05. 256996 19 april 2022 Jaarrekening 2021 (1).pdf

Jaarstukken 2021

1 // JAARSTUKKEN 2021

Voorwoord Deze jaarrekening is een verantwoording over de resultaten, inspanningen, uitgaven en inkomsten van Veiligheidsregio Twente (VRT) over het jaar 2021. Samen met onze partners geven wij inhoud aan de multidisciplinaire samenwerking op het gebied van de voorbereiding op de crisisbeheersing en aan de bestrijding van dagelijkse ongevallen en branden tot rampen en crisis. Veiligheid is niet alleen de verantwoordelijkheid van de overheid. We betrekken private partners, maatschappelijke organisaties, onderwijs en inwoners bij de uitvoering van de taken van de VRT. Samen werken we aan een veilig Twente. De organisatie onderscheidt een viertal programma’s: Multidisciplinaire onderwerpen, Brandweer, GHOR en gemeenten. Deze indeling sluit aan op de structuur van onze organisatie. De VRT vormt ook een platform voor verschillende samenwerkingsvormen. Zo is het IVZ-platform al jaren georganiseerd binnen de VRT. In 2018 is het Veiligheidshuis Twente bij de VRT gekomen en ook de Veiligheidsstrategie Oost Nederland wordt vanuit onze organisatie gefaciliteerd en gecoördineerd. In 2021 is het Kenniscentrum Mensenhandel onderdeel van de VRT geworden. Al deze onderdelen kennen een aparte financiering en zijn geen onderdeel van de begroting (en jaarrekening) VRT. Het meest kenmerkende van het jaar 2021 was wederom de COVID-19 crisis.

Vlak voor de zomer van 2021 hebben we de crisisprojectorganisatie afgeschaald naar een kernorganisatie. De situatie rond COVID-19 is dynamisch; dit brengt grote uitdagingen met zich mee, zowel voor de samenleving als ook voor alle overheden inclusief onze eigen organisatie. Onze Veiligheidsregio had een belangrijke coördinerende rol in de uitvoering van landelijke maatregelen, maar ook in de communicatie hierover. Als Veiligheidsregio hebben we onder andere bijgedragen aan de totale risico- en crisiscommunicatie middels boodschappen van de voorzitter en de burgemeesters en hebben we de gezamenlijke handhaving gecoördineerd middels een regieteam handhaving. Onze crisisorganisatie heeft in 2021 door de COVID-19-maatregelen minder kunnen oefenen. Zo hebben er slechts in enkele gemeenten systeemoefeningen plaatsgevonden. Uitgangspunt is dat iedere gemeente in 2022 weer een systeemoefening krijgt. Wel hebben we het CoPI (niet ingezet tijdens COVID-19-crisis) kunnen beoefenen. De mono-kolomoefeningen hebben zoveel mogelijk (digitaal) plaatsgevonden. Naast de doorlopende COVID-19-crisis hebben we ook nog met andere crises te maken gehad. In 2021 hebben we naast de COVID-19 crisis 5x opgeschaald naar Grip (4x GRIP 1, 1x GRIP 3). Bij het kruisboogincident in Almelo is opgeschaald naar een GRIP 3.

Dit incident is bij de inspectie Justitie en Veiligheid ingediend als de wettelijk verplichte systeemtest 2021. Naast de GRIP incidenten is de VRT actief geweest bij o.a. de cyberaanval in Hof van Twente, de vervuiling van het drinkwater in Oldenzaal en omstreken en de crisisnoodopvang van vluchtelingen in Hengelo en Enschede. In 2021 hebben we afscheid genomen van onze voorzitter Onno van Veldhuizen. Na 6 jaar voorzitter van de VRT te zijn geweest heeft hij het stokje overgedragen aan Theo Bovens, als tijdelijk waarnemend burgemeester van Enschede. 2021 was het eerste jaar van het beleidsplan “Stabiele factor in tijden van verandering” (incl. risicoprofiel en dekkingsplan brandweer) over de beleidsperiode 2021-2024. We leven in een wereld waarin ontwikkelingen elkaar snel opvolgen. Dit biedt kansen, tegelijkertijd stelt het ons voor een aantal uitdagingen. Wendbaar vanuit een stabiele basis is belangrijk voor zowel inwoners als overheid.

Onze uitdagingen voor de komende jaren zijn  Continuïteit en stabiliteit behouden  Aansluiting blijven vinden en houden bij onze inwoners in Twente  Reageren op potentiële bedreigingen en kansen benutte met betrekking tot technologische veranderingen  Anticiperen op crisistypen die gerelateerd zijn aan klimaatverandering  Reageren en anticiperen op de impact van COVID-19 op de samenleving  Stimuleren en faciliteren van samenwerking met aangrenzende veiligheidsregio’s, Duitsland en andere partners  Overgaan naar een nieuwe meldkamerlocatie in Apeldoorn

2 // JAARSTUKKEN 2021

Op verschillende onderdelen hebben we mooie resultaten geboekt. We zijn trots op ons werk en trots op hoe we het doen met elkaar. We durven te ondernemen, bijvoorbeeld op de Twente Safety Campus met o.a. de voorbereidingen op een Battery Test Center. Uiteraard altijd in verbinding met de doelen waar we voor staan. Actuele thema’s als paraatheid en brandweervrijwilligers, voldoen aan Europese wet- en regelgeving t.a.v. brandweervrijwilligheid, informatieveiligheid, de evaluatie van de Wet Veiligheidsregio’s en voorbereidingen op de Omgevingswet hebben aandacht gekregen.

Enschede, juni 2022 Het dagelijks bestuur van Veiligheidsregio Twente

3 // JAARSTUKKEN 2021

Inleiding Voor u liggen de jaarstukken 2021 van Veiligheidsregio Twente. Deze zijn opgesteld in overeenstemming met de richtlijnen van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) dat het Besluit Begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) met ingang van 2005 ook voor gemeenschappelijke regelingen van toepassing heeft verklaard. Zowel de programmabegroting als de jaarstukken zijn in het BBV in vier onderdelen verdeeld: Begroting Beleidsbegroting Financiële begroting

a. b.

Programmaplan; Paragrafen.

a.

Overzicht van baten en lasten en de toelichting; Uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting; Overzicht van de geraamde baten en lasten per taakveld.

b. c.

Jaarstukken Jaarverslag Jaarrekening

a. b.

Programmaverantwoording; Paragrafen.

a.

Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting; Balans en de toelichting; Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen; Overzicht van gerealiseerde baten en lasten per taakveld.

b. c. d.

Conform het hierboven gepresenteerde overzicht bestaan de jaarstukken 2021 uit de programmaverantwoording, de paragrafen, de programmarekening en de balans. In het jaarverslag vindt beleidsmatige verantwoording per programma plaats en in de jaarrekening de financiële verantwoording. Leeswijzer Het jaarverslag begint met een samenvatting van het resultaat gevolgd door hoofdstuk 2 met algemene informatie over Veiligheidsregio Twente. In hoofdstuk 3 wordt volgens de richtlijnen van het BBV getracht om per programma de drie beleidsvragen uit de programmabegroting; “Wat willen we bereiken?”, “Wat doen we ervoor?” en “Wat gaat het kosten?” te beantwoorden. In de programmaverantwoording wordt per programma verantwoording afgelegd over de in het programmaplan aangegeven doelstellingen, geleverde prestaties en de maatschappelijke effecten. Om het document sneller te kunnen scannen wordt aanvullend hierop bij ambities de score door middel van een kleurenschema weergegeven. Voor het aangeven van kleuren is de volgende richtlijn gehanteerd:  Groen: we hebben gepresteerd (of zelfs beter dan dat) wat we in de programmabegroting hebben aangegeven.  Oranje: we hebben gedeeltelijk gepresteerd wat we in de programmabegroting hebben aangegeven.  Rood: we hebben niet gepresteerd wat we in de programmabegroting hebben aangegeven.

