Zienswijze DGJ (uitgaande brief) 2

Postbus 2003 3260 EA Oud-Beijerland

Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ t.a.v. het Dagelijks Bestuur Postbus 166 3300 AD DORDRECHT

Bezoekadressen Kijk op www.gemeentehw.nl 14 0 186 | 088 - 647 36 47 info@gemeentehw.nl www.gemeentehw.nl

Geacht Dagelijks Bestuur van de Dienst Gezondheid en Jeugd, Onderwerp Zienswijze jaarstukken 2021 en (concept)begroting Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid Datum 14-06-2022

Contactpersoon Britt van Daalen

Wij hebben kennisgenomen van de jaarstukken 2021 en de (concept)begroting 2023. U vraagt om onze zienswijze op deze stukken. Met deze brief bieden wij u de zienswijze van de raad van de gemeente Hoeksche Waard aan op de (concept)begroting 2023 en de jaarstukken 2021.

Jaarrekening Leerplicht

Bijlage

Ons kenmerk Z/22/142280

2021

DG&J

onderdeel

GGD,

Veilig

Thuis

en

Ook 2021 stond voor de DG&J in het teken van veel extra COVID-19 gerelateerde taken. Wij spreken onze waardering uit voor de enorme inzet van alle medewerkers voor het organiseren, adviseren, testen en vaccineren van onze inwoners. De hiermee gemoeide extra kosten kunnen gedeclareerd worden bij het Ministerie van VWS op basis van de meerkostenregeling. Hierdoor hebben deze geen effect op het jaarrekeningresultaat. Er bestaat bij ons enige onduidelijkheid over de genoemde frictiekosten in de bijlage van de jaarrekening. In de bijlage wordt gesproken over de kosten voor 2020. Wij gaan ervan uit dat hiermee de kosten van 2021 worden bedoeld. Als dit niet zo is ontvangen wij graag een uitleg. Jaarrekening 2021 onderdeel Serviceorganisatie Jeugd

Meer dan waard.

2021 is door Covid-19 wederom een bewogen jaar geweest, dat zijn weerslag heeft gehad op iedereen en ook zeer zeker op onze jeugdigen. Helaas moeten we vaststellen dat het totaal aan uitgaven voor jeugdhulp wederom een stijgende lijn vertoont. Ondanks de ingezette maatregelen, zowel lokaal als regionaal, hebben deze nog onvoldoende effect. Hoewel het aantal jeugdigen dat een beroep doet op jeugdhulp niet meer stijgt, dalen de uitgaven nog niet in gelijke mate. Onze gemeente is blij met de aanvullende maatregelen m.i.v. januari 2022 zoals het vernieuwde inkoopkader en contractmanagement. Ook de nieuwe verordening jeugdhulp biedt duidelijkheid door afbakening van wat wel en niet tot de 1/6

jeugdwet behoort en geeft tevens handvatten voor normalisering en demedicalisering van het (jeugd)hulplandschap. Lokaal blijven we stevig inzetten op het transformatieplan jeugd. Begroting 2023 DG&J onderdeel GGD, Veilig Thuis en Leerplicht De inwonerbijdrage voor de Hoeksche Waard komt voor 2023 uit op € 4.7 miljoen. Hierin is de indexatie voor 2023 meegenomen; 2% voor de lonen en 1,5% voor de materiële budgetten. Tevens is er sprake van twee inhoudelijke voorstellen, welke hieronder worden beschreven, die leiden tot een aanpassing van de inwonersbijdrage. Wij gaan akkoord met structurele ophoging voor Meldpunt Zorg & Overlast In de aanbiedingsbrief wordt aangegeven dat het Meldpunt Zorg en Overlast (OGGZ) structureel te maken heeft met een verhoogde instroom van nieuwe cliënten en een substantiële verhoging van het aantal recidivemeldingen. Daarbij is de complexiteit van de casuïstiek toegenomen. In de jaarrekening 2021 wordt deze toename cijfermatig toegelicht. In de begroting 2023 en de meerjarenbegroting wordt daarom gevraagd € 120.406, - extra budget structureel beschikbaar te stellen. Dit betekent voor de Hoeksche Waard een bedrag van € 22.994, -. Wij gaan akkoord met deze structurele verhoging.

