VoorWaards

Verkiezingsprogramma 2026-2030

Verkiezingsprogramma 2026-2030

Inhoudsopgave Voorwoord

3

Onze toekomstvisie Hoe zien wij de Hoeksche Waard in 2040?

5

Samenvatting van onze 8 themaÕs

7

1. Voor mensen

9

2. Voor dieren

12

3. Voor landschap en klimaat

14

4. Voor iedereen die hulp nodig heeft van de gemeente

17

5. Voor cultuur, jongeren en onderwijs

21

6. Voor sport en recreatie

25

7. Voor wegen en openbaar vervoer

27

8. Voor veiligheid, wonen en ondernemen

29

2

Verkiezingsprogramma 2026-2030

Voorwoord Verandering De afstand tussen de politiek en de inwoners groeit. Landelijk Žn lokaal. Landelijk omdat mensen ervaren dat de politiek niet doet wat ze belooft en niet opkomt voor de mensen die het nodig hebben. Tweederde is het vertrouwen kwijt. Lokaal, hier in de Hoeksche Waard, gaat het niet veel beter. Sinds de herindeling van 2019 zijn in de Hoeksche Waard de gemeentelijke belastingen 43% gestegen, maar is de dienstverlening achteruitgegaan: wachttijden lopen op, inwoners worden niet teruggebeld en beloften worden te vaak niet nagekomen. Mensen worden laat betrokken bij onderwerpen die grote impact hebben op hun dagelijkse leven, zoals de betonrecycling in ÕsGravendeel of huizenbouw in de Leenheerenpolder, Mijnsheerenland en Even Buiten. Inwoners ervaren dat ze buitenspel komen te staan bij besluiten die hen rechtstreeks raken, zoals veilige dijken of de asielopvang. Er wordt te vaak geld verspild, zoals bij de Blunderbrug in Oud-Beijerland of de uitkijktoren Tureluur aan de Kaai in Zuid-Beijerland. Beloofde plannen worden nog te vaak laat of niet uitgevoerd, zoals het zwembad in Numansdorp. Er zijn te weinig woningen gebouwd en deze zijn vaak te duur. Er komt steeds meer hoogbouw, er wordt gebouwd in het kostbare open landschap en lucht, water en aarde worden steeds ongezonder. Er wordt te weinig gehandhaafd op overtredingen.

Het openbaar vervoer verslechtert en op de wegen loopt het steeds vaker vast. De gemeente heeft steeds meer geld op de bankrekening en de voorzieningen worden steeds minder. Na zeven jaar conservatief beleid en een gesloten bestuur, is er een kloof ontstaan tussen inwoners en gemeente. De Hoeksche Waard snakt naar verandering. Naar bestuur dat weer dicht bij de inwoners staat. Dat luistert en samen de juiste keuzes maakt. Zuinig omgaat met belastinggeld en dat besteedt aan wat mensen Žcht nodig hebben. Een slagvaardig bestuur dat doet wat het belooft. Het is tijd voor een nieuwe koers. Het is tijd voor verandering. Wij zijn VoorWaards! een nieuw, lokaal geluid in de Hoeksche politiek VoorWaards is een 100% lokale beweging die staat voor een fris geluid dat de Hoeksche politiek vernieuwt. VoorWaards wil een andere politieke wind laten waaien. Wij willen dat inwoners Žlke dag invloed hebben, in plaats van eens in de vier jaar. Een bestuur dat weer zichtbaar is en dicht bij de inwoners staat. Meer betrokkenheid bij en zeggenschap voor inwoners. VoorWaards bestaat uit mensen die stuk voor stuk diepgeworteld zijn in de Hoeksche samenleving en is volledig onafhankelijk, Wij staan voor een vorm van politiek waarbij je geen lid hoeft te zijn van een partij om mee te kunnen doen. Je kunt altijd meepraten over de onderwerpen die voor jou belangrijk zijn.

Onze gouden driehoek: mens, dier en landschap VoorWaards is van en voor Hoeksche Waarders en volledig gericht op het welzijn van alles en iedereen op ons eiland. VoorWaards wil de kwaliteiten van de Hoeksche Waard versterken en met trots uitdragen. Wij staan voor een schone, groene en gezonde leefomgeving, waarbinnen mens, dier en landschap elkaar in balans houden: deze drie maken wat de Hoeksche Waard is en zijn voor ons allen even belangrijk. Daarom beoordelen wij al ons handelen vanuit deze drie gelijkwaardige belangen. Daarbij voelen we een extra verantwoordelijkheid voor ons landschap en onze dieren, omdat die geen stem hebben en maken wat wij zo koesteren en waar we zuinig op zijn. Onze waarden Begaan: wij zijn begaan bij wat er speelt, in het brede belang van de Hoeksche Waard. Benaderbaar: wij zijn aanspreekbaar voor iedereen. Betrouwbaar: wij staan voor wat wij zeggen. Onze handelswijze Wij handelen op een Democratische, Open en Eerlijke wijze: DOE. Democratisch: wij wegen alle belangen en nemen besluiten met oog voor de minderheid. Open: wij zijn transparant en delen informatie actief. Eerlijk: wij praten niemand naar de mond en zijn duidelijk in wat wij willen bereiken. Deze woorden vertalen wij naar daden door te DOEN. Dit komt ook naar voren in onze toekomstvisie: wij willen dat het nieuwe college van burgemeester en wethouders direct na de