Na de programmaverantwoording treft u in hoofdstuk 4 in de paragrafen de status van de in de begroting benoemde beleidslijnen met betrekking tot beheersmatige aspecten aan. Hierin worden de volgende door het BBV verplicht gestelde onderdelen behandeld:  Weerstandsvermogen en risicobeheersing;  Onderhoud kapitaalgoederen;  Financiering;  Bedrijfsvoering;  Verbonden partijen. In hoofdstuk 5 e.v. treft u de balans, het overzicht van baten en lasten en de toelichtingen hierop aan. Deze dienen een inzicht te geven in de financiële positie van Veiligheidsregio Twente. Als laatste onderdeel van de jaarstukken 2021 treft u de analyse begrotingsrechtmatigheid aan. De jaarrekening bestaat uit de hoofstukken 5 t/m met de bijlagen 1 t/m 3.

4 // JAARSTUKKEN 2021

Inhoudsopgave Voorwoord ............................................................................................................................. 2 Inleiding ................................................................................................................................. 4 Inhoudsopgave ...................................................................................................................... 5 Jaarverslag 2021 ................................................................................................................... 7 1

Samenvatting................................................................................................................. 8

1.1 1.2 1.3

Wat heeft het gekost en hoe is het gefinancierd? .......................................................................................... 8 Samenvatting resultaat 2021 ......................................................................................................................... 8 Resultaat t.o.v. bestuursrapportage 2021 .................................................................................................... 13

2

Veiligheidsregio Twente ............................................................................................... 14

2.1 2.2 2.3

Wie is Veiligheidsregio Twente? .................................................................................................................. 14 Wat doet Veiligheidsregio Twente? ............................................................................................................. 14 Organisatie .................................................................................................................................................. 15

3

Toelichting op de programma’s .................................................................................... 16

3.1

Programma Multidisciplinaire onderwerpen ................................................................................................. 16

3.2

Programma Brandweer ............................................................................................................................... 21

3.2.1 Twente Safety Campus .................................................................................................................................................. 28

3.3 3.4 3.5

Programma GHOR ...................................................................................................................................... 31 Programma Gemeenten .............................................................................................................................. 36 Overzicht van herkomst en bestedingen baten en lasten ............................................................................ 39

4

Paragrafen ................................................................................................................... 40

4.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing.................................................................................................. 40

4.1.2 4.1.3 4.1.4 4.1.5 4.1.6

Beschikbare weerstandscapaciteit .................................................................................................................................. 40 Benodigde weerstandscapaciteit .................................................................................................................................... 41 Beoordeling weerstandsvermogen.................................................................................................................................. 41 Financiële kengetallen .................................................................................................................................................... 41 Beoordeling onderlinge verhouding kengetallen in relatie tot de financiële positie........................................................... 42

4.2 4.3 4.4 4.5

Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................................................................... 42 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................................. 42 Verbonden partijen ...................................................................................................................................... 43 Financiering ................................................................................................................................................. 45

Jaarrekening ........................................................................................................................ 47 5

Balans per 31-12-2021 ................................................................................................ 48

6

Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ........................................................ 50

7

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ..................................................... 51

8

Toelichting op de balans per 31-12-2021 ..................................................................... 53

8.1 8.2

Toelichting op de mutaties van de reserves ................................................................................................ 59 Toelichting op de mutaties van de voorzieningen ........................................................................................ 59

9

Toelichting op het overzicht van baten en lasten ......................................................... 60

9.1 9.2 9.3 9.4

Analyse op afwijkingen tussen de begroting na wijziging en de jaarstukken ............................................... 60 Aanwending van het bedrag voor onvoorzien.............................................................................................. 66 Incidentele baten en lasten .......................................................................................................................... 66 Structurele toevoegingen en onttrekking aan de reserves ........................................................................... 67

5 // JAARSTUKKEN 2021

9.5 9.6 9.7

Wet Normering Topinkomsten (WNT) .......................................................................................................... 67 EMU saldo ................................................................................................................................................... 70 Investeringen ............................................................................................................................................... 70

10

Analyse begrotingsrechtmatigheid ............................................................................... 71

Bijlagen ................................................................................................................................ 75 Bijlage 1 Overzicht taakvelden ............................................................................................................................... 76 Bijlage 2 Aard, reden en oordeel per 31-12-2021 van de reserves ........................................................................ 77 Bijlage 3 Single Information Single Audit ............................................................................................................... 79

Overige gegevens ................................................................................................................ 80 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ............................................................................................ 81

Overige ................................................................................................................................ 82 Jaarbericht Brandweer Twente .............................................................................................................................. 83 Jaarbericht GHOR Twente ..................................................................................................................................... 84 Jaarbericht Twente Safety Campus ....................................................................................................................... 85 Lijst met afkortingen ............................................................................................................................................... 86

6 // JAARSTUKKEN 2021

Jaarverslag 2021

7 // JAARSTUKKEN 2021

1 Samenvatting 1.1

Wat heeft het gekost en hoe is het gefinancierd?

Programma's

Totaal

Totaal

Mutaties

x € 1.000,-

Lasten

Baten

Reserves

Resultaat

Gem.bijdrage

Bijdrage

incl.mutaties

per

reserves

inwoner*

Multidisciplinaire onderwerpen

3.025

3.398

-363

225

-10

-0,02

Brandweer

51.838

5.230

1.776

962

44.833

70,97

GHOR

1.340

985

0

229

354

0,56

Gemeenten

443

421

0

146

22

0,03

Covid-19

1.888

1.627

0

-262

262

0,41

Totaal Veiligheidsregio Twente

58.535

11.661

1.413

1.300

45.461

72

2.220

2.332

-112

0

0

0

60.755

13.993

1.301

1.300

45.461

72

Twente Safety Campus Totaal Veiligheidsregio Twente

* bijdrage per inwoner is berekend op basis van de gegevens van CBS. ** lasten en baten van het programma Brandweer is exclusief de verrekening met TSC.

1.2

Samenvatting resultaat 2021

Veiligheidsregio Twente heeft in verslagjaar 2021 een positief resultaat geboekt van € 1.300.008,-. In de onderstaande tabel zijn de financiële voor- en nadelen opgesomd die hebben geleid tot dit resultaat. De betreffende voor- en nadelen zijn onder de tabel beknopt toegelicht. In onderstaande tabel is een uitsplitsing gemaakt tussen de verschillende activiteiten van de Veiligheidsregio Twente. Hierbij zijn de crisisorganisatie, de Twente Safety Campus, FLO en activiteiten met separate geldstromen afzonderlijk weergeven. Alle activiteiten dragen gezamenlijk bij aan het resultaat waarbij de intentie is om de resultaten (positief of negatief) van TSC, FLO en activiteiten met separate geldstromen te nivelleren met een bestemmingsreserve. Onder de RECAP wordt apart toegelicht op de uitsplitsing.

