1.a Samenvatting Samen Twente.pdf

Samenvatting

Datum Aan Kopie aan Van Onderwerp

15 mei 2023 Gemeenteraad Erik Kloosterboer en Lisanne van Geen Samen Twente: Samenvatting jaarstukken 2022 en begroting 2024

Jaarstukken 2022 Het jaar 2022 is voor SamenTwente het eerste volledige jaar als “nieuwe” organisatie. De jaarrekening wordt ten opzichte van de begroting voor wijziging 2022 fors beïnvloed door besluitvorming over de veranderopdracht. Deze begroting is als een overgangsbegroting vastgesteld en per december 2021 zijn de effecten van de veranderopdracht Regio Twente in de gewijzigde begroting 2022 verwerkt.

Ook 2022 heeft nog in het teken gestaan van, de bestrijding van, COVID-19. De eerste helft van 2022 stond nog volledig in het teken van het vaccineren ten behoeve van COVID. In de 2e helft was men vooral bezig met de afbouw van de COVID afdeling. Ook kwam er een nieuwe uitdaging. De oorlog in Oekraïne had ook in de Twentse gemeenten grote impact. Niet alleen was de opgave groot om voldoende plekken te creëren, gevolgd door een grote instroom van ontheemden. Het adviseren rond gezondheid en hygiëne is door de GGD opgepakt maar ook het vaccineren en checken op gezondheid van alle kinderen die meekomen behoort tot de taken. Het aantal kwetsbare mensen in Twente nam toe. Zowel de Jeugdmonitor laat meer mentale problemen zien bij jeugdigen. Maar ook het aantal meldingen binnen Veilig Thuis Twente en het Meldpunt Zorgwekkend Gedrag laten een flinke stijging zien. In november heeft het algemeen bestuur besloten te stoppen met de ontwikkeling van het GGiD. Een besluit met grote impact. Zowel financieel als inhoudelijk. Met dit dossier hadden we onder meer stappen willen maken op het gebied van digitale toegankelijkheid van het kinddossier. Er werd een positief resultaat verwacht van € 232.000. Het gerealiseerde resultaat bedraagt € 31.000 positief (0,1% van de begroting excl. COVID-19 en coalities).

Bij de tussentijdse bestuursrapportage 2022 werd nog een positief resultaat verwacht van € 232.000. De afwijking ten opzichte van deze rapportage wordt voornamelijk veroorzaakt door cao-ontwikkelingen. Dit zijn een eenmalige cao bonus in december 2022 en mogelijkheid tot spaarverlof. Dit zijn beiden autonome ontwikkelingen. Voorgesteld wordt om het positieve resultaat toe te voegen aan de algemene reserve. Dit is in overeenstemming met de nota reserves en voorzieningen. De jaarstukken zijn nog niet voorzien van een accountantsverklaring. De controle vindt eind april plaats en het accountantsverslag wordt dan nagezonden. Met deze werkwijze is reeds in 2017 ingestemd en ook de provinciale toezichthouder is hiermee akkoord.

Begroting 2024 Het betreft de tweede begroting van SamenTwente. De organisatie is ontstaan vanuit de voormalige Regio Twente en is opgericht door 14 Twentse gemeenten. De organisatie bestaat uit de Gemeentelijke Gezondheidsdienst Twente (GGD Twente), Veilig Thuis Twente (VTT) en de Organisatie voor inkoop van Zorg en Jeugd in Twente (OZJT). Zowel Kennispunt Twente als Samen14 zijn als gast ondergebracht. De totale bijdrage is ten opzichte van de gewijzigde begroting 2023 gestegen met afgerond € 3,4 miljoen: Bestaande uit de volgende componenten:  De grootste stijging (€ 3,10 miljoen) wordt veroorzaakt door het toepassen van de loon- en prijscompensatie-spelregels van de Twentse gemeenten voor verbonden partijen.  De bijdrage stijgt door het opnemen van de financiering Gezonde School Aanpak.  Uitbreiding van de formatie van het Meldpunt Zorgwekkend Gedrag (GGD Twente). In de “Begroting in één oogopslag”, op pagina 5 van de begroting , treft u een totale opsomming aan inclusief toelichting op de ontwikkeling van de gemeentelijke bijdrage. De bijdrage voor Hof van Twente is volgens de begroting 2024 € 2.009.655. Een stijging van circa € 223.000 ten opzichte van 2023. De grootste mutatie vergeleken met 2024 betreft loon- en prijsontwikkelingen. Dit sluit aan bij de vooraf meegegeven uitgangspunten met grofweg een stijging van 10%.