3

Verkiezingsprogramma 2026-2030 verkiezingen, dat het nieuwe college van burgemeester en wethouders elk dorp bezoekt voordat het definitieve collegeprogramma wordt bepaald. Daarna bezoekt het college tenminste vier keer paar jaar elk dorp zodat het hoort wat er in het dorp speelt Žn vertelt welke ontwikkelingen er komen. Actief luisteren en informeren dus. Inwoners moeten de gezichten die horen bij de gemeente weer gaan herkennen. Meedoen? VoorWaards is een beweging, geen ouderwetse partij met vastgeroeste structuren en verplichtingen. Bij ons kun je altijd meepraten zonder dat je lid hoeft te worden. Je kunt op de hoogte blijven door ons te volgen en meedoen door onze bijeenkomsten te bezoeken en je mening of advies te geven. Of een vertegenwoordigende rol kiezen, zoals in de gemeenteraad of het bestuur. In dat laatste geval ben je lid en kun je over alles meebeslissen. Wij informeren onze volgers regelmatig met een nieuwsbrief en via social media. We houden regelmatig een peiling om meningen te verzamelen. Je bent altijd van harte welkom bij onze bijeenkomsten. Kijk op www.voorwaards.nu of volg ons op X (voorheen Twitter): @voorwaardshw, Instagram/TikTok: @voorwaards, Linkedin linkedin.com/company/voorwaards, of Facebook facebook.com/voorwaards. VoorWaards durft het anders te doen In 2022 debuteerden we in de raad met vier zetels.

Als lokale oppositiepartij zijn we standvastig als het gaat om de belangen van de Hoeksche Waard. Vaak staan we alleen als het gaat om onze roep om meer geld voor handhaving, lage belastingen, dierenwelzijn, een groene, gezonde en schone leefomgeving, veilige dijken, voldoende betaalbare woningen, het aankaarten van lange wachttijden in de zorg, het beschermen van het open landschap of eindelijk een theater en een bioscoop. Na 7 jaar conservatief bestuur van CDA, Lokalen HW, SGP, VVD, D66 en ChristenUnie is het nu tijd voor een Žcht lokaal geluid dat de Hoeksche Waard en de inwoners weer op 1 zet. Met jouw steun kunnen we de komende verkiezingen wŽl het verschil maken:

Stem 18 maart voor verandering. Stem op Lijst 6 VoorWaards Hoeksche Waard.

4

Verkiezingsprogramma 2026-2030

Onze toekomstvisie Hoe zien wij de Hoeksche Waard in 2040? Inwoners en gemeentebestuur trekken samen op om het beste voor hun dorp te doen. Wethouders zijn een vertrouwd gezicht in de dorpshuizen, die in elk van de 14 dorpen een warme en levendige ontmoetingsplek zijn geworden voor jong en oud. De gemeente is goed bereikbaar en kundige en behulpzame medewerkers spreken duidelijke en eenvoudige taal. Vragen worden vlot afgehandeld en de gemeente denkt actief mee met inwoners en ondernemers. Menselijkheid staat voorop: de meeste zaken kunnen nu digitaal, maar er is altijd persoonlijk contact mogelijk en formulieren kunnen ook op papier en met begeleiding worden ingevuld. Desnoods op afspraak en thuis.

Nieuwe initiatieven worden niet afgedwongen in een dorp, maar als er een wens is met voldoende draagvlak, wordt dit gefaciliteerd door de gemeente. Inwoners kunnen een budget krijgen wanneer zij bepaalde taken willen overnemen, zoals het onderhoud van groen in de eigen wijk. De inwoners hebben meer zeggenschap en regie over de bouw in de eigen omgeving: een goed idee met voldoende draagvlak? Past het in de behoefte en de omgeving? Dan gaan we er samen voor. Dorpen kennen een eigen karakter: in sommige dorpen is er meer levendigheid, in andere dorpen kiest men voor rust.

Het landschap en het dierenleven floreren als nooit tevoren. De stiltegebieden en vogelbroedplaatsen worden niet meer opgeschud door militaire oefeningen en plezierjacht is verleden tijd. De lucht, het water en de aarde worden steeds schoner. De landbouw heeft de omslag naar groen en biologisch gemaakt. Er wordt geen glyfosaat op landbouwgronden langs woonwijken meer gebruikt en de akkerranden en bloemen in de bermen zoemen van de insecten. Er zijn 100.000 bomen geplant, waardoor dorpen, dijken en landschap groener zijn en barsten van de vogels. De verbinding met ons landschap is steeds beter voelbaar. Door amberkleurige, slimme Ð automatische in- en uitschakelende straatverlichting - langs de natuurgebieden wordt het leven van dieren en planten zo min mogelijk verstoord.