RECAP Crisisorganisatie Financiële voordelen

Financiële nadelen

X 1.000,-

x 1.000,-

Materieel

517 Directe kosten COVID-19

262

Vergoeding vrijwilligers

396 Implementatiekosten

192

Gebouwenbeheer

358 Invoering kazernering Hengelo

138

Repressieve uitrusting en beschermingsmiddelen

347 ICT

88

Vakbekwaamheid: oefenen

262 Nog niet gerealiseerde bezuinigingen

83

Financieringsresultaat

119 Opleidingskosten koud

44

Gemeenschappelijk meldkamer

112 Beleidslijn rekensaldo

167

Out-of-pocket repressief

45

Overige kosten

32 2.188

974

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

1.214

Onttrekking aan reserves

Dotatie aan reserves 0

Gerealiseerde resultaat

8 // JAARSTUKKEN 2021

0 1.214

Twente Safety Campus Positief saldo Twente Safety Campus

112

Gerealiseerde saldo van baten en lasten TSC

112

Onttrekking aan reserves

Dotatie aan reserves Reserve TSC

112

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

0

FLO FLO Gerealiseerde saldo van baten en lasten FLO

-1.776

Onttrekking aan reserves Reserve FLO Almelo Reserve FLO Borne Reserve FLO Enschede Reserve FLO Hengelo

1.776

Dotatie aan reserves 296 83 1.207 190 1.776

Gerealiseerde saldo van baten en lasten

0

Activiteiten met separatie geldstromen Exploitatie Veiligheidshuis Twente

362

IVZ

23

Veiligheidsstrategie

63 448

Gerealiseerde saldo van baten en lasten Onttrekking aan reserves

448 Dotatie aan reserves Reserve Veiligheidshuis Twente

362 362

Gerealiseerd Resultaat

Financiële voordelen

86

I = Incidenteel M = Meerjarig S = Structureel

Materieel Het resultaat is toe te schrijven aan:  Verkoop van een reeks van dienstvoertuigen. Deze goederen zijn reeds (tot restwaarde) afgeschreven. Daarbij was de verkoopwaarde van voertuigen hoger dan verwacht.  Vertraging in levering van tankautospuiten (12 x). Levering heeft voor een deel plaatsgevonden in 2021. Hierdoor zijn bijbehorende afschrijvingslasten maar voor 50% betrokken in de prognose. Door de investering in onder andere tankautospuiten neemt het overschot aan kapitaallasten in de komende jaren wel sterk af.  De schattingswijziging in 2017 (aanpassing levensduur, invoering restwaardes) werkt nog steeds in positieve zin door in het resultaat.  Voordeel op brandstofkosten door beperkte vakbekwaamheidsinspanningen in Q1 en Q2 van 2021. Vergoedingen vrijwilligers Door COVID-19 zijn veel (vooral vakbekwaamheids-)activiteiten niet door gegaan. Dit heeft geleid tot een incidenteel voordeel op vergoedingen voor vrijwilligers. Daarnaast zijn een groot aantal sociale activiteiten niet doorgegaan vanwege COVID-19, ook dit leidt tot een incidenteel voordeel.

9 // JAARSTUKKEN 2021

I M

Financiële voordelen Crisisorganisatie

I = Incidenteel M = Meerjarig S = Structureel

Gebouwenbeheer  Latere oplevering van de kazerne in Almelo (= budget kazerne Almelo -/- tijdelijke huisvestingskosten) is per saldo financieel voordelig. (70K)  Onderhoudsuitgaven zijn dit jaar volgens planning en toezeggingen lager begroot. COVID-19 heeft hier ook een invloed op gehad gezien het beperken van contactmomenten met externe partijen op repressieve kazernes.  Daling en besparing van uitgaven in de cateringsfeer. Repressieve uitrusting en beschermingsmiddelen  Het resultaat komt voort uit het vertraagd aanschaffen van uitruk-, dienst- en sportkleding. Deze investeringen zijn in Q3/Q4 van dit jaar gemaakt maar kapitaallasten tellen maar voor 50% mee in 2021.  Door de beperkte vakbekwaamheidsinspanningen in het eerste deel van het jaar zijn de uitgaven voor persoonlijke beschermingsmiddelen (zoals ademlucht) eveneens lager dan normaal. Vakbekwaamheid: oefenen Het effect van verminderde vakbekwaamheidsactiviteiten is ook terug te zien in de kostendragers samenhangend met de facilitering van het oefenprogramma. Ook bij deze kostendragers is in 2021 (gelijk aan 2020) een incidenteel voordeel waarneembaar. Financieringsresultaat Het rentevoordeel volgt uit actuele renteschommelingen (gerealiseerde creditrentes op kort geld) en ontwikkelingen in het niet-rentedragende vermogen van de organisatie.

Gezien het stabiele beeld van afgelopen jaren is deze meevaller inmiddels als structureel aangemerkt. Gemeenschappelijke meldkamer  Het beheer van de meldkamer (= ICT + huisvesting) is per 1-1-2020 inclusief bijbehorend budget overgedragen aan de Landelijke Meldkamer Samenwerking (LMS = onderdeel Politie). De onroerende activa zijn niet overgedragen, maar worden zolang de meldkamer nog huist in Twente bekostigd door de LMS. De hierbij gemaakte financiële afspraken zijn gunstig en laten een voordeel zien t.o.v. begroting.  Daarnaast bevat de begroting sinds de overdracht van het beheer een stelpost die op zijn vroegst wordt ingezet als dekking voor de personeelsbegroting van de nieuwe meldkamer in Apeldoorn (Q1 2023). Out-of-pocket Repressief Betreft een positief saldo op natuurbrandbeheersing, open dagen en jeugdbrandweer/ brandweerwedstrijden.  Natuurbrandbeheersing: in 2020 is besloten om per 01-01-2021 te stoppen met luchtsurveillance. Er moet nog een nieuwe begroting opgesteld worden voor deze taak.  In 2021 zijn er geen open dagen geweest i.v.m. COVID-19 maatregelen.  Jeugdbrandweer/ brandweerwedstrijden: i.v.m. COVID-19 zijn deze activiteiten geannuleerd. Overige kosten Betreft het restant van diverse mee- en tegenvallers aangemerkt als incidenteel.

10 // JAARSTUKKEN 2021

Financiële nadelen Crisisorganisatie

I = Incidenteel M = Meerjarig S = Structureel

Directe kosten COVID-19 Betreft een opsomming van directe COVID-19-gerelateerde kosten. Waaronder personele kosten in de crisis communicatieve sfeer. Implementatiekosten Betreft de implementatie van een nieuwe salarispakket (AFAS). De ICT-begroting van VRT is niet ingesteld op dergelijke majeure implementatietrajecten en in die zin aangewezen op voordelen uit de lopende exploitatie. Invoering kazernering Hengelo Eind 2018 is besloten tot invoering van het kazerneringsmodel in Hengelo. Onderdeel van dit besluit was dat de meerkosten van dit gewijzigde organisatiemodel met lokale (lees Hengelose) besparingsmogelijkheden kunnen worden inverdiend. Daarbij stond vast dat de kostenuitzetting – en besparing niet gelijk zou oplopen. De restantopgave is inmiddels ook concreet en solide ingevuld, maar nog niet volledig te gelde te maken. ICT Betreft een negatief saldo op (vooral) kosten voor software en licenties. Door stijgende kosten verwachten we een meerjarig negatief effect. Hoger uitvallende kosten worden meerjarig naar verwachting wel enigszins gecompenseerd door lager uitvallende kosten voor vaste voorzieningen. Daarnaast hebben de kosten voor informatiebeveiliging, door aangescherpte beveiliggingseisen, een meerjarige impact op de exploitatie. Nog niet gerealiseerde bezuinigingen Betreft het laatste deel van de bezuinigingsopgave in de periode 2012-2019.

En tevens het laatste jaar waarin dit nadeel als zodanig wordt verantwoord. Dit jaar wordt besloten welk ander budget hiervoor aan te wenden. Opleidingskosten koud Door verminderde opleidingsactiviteiten in 2020 (mede door COVID-19) heeft de VRT in 2021 een inhaalslag gemaakt op het gebied van opleidingen voor ambtelijk personeel. Beleidslijn rekeningsaldo Betreft de pro-rato vereffening van rijksgelden en gemeentelijke gelden teneinde het rekeningsaldo vast te kunnen stellen. Deze pro-rato vereffening is op 24 maart 2014 door het algemeen bestuur vastgesteld. Financiële voor- en nadelen Twente Safety Campus Positief saldo Twente Safety Campus Twente Safety Campus heeft in 2021 een positief saldo gerealiseerd in de exploitatiebegroting. Het voordeel is vooral afkomstig uit omzetontwikkeling waarmee het grootste deel van de (vooral vaste) kosten gedekt wordt. Daarnaast is er aan het einde van het jaar een behoorlijke omzet uit annuleringen geïnd (COVID-19 gerelateerd) waar geen variabele lasten tegenover stonden. Hiermee is de marge groter dan bij reguliere trainingen. Toevoeging aan de reserve Conform besluit AB wordt het positieve resultaat toegevoegd aan de reserve TSC.

