgeving, waarbij de bestaande vormen van regulering niet langer naast elkaar bestaan maar zoveel mogelijk ineen worden geschoven. De Omgevingswet maakt het beheer van en de ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving eenvoudiger, gaat uit van vertrouwen en biedt meer ruimte voor initiatieven. In lijn hiermee is het goed dat Hof van Twente onlangs uitsprak een gemeente te willen zijn waarin de ontwikkeling en het beheer van de leefomgeving in samenwerking wordt vormgegeven. Het motto van de Omgevingswet is “ruimte voor ontwikkeling, waarborgen voor kwaliteit” en dit is vertaald in twee maatschappelijke doelen: 1. Een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit bereiken en in stand houden; 2. De fysieke leefomgeving doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen om er maatschappelijke behoeften mee te vervullen. Ter voorbereiding op deze wet startten we in 2019 intern met het “Programma Omgevingswet”. De Omgevingsvisie moet per 2024 klaar zijn.

Het is de bedoeling dat we binnenkort starten met een procesvoorstel voor de omgevingsvisie. Het veiligheidsdomein wordt uiteraard nauw betrokken bij de ontwikkeling van deze visie. Ook de vertaling naar het Omgevingsplan vraagt de betrokkenheid van het veiligheidsdomein de komende jaren. Prestatieafspraken met woningbouwcorporaties en belangenverenigingen huurders We maken jaarlijks PrestatieAfspraken (PA) met de woningcorporaties in Hof van Twente met onder andere actiepunten op het gebied van veiligheid. Bij het maken van de meerjarenafspraken voor de komende vier jaar, brengen we vanuit het veiligheidsbeleid nóg nadrukkelijker onze visie, veiligheidsthema’s en actiepunten in. Voorbeelden hiervan zijn: 1. plaatsingsbeleid; 2. veiligheid en gezondheid; 3. aanpak van drugs en hennep(kwekerijen); 4. proactieve communicatie over veiligheid van huurders in de wijk (dit doen wij binnen de kaders van het project ‘ínclusieve samenleving’). Informatiegestuurd werken Het slimmer en beter gebruikmaken van data binnen onze gemeente stelt ons in staat om betere beslissingen te nemen en effectiever en efficiënter te handelen. Informatie is voor gemeenten onmisbaar en dient als middel om onze doelen te bereiken. Hierdoor kunnen we risico’s herkennen en daar ook naar handelen, zoals bijvoorbeeld bij preventie.

De komende vier jaar gaat het Platform IVZ zich verder verstaanbaar maken in het informatiegestuurd werken. De Veiligheidsregio faciliteert en traint ons in het gebruik van het dashboard, waardoor wij voor ons relevante informatie kunnen analyseren. Duiding van deze data doen wij samen met onder andere de politie. Daarbij willen we wel aangeven dat data-gedreven werken en sturen geen doel op zich is; het is een hulpmiddel. Als we alleen met data-gedreven informatie werken, kan dit leiden tot een klinische weergave van de werkelijkheid - en dat is niet wat we willen.

6 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

Wat we wél willen, is dat data-informatie kan leiden tot meer kennis. Deze kennis combineren we vervolgens met de kennis en intuïtie van specialisten om zo tot een natuurlijke weergave van de werkelijkheid te komen.

7 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

Over vier jaar een veiligere en prettigere leefomgeving in de gemeente Hof van Twente

Doel 1:

Minder criminaliteit / ondermijning

Doel 2:

Veilig buitengebied

Doel 3:

Minder overlast

Doel 4:

Veiligere woonomgeving

Aanpak drugscriminaliteit; opsporen van tien tot vijftien hennepkwekerijen op jaarbasis

Minder leegstand buitengebied door vroegsignalering problematiek

Gebruik alcohol/drugs onder jongeren verminderen d.m.v. beleid en integrale aanpak

Participatie in werkgroepen omtrent Crisisbeheersing/ bevolkingszorg Veiligheidsregio Twente

Bibob-beleid actualiseren en toepassen

Weerbaardere ondernemers/ bewoners met behulp van P.v.A. KVO Buitengebied

Meer zicht op jeugd 0-18 jaar door vroegsignalering

Toepassen bevoegdheden en adviseren van burgemeester

Tien integrale controles uitvoeren op jaarbasis (o.a. horeca, adresfraude)

Revitalisering van minimaal twee vakantieparken; deelname project Provincie Overijssel

Meer integrale aanpak rondom verwarde personen door vroegsignalering

Meer aandacht voor inbraakprefentie, door o.a. voorlichting

De gemeente Hof van Twente staat voor een integrale aanpak in het kader van veiligheid. En dat is een ruim begrip, want ‘veiligheid’ raakt feitelijk alle lagen binnen onze gemeente. De komende vier jaar werken wij met een aan tal thema’s waarop we gaan inzetten. Oftewel: dit zijn onze ‘doelen’. Het bereiken van deze doelen kunnen we niet allemaal alleen; we hebben hierin ook samenwerking van onze partners nodig. Hierbij is vroegsignalering een belangrijk onderdeel van ons werk, want alles wat je vroegtijdig signaleert kun je sneller aanpakken. Voor het Integraal Veiligheidsbeleid (IV) stelden we voor 2021 vier doelen op.

Documenten die we opleveren Het Plan van Aanpak ‘Keurmerk Veilig Buitengebied’ Het Plan van Aanpak ‘lokaal Bibob-beleid’ Het Plan van Aanpak ‘bestuurlijke weerbaarheid’

Gemeentelijke organisatie weerbaarder maken; weerbaarheidsscan RIEC is de basis

3. Evaluatie veiligheidsbeleid 2016-2020 Vanaf 2016 integreerden we veel van de actiepunten uit de uitvoeringsprogramma’s in de reguliere werkprocessen. Daarom keren ze niet expliciet terug in het Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 en de daarbij behorende uitvoeringsprogramma’s. 1. Zo bleek de proactieve aanpak rond de jaarwisseling succesvol; in de afgelopen jaren daalde het aantal schades. 2016