Er zijn meer veilige en toegankelijke carpoolplaatsen en we maken meer gebruik van een betrouwbaar en regelmatig rijdend busnetwerk dat alle dorpen verbindt met station Heinenoord. Er is een snelle verbinding van trein, metro of tram die Heinenoord, waar een warme, schone en beschutte wachtruimte is, weer met Rotterdam verbindt. De A29 en de N217 zijn eindelijk verbreed en er is een extra tunnelbuis in Heinenoord, waardoor de A4-Zuid overbodig is geworden. De driebaans-Haringvliettunnel is net geopend door de Koning en net als de Kiltunnel is die tolvrij. Inwoners pakken de elektrische (leen)fietsen of -scooters en gaan via snelle wegen naar Rotterdam, Barendrecht of Dordrecht. Ook de waterbus naar Rotterdam is een optie. Door al die maatregelen is het eiland goed ontsloten en zijn er minder files. Laadpunten voor auto en fiets zijn volop aanwezig.

5

Verkiezingsprogramma 2026-2030

De Hoeksche Waard heeft 100.000 inwoners en de wachttijden voor een huurwoning zijn verdwenen, Door slim en betaalbaarder te bouwen aan de randen van en in de dorpen blijven onze jonge inwoners hier wonen Žn wordt het open landschap behouden. Wijken zijn groener en klimaatbestendig ingericht. De doorstroom voor ouderen is goed op gang gekomen en hun vorige woningen zijn een fijne plek geworden voor jonge gezinnen die graag in de groene en veilige Hoeksche Waard wonen. Kinderen spelen op straat en jongeren fietsen veilig naar school, omdat in de woonwijken en smalle dijkwegen maximaal 30 km wordt gereden en er meer wordt gehandhaafd op de dijkwegen in combinatie met snelheidsbeperkende maatregelen. De dijkwegen zijn versterkt en zwaar vrachtverkeer rijdt om of matigt de snelheid. Er rijdt ook geen zwaar vrachtverkeer meer door de oude dorpskernen. De verbindingen tussen de dorpen zijn verbeterd. Daardoor zijn dorpen weer aantrekkelijker voor gezinnen geworden en de dorpscentra weer levendig met voldoende aanbod van basisvoorzieningen. De werkgelegenheid is gegroeid door het stimuleringsbeleid van de gemeente. Aantrekkelijke vestigingscondities hebben ervoor gezorgd dat een aantal grote werkgevers voor de Hoeksche Waard hebben gekozen: allemaal bedrijven die iets toevoegen aan de Hoeksche Waard en niet vervuilend zijn.

Jongeren hebben meer fijne en beschutte plekken om te chillen en in het weekend uit te gaan op het eiland. Er zijn veilige en snelle nachtverbindingen, zodat ook de stad dichtbij is. Er wordt veel gebruik gemaakt van leer-werkplaatsen die zijn opgezet in samenwerking met scholen en ondernemers en er zijn mbo-opleidingen bijgekomen. Hulp aan ouderen en kwetsbaren gaat sneller en wachttijden zijn verdwenen. Mantelzorgers krijgen hun verdiende waardering. Openbare plekken zijn goed toegankelijk, ook voor mensen met een beperking. Elk dorp heeft een openbaar toilet dat goed toegankelijk is voor mindervaliden.

Het Hoeksch Theater bloeit, de bioscoop is gevuld en er is een expositieruimte voor kunstenaars. Voor cultuurmakers is een fijne broedplaats gevonden op een bedrijventerrein waar ze ongedwongen hun creativiteit kwijt kunnen. Op zondag kiest de een voor rust, de ander kiest voor de ruimte om te winkelen of naar leuke activiteiten en evenementen te gaan. In de vrije tijd kun je buiten sportief bezig zijn op de nieuwe routes of paden voor het mountainbiken, kano‘n of paardrijden. De bekende weekmarkten, de paardenmarkt in Numansdorp, Parkdagen in Oud-Beijerland, de feestweek in Ôs Gravendeel en het sprietlopen in Puttershoek zijn gezellige trekpleisters. De cultuurhistorie, het rijke verleden van de Hoeksche Waard, is steeds beter zichtbaar en is voor wandelaars een populair onderdeel van hun routes. De vele zomerfestivals en sportevenementen trekken mensen van heinde en verre om de ÒHoeksche ZomerÓ te beleven. De terrassen in de dorpen zijn gevuld en de oogstmarkten worden volop bezocht. Aan het einde van het jaar heeft het vuurwerk van Oud & Nieuw plaatsgemaakt voor dorpsfeesten waar inwoners van alle leeftijden elkaar veilig ontmoeten en gelukkig nieuwjaar wensen.

6

Verkiezingsprogramma 2026-2030

Samenvatting van onze 8 themaÕs 1. Voor mensen In elk dorp hoort een dorpshuis te zijn, een plek voor ontmoeting. In elk dorpshuis zijn daarnaast voorzieningen zoals gratis en schone toiletten en watertappunten. De gemeente bezoekt alle dorpen regelmatig om van inwoners te horen wat er leeft en om te vertellen wat er komt. Besluiten met ingrijpende gevolgen voor de leefomgeving gaan altijd in samenspraak met de inwoners. De gemeente informeert inwoners actief en volledig in duidelijke taal via de website en de huis-aan-huis krant. De gemeente is bereikbaar en dienstbaar. Inwoners worden snel en goed geholpen. De belastingen zijn laag, het geld wordt besteed aan voorzieningen en verspilling wordt voorkomen. Wij geven meer zondagsruimte: dat is het respecteren van zondagsrust in balans met ruimte voor activiteiten en andere overtuigingen en opvattingen. Keuzevrijheid en wederzijds respect gaan hierbij hand in hand. 2. Voor dieren Een dier is geen ding. Daarom komen wij op voor de dieren. Wij maken van de Hoeksche Waard de meest diervriendelijke gemeente en besteden extra aandacht aan voorlichting en educatie over diervriendelijkheid. Wij zijn tegen plezierjacht, wij versterken de biodiversiteit en zorgen voor diervriendelijke oevers. Militaire oefeningen vinden niet langer plaats nabij stiltegebieden of gedurende het vogelbroedseizoen.