Financiële voor- en nadelen FLO Kosten FLO Op 31 maart 2021 zijn de afspraken over de financiering van het FLO-overgangsrecht vernieuwd. De oorspronkelijke afspraken waren vanwege aanpassingen in het overgangsrecht niet meer toereikend. Het gerepareerde overgangsrecht zorgt (o.a. vanwege het versneld volstorten van de levensloop) voor een flinke piek in de uitgaven in de periode 2020-2024. Hier door ontstaat een tijdelijk gat in de financiering van het overgangsrecht. Onttrekking aan de reserve FLO Op basis van de huidige set financieringsafspraken wordt het nadelige FLO-resultaat onttrokken aan de reserves en zal het positieve rekeningsaldo (i.e. het aandeel van de vier FLO-gemeenten in dit saldo) bij besluit van het AB over de jaarrekening worden toegevoegd aan de reserves.

11 // JAARSTUKKEN 2021

Activiteiten met separate geldstromen Positief saldo Veiligheidshuis Twente Veiligheidshuis Twente heeft gedurende het boekjaar een aanvullende bijdrage ontvangen. Deze bijdrage wordt gereserveerd voor in 2022 te realiseren doelstellingen. De bedrijfsvoering van 2021 was nog niet op deze aanvullende bijdrage ingesteld. Positief saldo Veiligheidsstrategie De kosten van Veiligheidsstrategie Oost-Nederland zijn lager uitgevallen in 2021. In het Bestuurlijke Begeleidingsgroep Oost Nederland is in 2020 besloten om de niet-bestede gelden voor uitvoering van de Veiligheidsstrategie te doteren in een gelijknamige reserve. Voor 2021 wordt gewerkt aan een soortgelijk voorstel. Positief saldo Platform IVZ De kosten van Platform IVZ zijn in 2021 lager uitgevallen. Daarnaast is de bijdrage verhoogd van 0,2 naar 0,3 euro per inwoner. Het overschot wordt, na besluit AB, gereserveerd voor toekomstige activiteiten. Toevoeging aan de reserve Veiligheidshuis Twente Volgens besluit 2018 wordt het overschot op Veiligheidshuis Twente toegevoegd aan de reserve. Intentie bestaat hier komend jaar een deel van te gebruiken ten einde de geplande activiteiten met extra personele ondersteuning te kunnen uitvoeren. RECAP effecten Het saldo (exclusief alle onttrekkingen) is qua doorwerking als volgt uit te splitsen. Aangetekend wordt dat met het AB-besluit over de begroting 2019 e.v.

de meeste structurele tegenvallers van dekking worden voorzien. Het overall beeld vanaf 2021 ziet er aldus een stuk positiever uit. Doorwerking (x € 1.000,-) Incidenteel Meerjarig Structureel Resultaat

Voordelen* 1.493 576 119 2.188

Nadelen* 665 310 974

Totaal 829 266 119 1.214

TSC FLO Separate geldstromen Mutatie reserves

112 - 1.776 448 1.302

Gerealiseerde resultaat

1.300

Gehanteerde termen in bovenstaande tabel zijn als volgt gedefinieerd: Incidenteel : effect komt in beginsel alleen dit jaar tot uitdrukking in het resultaat. Meerjarig : effect komt de komende jaren tot uitdrukking in het resultaat, maar vervalt op termijn. Structureel : effect komt in beginsel voor onbepaalde tijd tot uitdrukking in het resultaat.

12 // JAARSTUKKEN 2021

1.3

Resultaat t.o.v. bestuursrapportage 2021

In de onderstaande tabel is het saldo van de jaarrekening vergeleken met het saldo van de bestuursrapportage. Hierin zijn de saldo’s op TSC, FLO en op activiteiten met separate geldstromen niet meegenomen gelijk aan de bestuursrapportage. Het jaarrekeningresultaat valt t.o.v. de bestuursrapportage € 393.000,- positiever uit. De belangrijkste afwijkingen zijn onder de tabel toegelicht. De activiteiten met separate geldstromen zijn hierin niet mee genomen om reden van het feit dat de overschotten of tekorten ook in de BERAP niet zijn gespecificeerd en de bestemming van overschotten of tekorten anders verloopt dan bij regulier toegekende geldstromen. Saldo bestuursrapportage 2021 Saldo jaarrekening 2021 Verschil

821.000,1.214.000,393.000,-

Vergoeding vrijwilligers en Vakbekwaamheid oefenen 197.000,Door (deels onverwachte) maatregelen rondom COVID-19 in Q4 van 2021 is een groot deel van de vakbekwaamheidsactiviteiten en sociale activiteiten niet doorgegaan. Dit heeft direct geleid tot een groter voordeel dan geraamd in de bestuursrapportage. Repressieve uitrusting en beschermingsmiddelen 211.000,Door verminderde activiteit vanwege COVID-19 (niet voorzien in de bestuursrapportage) hebben een groot deel van de activiteiten in vooral Q4 geen doorgang gevonden. Dit heeft samen met vertraagde uitrol van uitruk- en sportkleding geleid tot een groter financieel voordeel dan voorzien. Salarissen 132.000,In de bestuursrapportage is een negatief saldo gepresenteerd op salarissen. De verwachting is ook nog steeds dat salarissen een meerjarig negatief effect gaan hebben op het resultaat. Door uitstel van het invullen van plekken en personele wijzigingen /uitvloeien van personeel is het saldo in 2021 behoorlijk positief beïnvloed. Overige voor- en nadelen 104.000,Betreft een optelling van kleine verschillen op materiaal, financieringsresultaat, meldkamer en out-of-pocket budget. ICT -88.000,Betreft hoger uitgevallen kosten voor software en licenties. In de bestuursrapportage is uitgegaan van een nivellering met overige kostendragers echter hebben stijgende kosten toch geleid tot een nadelig resultaat.

Daarnaast zijn kosten voor informatieveiligheid gemaakt die niet waren voorzien in de bestuursrapportage. Opleidingskosten koud -44.000,Betreft meer dan begrote kosten op beheersmatige opleidingen. Veelal door inhaalmomenten van 2020, in dat jaar zijn veel opleidingen en cursussen vertraagd of geannuleerd door COVID-19. Een inhaalslag in deze mate was bij de bestuursrapportage niet voorzien. Overige voor- en nadelen -119.000 Betreft een optelling van kleine verschillen op kosten COVID-19, implementatiekosten en overige verschillen

13 // JAARSTUKKEN 2021

2 Veiligheidsregio Twente 2.1

Wie is Veiligheidsregio Twente?