€ 35.000,00

2017

€ 18.000,00

2018

€ 15.000,00

2019

€ 15.000,00

2020

€ 9.400,00

2. We zien resultaten door het zelf (en preventief) organiseren van bewustwordingscampagnes, in samenwerking met externe veiligheidspartners en ons eigen communicatieteam. Voorbeelden zijn bijvoorbeeld inbraak- en diefstalpreventie (burgers) en het signaleren van mensenhandel (publieksbalie en consulenten). 3. Ook andere campagnes van het cluster Veiligheid met veiligheidsthema’s (zoals ‘ondermijning’) waren intern succesvol. Dit kwam doordat er aandacht was om alert te zijn op hennepkwekerijen in de woonomgeving of het signaleren van verdachte activiteiten in het buitengebied. Daarnaast was er ook aandacht voor brandpreventie, campagnes in het kader van ‘de week van de veiligheid’ en aandacht voor veiligheid rond de feestdagen. 4. Intern nam het bewustzijn en de meldingsbereidheid op ondermijning toe doordat we een intern meldpunt instelden: “Niet Pluis”. Ook namen we afgelopen vier jaar actief deel aan de projectgroep ‘aanpak zorgfraude’ en de ‘aanpak mensenhandel’. Dit hebben we inmiddels ook geïntegreerd in onze reguliere werkprocessen. 5. Sinds 2017 verzenden we brieven naar buurtbewoners van een woninginbraakslachtoffer uit hun buurt. Dit doen we om hen op deze manier alert te maken op inbraakrisico’s. In het kader van inbraakpreventie hebben deze brieven een positief effect.

Zo steeg het aantal adviesaanvragen (preventiescans) bij inwoners en daalde het aantal inbraken steeds verder; de cijfers liegen er niet om! Conclusie: vanaf 2017 hebben we maar liefst 4624 brieven verzonden naar buurtbewoners van een woninginbraak-slachtoffer uit hun buurt. Daarnaast voerden we in totaal tachtig preventiescans uit. Vanwege de goede resultaten, gaan we hier de komende vier jaar zeker meer door!

2017 Aantal verzonden brieven Adviesaanvragen

1427 130

2018 Aantal verzonden brieven Adviesaanvragen

527 54

2019 Aantal verzonden brieven Adviesaanvragen

1269 112

2020 Aantal verzonden brieven Adviesaanvragen

1401 84

6. Inwoners in Delden participeerden actief bij het onderwerp ‘risico-communicatie over Elementis’. Het traject had een positief effect op het veiligheidsgevoel. Dit gold ook voor de campagne ‘hoe spoort het’, gericht op het vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor. 7. We boekten goede resultaten met de periodieke integrale controles op adresfraude en andere criminele activiteiten. Deze controles voeren wij als gemeente uit, samen met de politie, Sociale Recherche, Douane en het Regionaal Informatie en Expertise Centrum Oost-Nederland (RIEC ON). In de periode 2016 -2020 waren er jaarlijks vijf/zes Gustoscontroles, waaronder integrale horeca-controles. In 2018 waren er twee LSI1 controles op onder andere recreatiepark Hessenheem in Markelo. 8. De burgermeester stelde een nieuw Damoclesbeleid vast om de aanpak van drugscriminaliteit bestuurlijk strenger aan te kunnen pakken. Waarschuwen is niet meer aan de orde! 9. Achterstanden in het actualiseren van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) werkten we weg en werken we jaarlijks bij. 10. Er zijn geen hinderlijke of criminele jeugdgroepen meer in onze gemeente. Door goede contacten tussen onze collega’s van het team Jeugd, de politie, jongerenwerk en scholen pikken we problematische signalen in en vroegtijdig stadium op en zoeken we integraal naar de juiste aanpak. 11.

De netwerkpositie van het cluster Veiligheid is verbeterd door een effectievere samenwerking met externe en interne veiligheidspartners. Door het inzetten van € 7.500,- jaarlijks kunnen we inwoners faciliteren en ondersteunen bij het opzetten en onderhouden van kleinschalige burgerinitiatieven in het kader van veiligheid, waaronder buurtpreventie via WhatsApp. 12. Samen met de gemeente Almelo hebben wij een andere aanbestedingsprocedure bewandeld voor wat betreft de inkoop van WMO-diensten en producten. Aan de voorkant worden de partijen die mee willen doen gescreend op geschiktheid, kwaliteit en financiën. Hiermee voorkomen we dat wij zakendoen met malafide zorgondernemers. 1

Landelijke Stuurgroep Interventieteams (LSI) is een convenant dat is afgesloten tussen de inspectie SZW, Belastingdienst, UWV, SVB, IND, gemeenten, OM en politie. Via dit convenant pakken partijen gezamenlijk fraude, overtreding van wetgeving en samenhangende misstanden aan.

1 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

13. In samenwerking met onze regionale collega’s en de GGD, voldeden wij aan de plicht om een sluitende aanpak te organiseren voor personen met verward gedrag. Onder andere door het organiseren van de meld- en hoorplicht. 14. De verbinding tussen de domeinen Zorg en Veiligheid is afgelopen jaren versterkt. Domeinoverstijgende casuïstiek delen we in een vroegtijdig stadium en met elkaar zoeken we naar de juiste aanpak. Ook op beleidsmatig niveau weten wij elkaar te vinden en voorzien wij onze portefeuillehouders van ons integrale advies.

2 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

4. Samenwerking Als het gaat om veiligheid, hebben we actieve afstemming en uitwisseling met partners. Ook hebben we op verschillende niveaus samenwerkingsverbanden met daarbij horende convenanten om onder andere informatie-uitwisseling te borgen. Dit zorgt voor meer slagkracht en effectiviteit. Belangrijke partners en samenwerkingsverbanden zijn in onderstaand schema te zien.

5. Afbakening Veiligheid raakt meerdere beleidsterreinen en thema’s binnen de gemeente Hof van Twente. Daarom bestempelen we het als ‘facetbeleid’: dit is beleid dat inhoudelijk raakvlakken heeft met andere beleidsvelden. Deze raakvlakken behoren zoveel mogelijk tot de primaire verantwoordelijkheid van de vakinhoudelijke afdelingen. Dit bevordert het veiligheidsbewustzijn binnen de gemeente Hof van Twente. In dit plan verwijzen we waar nodig naar de flankerende beleidsterreinen en hun reeds bestaande visie- en uitvoeringsplannen (al dan niet regionaal). Vanuit het cluster Veiligheid hebben we een stimulerende en coördinerende taak, maar ook de taak om veiligheid te borgen op die beleidsterreinen daar waar het noodzakelijk is. Het gaat hierbij om het bevorderen van integraliteit, bij onder andere het beleid voor: 1. jeugd; 2. gezondheid; 3. handhaving; 4. drank- en horeca; 5. evenementen; 6. Wet Bibob. Het versterken en borgen van onze positie in onze organisatie blijft continu vragen om flexibiliteit en vasthoudendheid. In de komende vier jaar richten we ons met het veiligheidsbeleid op datgene waar we als gemeente primair invloed op hebben. Daarbij zoeken we naar evenwicht tussen onze gemeentelijke en regionale problematiek en de hieraan gekoppelde ambities. We houden ook rekening met onze uitvoerende en wettelijke taken, daar waar het gaat om een ‘veilig samenleven’.