Bij de opstelling van onze begroting 2024 wordt dit ook meegenomen. Daarnaast de twee aanvullende ontwikkelingen die nu in de begroting worden voorgelegd die een hogere bijdrage vragen van de gemeente. Toelichting specifieke voorstellen die in de begroting 2024 zijn opgenomen: Gezonde School Aanpak: versterken preventieve inzet Met de Gezonde School Aanpak wordt ingezet op een hoger fysiek en mentaal welbevinden van kinderen en jongeren en het versterken van het gezond gedrag bij kinderen en jongeren. Het algemeen bestuur heeft op 25 januari 2023 ingestemd met het voornemen om de Gezonde School Aanpak structureel voort te zetten en de financiering (€ 185.000) vanaf 2024 te betrekken bij de behandeling van de begroting. De gemeenteraden kunnen hierop via de programmabegroting 2024 een zienswijze indienen. Voor de gemeente Hof van Twente betekent dit een structurele extra bijdrage van € 9.533 die meegenomen wordt bij de begroting 2024. Uitbreiding meldpunt zorgwekkend gedrag -2-

Het algemeen bestuur heeft op 8 december 2021 besloten het meldpunt vanaf 2023 structureel te beleggen bij GGD Twente. In de bestuursrapportage 2022 is gemeld dat het meldpunt geconfronteerd is met een forse toename van meldingen (bijna 80%) van o.a. (zorg)professionals, procesmanagers/wijkcoaches gemeenten en woningcorporaties. De werkzaamheden zijn niet uitstelbaar en leiden tot inzet van extra personeel. Om aan onze wettelijke verplichtingen te kunnen blijven voldoen heeft het algemeen bestuur ingestemd met het voornemen om vanaf 2023 de capaciteit van het meldpunt structureel uit te breiden met € 0,89 fte (€ 95.000 per jaar). Deze uitbreiding wordt betrokken bij de begrotingsbehandeling van 2024. De gemeenteraden kunnen dan voor zowel 2023 als 2024 en verder een zienswijze indienen op de uitbreiding van de begroting. Voor de gemeente Hof van Twente betekent dit een structurele extra bijdrage van € 5.245 die meegenomen wordt bij de begroting 2024.

Ontwikkelingen met nog onbekende financiële impact op de begroting 2024 en verder In de ontwikkelingenbrief en kaders begroting 2024 zijn ontwikkelingen benoemd waarvan de financiële impact nog onbekend is. Hieronder zijn de ontwikkelingen opgesomd. 1. Gezond en Actief Leven Akkoord en Integraal Zorg Akkoord. 2. Programma nu niet zwanger. 3. Toekomstbestendigheid forensische geneeskunde. 4. Ontwikkelingen Rijksvaccinatieprogramma (RVP). 5. Gratis kinderopvang. 6. Werk van de JGZ neemt toe. 7. Verhoogde instroom van kinderen/jongeren vanuit het buitenland en daaraan gekoppelde complexe regelgeving en financiering van de JGZ-dienstverlening. 8. Regeling aanvullende seksuele gezondheid en financiering PrEP. 9. Structurele toename van de adviezen en meldingen bij Veilig Thuis Twente (VTT). 10. Ontwikkelen van een MDA++ aanpak in de regio. 11. Opwaartse druk van salarissen mede door personeelstekort. 12. Herijking reiskostenregeling. 13. Overgang naar functiewaarderingssysteem HR21. 14. Versterkingen IT-omgeving en informatiebeveiliging. 15. Wet open overheid. 16. Uitbreiding meldpunt Zorgwekkend Gedrag voor politiemeldingen. Een aantal van deze ontwikkelingen zijn te bestempelen als externe ontwikkelingen. Daarnaast worden er een aantal door het Rijk gecompenseerd. Verder zijn er ook ontwikkelingen die onzeker zijn. -3-