Veiligheidsregio Twente (VRT) is een samenwerkingsverband van hulpverleningsdiensten en de veertien gemeenten in Twente. De samenwerking is gestoeld op de Wet Veiligheidsregio’s en de Wet Gemeenschappelijke Regelingen. Veiligheidsregio Twente heeft een algemeen bestuur dat bestaat uit de 14 burgemeesters van Twente. Het dagelijks bestuur bestaat uit vijf burgemeesters. Voor de ondersteuning van het bestuur is er de Veiligheidsdirectie, die bestaat uit de commandant brandweer, de vertegenwoordiger van Politie Nederland, de directeur Publieke Gezondheid en de coördinerend gemeentesecretaris. Voorzitter van de Veiligheidsdirectie is de secretaris van het bestuur. De basis voor de ambtelijke organisatie wordt gevormd door vier kolommen: brandweer, politie, GHOR en gemeenten, die als zelfstandige organisatieonderdelen verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de wettelijke taken en onder de verantwoordelijkheid van het algemeen bestuur multidisciplinair en innovatief samenwerken. De kolommen en andere veiligheidspartners staan garant voor een kwalitatief goede monodisciplinaire taakuitvoering en programmatische multidisciplinaire aanpak. De multidisciplinaire taken staan onder regie van de veiligheidsdirectie. De taken zijn daarbij in verschillende portefeuilles onderverdeeld.

Al jaren is er een intensieve regionale samenwerking op het gebied van integrale veiligheidszorg, niet alleen op het gebied van fysieke veiligheid maar ook op het gebied van sociale veiligheid (Platform IVZ, Veiligheidsnetwerk Oost Nederland en Veiligheidshuis Twente). Om daadwerkelijk te komen tot meer veiligheid zet de VRT in op samenwerking en innovatie. Ontwikkelingen op het gebied van bestuur, netwerken, technologie, economie en social media zijn aan de orde van de dag. Steeds vaker geldt dat met minder capaciteit, hetzelfde veiligheidsniveau moet worden gerealiseerd. De VRT is een netwerkpartner en werkt veel samen om publieke en private partners, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen rondom het thema veiligheid en innovatie bijeen te brengen en vernieuwing mogelijk te maken ten gunste van ‘meer’ veiligheid en een hoger maatschappelijk rendement. Samenwerking met bedrijfsleven en kennisinstituten is daarbij het uitgangspunt. De VRT participeert hierbij als ‘spin in het web’ en vervult verschillende rollen; coördinator, facilitator, adviseur, opdrachtnemer. Het aanjagen van innovatie en samenwerking moet leiden tot nieuwe activiteiten en faciliteiten op het gebied van veiligheid in Twente.

2.2

Wat doet Veiligheidsregio Twente?

Taken op basis van de Wet veiligheidsregio’s Op basis van de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) bereidt de VRT zich voor op ongevallen, branden, rampen en crises. De VRT inventariseert de risico’s en heeft een adviserende taak over deze risico’s. Wanneer er een brand, ongeval, ramp of crisis optreedt beschikt de VRT over de middelen om professioneel en slagvaardig te kunnen optreden. Veiligheidsregio Twente heeft primair tot doel de Wet Veiligheidsregio’s uit te voeren. Taken niet voortkomende uit de Wet veiligheidsregio’s Daarnaast voert de VRT een aantal taken uit die niet voortkomen uit de Wet Veiligheidsregio’s. Het gaat hier om verschillende soorten taken. Sommige taken vloeien wel voort uit een (andere) wet en/of zijn in opdracht van de gemeenten belegd bij de VRT. Het betreft de volgende taken: 1. Het adviseren bij (grootschalige) evenementen: VRT adviseert om evenementen zo veilig mogelijk te maken. 2. Bevorderen van de landsgrensoverschrijdende samenwerking. 3. Een deel van de activiteiten op de Twente Safety Campus (TSC.) 4. Het bieden van een platform voor samenwerking op het gebied van de fysieke of sociale veiligheid, zoals het Platform Integrale Veiligheidszorg (IVZ), Veiligheidsstrategie Oost Nederland, de Regionale Toezichtsruimte (RTR) en het Veiligheidshuis Twente (VHT).

14 // JAARSTUKKEN 2021

2.3

Organisatie

Het organogram van Veiligheidsregio Twente ziet er als volgt uit:

De VRT opereert in heel Twente. De Twentse crisisorganisatie is 24/7 beschikbaar voor crisis in Twente. De brandweer beschikt over 29 kazernes met materieel verspreid over Twente. Vanuit deze kazernes staat de brandweer 24/7 paraat, met zowel beroeps als vrijwilligers, voor de inzet bij incidenten. Het aantal fte’s en het aantal vrijwilligers is als volgt verdeeld over de programma’s: Programma Brandweer Veiligheidsbureau GHOR Gemeenten Totaal

15 // JAARSTUKKEN 2021

Aantal beroeps/ambtelijk 335 21 10 2 368

Aantal vrijwilligers 713

713

3 Toelichting op de programma’s Veiligheid begint bij het zoveel mogelijk voorkomen van incidenten, branden, rampen en crises en het voorkomen en beperken van schade bij incidenten, rampen en crises. De risico’s in de regio vormen de basis waarop het veiligheidsbeleid door Veiligheidsregio Twente wordt vormgegeven. Veiligheidsregio Twente voelt zich verantwoordelijk voor het, waar mogelijk, reduceren van risico’s en voor het bestrijden en beperken van de effecten. Veiligheidsregio Twente werkt samen met diverse partners en inwoners aan een veilig Twente. We bevorderen de samenwerking van diverse veiligheidsinitiatieven op regionaal, nationaal en internationaal niveau door het verbinden van partijen, stimuleren van innovatieve oplossingen en het bieden van een platform voor veiligheidsinitiatieven. In de begroting 2021 hebben we verwoord wat we in 2021 graag wilden bereiken en wat we daarvoor wilden doen. In deze jaarrekening lichten we toe wat we hebben bereikt en wat we daarvoor hebben gedaan. Daarbij onderscheiden we een toelichting op de verschillende programma’s: het programma Multidisciplinaire onderwerpen, Brandweer, GHOR en Bevolkingszorg.

3.1

Programma Multidisciplinaire onderwerpen

Portefeuillehouder Programmamanager

G.O. van Veldhuizen / Th. J.F.M. Bovens (a.i.) H.G.W. Meuleman

Samenvatting Het programma multidisciplinaire onderwerpen bevat de coördinatie van de werkzaamheden, projecten en activiteiten welke multidisciplinair opgepakt worden. Trends en Ontwikkelingen Zonder een uitputtend overzicht te willen geven is in de begroting 2021 onderstaand overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen gegeven die wij verwachtten en waarmee wij rekening wilden houden. Terrorismedreiging Terroristische acties en dreigingen zijn de laatste paar jaar dicht bij ons gekomen. De wereld wordt harder. De kans op een terroristische aanslag tegen (belangen van) Nederland is reëel. Het voorbereiden op een terroristische actie, is iets waar we binnen onze Veiligheidsregio aandacht aan besteden. Het is onderdeel van ons trainings- en oefenprogramma. De Veiligheidsregio Twente oefent jaarlijks dit scenario in één van haar systeemoefeningen. Toenemende nadruk op zelfredzaamheid Burgers nemen meer en meer zelf verantwoordelijkheid voor hun eigen omgeving en hun eigen leven. Zelfredzaamheid, samen redzaam zijn, eigen regie en eigen verantwoordelijkheid zijn hierbij sleutelbegrippen. Dit komt ten dele omdat er minder middelen beschikbaar zijn, doordat mensen mondiger zijn, ouder worden (vergrijzing) en zelfstandiger (willen) blijven of zijn en deels ook door alle technologische (ICT) mogelijkheden. Deze ontwikkeling heeft ook zijn weerslag op het veiligheidsdomein.