Vanuit ons dierenwelzijnsbeleid chippen wij gratis alle katten en konijnen. De hondenbelasting schaffen wij stapsgewijs af wanneer aan de opruimplicht wordt voldaan. Er komt een wethouder voor Landschap en Dieren die de balans met de mens bewaakt. 3. Voor landschap en klimaat Ons Nationaal Landschap is ons erfgoed. Wij koesteren de open ruimte en concentreren bebouwing bij de dorpen. Hoogbouw past daar niet bij. Buitendijks en in risicovolle polders wordt niet gebouwd. Wij ondersteunen natuurvriendelijke en biologische landbouw. Wat groen is, moet groen blijven. Wij planten 100.000 bomen, leggen bos aan, plaatsen fruitbomen in woonwijken en verrijken straten, pleinen en dorpscentra met groen. Schone lucht, schoon water en schone aarde zijn een topprioriteit. We stimuleren agrari‘rs om natuurvriendelijke alternatieve voor pesticiden te gebruiken en in de transitie naar duurzame en natuurinclusieve landbouw. We ondersteunen de komst van energiecošperaties om onderling zelf opgewekte energie te delen. 4. Voor iedereen die hulp nodig heeft van de gemeente Wij komen op voor de kwetsbare inwoners, zoals mensen met financi‘le problemen, verslavings- of psychische problematiek, mensen die dakloos of analfabeet zijn of zorg nodig hebben. Wij willen de eenzaamheid wegnemen en werken aan een dementievriendelijke samenleving. Jeugdhulp moet dichtbij huis worden aangeboden.

Wij sluiten niemand uit. Iedereen moet zichtbaar zichzelf kunnen zijn en mee kunnen doen. Wachttijden in de zorg worden verkort, mantelzorgers worden weer gewaardeerd. 5. Voor cultuur, jongeren en onderwijs Jong en oud ontmoeten elkaar in een echt theater voor podiumkunsten, zoals dans, zang, cabaret en toneel. Er komt een bioscoop en beeldend kunstenaars krijgen eindelijk een vaste en openbaar toegankelijke plek. Het cultuurbudget wordt vervijfvoudigd. Voor elk kind willen wij een passende onderwijsplek met de beste ondersteuning. Het aanbod aan mbo-opleidingen wordt vergroot. Voor de jongeren komen er goede hangplekken en meer uitgaansgelegenheden.

7

Verkiezingsprogramma 2026-2030 6. Voor sport en recreatie Wij verwelkomen meer sportevenementen en zomerfestivals. Wij willen aantrekkelijke zwembaden, ondersteunen tennisverenigingen en zetten buitensport op de kaart. Er moeten meer mogelijkheden zijn om te recre‘ren, op de fiets, op het water en in de natuur, bijvoorbeeld door mountainbiketrails, ruiterpaden en kano-vaarroutes. Wij zorgen voor meer geluksmomenten in de natuur, zoals bankjes, bloemen en watertappunten langs fiets- en wandelroutes. We stimuleren bewegen in de open lucht, bijvoorbeeld door het aanleggen van sportveldjes. 7. Voor wegen en openbaar vervoer De veiligheid van de binnenwegen wordt verbeterd en gevaarlijke kruisingen pakken wij aan. Op dijkwegen rijdt zwaar verkeer om of wordt minder vaak toegestaan. In woonwijken wordt 30 km per uur de standaard, doorgaande wegen blijven 50 km per uur. Er is meer cameratoezicht en er wordt streng gehandhaafd op snelheidsovertredingen. Wij verbeteren het busnetwerk tussen de dorpen en naar Rotterdam. We zorgen voor snellere verbindingen voor fiets en OV door een sneltram- of metroverbinding met Rotterdam. Op het busstation van Heinenoord komt een overdekte en verwarmde wachtruimte met toilet en de mogelijkheid om iets te eten of te drinken. Alle haltes in de Hoeksche Waard zijn goed verlicht en er zijn mogelijkheden om fietsen netjes en veilig te stallen.

De Kiltunnel wordt tolvrij, de A29 en N217 worden verbreed. Er komt een tweede tunnelbuis voor Heinenoord en een extra brug of tunnel voor het Haringvliet. 8. Voor veiligheid, wonen en ondernemen De straten en het groen in de wijken worden beter onderhouden. Wij pakken de regie terug op de woningbouw en zorgen voor snellere en meer betaalbare woningen voor jongeren, alleenstaanden en starters. Problemen met sociale huurwoningen worden adequaat opgepakt. Onze inwoners krijgen voorrang op een woning. De winkelgebieden versterken wij door betere parkeervoorzieningen, goed onderhoud en mooiere aankleding. De leegstand pakken wij aan. Ondernemers krijgen meer ruimte van de gemeente. Toezicht en handhaving verbeteren wij door een forse uitbreiding van het aantal BOAÕs. Geweld tegen vrouwen is onaanvaardbaar. Wij zorgen ervoor dat iedereen, en in het bijzonder vrouwen, zich veilig voelen op straat: meer verlichting, meer surveillance door BOAÕs of agenten en meer camerabewaking. Ook willen wij hierover voorlichting geven op bijvoorbeeld middelbare scholen: vrouwengelijkheid en -veiligheid moeten serieus worden genomen.