Welke ontwikkelingen hebben hoogstwaarschijnlijk impact op de begroting 2024?  Toekomstbestendigheid forensische geneeskunde: wordt momenteel uitgewerkt en zal separaat ter besluitvorming aan het algemeen bestuur worden gelegd.  Werk van de JGZ neemt toe: het wordt een uitdaging om deze toekomstbestendige werkwijze binnen de huidige financiële kaders vorm te geven.  Structurele toename van de adviezen en meldingen bij Veilig Thuis Twente (VTT): vanaf 2020 een forse toename in de adviezen en meldingen. Risico wordt nu nog via de reserve opgevangen. Momenteel wordt onderzocht in hoeverre dit incidenteel opgevangen kan worden en/of er een structurele aanpassing van de begroting is vereist.  Opwaartse druk van salarissen mede door personeelstekort: Binnen de organisatie zijn momenteel voor het huidige functiegebouw meerdere functie (her)waarderingen gaande. Deze herwaarderingen leiden tot hogere kosten dan het beschikbare budget.  Herijking reiskostenregeling: zal waarschijnlijk voor SamenTwente tot hogere kosten leiden.  Versterkingen IT-omgeving en informatiebeveiliging: Incidentele kosten worden bekostigd (vanaf 2022 t/m 2024) uit de hiervoor ingestelde reserve maar er zullen ook structurele kosten ontstaan. Bijvoorbeeld door toename van licentiekosten.

SamenTwente probeert eerst of we deze kosten binnen de bestaande begroting kunnen opvangen en anders komen we met een dekkingsvoorstel.  Uitbreiding meldpunt Zorgwekkend Gedrag voor politiemeldingen: In november heeft de VNG aangegeven dat de uitrol politiemeldingen waarschijnlijk in het 2e kwartaal 2023 gaat plaatsvinden. Hiervoor wordt te zijner tijd een voorstel voorgelegd aan het algemeen bestuur.

Advies Bij een kostenuitzetting zoals in de voorgaande punten benoemd is het uitgangspunt dat SamenTwente dit eerst binnen de eigen begroting moet zien op te lossen voordat dit bij de gemeenten worden neergelegd en aanvullend welke keuzes daarbij te maken zijn. Dat betekent dat wij als gemeente meer aan de voorkant betrokken dienen te worden. Risico’s Aanvullend op de begroting van 2024 heeft SamenTwente een ontwikkelingenbrief opgesteld. We zien dat Samen Twente zowel op de korte termijn als de middellange termijn te maken heeft met verschillende ontwikkelingen die impact hebben op de begroting. Soms zijn deze ontwikkelingen al zo duidelijk dat ze vertaald kunnen worden naar de begroting. En van sommigen ontwikkelingen weten we dat ze effect gaan hebben, maar er is op dit moment onvoldoende zicht op impact en tijdstip. Middels de begrotingsbrief worden al deze (autonome) ontwikkelingen integraal bekeken en -4-

uiteengezet om een zo goed mogelijk beeld te geven van de meerjarige begrotingsontwikkeling. Om het weerstandsvermogen te berekenen, dient de beschikbare weerstandscapaciteit afgezet te worden tegen de benodigde weerstandscapaciteit. Dan komt de weerstandsratio uit op 0,82. De ratio bevindt zich hiermee onder de door het algemeen bestuur vastgestelde gewenste norm van 1,0 maar wel binnen de afgesproken bandbreedte van 0,8 – 1,0. Aangezien de ratio onder de gewenste norm zit betekent het dat positieve saldi in de jaarrekeningen dienen te worden toegevoegd aan het eigen vermogen totdat de afgesproken norm is bereikt. Kernpunten QuickScan Gemeenschappelijke Regelingen Twente  Vraag om actieve betrokkenheid bij het opstellen van de bestuursagenda 2024-2027, bijvoorbeeld op thema’s als de kwaliteit van de publieke gezondheidszorg, vluchtelingen en de inkoop van jeugdzorg. Beantwoording: Het is niet de bestuursagenda van SamenTwente, zoals de rekenkamer stelt in haar Quickscan, maar het vierjaarlijkse werkprogramma. In onze gemeenschappelijke regeling staat dat SamenTwente een vierjaarlijks werkprogramma heeft. Het proces om te komen tot een werkprogramma voor SamenTwente is op dit moment opgestart.