Vanuit het cluster Veiligheid zorgt samenwerking bij ons voor afstemming en integraliteit tussen onze lokale en regionale partners. Wij houden regie over nieuwe maatregelen en wij coördineren en/of actualiseren het opstellen van beleid wanneer hier behoefte aan is. Uiteraard op basis van maatschappelijke of wettelijke ontwikkelingen.

6. Uitvoeringsprogramma 2021 We stellen prioriteiten om extra aandacht te besteden aan thema’s die we de komende jaren het meest belangrijk vinden. Dit betekent echter dat we de overige thema’s niet behandelen; deze zijn ingebed in het reguliere werkproces. Acute veiligheidsproblemen die buiten de gestelde prioriteiten vallen, pakken we snel en goed op met onze veiligheidspartners. Deze problemen kunnen effect hebben op de jaarlijkse IVZ-uitvoeringsplannen, maar niet op de prioritering binnen dit beleidskader. In de huidige situatie merken wij als gemeente dat steeds meer onderwerpen en taken een belangrijk veiligheidsaspect hebben. Als veiligheidsmedewerkers zien wij dat op verschillende beleidsvelden collega’s met hetzelfde bezig zijn, maar dat ze de werkzaamheden niet aan elkaar weten te verbinden. We willen door onze integrale samenwerking realiseren dat wij als gemeente het totaalplaatje in beeld hebben en daardoor ook geen schakel missen in het proces. Ook voorkomen we hiermee dubbel werk. Als overheidsinstantie willen wij te allen tijde integer handelen en de juiste zorg bieden aan onze burgers.

1 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

Doel 1: Minder criminaliteit en ondermijning Bij dit thema gaat het onder andere om vormen van georganiseerde criminaliteit die zich uiten in gemeenten/op het gemeentelijk grondgebied, met mogelijk een bedreigende uitstraling naar de (woon)omgeving. Denk aan drugsgerelateerde criminaliteit, mensenhandel, witwassen, vastgoedfraude en ‘Outlaw Motorcycle Gangs’ (OMG’s), oftewel motorbendes. Het kan zijn dat deze zaken plaatsvinden op bepaalde locaties, zoals recreatieparken, bedrijventerreinen of buitengebieden. Hierbij kunnen de aangewezen locaties als zogenaamde ‘handhavingsknelpunten’ dienen. Er kan in verschillende opzichten sprake zijn van verbindingen/wisselwerking met de lokale samenleving. De betreffende groepen/personen maken wellicht in bepaalde mate gebruik (of eigenlijk misbruik) van gemeentelijke voorzieningen en beschikkingen, zoals vergunningen en aanbestedingen. Hierbij kan er sprake zijn van vermenging tussen de onder- en bovenwereld. Daarnaast hebben wij bij dit thema ook aandacht voor de veiligheid van mensen die publieke taken uitvoeren. Want politieke ambtsdragers (zoals raadsleden, burgemeesters en wethouders) kunnen te maken krijgen met onveiligheid. De maatschappelijke omgeving kan zich intimiderend, bedreigend en soms letterlijk gewelddadig opstellen. Dit is onacceptabel en dit heeft meerdere redenen: 1.

de uitvoering van publieke taken heeft hieronder te leiden; 2. de integriteit en ‘goed bestuur’ komen onder druk te staan; 3. het vertrouwen in de overheid kan worden beschadigd; 4. als wij geweld gedogen, groeit de ‘onaantastbaarheid’ van daders: hierdoor is de verleiding voor herhaling van geweld alleen maar aantrekkelijker voor hen. Agressie en geweld tegen werknemers met een publieke taak hebben een ondermijnend effect op de overheid. We moeten dit stevig aanpakken en zoveel mogelijk voorkomen! Organisatie integrale controles (Gustos/LSI) De gemeente Hof van Twente is in 2017 als één van de eerste gemeenten in Twente begonnen met gecoördineerde controles; de zogenaamde ‘Gustos-controle’. Deze gecoördineerde controles zijn gecombineerde acties van de gemeente Hof van Twente (BRP, Handhaving, Zorg), politie, Vreemdelingenpolitie (AVIM), brandweer en de Sociale Recherche. Door alle disciplines te bundelen kunnen we alle controles in één keer uitvoeren en beperken we overlast. Het doel van deze controles is om woon- en uitkeringsfraude, toeslagenfraude en arbeidsuitbuiting te voorkomen en op te sporen, maar ook om overlast (en daarmee de leefbaarheid in woonbuurten) te verbeteren. Per discipline krijgen we adressen aangeleverd die zijn aangemerkt als zogenaamde ‘attentie-adressen’. Oftewel: adressen waar wat mee aan de hand zou kunnen zijn.

We kijken onder andere of de feitelijke situatie van bewoning overeenkomt met de inschrijving in de basisregistratie personen. Ook beoordelen we of het pand wordt gebruikt waarvoor het bedoeld is en of het voldoet aan bijvoorbeeld de brandveiligheidseisen en gebruik volgens het bestemmingsplan. Verder is het een goede manier om zorgmijders te signaleren, zodat we hierop passende actie(s) kunnen ondernemen. Ook voeren we gecoördineerde controles uit bij de horecabedrijven. Naast de gemeente, Sociale Recherche en politie sluiten hierbij ook de Douane en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) aan. Het doel van deze controles is het naleven van de geldende wet- en regelgeving en het aanpakken van eventuele misstanden. 2 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

Denk hierbij aan de controle op/van: 1. de Drank en Horecawet; 2. Wet op de kansspelen; 3. Warenwet; 4. zwartwerken/uitkeringen; 5. bedrijfsvoering/financiën; 6. hygiëne; 7. ondermijning. We doen dit om misstanden te bestrijden en om eerlijk ondernemerschap te beschermen en stimuleren. We streven ernaar om jaarlijks meerdere Gustos-controles uit te voeren, zowel reguliere- als horeca Gustos-controles. Waar nodig voeren we ook ‘Gustos-plus’ uit: dit is een omvangrijkere controle met een groter controleteam. Aandacht voor mensenhandel Aandacht voor mensenhandel houdt in dat wij informatie vergaren of iemand te maken heeft met bijvoorbeeld gedwongen (jeugd)prostitutie of loverboys. In samenwerking met het Regionaal meldpunt Mensenhandel gaan we de komende jaren bekijken hoe groot deze problematiek in onze gemeente is. In het voorjaar van 2021 inventariseren we de regionale samenwerking op dit onderwerp. We hebben hierin aandacht voor slachtoffer- en daderaanpak. Aandacht voor arbeidsmigranten In onze gemeente huisvesten wij ook arbeidsmigranten. Meerdere bedrijven maken gebruik van de kwaliteiten van deze mensen. Deze categorie inwoners hebben recht op een veilige woonomgeving en eerlijke arbeidsomstandigheden, net als iedere burger. Tijdens periodieke Gustos-controles treffen wij deze arbeidsmigranten regelmatig aan, soms ook op vakantieparken.