8

Verkiezingsprogramma 2026-2030

1. Voor mensen De gemeente is er voor de inwoners, niet andersom. Wij maken ons zorgen over de groeiende afstand tussen de inwoners en de gemeente. Mensen missen de korte lijnen en het gevoel van nabijheid. Ze ervaren dat hun inspraak, idee‘n of bezwaren niet gehoord worden. Dat beloften niet worden nagekomen en dat ze niet tijdig of volledig worden ge•nformeerd. Dat levert veel onbegrip en frustratie op van inwoners die zich afvragen of de gemeente er nog wel voor hen is. Dat zien wij vooral wanneer er ingrijpende veranderingen in eigen dorp en buurt plaatsvinden. De betonrecycling fabriek bij Õs Gravendeel, de nieuwbouw in Mijnsheerenland, de Leenheerenpolder bij Goudswaard, het Windpark Spui bij Nieuw-Beijerland, Goudswaard en Piershil, het Windpark Oude Maas, Even Buiten in Oud-Beijerland en het zwembad in Numansdorp zijn voorbeelden waar inwoners en verenigingen zich buitenspel gezet voelen door de gemeente. Inwoners begrijpen dat ze niet altijd hun zin krijgen en zij zijn ook zeker niet altijd tŽgen bepaalde ontwikkelingen. Alles begint met gelijkwaardigheid en transparant informeren. Van daaruit groeit het vertrouwen en werken mensen samen aan oplossingen. Een voorbeeld van hoe het wel kan, is Windpark Oude Mol bij Strijensas, waar vanaf het begin is ingezet op participatie van en profijt voor de lokale gemeenschap. Dat voorbeeld is voor ons de maatstaf.

Politiek komt naar de inwoners toe Wij willen de politiek dichter bij de inwoner brengen. Elk dorp hoort een dorpshuis te hebben waar inwoners, verenigingen en de politiek elkaar regelmatig kunnen ontmoeten. De gemeente moet daar belangrijke zaken tijdig aan inwoners voorleggen, voordat de raad een besluit neemt. Het college bezoekt de dorpen vier keer per jaar. Door er regelmatig te zijn, te luisteren en te informeren ontstaat weer vertrouwen. En het gevoel dat de politiek en de gemeente dichtbij de inwoners staat. VoorWaards doet dit zelf ook. Bij ons kan iedereen meepraten en ons adviseren over zaken die spelen in hun buurt zonder dat je lid hoeft te zijn. Wij betrekken inwoners v——raf voordat wij besluiten nemen in de raad. Wij peilen de meningen actief om alle belangen vooraf goed in kaart te brengen. Wij zijn er voor alle 14 dorpen en 37 buurtschappen met elk hun eigen identiteit en kwaliteiten. College van burgemeester en wethouders Naast het regelmatig bezoeken van de dorpen maakt het college ook aan de inwoners duidelijk wat elk jaar is bereikt of nog niet is gelukt. Nu gebeurt dat alleen nog in de gemeenteraad en vaak met ingewikkelde taal. Ook wordt op grote onderwerpen, zoals vervoer en wonen, minstens een keer per jaar verslag aan inwoners gedaan. Op vragen van inwoners wordt tijdig gereageerd.

Elke inwoner begrijpt dat ze niet altijd hun zin kunnen krijgen, maar reageren en ook op tijd is een basisvereiste. Als dat niet goed gaat, zoals met het Bos van Los, het vijf jaar op rij niet uitreiken van het jeugdlintje of het na 9 jaar nog steeds niet bouwen van een nieuw zwembad in Numansdorp, dan zijn excuses op zijn plaats, in plaats van verbazing dat hierom gevraagd wordt. Zo krijgt ook het bestuur een vertrouwd en herkenbaar gezicht. Gemeenteraad Na de verkiezingen kiezen wij voor een raadsakkoord waaraan elke partij meedoet. Niet alleen de coalitiepartijen, zoals nu het geval is. Dit is de basis voor het beleid van de komende bestuursperiode en cre‘ert ruimte voor iedereen om vier jaar lang echt mee te doen en om de stem van de minderheid te laten horen in het beleid. Ook komen we hiermee uit het voortdurende spel van oppositie tegen coalitie. Het bestaande coalitieoverleg, waar alleen de coalitiepartijen en de wethouders aan meedoen, wordt een open overleg waar alle raadsfracties aan deel kunnen nemen. Het alternatief is afschaffen van het coalitieoverleg: wethouders zijn er immers voor de hele raad en niet een gedeelte daarvan. Ook dat past in het ideaal van VoorWaards van een transparante overheid die er voor iedereen is. Sterke dienstverlening begint bij sterke medewerkers Onze gemeente moet snel, duidelijk en mensgericht werken.