Voor een effectieve preventieve aanpak van de zorg voor kwetsbare OGGZ-doelgroepen is het nodig dat het Meldpunt en gemeenten samen optrekken, waarbij complexe OGGZ-casuïstiek via een interventie van het Meldpunt moet leiden tot een passende lokale aanpak of een (bemoei-)zorgtraject. Deze werkwijze vraagt om voldoende professionele inzet op het Meldpunt met de daarbij behorende middelen. Hiermee kunnen kwetsbare cliënten blijvend de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben en kunnen overlast- situaties in wijken, buurten en dorpen worden verminderd. Daarnaast werken wij mee aan een lokale vangnetaanpak voor personen met onbegrepen gedrag. Wij onderschrijven het belang van vroegsignalering en preventie en zetten daarop in door uitvoering van diverse programma’s die passen bij onze lokale situatie. Dat betekent passend bij onze inrichting, maar ook passend bij de samenwerking met de regio Zuid-Hollandse Eilanden. De inzet voor een wijk-GGD’er is al een (structuur)oplossing werkend vanuit dezelfde bedoeling als de (structuur)oplossing die er nu in de Hoeksche Waard is. Voor ons zou de focus moeten liggen op wat we willen bereiken, hoe effectief we nu zijn, of er slimme koppelingen/werkwijzen te maken zijn en wat de definitieve invulling/ vorm wordt waarin we dit doen. Hierbij werken we graag samen en bekijken we graag de verschillende mogelijkheden die er zijn.

Wij maken daarom nadrukkelijk een voorbehoud voor alleen de financiering van een wijk-GGD’er. Wij nemen de ophoging kosten Veilig Thuis mee in de begroting over 2023 Meer dan waard.

2/6

In de meerjarenplanning van Veilig Thuis was per 2022 een afbouw van een aantal formatieplaatsen voorzien op basis van de afspraak dat het lokale veld een aantal taken zou overnemen. Voor 2022 is vastgesteld dat deze overname nog onvoldoende tot stand komt en dat de inzet van Veilig Thuis nog niet kan worden afgebouwd. In de eerste begrotingswijziging 2022 van de DG&J is het budget daarom verhoogd (€615.000). Op basis hiervan is in onze begroting 2022 incidenteel een extra budget van €88.915 opgenomen. U stelt nu vast dat afbouw van de formatie bij Veilig Thuis ook in 2023 nog uitermate onzeker is omdat de aanpak 'Veilig Opgroeien is Teamwerk' nog maar in één van de tien gemeenten operationeel is. Om in 2023 te kunnen blijven voldoen aan de wettelijke termijnen voor melding, advies en onderzoek is Veilig Thuis genoodzaakt om voldoende formatie beschikbaar te houden. Ook dit voorstel nemen wij in onze gemeentelijke begroting over. Wij benadrukken dat we deze extra kosten alleen voor 2023 hebben begroot en dat wij blijven uitgaan van een incidenteel karakter. De aanpak ‘Veilig opgroeien is teamwerk’ is in de Hoeksche Waard bij betrokken partijen onder de aandacht en de aanpak zal in 2022 verder worden uitgewerkt.

Gelet op de financieel afgesproken verdeelsleutel hechten wij er groot belang aan dat wij in 2022 proactief door u worden geïnformeerd over de voortgang van de aanpak in onze regio. Begroting 2023 Serviceorganisatie Jeugd Totstandkoming begroting 2023 In de primaire begroting voor 2023 zijn de actuele inzichten van de zorgvraag per gemeente verwerkt op basis van de prognosemodellen (dashboard). Met ingang van 2023 is de solidariteit volledig afgebouwd en komen de gemaakte kosten volledig voor rekening van de gemeenten zelf. De begroting is gebaseerd op de prognose van de kosten per gemeente voor het jaar 2022 door middel van het bij de SOJ in gebruik zijnde forecastmodel vermeerderd met de apparaatskosten SOJ, subsidies/lumpsumbekostiging, effecten inkoop, intensiveringen en indexatie voor het jaar 2023. Deze basisraming van de kosten wordt vervolgens verminderd met de besparingen, zoals opgegeven door de gemeenten (voor de Hoeksche Waard oplopend tot 1,3 miljoen in 2025) , en de impact van de nieuwe inkoop en overige mutaties zoals vastgelegd in de laatste begrotingswijziging 2022.