Om hun veiligheid (in de breedste zin van het woord) te kunnen waarborgen, bekijken wij of beleid rondom huisvesting hieraan kan bijdragen. In de notitie is onder andere aandacht voor woon- en arbeidsomstandigheden. In onze gemeente maken meerdere grote bedrijven gebruik van arbeidsmigranten. Het is daarom onze taak om het woongenot- en de veiligheid voor deze inwoners te garanderen. In het najaar van 2020 was er een themabijeenkomst met het college van B&W en het MT over het concept-beleid, maar het nut en de noodzaak van dit beleid moet duidelijker onderbouwd worden. Met het team Ruimtelijke Ordening (RO) ondernemen we actie om deze notitie verder te onderzoeken en uit te werken. In het tweede kwartaal van 2021 is deze notitie klaar. Intensieve aanpak drugscriminaliteit Op regionaal niveau werken wij samen in de intensieve aanpak van drugscriminaliteit. Door netmetingen die netbeheerders (zoals Enexis) uitvoeren, is het eenvoudiger om uitzonderlijk stroomgebruik sneller op te sporen. Zelfs tot op straatniveau kunnen zij dit in beeld brengen. Met deze manier van werken willen wij meer hennepkwekerijen en drugslabs aan het licht brengen in onze gemeente. In 2021 verwachten we tien tot vijftien hennepkwekerijen te vinden.

Op basis van ons huidige Damoclesbeleid is er geen ‘waarschuwen’ meer bij: we sluiten panden/woningen waar we hennep aantreffen voor een nader te bepalen periode.

3 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

Bibob-beleid actualiseren en onderbrengen in gemeentelijke processen De Wet Bibob bestaat sinds 20 juni 2002, maar per 1 augustus 2020 geldt de gewijzigde Wet Bibob. Als er een ernstig gevaar dreigt dat bijvoorbeeld een vergunning wordt misbruikt, kan de onze gemeente de aanvraag weigeren of de afgegeven vergunning intrekken. Zo voorkomen we bijvoorbeeld dat we criminele activiteiten faciliteren. In deze gewijzigde wet is onder andere een uitbreiding gekomen van de reikwijdte van de wet: als bestuursorgaan hebben wij toegang tot meer justitiële gegevens. De gewijzigde wet moeten we lokaal implementeren en vertalen naar een lokaal Bibob-beleid. Op basis van dit Bibob-beleid moeten we ook een Plan van Aanpak opstellen over hoe we dit beleid gaan uitvoeren binnen onze gemeentelijke organisatie. We geven inzicht in welke stappen we ondernemen bij een onderzoek, wie hierbij betrokken zijn, hoeveel tijd dit kost en welke maatregelen hieruit voortvloeien. Ook maken we inzichtelijk hoe de aansturing in de organisatie plaatsvindt door middel van een Bibob-coördinator, inclusief voorstel waar we deze functionaris positioneren. Uiterlijk tweede kwartaal 2021 hebben we dit Plan van Aanpak klaar.

Uitvoeren weerbaarheidsscan RIEC Het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) voert een weerbaarheidsscan uit om de bestuurlijke weerbaarheid in onze gemeente te ‘meten’. In het kort brengt deze weerbaarheidsscan de informatiepositie en het niveau van de bestuurlijke weerbaarheid van onze gemeente in kaart. Omdat ondermijning al onze gemeentelijke afdelingen raakt, is het ook van belang om inzicht te krijgen in de mate van bewustzijn en betrokkenheid van de organisatie bij dit onderwerp. Integriteit(-sbeleid) en veiligheid vormen namelijk belangrijke randvoorwaarden bij de aanpak van ondermijning en zijn dus ook onderdeel van de weerbaarheidsscan.

4 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

Het RIEC doet een uitgebreide analyse van de relevante beleidsdocumenten. Vervolgens houden zij vijf of zes groepsinterviews met verschillende gemeentelijke afdelingen. In deze interviews toetsen zij het beleid aan de praktijk en brengen zij kwetsbare processen binnen de gemeente in kaart. We werken hierbij aan de hand van vijf pijlers: 1. bewustwording en organisatie; 2. informatiepositie; 3. beleid en handhaving; 4. integere en veilige werkomgeving; 5. communicatie. De gemeente ontvangt een rapport met daarin per pijler een schets van de huidige situatie en de door de gemeente gewenste situatie (ambitie) en de bijbehorende aanbevelingen. Deze aanbevelingen verwerken we in een Plan van Aanpak. In het derde kwartaal van 2021 voert het RIEC deze weerbaarheidsscan uit.

5 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

Doel 2: Veilig buitengebied Dit thema heeft betrekking op de veiligheid in ons uitgestrekte buitengebied en de toeristische verblijfplaatsen. Denk hierbij aan de onveiligheid die zich kan voordoen in en rond recreatiegebieden zoals campings, bungalowparken en natuurgebieden. Wat zijn deze risico’s? Daar zitten grote verschillen in. Denk bijvoorbeeld aan beroving, inbraak, geweld, overlast en vernieling. Ook kan het gaan om concentraties van ‘minder zichtbare’ vormen van criminaliteit, waarbij niet zozeer toeristen rechtstreeks het slachtoffer zijn: bepaalde (recreatie)locaties vormen een knooppunt van verschillende vormen van georganiseerde criminaliteit (zoals drugs-gerelateerde criminaliteit, heling en mensenhandel). Onveiligheid op bedrijven kent zowel sociale als fysieke aspecten: bedrijfsinbraak, diefstal, overvallen en vernieling aan de ene kant en aan de andere kant inrichting en onderhoud van de gebieden/terreinen, verkeersveiligheid en brandveiligheid. Ook kunnen zich illegale bewoning en drugsdelicten als hennepplantages voordoen. Onderling contact tussen de ondernemers is van groot belang om ook een gezamenlijke verantwoordelijkheid te voelen voor ieders veiligheid. Keurmerk Veilig Buitengebied Het Regionale Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) gaf in ons ondermijnings-beeld aan dat het buitengebied ‘een blinde vlek’ is: we weten onvoldoende wat er speelt.