Mensen en bedrijven/ instellingen worden geacht zich bewust te zijn van de veiligheidsrisico’s en, tot op zekere hoogte, te weten wat zij moeten doen als een risico zich voordoet. Bovendien neemt het gevoel van veiligheid toe, als mensen zelf invloed kunnen uitoefenen op hun eigen veiligheidssituatie. Onderdeel van onze visie is dat inwoners en ondernemers van Twente gestimuleerd worden hun eigen verantwoordelijkheid te nemen voor een veilig en gezond leven. Hiervoor zijn een aantal projecten gestart, bijv. de Risk Factory Twente en de projecten “Veilig Wonen”, “Veiligheid rondom BRZO-bedrijven” (Besluit Risico’s Zware Ongevallen) en veiligheid op het spoor. De mondige en verwachtingsvolle burger en de opkomst van digitale media Informatie en communicatie spelen een steeds belangrijker rol, en krijgen ook binnen Veiligheidsregio Twente een prominente plek in het denken en doen, zowel in de dagelijkse werkzaamheden als in crisissituaties. Voorbeelden hiervan zijn het inzetten van het media-monitoring systeem en het delen van informatie tijdens incidenten en crises.

16 // JAARSTUKKEN 2021

Trends en Ontwikkelingen Veranderde wetgeving Wijzigingen in wet- en regelgeving kunnen gevolgen hebben voor onze organisatie en voor ons handelen. Door de decentralisaties in de jeugd- en ouderenzorg komen er meer taken te liggen bij de gemeenten. Dit kan zijn weerslag krijgen op veiligheidsgebied. Crisissituaties bijvoorbeeld op het terrein van jeugdzorg kunnen sneller op het bordje van de gemeenten terechtkomen. Wij oefenen daar specifiek op. De Wet veiligheidsregio’s is geëvalueerd door een Commissie. De Commissie heeft haar bevindingen middels een rapport uitgebracht aan de minister. Het nieuwe Kabinet zal zich buigen over eventuele aanpassingen van de Wet VR. Slimmer gebruik maken van informatie We leven nu in een omgeving waarbij informatie-uitwisseling tussen ketenpartners in veiligheid noodzakelijk is om een informatiepositie te bewerkstelligen die het uitvoeren van de taken optimaal faciliteert. Veiligheidsregio Twente onderneemt verschillende initiatieven om informatie een meer cruciale rol te laten spelen in zowel de voorbereidende, koude fase van incidentbestrijding als in de lauwe en warme fase van incidentbestrijding. Voorbeelden zijn het werken aan een actueel operationeel beeld door het beschikbaar stellen van up-to-date informatie voor de verschillende functionarissen in de crisisorganisatie.

Transitie meldkamer Sinds 2014 loopt een landelijk traject onder de naam Transitie Landelijke Meldkamer Organisatie. Hierin wordt uitvoering gegeven aan het besluit van de minister om over te gaan naar één nieuwe meldkamerorganisatie die verantwoordelijk wordt voor 10 landelijke meldkamers (i.p.v. de 25 regionale meldkamers). Daarnaast speelt nog het vraagstuk rond dat wat achterblijft, vooral een combinatie van meldkamer, Regionaal Coördinatiecentrum (RCC) en de Regionale Toezichtsruimte. De komende periode worden hiervoor plannen ontwikkeld. Per 1 januari is 2020 is het beheer van de Twentse meldkamer over gegaan naar de politie. In 2019 is het overdrachtsdocument opgesteld en vastgesteld door het bestuur. Ook is de inrichtingsvisie voor de meldkamer is in concept gereed, besluitvorming vindt plaats 1e helft 2022. De overgang van de meldkamer naar de nieuwe meldkamer in Apeldoorn is beoogd voor Q1 2023. Platformfunctie bieden Veiligheidsregio Twente biedt een platformfunctie voor samenwerkingsconstructies op verschillende terreinen van veiligheid. Voorbeelden die al lopen zijn het bieden van een platform voor integrale veiligheidszorg (IVZ), Regionale toezichtruimte (RTR) en Veiligheidsstrategie Oost Nederland. Sinds 2018 is het Veiligheidshuis Twente ook onderdeel van de VRT.

Deels gerealiseerd Wat willen we bereiken? Alle activiteiten van de Veiligheidsregio Twente richten zich op het vergroten van de veiligheid van de inwoners en bezoekers van Twente. Dit doen wij door veiligheidsrisico’s in Twente nauwgezet in kaart te brengen en de zelfredzaamheid bij inwoners en ondernemers in Twente te stimuleren. Onze activiteiten strekken zich uit van het voorkomen van (en voorbereiden op) ongevallen en rampen, tot het verhelpen van de situatie bij ongevallen en rampen. Daarbij gaat onze aandacht niet alleen uit naar bestaande risico’s, ook de beheersing en bestrijding van nieuwe risico’s staat hoog bij ons op de agenda. Het resultaat is niet per definitie een hoger veiligheidsniveau, maar wel meer veiligheid in Twente en duidelijkheid over de risico’s waardoor mensen in Twente zich beter kunnen voorbereiden.

Wat hebben we bereikt? Ook in 2021 heeft de COVID-19 pandemie voor het merendeel van de medewerkers impact gehad op hun gebruikelijke werk. Verschillende medewerkers hebben een functie in de corona-crisisorganisatie, waardoor zij tijd missen om aan hun reguliere takenpakket te besteden. Desondanks is getracht de hoogstnodige werkzaamheden doorgang te laten vinden. Waar we in geslaagd zijn is het invullen van de (tijdelijke) functie adviseur multi-risicobeheersing. Daarmee kunnen we meer aandacht besteden aan de beheersing en bestrijding van nieuwe risico’s.

Wat doen we ervoor?

Wat hebben we ervoor gedaan? In 2021 heeft de gebruikelijke bestuurlijke vergadercyclus plaatsgevonden. Naast de reguliere bestuursvergaderingen, waren er ook diverse bestuurlijke afstemmingsoverleggen m.b.t. COVID19. De punten a. tm f. zijn onderdeel van het reguliere werk.

Bestuursondersteuning a. Advisering aan en ondersteuning van het bestuur. b. Coördinatie van de multidisciplinaire samenwerking op het gebied van de voorbereiding op de rampenbestrijding en crisisbeheersing.

17 // JAARSTUKKEN 2021

c.

Coördinatie van de planning en controlcyclus. d. Voorzien in de meldkamerfunctie. e. Waar nodig en mogelijk ondersteuning aan brandweer, GHOR, gemeenten, politie en partners. f. Invulling geven aan het regisseurschap voor veiligheid middels de platformfunctie Samenwerking De samenwerking met onze Duitse Oosterburen in Nedersachsen heeft de afgelopen jaren een verdiepingsslag gekend. Op velerlei terrein zijn goede afspraken tot stand gekomen. In 2021 zal met name verder worden geïnvesteerd in de samenwerking met Noordrijn-Westfalen. Crisisorganisatie  Bestendigen van de crisisorganisatie  Intensiveren contacten vitale partners  Blijvende vakbekwaamheid van de crisisorganisatie organiseren door trainen en oefenen.  Uitrollen van een vakbekwaamheidssysteem (persoonlijk portofolio).  Impuls geven aan het leren van oefenen en incidenten.

In 2021 is een overlegplatform gerealiseerd met de zuidelijke Veiligheidsregio’s en de Kreise liggend aan de Duits-Nederlandse grens. Met de ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst door het Ministerie van Justitie en Veiligheid en het Ministerie van Binnenlandse zaken van Noordrijn-Westfalen is in september de officiële aftrap gegeven van het zg. N4overleg. In 2021 hebben we naast de COVID-19 crisis vijf GRIP incidenten gehad. Dit is vier keer een GRIP 1 geweest en 1x een GRIP 3 (kruisboogincident Almelo). Daarnaast is de crisisorganisatie ingezet bij de noodopvang vluchtelingen en bij het vervuilde drinkwater (E-coli bacterie) in Oldenzaal en omstreken. De COVID-19 crisis heeft in 2021 wederom invloed gehad op het opleidings- en trainingsprogramma. Er zijn slechts 2 systeemoefeningen geweest. Wel zijn er 10 CoPI oefeningen geweest en zijn de CaCo's verder opgeleid en getraind. Dit zijn juist de teams/functionarissen die minder zijn ingezet in de coronacrisis. Het kruisboogincident in Almelo is bij de Inspectie Justitie &Veiligheid ingediend als systeemtest 2021. Ook hebben we niet of nauwelijks kunnen investeren in het leren, evalueren en registreren bij oefeningen. Ook hebben we niet al onze plannen kunnen actualiseren in 2021 zoals dat de bedoeling was. Zo is de wettelijke termijn voor het actualiseren van het regionaal crisisplan verlopen.

