1.a Samenvatting Samen Twente.pdf

Bijlage Samen Twente

Datum Aan Kopie aan Van Onderwerp

10 mei 2022 Gemeenteraad Simone Koster, René de Groot, Lisanne van Geen Samen Twente: Samenvatting jaarstukken 2021 en begroting 2023

Jaarstukken 2021 In 2021 is een nieuwe organisatie opgericht (per 8 juli 2021) met als werktitel; Openbaar Lichaam Gezondheid. Daarna is in opdracht van het algemeen bestuur gewerkt aan een de strategische koers en een nieuwe naam. Op 3 maart 2022 heeft dit geleid tot de strategische koers met leidende principes en het vaststellen van de nieuwe naam; SamenTwente, gezond, veilig en vitaal. Voor Samen Twente was 2021 een zeer intensief jaar met veel extra werkzaamheden in het kader van de ontvlechting van de organisatie Regio Twente en in het kader van COVID-19. In 2021 was de exploitatie in “beweging” met een groei van bijna 100% (ca. € 46 miljoen) door COVID-19 en een daling van ruim € 11 miljoen door de veranderopdracht Regio Twente. Het verslagjaar wordt afgesloten met een positief resultaat van € 489.000. Dit is ongeveer 1% van de gewijzigde begroting zonder COVID-19 en € 0,77 per inwoner. Een gedetailleerd overzicht van het resultaat is te vinden op pagina 67 van de Jaarstukken 2021. Resultaatbestemming: 1. Regelgeving schrijft voor dat een voorziening moet worden getroffen voor pensioenverplichtingen van voormalige DB leden. Er wordt ingeschat dat voor financiering van de voorziening eenmalig ongeveer € 300.000 nodig is. Het advies is de voorziening te vormen vanuit het positieve jaarrekeningresultaat. Hierdoor hoeven de gemeenten niet extra te betalen.

Over het vrijvallende jaarlijkse budget van de pensioenlasten, ongeveer € 60.000 wordt voorgesteld om dit bedrag in te zetten ten gunste van de nog te realiseren taakstelling uit de veranderopdracht Regio Twente. 2. Er wordt voorgesteld het restant van het positieve jaarrekeningresultaat van € 189.000 te reserveren in een nog in te richten IT-reserve. Dit is nodig om de komende jaren de automatiseringsomgeving veilig te houden. De jaarstukken zijn nog niet voorzien van een accountantsverklaring. De controle vindt begin mei plaats en het accountantsverslag wordt dan nagezonden. Met deze werkwijze is reeds in 2017 ingestemd en ook de provincie is hiermee akkoord. Begroting 2023 Het betreft de eerste begroting van SamenTwente. De organisatie is ontstaan vanuit de voormalige Regio Twente en is opgericht door 14 Twentse gemeenten. De organisatie bestaat uit de Gemeentelijke Gezondheidsdienst Twente (GGD Twente), Veilig Thuis

Twente (VTT) en de Organisatie voor inkoop van Zorg en Jeugd in Twente (OZJT). Zowel Kennispunt Twente als Samen14 zijn als gast ondergebracht. De begroting heeft in 2023 een omvang van afgerond € 45,6 miljoen. Dit is een daling met ongeveer € 8,4 miljoen ten opzichte van de primaire begroting van 2022. Deze daling komt door de veranderopdracht Regio Twente waarbij er taken die voorheen door Regio Twente werden uitgevoerd, vanaf 1 januari 2022 op een andere wijze zijn georganiseerd en geen onderdeel zijn van SamenTwente. De gemeentelijke bijdrage 2022 (excl. de bijdrage jeugdgezondheidszorg) wordt verdeeld over de gemeenten op basis van de inwoneraantallen (in % van totaal) per 1 januari 2022 en de bijdrage voor de jeugdgezondheidszorg op basis van het aantal jeugdigen (in % van totaal) per 1 januari 2021 (cijfers CBS). De totale bijdrage is ten opzichte van de gewijzigde begroting 2022 gestegen met afgerond € 2,6 miljoen:  De grootste stijging (€ 1,35 miljoen) wordt veroorzaakt door het toepassen van de loon- en prijscompensatie-spelregels van de Twentse gemeenten voor verbonden partijen.  De bijdrage stijgt door het opnemen van de financiering van Loes in Twente  Het uitvoeren en financieren van de taken Meldpunt Zorgwekkend Gedrag (GGD Twente) en de Jeugdbeschermingstafels (OZJT).