Dit moeten we veranderen. Gemeente Hof van Twente is als een van de eerste Twentse gemeenten inmiddels gestart met het traject ‘Keurmerk Veilig Buitengebied’. Een enquête die we in kader van dat traject in het buitengebied uitvoerden, zorgde al voor interessante informatie. Deze resultaten gaan we verder analyseren met onder andere de politie. Ook willen we buurt/kernbijeenkomsten organiseren om te bekijken bij welke acties de werkgroep kan ondersteunen. De komende vier jaar gaan we zorgen voor een goed beeld van de problematiek en ontwikkelen we een passende aanpak. In het eerste kwartaal van 2021 leveren we in samenwerking met Centrum voor Criminaliteitspreventie (CCV) het Plan van Aanpak op. Aandacht voor agrariërs Wat goed is om te weten, is dat we al veel ogen en oren hebben in het buitengebied. Door deze samen te laten komen in de werkgroep Keurmerk Veilig Buitengebied, kunnen we onze krachten bundelen en signalen sneller oppakken. Een voorbeeld hiervan zijn ‘ervencoaches’. Ervencoaches helpen en waarschuwen agrariërs die te maken kunnen krijgen met ondermijnende activiteiten door criminelen. Een ervencoach komt langs op het erf van de boer en gaat het gesprek met hen aan. Gewoon, aan de keukentafel. Zij kunnen hierdoor veel signaleren. Vanuit onze gemeente werken we met ervencoaches van Stimuland. Ook het project ‘Stil Leed’ is uniek in Hof van Twente.

We hebben aandacht voor de problemen waar de agrariërs mee te maken krijgen. In dit geval kunnen wij financiële problemen signaleren en hiervoor ondersteuning bieden. Hierdoor proberen we te voorkomen dat criminelen misbruik gaan maken van hun (financiële) situatie. Revitalisering vakantieparken Binnen onze gemeente hebben wij ook te maken met vakantieparken/recreatieterreinen die onvoldoende toekomstperspectief hebben en waar de toeristisch-recreatieve kwaliteit laag is. Een deel hiervan wordt niet recreatief gebruikt en fungeert als (flexibele) buffer van de woningmarkt met verschillende doelgroepen: personen op zoek naar een pauzewoning door relatieproblemen, starters, ‘zorgmijders’ en renteniers. Vakantieparken zonder toekomstperspectief zijn vatbaar voor maatschappelijke problemen. 6 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

Provinciale Staten stelde medio 2020 een nieuw beleid voor verblijfsrecreatie vast. Het nieuwe beleid stelt het toekomstperspectief van vakantieparken centraal. Uitgangspunt blijft revitalisering en het terugbrengen van het park naar een duurzaam recreatieve bedrijfsvoering. Wat nieuw is, is dat als er voldoende gemotiveerd kan worden dat er bij het betreffende vakantiepark recreatief toekomstperspectief ontbreekt, er transformatie of sanering van het park mogelijk is. Om dit toekomstperspectief financieel haalbaar(der) te maken, biedt het nieuwe beleid mogelijkheden om tijdelijk andere functies toe te staan. Daarmee kan de gemeente een bijdrage leveren aan het verminderen van de huidige krapte op de woningmarkt. Ook hebben we in het nieuwe beleid een extra instrument om de kwaliteit aan de onderkant van de recreatiesector te verbeteren. Samen met de Provincie inventariseren wij of enkele parken in onze gemeente in aanmerking komen. Toezicht en handhaving permanente bewoning recreatieparken Voor handhaving op de permanente bewoning van vakantiehuisjes, willen we extern meer toezicht en handhaving inhuren. Dit betekent concreet dat we continu vijf zaken in portefeuille hebben bij het externe bureau Cum Laude. In tegenstelling tot het vorige bureau handelen zij het gehele invorderingsproces en aanverwante zaken formeel voor ons af.

Vanuit het team Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) functioneert een medewerker als procesmanager. Hij of zij coördineert ook of zaken onderzocht moeten worden. Aanleiding hiervoor kan zijn dat er signalen komen vanuit Burgerzaken, omdat bijvoorbeeld de bewoners-samenstelling van een woning regelmatig wijzigt. Cum Laude verzorgt de controles, eventuele hercontroles, de opvolging en de juridische component.

7 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

Doel 3: Minder overlast Dit thema gaat onder andere over overlast en problematiek omtrent jongeren en personen met verward gedrag. Verschijnselen die ook binnen dit thema vallen, zijn de overlast van alcohol- en drugsgebruik in de openbare ruimte en bijvoorbeeld in het uitgaansgebied/-gelegen-heden. De signalen die hierover gaan, horen wij binnen de gemeente, maar het achterhalen van de bron is een uitdaging. Het drank- en drugsgebruik kan in verband staan met geweld, vernielingen, geluidsoverlast. De beheersing daarvan is een belangrijke opgave van de gemeente. Een ander aspect speelt daarbij ook een belangrijke rol: de gezondheidsrisico’s van (overmatig) alcohol- en drugsgebruik. We hebben ook aandacht voor de sociale kwaliteit van een buurt, wijk en kern. Belangrijke positieve onderdelen zijn betrokkenheid van bewoners bij de buurt, de kwaliteit van sociale netwerken, informele sociale controle, samenredzaamheid en dergelijke. De sociale (leef)kwaliteit kan echter onder druk komen te staan. Denk bijvoorbeeld door oorzaken van: 1. woonoverlast; 2. burengerucht- en ruzies; 3. intimiderende buurtbewoners; 4. overlast van ‘verwarde personen’; 5. overlast door illegale bewoning; 6. multi-probleemgezinnen- en huishoudens; 7. drank- en drugsoverlast.