Meer dan waard.

Gekozen scenario autonome kostenstijging De afgelopen jaren is er sprake van een constante groei van de jeugdhulpuitgaven. De taakstelling is niet houdbaar gebleken wat zich uitte in de verschillende begrotingswijzigingen in de jaren zelf. De cijfers van de laatste jaren laten voor de gehele regio een forse kostenstijging zien. Tot op heden is in de begroting van de SOJ geen rekening gehouden met deze min of meer voorzienbare gestage kostenstijging. Deze kostenstijging wordt evenwel niet veroorzaakt door een verhoging van 3/6

het aantal jeugdigen maar door het feit dat er sprake is van langere en duurdere trajecten voor de jeugdigen. De Hoeksche Waard verwacht van de SOJ in samenwerking met de gemeenten in de regio dat men continu inspanning zal blijven verrichten om de gestage kostenstijging tegen te gaan. Wij zijn verheugd met de al ingezette maatregelen zoals het nieuwe normenkader, maar doen hierbij wel de dringende oproep om continu inzet te blijven plegen op factoren die de gestage kostenstijging veroorzaken. In de AB-vergadering van 7 april 2022 zijn diverse scenario's besproken. Het AB besloot te kiezen voor een scenario met een kostenstijging van 5% in 2022, een kostenstijging van 2,5% in 2023 en een groei van 0% voor de jaren erna. Dit doet recht aan het principe van realistisch begroten en verwachting dat de maatregelen effect gaan hebben. Het AB besloot om aan de afzonderlijke gemeenteraden te vragen welk bedrag zij als realistisch voor hun gemeente beschouwen om op te nemen als deelnemersbijdrage voor 2023 en verder op basis van de verwachte kostenontwikkeling van de eigen gemeente. Als dit afwijkt van het gekozen scenario, wordt dit bedrag, mits voldoende gemotiveerd, voor de betreffende gemeente opgenomen in de begroting voor 2023 van de SOJ. De Hoeksche Waard heeft op basis van een eigen analyse een inschatting gemaakt van wat een realistisch scenario is van de kostenontwikkeling.

Voor de jaren tot en met 2024 komt deze overeen met het gekozen scenario van 5% in 2022, 2,5% in 2023 en 0% in 2024. Dit scenario zien we als realistisch en ambitieus. De lokale kostenontwikkeling is gebaseerd op de maandelijkse verstrekte dashboardgegevens van de SOJ aan de afzonderlijke gemeenten. Deze gegevens worden periodiek gebundeld en waar mogelijk voorzien van een analyse en middels een raadsinformatiebrief gedeeld met de raad. Uit de dashboardgegevens blijkt dat er sprake is van een toename in de zwaarte van de jeugdhulp (met name op het gebied van de specialistische geestelijke gezondheidszorg). Dit is een landelijke trend, welke ook zichtbaar is in de regio Zuid-Holland Zuid en in de Hoeksche Waard.

Meer dan waard.

Krimp van 1% in 2025 en 2026 In afwijking van de door u voorgestelde meerjarenraming spreken wij de ambitie uit om in 2025 en 2026 voor de Hoeksche Waard een krimp van 1% per jaar in 2025 en 2026 de begroting op te nemen. Wij verzoeken u in 2023 een evaluatie van het inkoopbeleid inclusief normenkader uit te voeren. Wij zullen daarbij de lokale besparingen evalueren. De hieruit ontstane aanbevelingen kunnen leiden tot verdere besparingen. Dit kunnen wij onderbouwen doordat er nog geleerd wordt van goede voorbeelden uit de regio en/of het land, de sociale basis sterker gaat worden (inzet WWZ-visie en opgave inclusieve samenleving) en het college voldoende financiële buffer (algemene reserve) heeft om 4/6