Inwoners verdienen een overheid die meedenkt, niet tegenwerkt. Daarom verbeteren wij de gemeentelijke dienstverlening: eenvoudiger

9

Verkiezingsprogramma 2026-2030 procedures, kortere wachttijden en persoonlijk contact waar nodig. Dat betekent uitbreiding van fysieke loketten op goed toegankelijke locaties. Er zijn nu bijvoorbeeld lange wachttijden voor de aanvraag van een paspoort, de erkenning van een kind en de aanvraag voor een Wmo-voorziening. Het uitgangspunt moet zijn, dat vragen van inwoners in ŽŽn keer goed en volledig worden beantwoord. Er moet meer ÔopgavegerichtÕ gewerkt worden, dat wil zeggen dat ambtenaren elkaar opzoeken om een plan van aanpak op te stellen dat alle aspecten, die voor de inwoner van toepassing zijn, behandelt. Dus niet dat je als inwoner van het kastje-naar-de-muur wordt gestuurd. Dat kan alleen met goed personeel. Maar ook met het letten op verstandige uitgaven. De afgelopen vier jaar is meer dan 50 miljoen euro besteed aan inhuur van personeel. Een sterke gemeente begint van binnenuit. Door te investeren in onze mensen, investeren we in betere dienstverlening voor iedereen. Wij investeren daarom liever in vaste medewerkers in plaats van dure externe inhuur. Zo behouden we kennis, versterken we betrokkenheid en zorgen we voor continu•teit. Als werkgever geven wij het goede voorbeeld. Wij zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving, met aandacht voor werkdruk, sociale veiligheid en gelijke kansen.

Geen ruimte voor intimidatie of discriminatie Ñ wŽl voor ontwikkeling, vakmanschap en trots. Duidelijke taal, transparante informatie en eenvoudige politiek Wij hebben ons succesvol ingezet voor duidelijke, eenvoudige taal door de gemeente. Maar er is nog een weg te gaan. Veel stukken, zoals de begroting en formulieren, zijn voor veel mensen nog te ingewikkeld. Ook kan beter worden uitgelegd wat ambtenaren, college en gemeenteraad doen en hoe je als inwoner echt invloed kan uitoefenen in het beleid. VoorWaards doet dat zelf met drukbezochte Masterclasses Lokale Politiek. De communicatie van de gemeente op de website en in het Kompas kan vaak simpeler. Ook moet actiever informatie worden gedeeld op de website van de gemeente en moet daarop makkelijk terug te vinden zijn wat er de komende tijd speelt in elk dorp. Het geluid van de uitzending van de raadsvergaderingen online moet verbeterd worden en ook in de zaal op de tribune is het nog te vaak niet goed te volgen. Participatie en zeggenschap VoorWaards is een voorstander van een burgerpanel en van dorpsraden. De mening van inwoners doet ertoe. Ook willen wij het ÔRight to ChallengeÕ inzetten. Dit is een aanpak waarbij een groep bewoners taken van de gemeente overneemt als zij met een voorstel komt waarmee het beter, goedkoper en/of slimmer kan. Een voorbeeld is groenonderhoud in eigen wijk.

Inwoners krijgen van de gemeente geld en ondersteuning voor de uitvoering. Dat vergroot tegelijkertijd de onderlinge verbondenheid in buurt en straat. Ook zijn wij voor een raadgevend referendum bij grote onderwerpen. We vinden het belangrijk dat wanneer de mening van de inwoner op een onderwerp wordt gevraagd, zoals de koopzondag, dat de gemeenteraad dat overneemt en niet klakkeloos Ð zoals verschillende partijen hebben gedaan - terzijde schuift. Zondagsruimte Wij hebben ons ingezet voor zondagsruimte. Dat betekent dat de zondagsrust in balans is met meer ruimte voor activiteiten en andere overtuigingen en opvattingen. VoorWaards vond en vindt een gelijk speelveld en vrije keuze doorslaggevend. Iedereen krijgt de kans om activiteiten te ontplooien, tegelijkertijd: niets moet. We geloven dat inwoners zelf goed keuzes kunnen maken en onderling een balans kunnen vinden. Rust wordt door velen gewaardeerd en is in delen van ons eiland onderdeel van het DNA. Activiteiten hoeven daarom niet altijd en overal plaats te vinden. Lage belastingen We staan voor zo laag mogelijke lasten van de OZB, rioolbelasting en afvalstoffenheffing. De gemeente heeft momenteel 99 miljoen euro aan reserves op de bank, terwijl in 2020 dit 73 miljoen was. In 2025 heeft de gemeenteraad op verzoek van de coalitiepartijen een onnodige extra OZBbelastingverhoging goedgekeurd.

Alleen VoorWaards stemde tegen deze verhoging en heeft bovendien een teruggaaf van 25 euro voorgesteld. Helaas stonden wij hierin alleen. Belasting heffen is een middel om voorzieningen en dienstverlening te betalen. Niet om telkens maar meer geld op te potten. VoorWaards vindt dat het anders kan Žn moet. Wij streven naar een eenmalige teruggave van EUR 50 per huishouden.