Naast de sociale aspecten moeten we ook aandacht hebben voor de fysieke aspecten: we hebben de gezamenlijke verantwoordelijkheid om dit ook (aan) te ‘voelen’. Denk hierbij aan: 1. onderhoud van groen; 2. aanpak van zwerfvuil; 3. verlichting van achterpaden. Inbreuk op de fysieke kwaliteit van onze inwoners zijn onder meer vernielingen, graffiti, zwerfvuil en andere tekenen van verloedering. Bovenstaande onderdelen zijn van grote invloed op het veiligheidsgevoel van de individu en komen niet altijd tot uiting in feiten en cijfers. Aan ons de taak om hier dus goed op te letten. Vroegsignalering en passende ondersteuning voor personen met verward gedrag Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de vroegsignalering en het organiseren van passende ondersteuning en zorg van mensen met verward gedrag. De laatste jaren stijgen de meldingen van overlast door personen met verward gedrag bij de politie: de zogeheten ‘E33 meldingen’. Er wordt volop ingezet op de aanpak hiervan. In 2019 namen wij deel aan een pilot met de zogenaamde triage-tafels. Hier werden E33 meldingen (verwarde personen) en E14 meldingen (poging tot zelfdoding) besproken met vertegenwoordigers van politie, gemeenten, Mediant (GGZ), Tactus (verslavingszorg) en Aveleijn (specialistische zorg). Deze goede ervaringen vragen om een vervolg. Sinds januari 2019 draait in veertien Twentse gemeenten de pilot ‘Street Triage’.

Deze pilot is opgezet om ervoor te zorgen dat er een snelle en professionele beoordeling plaatsvindt van de verwarde persoon en de situatie, zodat er doelmatiger kan worden opgetreden en de verwarde persoon sneller de juiste hulp krijgt. In de pilot wordt samengewerkt in een multidisciplinair team; zij reageren op meldingen van verwarde personen. Dit team bestaat uit politie, Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) en ambulancedienst. Deze manier van werken zetten wij de komende jaren door vanwege de goede ervaringen. 8 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

Vervolg pilot Street Triage Organiseren triage-tafel meldingen van verwarde personen en poging tot zelfdoding In 2021 starten we met een vervolgtraject naar aanleiding van de pilot die hierboven beschreven staat. Het doel is om vanaf januari 2021 weer te beginnen met de triage-tafels, gemiddeld één keer in de vier à zes weken. Tijdens dit overleg bespreken we casuïstiek op basis van de E33 en E14 meldingen met de gemeente, GGZ, verslavingszorg, politie en mogelijk woningbouwcorporatie en/of wijkverpleging. Hierdoor zetten we vroegtijdig in op zorg en maken en monitoren we op casusniveau regieafspraken: het risico op escalatie en het ‘tussen wal en schip raken’ verkleinen we hiermee. Complexe en risicovolle casussen signaleren we tijdig en leiden we door naar de juiste zorg. Zo zetten we vroegsignalering in. Het projectplan is eind 2020 afgerond en zorgt ervoor dat de triage-tafel is geïntegreerd in de reguliere werkprocessen van de WMO-collega’s. De samenwerking borgen we door middel van het vaststellen van een convenant in het eerste kwartaal van 2021. Deze werkwijze evalueren we jaarlijks; de stand van zaken bespreken we periodiek in het Portefeuillehoudersoverleg Veiligheid/Zorg met de burgermeester.

Huis van herstel: aanpak van ex-gedetineerden Met het project ‘huis van herstel’ komen we tot een effectieve aanpak voor Twentse (ex-)gedetineerde burgers met complexe problematiek. Uit landelijke cijfers blijkt dat 70% van de criminaliteit die zij plegen ontstaat doordat daders in herhaling vallen, met als gevolg veel slachtoffers, overlast en maatschappelijk leed. In Twente kozen we voor een integrale aanpak tussen netwerkpartners, waaronder Hof van Twente, om kansen te creëren voor reintegratie. De regionale samenwerking brachten we onder door middel van een convenant. Jeugdproblematiek beter in beeld In onze gemeente hebben we veel jeugd met diverse problemen. We willen meer zicht krijgen op de problematiek die er speelt: welke oorzaken heeft dit en hoe kunnen we dit samen doorbreken? Daarom werken we met onze groep van lokale jeugdregisseurs en consulenten. De doelstelling van deze groep is om kinderen en jongeren de kans te geven zich in een veilige omgeving te kunnen ontwikkelen en op te groeien. Organiseren van vroegsignalering omtrent kinderen/jongeren Door het verbinden van de juiste partners willen wij in een vroegtijdig stadium zicht krijgen op kinderen of jongeren die in de problemen dreigen te komen. In 2020 wil team Jeugd samen met partners starten met vroegsignalerings-sessies om een persoonsgerichte aanpak te realiseren.

Verwachtingen over en weer moeten we duidelijk hebben, zodat we elkaar versterken in ons werk. Elkaar beter leren kennen en weten te vinden is ook een investering die we moeten doen: samen met politie, jeugdzorg, leerplicht, huisartsen, jeugdreclassering, ‘Veilig Thuis’ en andere partners moeten we een nauw netwerk zien te creëren. Vanuit het team Jeugd leggen we ook de verbinding met bovenregionale netwerken. In dit netwerk hebben we aandacht voor jongeren die in een zogenaamde ‘overgangsfase’ zitten. Hun delicten zijn nu nog zichtbaar, maar dreigen in de anonimiteit te verdwijnen omdat zij contacten hebben in andere regio’s. Vroegsignalering is van groot belang voor de informatiepositie van veiligheidspartners!

9 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

Doel 4: Veiligere woonomgeving Participatie in werkgroepen Veiligheidsregio Twente Als gemeenten staan wij vaak voor dezelfde uitdagingen. Landelijk beleid moet lokaal geïmplementeerd worden of we krijgen te maken met problematiek die niet stopt bij de gemeentegrens. Intergemeentelijke samenwerking is daarom van belang. Onder de vlag van de Veiligheidsregio Twente werken we met veertien gemeenten samen in o.a. het Platform Integrale VeiligheidsZorg en het AOV-overleg. Onder beide samenwerkingsverbanden bestaan werkgroepen. We werken bijvoorbeeld samen aan de aanpak van georganiseerde drugscriminaliteit, de vaccinatiecampagne voor COVID-19, het regionaal meldpunt Mensenhandel en het opleiden, trainen en oefenen van onze gemeentelijke collega’s in het kader van crisisbeheersing. Door beleid en uitvoering op elkaar af te stemmen versterken we onze lokale en regionale aanpak. Burgemeestersbevoegdheden De afgelopen jaren werd het handhaven van de lokale orde en veiligheid een veel zwaardere en omvangrijkere taak voor de burgemeester. Een explosieve toename van wat eerst ‘kleine criminaliteit’ en later ‘veel voorkomende criminaliteit’ heette, werd gevolgd door de opkomst van nieuwe en chronische problemen. Denk hierbij aan drugsoverlast, ondermijning, geweld achter de voordeur en de dreiging van terreur.