onverhoopt extreem dure trajecten incidenteel te kunnen bekostigen. Deze keuze om de bezuinigingsopgave door te trekken in de jaren 2025 en 2026, is de uitkomst van het voorliggende dilemma tussen optimaal realistisch begroten enerzijds en enige ruimte houden in de meerjarenbegroting voor ook andere uitdagingen dan jeugdhulp anderzijds. “Duurste jongeren” worden meegenomen in de structurele kosten Uit de maandelijkse verstrekte dashboardgegevens blijkt dat het afgelopen jaar maandelijks 1 à 2 jeugdigen vanuit de Hoeksche Waard zich bevinden in de regionale top 15 van duurste jeugdigen. Er is sprake van enigszins fluctuerende, maar over het algemeen vrij constante kosten, waardoor deze kosten meegenomen worden in de overall structurele kosten jeugdhulp. Het nemen van kostenbesparende maatregelen op deze doelgroep is amper mogelijk, omdat het traject vaak via een zogenaamde “Gecertificeerde Instelling” loopt. Reeds ingezette activiteiten, zoals de pilot “Veilig opgroeien is teamwork” kunnen mogelijk wel enig effect geven in het temperen van opschaling van jeugdhulp. Wij vragen u om daar waar mogelijk in gezamenlijkheid met gemeenten alle mogelijkheden te blijven onderzoeken om de juiste zorg in één keer goed in te zetten en daarmee de kosten van deze doelgroep te temperen.

De verwachting is dat de opgenomen lokale besparingen realistisch zijn In de conceptbegroting 2023 zijn de lokale besparingen van iedere gemeente opgenomen. Voor de Hoeksche Waard betreft het hier een bedrag oplopend tot € 1,3 miljoen in 2025. De Hoeksche Waard zet via het lokale transformatieplan stevig in op het realiseren van deze lokale besparingen. Wij verwachten de komende jaren, door meer inzet via Jeugdhulp naar Voren, versterking van de sociale basis, maar ook met bijvoorbeeld de inzet van meer praktijkondersteuners bij de huisartsen en de pilot voortgezet onderwijs, een groei in deze besparingen te realiseren. Deze besparingen voorkomen verdere stijging van de kosten van jeugdhulp. Wij hebben daarbij de ambitie om vanaf 2025 een krimp van 1% per jaar in 2025 en 2026 te kunnen realiseren. Evenwel verwachten wij ook van het regionale veld en de SOJ blijvende inzet in het treffen van maatregelen die verdere stijging van de kosten kunnen voorkomen. De opgenomen besparingen voor de komende jaren zijn verwerkt in de meerjarenbegroting. Met de ingezette maatregelen willen wij de al opgenomen oplopende besparingen realiseren. De raad wordt ieder kwartaal op de hoogte gehouden met een voortgangsrapportage. In april 2022 is de raad voor het laatst geïnformeerd, waarbij is aangegeven dat er op meerdere fronten al positieve resultaten worden geboekt.

Meer dan waard.

Wij zetten maximaal in op lokale grip en sturing De Hoeksche Waard is blij met de stelselmatige toename van lokale grip en sturing. Vanaf 2023 is er geen sprake meer van solidariteit tussen de 10 gemeenten. Dit houdt in dat gemeenten volledig financieel 5/6

verantwoordelijk zijn voor hun uitgaven. Per 1 januari 2022 is het nieuwe inkoopkader, met normenkader, in werking getreden. De lokale jeugdteams hebben hierdoor meer mogelijkheden tot sturing en regie. Daarbij zijn we tevreden over de intensievere samenwerking tussen de Serviceorganisatie Jeugd en gemeenten op het gebied van contractmanagement via het project “Samen Sturen”. Gemeenten nemen deel aan brancheteams van jeugdhulpaanbieders, waarin ontwikkelingen en uitdagingen van een deelgebied van jeugdhulp centraal staan. Dit zorgt voor een gezamenlijke verantwoordelijkheid wat resulteert in het optimaliseren van het contractmanagement en de jeugdhulp in zijn algemeenheid.

Heeft u nog vragen? Neem dan gerust contact met ons op. U kunt ons elke werkdag bereiken tussen 8.30 en 17.00 uur via telefoonnummer 14 0186 of 088 - 647 36 47. Wij helpen u graag!

Met vriendelijke groet, de gemeenteraad van gemeente Hoeksche Waard G. de Schipper-Tinga Griffier

Ch.B. Aptroot Raadsvoorzitter

Deze brief is digitaal goedgekeurd en daarom niet persoonlijk ondertekend.

Meer dan waard.

6/6