De raden hebben op grond van onze gemeenschappelijke regeling de mogelijkheid een zienswijze in te dienen op het werkprogramma, voorafgaande aan de vaststelling door het algemeen bestuur. Ambtelijk wordt op dit moment nagedacht over de vraag hoe we de raden, in de geest van de gewijzigde Wet op de Gemeenschappelijke Regelingen en de komende wijziging van de regeling SamenTwente, eerder kunnen betrekken. Met het doel dat de raden in de fase van planontwikkeling hun kaderstellende rol beter kunnen invullen. Over het voorstel hoe de raden hierbij te betrekken, moet nog door ons bestuur worden besloten.  Onderzoek of en zo ja welke instrumenten beschikbaar zijn om groepen met een relatief lage vaccinatiegraad op creatieve manieren te bereiken en welke middelen daarvoor nodig zijn. Beantwoording: GGD Twente streeft in algemene zin altijd naar een zo hoog mogelijke vaccinatiegraad, voor de bescherming van het collectief en/of het individu. De minimaal gewenste streefpercentage vaccinatiegraad is per vaccinatie verschillend, daarbij spelen de mate van besmettelijkheid en de ernst van ziekte een rol. De vaccinatiegraad bij corona kan daarom niet zomaar doorgetrokken worden naar andere vaccinaties, bijvoorbeeld binnen het Rijks Vaccinatie Programma (RVP).

In Twente lag de vaccinatiegraad binnen het RVP iets hoger dan het landelijk gemiddelde en het aantal coronavaccinaties ongeveer op het landelijk gemiddelde. Het streven is dat minimaal zo te houden. Wel blijven er altijd verbeteringen mogelijk, zeker voor de groepsvaccinaties (b.v. HPV). We zien dat hier relatief gezien de vaccinatiegraad achterblijft ten op zichtte van streefwaarden. GGD Twente is hierbij ook afhankelijk van landelijke campagnes door het RIVM. Het RIVM heeft via verschillende communicatiestrategieën aandacht gevraagd voor de HPV campagne. Het is terecht dat aandacht wordt gevraagd voor het vaccineren van specifieke -5-



doelgroepen waarvan de vaccinatiegraad achterblijft. Door zichtbaar te zijn in wijken, laagdrempelige toegang te bieden en in te zetten op gerichte communicatie op bepaalde groepen, proberen we de vaccinatiegraad zo hoog mogelijk te houden. Wij blijven daarom zoeken naar creatieve mogelijkheden voor de benadering van specifieke groepen. Het is belangrijk om in gesprek te gaan (en te blijven) met inwoners, kwetsbare en moeilijk bereikbare doelgroepen, sleutelfiguren en onze belangrijke partners zoals gemeenten. In het kader van het landelijke programma “Versterking Infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid” zetten wij ook verder in op het thema vaccinaties. Vraag om een uitgebreidere toelichting bij baten die niet afkomstig zijn uit de reguliere gemeentelijke bijdragen. Beantwoording: In de Quickscan staat dat een korte toelichting bij baten die niet afkomstig zijn van gemeentelijke bijdragen het inzicht kan vergroten. Wij onderschrijven dit. Sinds een aantal jaar geven wij zowel in de jaarstukken (hoofdstuk 5 in de jaarstukken van 2022) als in de programmabegroting (hoofdstuk 7 in de begroting 2024) inzicht in waar onze totale baten vandaan komen en waar we de lasten aan besteden. Voor de volledigheid verwijzen wij u naar de betreffende hoofdstukken.

-6-