Ook fysieke onveiligheid, zoals brand, grote ongevallen, toenemende maatschappelijke invloed (en dus kwetsbaarheid) wordt omvangrijker en complexer. Dit alles vergt tijd en aandacht van onze organisatie om de burgemeester hierin goed te adviseren. Het gaat hierbij onder andere om het hanteren van het demonstratieverbod, de Wet aanpak woonoverlast, de Wet verplichte ggz (Wvggz), bestuurlijke handhaving en toepassen van de lokale Wet Bibob en het Damoclesbeleid. De lokale uitwerking naar de veilige buurt vraagt veel inzet. Meer aandacht voor inbraakpreventie Sinds 2017 verzenden we brieven naar buurtbewoners van een woninginbraak-slachtoffer uit hun buurt. Dit doen we om hen op deze manier alert te maken op inbraakrisico’s. In het kader van inbraakpreventie hebben deze brieven een positief effect. Zo steeg het aantal adviesaanvragen (preventiescans) bij inwoners en daalde het aantal inbraken steeds verder; een succesformule moet je voortzetten. Ook gaan we periodiek testen wat de meldingsbereidheid is van mensen. De oefening ‘boef in de wijk’ is hier een mooi middel voor. Door verdachte situaties na te bootsen willen wij burgers stimuleren de politie te bellen met tips en deze ook te delen in de buurtpreventieapp. Uit ervaring blijkt dat er ook weer aanmeldingen binnenkomen bij de buurtpreventieapp.

Deze oefeningen worden na afloop gecombineerd met voorlichting over inbraakpreventie in en om huis.

10 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

7. Verantwoording na COVID-19 (coronavirus) In 2019 kregen we extra budget voor de aanpak van ondermijnende criminaliteit; een bijdrage van €50.000,- op jaarbasis. Ondanks dat wij in 2019 niet alle budget hadden gebruikt, ontvingen wij in 2020 dezelfde bijdrage. Wij waren blij met het vertrouwen dat de Raad in ons stelde dat wij op de goede weg waren, al stonden sommige projecten nog echt in de kinderschoenen. De plannen voor 2020 waren ambitieus maar ook realistisch in onze ogen. Totdat COVID-19 (coronavirus) roet in het eten gooide. Veel van onze activiteiten hebben betrekking op sectoren als horeca en vakantieparken. Deze sectoren zijn het afgelopen jaar natuurlijk bijzonder getroffen door corona. Dat betekende voor ons dat we controles niet konden uitvoeren. Ook wilden wij in 2020 meer inzetten op dossieropbouw bij ‘onderbuikgevoelens’ en hiervoor was extra boa-capaciteit beschikbaar. Echter slokte ook de handhaving van de 1,5 meter-samenleving, beperkingen in het kader van samenkomsten en andere corona-regelgeving deze capaciteit op. Ook was het niet mogelijk, letterlijk en figuurlijk, om ‘de boer op te gaan’ met onze campagne voor een veiliger buitengebied. Daardoor hielden we budget over.

Wanneer de coronapandemie weer enigszins achter de rug is, willen we uiteraard onze werkzaamheden ten aanzien van ondermijning weer oppakken en daar dan ook het beschikbare budget voor inzetten. Dit betekent ook dat we juist extra controles gaan uitvoeren, bovenop de reeds geplande. We zetten een stap extra. We zien overal in den lande dat veiligheid en ondermijning een steeds intensievere en complexere taak is en wordt voor de gemeente en dat de taken op het gebied van veiligheid steeds meer van ons vragen. De vraag richting de toekomst heeft te maken met de richting waarin de bestrijding van ondermijning zich ontwikkelt. Daarbij zal een integrale benadering van steeds groter belang zijn. Wij zullen onderdelen van dit werk met eigen mensen kunnen uitvoeren, maar voor sommige gespecialiseerde taken zullen wij kennis en menskracht moeten inhuren. Bij de start van 2021 hebben wij door de vertraging in de uitvoering die veroorzaakt wordt door corona: we hebben nog middelen beschikbaar van het door de Raad beschikbaar gestelde budget. Wij verwachten dat we onze activiteiten in de loop van 2021 kunnen voortzetten. Wij stellen daarom voor om de Raad eind 2021 te informeren over de besteding van dit budget en de ondernomen activiteiten.

11 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

8. Bestuurlijke en ambtelijke borging en monitoring Het integrale karakter van veiligheid maakt het noodzakelijk dat we niet vanuit één perspectief naar veiligheid kijken: het speelt op verschillende beleidsterreinen en raakt dus niet alleen de portefeuille van de burgemeester, maar ook die van wethouders. Als portefeuillehouder Veiligheid heeft de burgemeester regelmatig overleg en afstemming over het veiligheidsdomein met de medewerkers veiligheid en toezicht en handhaving. Daar waar het nodig is schuiven de wethouders Zorg of Vergunningverlening daarbij aan. Tevens is er een regulier overleg met de BOA’s. Daarnaast is er regelmatig afstemmingsoverleg tussen de burgemeester en de teamleiding van de lokale politie (basisteam Midden-Twente). Op uitvoeringsniveau is er regelmatig contact met de wijkagenten. Waar noodzakelijk roept de burgemeester de lokale driehoek bij elkaar om te overleggen met het Openbaar Ministerie (OM) en politie over actuele en bijzondere zaken. Ook is er vier keer per jaar een zogeheten ‘driehoeksoverleg’. Bij dit overleg zijn alle burgemeesters van Midden-Twente, het OM en de teamleiding van politie Basisteam Midden-Twente aanwezig. Tijdens dit overleg bespreken en prioriteren zij veiligheidsthema’s. Vanaf het eerste kwartaal van 2021 is het cluster Veiligheid ondergebracht binnen het team Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving.