 De structurele financiering voor inkoop & aanbesteding en de AVG is conform besluitvorming van het algemeen bestuur ook opgenomen in deze begroting.  De financiering van de Twenteraad is niet meer opgenomen in overeenstemming met de besluitvorming over de veranderopdracht. Hierdoor daalt de gemeentelijke bijdrage. In de “Begroting in één oogopslag”, op pagina 5, treft u een totale opsomming aan inclusief toelichting op de ontwikkeling van de gemeentelijke bijdrage. De bijdrage voor Hof van Twente is volgens de begroting 2023 € 1.787.000. Een stijging van circa € 170.000 ten opzichte van 2022, die voor ongeveer 50% wordt verklaard uit toepassing van de van gemeenten ontvangen uitgangspunten voor loon- en prijscompensatie. Voor Hof van Twente betekent dit een ongedekte structurele extra bijdrage van ongeveer € 85.000 die meegenomen wordt bij de begroting 2023. Daarnaast is het meerjarenperspectief OZJT door ons algemeen bestuur op 7 april vastgesteld met de intentie om de financiële effecten hiervan structureel op te nemen in de begroting vanaf 2023. Omdat de primaire begroting 2023 van SamenTwente reeds in een afrondend stadium is, is het besluit van 7 april niet verwerkt in deze begroting.

In afstemming met het algemeen bestuur hebben wij op 9 maart 2022 ingestemd met de procedure om de financiële effecten door middel van een addendum op de begroting 2023 aan uw raad aan te bieden. Vanuit dit addendum zal de omvang en gemeentelijke bijdrage nog eens met € 1,2 toenemen. De begrotingsuitbreiding bestaat uit een -2-

structurele uitbreiding van de formatie voor de kerntaken van OZJT en een werk-/projectenbudget voor extra opdrachten gerelateerd aan de kerntaken. Voor de gemeente Hof van Twente betekent dit een structurele extra bijdrage van ongeveer € 66.000 die meegenomen wordt bij de begroting 2023. Inhoudelijk discussiepunt: uitbreiding beleidscapaciteit bij OZJT De begrotingsuitbreiding OZJT is voor een beperkt deel een gevolg van het instellen van beleidscapaciteit binnen de Gemeenschappelijke Regeling. Ons bezwaar betreft het punt dat de tekst van de GR hierover niet duidelijk is. Het addendum zegt hierover het volgende: 1.3 De huidige tekst in de gemeenschappelijke regeling sluit niet aan bij de dagelijkse uitvoeringspraktijk. De duidelijkheid op de kerntaken van OZJT en bestuurlijk gevraagde “waterscheiding” tussen kerntaken en coalitieopdrachten vereist een actualisatie van de GR-tekst zodat deze eenduidig is en daarmee ondersteunend aan dit meerjarenperspectief en toekomstige besluitvorming. Er wordt gewerkt aan een volledige actualisatie van de GR in de loop van 2022 dan wel begin 2023. Deze zal dan ter besluitvorming aan u worden voorgelegd. 1.4 Beleidsadvisering primair lokaal De context waarbinnen OZJT opereert is een dynamisch, complex en beleidsrijk krachtenveld. Primair is beleidsadvisering een taak van de (lokale) overheid.