Ook andere plannen zoals terrorismegevolgbestrijding, dierziekten zijn afgelopen jaar niet geactualiseerd. De bedoeling is om dit zo snel mogelijk in 2022 op te pakken. Wel zijn alle rampbestrijdingsplannen geactualiseerd.

Wat doen we ervoor? Convenanten In Oost 5 verband is in 2018 de afspraak gemaakt om in gezamenlijkheid de afsprakenlijsten met de verschillende crisispartners te actualiseren. Deze werkwijze lijkt aan de gestelde verwachtingen te voldoen. Ook in 2021 willen we deze werkwijze continueren en daar waar mogelijk verder optimaliseren. Drones Diverse partijen in Twente, zoals Space53, Brandweer Twente, Twente Safety Campus, Politie etc. hebben het initiatief genomen om de toepassing van drones met name op het dossier veiligheid verder in ontwikkeling te brengen. Ook de kennisinstellingen en verschillende Twentse bedrijven zijn bij de verschillende initiatieven betrokken. De VRT volgt deze ontwikkelingen en wil waar mogelijk ook in 2021 een ondersteunende rol bieden.

18 // JAARSTUKKEN 2021

Wat hebben we ervoor gedaan? De afsprakenlijsten werden ook in 2021 in nauwe samenwerking met onze crisispartners geactualiseerd.

Vanuit het Veiligheidsbureau is ondersteuning verleend aan het project Uiver. Dit project is in oktober ’21 met succes afgesloten.

Risicocommunicatie Het bestuur van de Veiligheidsregio is verantwoordelijk voor de informatievoorziening aan burgers over de risico’s, rampen en crises en over de maatregelen die het heeft genomen ter voorkoming en bestrijding ervan. Risicocommunicatie is er niet alleen op gericht dat burgers zich bewust zijn van de risico’s, maar ook van de voorbereidingen die ze zelf kunnen treffen en acties die ze kunnen ondernemen op het moment van een incident. Doel van risicocommunicatie is hoofdzakelijk het vergroten van de zelfredzaamheid. We richten ons naast op het algemene publiek ook op kwetsbare doelgroepen. Daarnaast besteden we veel aandacht aan ouderen. We brengen in kaart waar veel ouderen zich bevinden en investeren in het vergroten van de zelfredzaamheid van ouderen. Dit doen we samen met (thuis)zorginstellingen. Evenementen Ook voor 2021 is de verwachting dat het aantal grootschalige evenementen minimaal hetzelfde blijft of zelfs wederom zal toenemen. Ingeschat wordt dat voor circa 40 evenementen een multidisciplinair advies wordt opgesteld. Naast advisering zal de focus in 2021 blijven liggen op het vergroten van het veiligheidsbewustzijn van organisatoren. Er worden informatiebijeenkomsten en table top oefeningen georganiseerd.

Informatiegestuurd werken Veiligheidsregio Twente onderneemt verschillende initiatieven om informatie een meer cruciale rol te laten spelen in zowel de voorbereidende, koude fase van incidentbestrijding als in de lauwe en warme fase van incidentbestrijding. Voorbeelden zijn het werken aan een actueel operationeel beeld door het beschikbaar stellen van up to date informatie voor de verschillende functionarissen in de crisisorganisatie. Dit gebeurt vanuit het informatie- en operationeel centrum (IOC). Rampenbestrijdingsplannen Conform de wet worden er rampenbestrijdingsplannen opgesteld. Dit zijn de operationele plannen waarin de aanpak van concrete rampsituaties voor specifieke inrichtingen is beschreven. Deze rambestrijdingsplannen worden door het bestuur van de Veiligheidsregio vastgesteld. Het gaat om zes rampbestrijdingsplannen en 3 coördinatieplannen.

19 // JAARSTUKKEN 2021

Ook in 2021 heeft COVID-19 veel invloed gehad op de maatschappij. Het vergroten van de zelfredzaamheid en het stimuleren van noaberschap heeft tijdens de pandemie extra aandacht gekregen, omdat de noodzaak hoger was. Omdat ook in 2021 zorginstellingen veel druk kenden vanwege de pandemie, is er niet specifiek ingezet op het investeren in het vergroten van zelfredzaamheid in algemene zin bij ouderen. Wel is er in samenwerking met zorginstellingen geïnvesteerd in het vergroten van zelfredzaamheid in z'n totaliteit, om daarmee de zorg enigszins te ontlasten.

Het coronavirus en de daaropvolgende coronamaatregelen hadden in 2021 wederom een grote impact op evenementen. Het merendeel van de adviestrajecten ten behoeve de vergunningverlening heeft wel plaatsgevonden, maar het merendeel van de evenementen zelf is uiteindelijk niet doorgaan. Hierdoor hebben informatiebijeenkomsten en table top oefeningen ook niet plaatsgevonden. Vanwege de constant wisselende coronamaatregelen waren er bij veel organisatoren en gemeenten vragen over de interpretatie en toepassing van de coronamaatregelen. Naast de verrichte inspanningen ten behoeve van de adviestrajecten zijn de beschikbare uren voornamelijk ingezet ten behoeve van advisering van gemeenten ten aanzien van COVID-19 vraagstukken. Ook is ingezet op regionale eenduidigheid door frequente regionale afstemming. In 2021 is er een 24/7 actueel operationeel beeld verschenen voor de crisisorganisatie. Komende jaren zal getracht worden dit operationeel beeld uit te bereiden. Er zijn gesprekken gaande op Oost5 niveau om dit operationele beeld uit te rollen op Oost5 niveau, maar hier is nu nog geen duidelijkheid over.

Alle rampbestrijdingsplannen zijn geactualiseerd in 2021. Nadat de inzage-termijn is afgelopen en de eventuele zienswijzen zijn verwerkt worden de plannen ter instemming aan het DB aangeboden.

Wat heeft het gekost? Multidisciplinaire onderwerpen

Lasten

Baten

Bestuursondersteuning

1.239.558

1.520.901

Rampenbestrijding en Crisisorganisatie

113.159

0

Meldkamer

516.830

574.317

Kwaliteit & Informatievoorziening

50.988

0

Multidisciplinaire onderwerpen

75.777

0

Risicobeheersing & Communicatie

133.391

21.708

Platform IVZ

166.559

189.521

Veiligheidshuis Twente

513.047

875.640

Kenniscentrum Mensenhandel

216.133

216.133

Totaal Multidisciplinaire onderwerpen

3.025.443

3.398.221

Toevoeging/ onttrekking aan reserves

362.593 3.388.036

Totaal Multidisciplinaire onderwerpen

20 // JAARSTUKKEN 2021

0 3.398.221

-10.185

3.2

Programma Brandweer

Portefeuillehouder S.W.J.G. Schelberg Programmamanager S.J.M. Wevers Als brandweer houden we ons bezig met het voorkomen en beperken van brand en het bestrijden van brand en ongevallen. Hierbij richten we ons op minder branden, minder slachtoffers en minder schade. Tevens leveren we een bijdrage aan de crisisorganisatie van de VRT. We staan 24 uur per dag, 7 dagen per week en 365 dagen per jaar klaar om te helpen. De Brandweer heeft een uitvoeringsagenda gemaakt voor periode 2018-2023 gebaseerd op de huidige bestuurlijk vastgestelde visie (De Blik Veuroet, januari 2018). De jaren 2018-2023 staan in het teken van drie pijlers: 1. Ondernemende en vernieuwende organisatie 2. Mens staat centraal 3. Midden in de maatschappij. Ontwikkeling en realisatie van deze pijlers wordt uitgevoerd vanuit het uitgangspunt: Brandweer Twente is er altijd. Trends en Ontwikkelingen Omgevingsrecht De komende jaren vinden er diverse veranderingen plaats in het omgevingsrecht. Deze veranderingen hebben ook invloed op de rol van de brandweer t.a.v. brandveiligheid in Nederland en ook op het repressieve optreden van de brandweer. Het gaat om de volgende ontwikkelingen: Omgevingswet De Omgevingswet bundelt en moderniseert in één wet veel huidige regelgeving voor de leefomgeving. De invoering van de Omgevingswet is 1 januari 2023.