Vanuit die nieuwe positie gaan zij zich de komende vier jaar doorontwikkelen tot ‘spin in het web’ van het gemeentelijk veiligheidsdomein binnen de organisatie. Veiligheid is de buitenste schil om alles heen wat we in de gemeente doen voor onze burgers. De medewerkers Veiligheid weten vanuit hun coördinerende functie de juiste vragen te stellen en te komen tot de kern van de problematiek. Ze weten uit te werken wat er nodig is om het probleem vanuit de visie op integrale veiligheid aan te pakken. Het cluster Veiligheid heeft twee medewerkers; 1,6 fte en 400 uur juridische ondersteuning vanuit de organisatie. Regionale borging en monitoring Naast de lokale sturing op veiligheid, organiseerden we een aantal zaken in samenwerking met de overige Twentse gemeenten in regionaal verband. Dit beschrijven we ook in bijlage 1 ‘Samenwerking in beeld’. De monitoring van de regionale samenwerking en doelstellingen is belegd in een aantal overlegstructuren. Voor thema’s op het gebied van bestuurlijke bevoegdheden van de burgemeester, hebben we het Districtelijk Veiligheidsoverleg (DVO) als bestuurlijk overleg ingericht. Thema’s rondom fysieke veiligheid (brandweer, crisisbeheersing en rampenbestrijding) komen aan de orde in het Algemeen Bestuur (AB) van de Veiligheidsregio Twente. Het AB bestaat uit de burgemeesters van de Twentse gemeenten.

Communicatie Communicatie is een belangrijk instrument voor samenwerking in het kader van veiligheid. Vooral in tijden van crisis/crises moeten we blijven communiceren om tot een goede aanpak te komen. Hierin is social media een belangrijk onderdeel, omdat deze kanalen rechtstreeks en op grote schaal toegang bieden tot de burger. Zowel intern als extern willen wij ons meer gaan profileren als veiligheidsmedewerkers. Dit doen wij door onszelf meer onder de aandacht te brengen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het schrijven van onder andere stukken (blogs). En door bij álle gebeurtenissen en overleggen aanwezig te zijn, ons gezicht te laten zien. 12 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

Ons doel hierbij is om te laten zien hoe belangrijk het is om veiligheidsmedewerkers te hebben in onze gemeente en in onze samenleving. Veiligheid is namelijk onlosmakelijk verbonden met heel veel acties van onze gemeente! Intern Het is belangrijk om onze veiligsheidsthema’s intern goed af te stemmen en betrokkenheid van interne afdelingen en partners te waarborgen. Om deze reden zijn integrale overleggen een belangrijk thema waar we de komende jaren aan werken. Om een integrale besluitvorming te hebben, moeten alle partners structureel bij elkaar komen. Hierdoor creëren we bewustwording en kunnen we tot een gezamenlijk plan komen. Extern Social media wordt een steeds groter begrip in de samenleving, ook binnen onze gemeente. Het gebruik van social media voor het Integraal Veiligheidsbeleid is dan ook waar wij op in willen spelen. Het doel hierbij is goede en duidelijke communicatie tussen inwoners, ondernemers en onze gemeente. Ook bevorderen we hierdoor de zelfredzaamheid van mensen en willen we de meldingsbereidheid vergroten.

13 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

Bijlage: Samenwerking in beeld Veiligheidsregio Twente: Dit is een samenwerkingsverband van de gezamenlijke hulpdiensten en de Twentse gemeenten, onder andere op het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing.  Klik hier voor meer informatie (website Veiligheidsregio Twente) Platform Integrale Veiligheidszorg (IVZ): Dit platform wordt gefaciliteerd door de veiligheidsregio Twente. Binnen dit platform wordt er op regionaal niveau structureel en integraal samengewerkt op diverse veiligheidsthema’s. De prioriteiten voor het Platform IVZ zijn: 1. ondermijning; 2. hennep(kwekerijen); 3. (zorg)fraude; 4. witwassen en weerbare overheid), 5. cybercrime; 6. jeugd; 7. criminaliteit; 8. intelligence. Onder regie van het Platform IVZ wordt op districtelijk niveau structureel en integraal samengewerkt tussen de 14 gemeenten in Twente en hun veiligheidspartners aan de bestrijding van criminaliteit en overlast. Gezamenlijk stelden wij prioriteiten op. Als gemeente Hof van Twente conformeren wij ons hieraan. We werken samen op specifieke thema’s. Voor 2020-2022 leggen we de focus gelegd op de volgende thema’s: 1. ondermijning; 2. zorg en veiligheid; 3. jeugd en criminaliteit; 4. informatiegestuurd werken; 5. cybercrime; 6. bestuurlijke bevoegdheden; 7. overige thema’s (zoals jaarwisseling, TBS casustafel, etc.).

 Klik hier voor meer informatie (website Veiligheidsregio Twente) Veiligheidshuis Twente: In het Veiligheidshuis Twente werken partners uit de strafrecht- en zorgketen samen. Doel is het terugdringen van overlast, huiselijk geweld en criminaliteit. We stemmen werkprocessen op elkaar af, zodat strafrecht en zorg elkaar aanvullen. Voorbeelden hiervan zijn het Top-x overleg, de veelplegersaanpak, Code rood (huiselijk geweld) en de radicaliseringstafel. RIEC Oost-Nederland: RIEC staat voor Regionaal Informatie- en Expertisecentrum en ondersteunt de overheid in de aanpak van georganiseerde criminaliteit en ondermijning, met als doel de samenleving weerbaarder te maken.

14 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

Veilig Thuis Twente: Elke regio heeft zijn eigen Veilig Thuis-organisatie. Veilig Thuis geeft advies en biedt ondersteuning bij huiselijk geweld. Zowel aan slachtoffers, plegers, omstanders als professionals. Diverse wettelijke (gemeentelijke) taken zijn belegd bij Veilig Thuis Twente. Veiligheidsnetwerk Oost-Nederland: Veiligheidsnetwerk Oost-Nederland is een samenwerkingsverband tussen diverse partners op het gebied van sociale veiligheid (politie, Openbaar Ministerie, gemeenten in Overijssel en Gelderland en het RIEC). Het ondersteunt en stimuleert de netwerkaanpak en biedt kennis en hulpmiddelen (online). Omgevingsdienst Twente: Sinds 1 januari 2019 voert Omgevingsdienst Twente (ODT) namens de provincie Overijssel en de veertien Twentse gemeenten, taken uit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving van milieuwetgeving. Ook adviseert ODT in samenwerking met onder andere de Veiligheidsregio, politie, justitie, waterschappen, kennisinstituten en andere omgevingsdiensten over asbest, bodem, externe veiligheid, lucht, geluid, energie en milieucriminaliteit (ketentoezicht). Gezagsdriehoek basisteam Midden-Twente: Het beleid openbare orde wordt afgestemd met vier burgemeesters, de politieleiding basisteam Midden-Twente en het Openbaar Ministerie.

15 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0

Auteurs: Carlijn Koenen (stagiaire IVK Saxion Hogeschool Enschede) Sytze van der Meer Mariska Bussink – Nijmeijer

16 Gemeente Hof van Twente / Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 • versie 1.0