Daarmee is de positionering van beleidsadvisering bij OZJT welke toeziet op kerntaken van OZJT en daarbij behorende (boven-) regionale ontwikkelingen discutabel. Echter, OZJT kan slechts functioneren bij duidelijk en eenduidig beleidsadvies. Vanuit de functies inkoop en contractmanagement kan en mag dit niet verwacht worden. In de huidige situatie waarbij het AO Jeugd het gremium is voor deze beleidsadvisering is deze eenduidige overkoepelende beleidsadvisering onvoldoende geborgd. Beleidsinbreng van de gemeenten vraagt coördinatie en sturing om vervolgens te komen tot een eenduidig en werkbaar advies. OZJT stelt voor om hier uitvoering aan te geven. Opname van deze functie in de basisformatie van OZJT vraagt om nauwe samenwerking met de lokale beleidscollega’s. Het raakt namelijk direct de uitvoeringspraktijk regionaal en lokaal. Het punt is eigenlijk of je nu besloten moet worden tot het financieel mogelijk maken van de uitbreiding van de beleidscapaciteit met als consequentie dat het ook gaat gebeuren. Vervolgens moet daarna nog de inhoudelijke discussie gevoerd worden over welke beleidscapaciteit en waarvoor dan binnen de GR ingesteld moet worden. Een omgekeerde weg is ook denkbaar en misschien wel veel logischer. De € 66.000 extra voor OZJT heeft voor € 47.000 te maken met de kerntaken OZJT.

Voor zover ik kan achterhalen gaat het om 0,8 fte voor beleidscapaciteit op een totale capaciteitsuitbreiding van 6,97 fte. Heel grof uitgerekend hebben we het dan over € 6.000 van de kostenuitzetting voor Hof van Twente die te maken heeft met deze beleidscapaciteit. Dit doet aan het principe niets af maar geeft wel een inkleuring van -3-

waar we het over hebben. Het bedrag is niet zo hoog dat een in te dienen zienswijze zou moeten inhouden dat niet ingestemd wordt met de begroting. Een zienswijze zou wel kunnen zijn dat wij er op aandringen het gesprek over de tekst van de GR en de gegroeide praktijk met voorrang te voeren en het voor het eind van dit jaar goed te regelen . Overigens is het verstandig om ook als zienswijze in te brengen dat wij akkoord zijn met de kostenuitzetting omdat wij dit zien als een hersteloperatie. Het is nodig om de taken die aan het OZJT zijn opgedragen op een goede manier te kunnen uitvoeren (evenwicht tussen ambities en middelen). Tegelijkertijd is het signaal dat de financiële situatie van onze gemeente het niet toestaat dat in de toekomst sprake is van verdergaande kostenuitzettingen als gevolg van formatie uitbreiding. Risico’s Aanvullend op de begroting van 2023 heeft SamenTwente dit jaar een ontwikkelingenbrief opgesteld. Op het moment van schrijven van de begroting 2023 is de coronapandemie overgegaan in een endemische fase. De precieze structurele impact van de coronacrisis op Samen Twente is momenteel onduidelijk. Ook is ten gevolge van de oorlog in Oekraïne is de grootste naoorlogse vluchtelingenstroom op gang gekomen.

We zien dat Samen Twente zowel op de korte termijn als de middellange termijn te maken heeft met verschillende ontwikkelingen die impact hebben op de begroting. Soms zijn deze ontwikkelingen al zo duidelijk dat ze vertaald kunnen worden naar de begroting. En van sommigen ontwikkelingen weten we dat ze effect gaan hebben, maar er is op dit moment onvoldoende zicht op impact en tijdstip. Middels de begrotingsbrief worden al deze (autonome) ontwikkelingen integraal bekeken en uiteengezet om een zo goed mogelijk beeld te geven van de meerjarige begrotingsontwikkeling. Om het weerstandsvermogen te berekenen, dient de beschikbare weerstandscapaciteit afgezet te worden tegen de benodigde weerstandscapaciteit. Dan komt de weerstandsratio uit op 0,8. De ratio bevindt zich hiermee onder de door het algemeen bestuur vastgestelde gewenste norm van 1,0 maar wel binnen de afgesproken bandbreedte van 0,8 – 1,0. Aangezien de ratio onder de norm zit betekent het dat positieve saldi in de jaarrekeningen dienen te worden toegevoegd aan het eigen vermogen totdat de afgesproken norm is bereikt.

-4-