De wetgever gaat in de Omgevingswet ook anders om met adviestaken, benoemt de inhoud en spreekt het vertrouwen uit dat decentrale overheden specialistische diensten (zoals brandweer en GGD) inschakelen om advies te geven op onderwerpen. In omgevingsplannen moet rekening worden gehouden met de mogelijkheden van het voorkomen, beperken en bestrijden van een brand, ramp of crisis en met omgevingsveiligheid (externe veiligheid). Private kwaliteitsborging De introductie van private kwaliteitsborging (Met Private kwaliteitsborging wordt een onderdeel van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen aangeduid: het vervangen van de gemeentelijke Bouwbesluittoets door kwaliteitsborging op basis van toegelaten instrumenten. Bij Private kwaliteitsborging ziet een Kwaliteitsborger toe op het voldoen aan de voorschriften) betekent dat Brandweer Twente verder gaat met de doorontwikkeling van regelgericht naar risicogericht werken, zowel op het gebied van advies als toezicht. Brandveiligheid is immers een samenhangend geheel van gebouw, installaties, gebruik en omgeving. Deze integraliteit zal dan ook samen met bestrijdbaarheid van een incident worden meegewogen in een advies voor alle fases van een bouwwerk: van plan via realisatie en oplevering tot gebruik.

Getracht wordt de ontwikkelingen rondom private kwaliteitsborging aan te grijpen om contacten met private kwaliteitsborgers aan te gaan ten behoeve van onze informatiepositie. Samenwerking netwerkpartners bevoegd gezag onder de Omgevingswet Onder het omgevingsrecht verandert ook de wijze waarop netwerkpartners (Omgevingsdienst Twente, GGD Twente, Waterschap Vechtstromen, de bevoegde gezagen voorzien van input. Om bevoegde gezagen (met name gemeenten) ook onder de Omgevingswet vroegtijdig van een deskundig totaalproduct te voorzien, zoeken de netwerkpartners vanuit ieders expertise (milieu, gezondheid, veiligheid, water) actief de samenwerking met elkaar op. Om bovenstaande te realiseren zijn in 2021 binnen de sector brandveiligheid drie deelprogramma’s (1. Kwaliteit producten, 2. Kwaliteit personeel en 3. Informatievoorziening) afgerond. De VRT en brandweer hebben in 2021 gewerkt aan deze verschillende projecten. Meldkamer brandweer en multi Sinds 2014 loopt een landelijk traject waarin uitvoering wordt gegeven aan het besluit van de minister om over te gaan naar één nieuwe meldkamerorganisatie die verantwoordelijk wordt voor 10 landelijke meldkamers (i.p.v. de 25 regionale meldkamers). Voor Twente houdt het in dat er een transitieproces is ingezet om samen met de overige 5 veiligheidsregio’s in Oost te komen tot één nieuwe gezamenlijke meldkamer in Apeldoorn.

Het beheer van de meldkamer is reeds overgedragen aan de LMS (bijzonder onderdeel van de politie). In 2021 is gewerkt aan verdere harmonisatie van processen (brandweer- en crisisbeheersing-) en een overgang van brandweercentralisten naar één Veiligheidsregio (VNOG) zijn in voorbereiding. Uitgangspunt bij de transitie is dat dit een geleidelijk proces is waarbij de nieuwe manier van werken wordt uitgewerkt en beproefd. Twente is betrokken bij het landelijke en regionale proces. De oorspronkelijke overgang eind 2022 is inmiddels verschoven naar Q1 2023, op dat moment zal de nieuwe meldkamer in Apeldoorn operationeel zijn. In de voorliggende jaren zijn de benodigde voorbereidingen getroffen om dit te realiseren. Binnen de VRT ligt naast de transitie een focus op behoud van continuïteit, borging van informatievoorziening, korte lijnen tussen de meldkamer en de operationele processen, realiseren van een alternatief voor het RCC en de regionale toezichtruimte.

21 // JAARSTUKKEN 2021

Trends en Ontwikkelingen Vrijwilligersbeleid & Paraatheid Vrijwilligers spelen een belangrijke rol binnen de brandweer, het grootste gedeelte van het personeelsbestand bestaat uit vrijwilligers. Vrijwilligers zijn daarmee essentieel voor de brandweerzorg in Twente. Om de paraatheid te garanderen is het daarom belangrijk om voldoende vrijwilligers aan te trekken en te behouden in Twente. Het aantal vrijwillige brandweerlieden in Twente is stabiel maar vereist wel continue aandacht. In navolging op landelijk beleid wordt er in Twente gewerkt met de vrijwilligersagenda, waarbij de landelijke visie wordt ingebed. Binnen de vrijwilligersagenda richten we ons op vier thema’s: werving & opleiding, binden & verbinden, hoofdwerkgevers en vrijwilliger van de toekomst. Het doel is dat elke kazerne voldoende gemotiveerde en vakbekwame vrijwilligers heeft die zich maatschappelijk en organisatorisch betrokken voelen. Onze vrijwilligers zijn het afgelopen jaar uitgerust met een ‘slimme pager’. Met deze pager kan de vrijwilliger direct na alarmering aangeven of hij of zij opkomt. Met de functionaliteit van deze alarmontvanger is er na alarmering direct inzicht in de opkomst van het personeel. Zo is op de kazerne en meldkamer meteen inzichtelijk of er voldoende personeel is om de uitruk te verzorgen.

Hiermee kan sneller worden geanticipeerd of het noodzakelijk is een andere kazerne te alarmeren. EU-deeltijdrichtlijn / toekomstbestendige brandweer Onderdelen van de huidige rechtspositie van brandweervrijwilligers verdragen zich niet (meer) met de deeltijdrichtlijn uit de Europese wet- en regelgeving en het gelijkheidsbeginsel in het algemeen (gelijk werk, gelijk betalen). De eisen die worden gesteld aan vrijwilligers en beroepsbrandweerlieden op het gebied van onder andere opleiding en oefenen zijn nagenoeg gelijk. Een gelijkschakeling van de arbeidsvoorwaarden is financieel onhaalbaar en zou het einde van brandweervrijwilligheid betekenen. Landelijk is er gekeken naar mogelijkheden om meer onderscheid te maken tussen beroepsmedewerkers en vrijwilligers (taakdifferentiatie) zonder op de kwaliteit van brandweerzorg in te leveren. Hiervoor is er een denkrichting opgesteld. In 2021 is door een juridische check gebleken dat vergaande taakdifferentiatie (bestaande uit 4 bouwstenen) niet in de breedte noodzakelijk is voor het maken van het onderscheid tussen beroepskrachten en vrijwilligers. Onderscheid op 1`onderdeel lijkt voldoende: het verplichtende karakter. Als vrijwilligers niet verplicht worden tot opkomst of inroostering is de aanstelling niet in strijd met Europees recht.