10

Verkiezingsprogramma 2026-2030 Afvalscheiding en inzameling De kosten voor afvalstoffenheffing zijn fors gestegen. De grijze container wordt minder vaak opgehaald en de kosten per lediging zijn gestegen. Het scheiden van afval lijkt niet goed te werken: nascheiden Ð dat is het grijze afval alsnog scheiden op soort afval - gebeurt nog vaak en ook de kosten daarvoor zijn gestegen. VoorWaards wil kijken naar hoe afval wordt ingezameld. Verkeerd gevulde plastic PMD-zakken blijven hangen en zorgen voor zwerfafval. We moeten kijken naar hoe het effici‘nter en doelmatiger kan. Dat zou ertoe kunnen leiden dat het scheiden van afval, anders dan papier en glas, stopt en we anders gaan inzamelen. Doel moet zijn: optimale scheiding tegen de laagst mogelijke kosten. Daarnaast vinden wij dat een bezoek aan het RAD niet gemaximeerd moet zijn: bezoeken van de RAD moet gratis zijn. Betrouwbare overheid De bekendheid van de Ombudsman moet vergroot worden en er moet een beschermregeling komen voor ÔklokkenluidersÕ bij mogelijke, regionaal maatschappelijke wantoestanden. Daarnaast is er digitale veiligheid: de gemeente kiest altijd de meest privacy vriendelijke manier van werken, zodat bij een eventueel datalek de impact op vertrouwelijke gegevens van inwoners zo laag mogelijk is. De gegevens van onze inwoners worden in Europa opgeslagen.

Samenwerking met andere besturen zoals provincie en Rijksoverheid De afgelopen jaren heeft het Rijk de gemeenten opgezadeld met veel taken waar wij geen geld en mensen voor hebben gekregen. Veel zaken die ons elke dag aangaan, bijvoorbeeld onze wegen, ons openbaar vervoer, ons drinkwater en het faunabeheer, vallen onder de verantwoordelijkheid van andere overheden. Denk aan Transdev die sinds kort het openbaar vervoer in de Hoeksche Waard verzorgt. Veel inwoners zijn daarover ontevreden. Het is tijd dat wij dat duidelijk kenbaar maken bij alle overheden: werk met ons samen. Wij willen tijdig kunnen inspelen op onze behoeften en de kansen die er voor ons zijn. We willen er ook voor zorgen dat de stem van de Hoeksche Waard duidelijker gehoord wordt, zodat in de toekomst besluiten niet langer Ôover onsÕ maar Ômet onsÕ worden genomen. Daarom willen wij sterkere banden met de omliggende gemeenten, waterschap, omgevings- en milieudienst, provincie en de Tweede Kamer, zodat de Hoeksche Waard niet langer een lijdend voorwerp is van beleid van andere besturen. In de afgelopen decennia hebben provincie en Rijk te weinig ge•nvesteerd in de Hoeksche Waard. Dat zien we elke dag aan bijvoorbeeld de overvolle wegen, onvoldoende ontsluitingswegen, het gebrekkige openbaar vervoer en te weinig woningen.

In een volgend provinciaal en landelijk coalitieakkoord dienen de belangen van de Hoeksche Waard nadrukkelijker te worden gediend. De Hoeksche Waard heeft wat te bieden en mag meer terugvragen.

11

Verkiezingsprogramma 2026-2030

2. Voor dieren De Hoeksche Waard kent een rijke en diverse hoeveelheid diersoorten, soms zichtbaar en heel vaak ook niet. Ree‘n, vogels, insecten, hazen, vlinders, bijen, bevers en noem maar op: ze maken het eiland wat we koesteren en waar we trots op zijn. VoorWaards is als echte lokale beweging de enige die dieren centraal zet in beleid: want zonder dieren geen Hoeksche Waard. Op dit thema werken we nauw samen met Partij voor de Dieren in de provincie. Dieren zijn wezens met gevoel Vandaag de dag is de balans tussen mens en dier ernstig verstoord. Dat zien wij bijvoorbeeld terug in uitbraken van ziektes die van mens-op-dier overgaan, zogenaamde zošnosen. Q-Koorts, BSE, vogelgriep en ook Corona zijn daar voorbeelden van. Grootschalig en in gevangenschap dieren houden is vaak een bron van dierenleed en ziekten. Een goede balans is gebaseerd op het besef dat mens en dier onderdeel zijn van dezelfde natuur. Dat betekent dat wij vanuit een gezamenlijk besef van verantwoordelijkheid ons leven inrichten. Dieren zijn wezens met gevoel. Dieren dragen positief bij aan onze leefomgeving en aan ons geluk. Ze zijn een belangrijke steun en toeverlaat voor mensen die zich eenzaam voelen. Toch worden zij met name als (economisch) object gezien en behandeld. Maar het houden van dieren voor gewin (fokkerij) en het doden van dieren stuit op steeds meer maatschappelijke weerstand.

Wij willen de balans tussen mens en dier herstellen en het gebruik en het commercieel houden van dieren minder vanzelfsprekend laten zijn. Daar waar dat plaatsvindt, dient het dierenwelzijn voorop te staan en niet de hoogste winstmarge. Bioindustrie wijzen wij af. Die past niet in de Hoeksche Waard. Wij staan voor krachtig optreden tegen het mishandelen of verwaarlozen van dieren. Wij zijn ook daarom altijd voorstanders geweest van een vuurwerkverbod. Dieren lijden meer nog dan mensen door vuurwerk, of dat nu legaal of illegaal is. Angst, stress en schade zijn soms blijvend. Een leuk feestje kan ook zonder vuurwerk. Dierenwelzijn Voor VoorWaards is een dier geen ding. Op dit moment besteed de gemeente alleen geld aan dieren in nood, met vervoer en opvang. Dat moet ook van de wet. Wij willen Žn kunnen de meest diervriendelijke gemeente van Nederland zijn. 75% van de inwoners vindt een goed dierenwelzijnsbeleid belangrijk, 70% vindt een respectvolle omgang van mens met dieren belangrijk en 80% vindt dat er iets moet gedaan worden aan dierenmishandeling. VoorWaards heeft daarom in 2025 voorgesteld gemeentelijk dierenwelzijnsbeleid op te stellen, met daarin 30 concrete punten om het leven van dieren te verbeteren en de informatie voor inwoners te vergroten. Helaas zonder steun van andere politieke partijen.

Wij willen daarnaast een wethouder voor Landschap en Dieren, die actief het welzijn van dieren en de bloei van het landschap waarborgt. Informatie en educatie Inwoners weten vaak niet waar ze moeten zijn als ze iets willen melden over een dier in nood. Of waar ze terecht kunnen als ze overlast ervaren van plaagdieren. VoorWaards wil dat er een informatiepunt komt op de website en dat baliemedewerkers de belangrijkste informatie kunnen geven. Ook willen wij lespakketten voor het onderwijs beschikbaar stellen, zodat kinderen vanaf een jonge leeftijd begrijpen hoe respectvol met dieren om te gaan. Informatie en educatie helpen zo om dierenleed tegen te gaan. Biodiversiteit Waar het kan stimuleren wij de levende natuur en biodiversiteit langs akkerranden en in woongebieden. Inheemse soorten geven wij de ruimte, waaronder de wilde bijenstand. Het bermbeheer is ecologisch en wij maaien alleen buiten het broedseizoen. Op plekken waar geen kwetsbare natuur is, kan het gras kort gehouden worden. Wilde dieren De Hoeksche Waard wil de damherten van de Ambachtsheerlijkheid niet meer kwijt. VoorWaards is de enige politieke partij die in beroep is gegaan tegen het besluit van de Provincie om de nulstand

12

Verkiezingsprogramma 2026-2030 te hanteren. De rechter zal uiteindelijk beslissen of de damherten mogen blijven. Als zij mogen blijven en een beschermde status krijgen, dan moeten we zorgen voor een goed leefgebied. Dit is ook vastgelegd in de motie van VoorWaards die in 2022 is aangenomen. VoorWaards wil daar geld voor vrijmaken. Met de provincie maken wij afspraken over hoe in het Nationaal Landschap wordt omgegaan met jagen: dit is alleen toelaatbaar vanuit het oogpunt van beheer en ter voorkoming van onevenredige schade. Wij zijn tegen de plezierjacht en handhaven streng op illegaal jagen. Met Defensie gaan wij in gesprek over militaire oefeningen, waarbij het uitgangspunt is dat deze niet langer plaatsvinden bij stiltegebieden en niet gedurende het vogelbroedseizoen. Kinderboerderijen Kinderboerderijen stimuleren wij om hun dieren zoveel mogelijk natuurlijk gedrag te laten tonen. Dieren hebben hier een beperkte bewegingsruimte en ervaren stress als bezoekers te dichtbij komen, te aanhalig zijn of een dier regelmatig oppakken of achterna zitten. Daarom stimuleren wij het geven van voorlichting over en zien wij toe op het diervriendelijk omgaan met dieren door bezoekers. Zo hebben kinderen Žn dieren plezier van elkaars gezelschap. Ook moet er voldoende geld van de gemeente zijn om de dieren fatsoenlijk te verzorgen en goed en veilig te behuizen.

Kinderboerderijen zijn helaas ook regelmatig het slachtoffer van vandalisme en geweld tegen dieren. Daar handhaven we streng op. Gezelschapsdieren Gezelschapsdieren worden nog te vaak in een opwelling aangeschaft en regelmatig niet goed verzorgd, naar het asiel gebracht of ergens gedumpt. Het gevolg is dat dieren die niet goed behuisd zijn en geen natuurlijk gedrag kunnen vertonen. Er is kans op verwaarlozing, zwerfdieren en overvolle asielen. Daarom stimuleren wij voorlichting over het houden van huisdieren en er moet altijd een matching zijn met een nieuwe eigenaar voordat tot aanschaf kan worden overgegaan. Mensen met een beperkt inkomen bezuinigen soms noodgedwongen op voeding voor hun dier en stellen medische behandelingen uit, met alle verdrietige gevolgen van dien. Wij helpen bij het opzetten van een dierenvoedselbank. Wij staan garant voor de medische behandeling van huisdieren voor mensen die rond het bestaansminimum leven. Wij geven opvangcentrum De Dierenstee de financi‘le ondersteuning om zo nodig uit te breiden en wij steunen het werk van de Dierenambulance. Katten en konijnen Katten en konijnen raken nogal eens verloren en vinden hun weg dan niet meer terug, met alle verdrietige gevolgen van dien. In verschillende gemeenten is gestart met het gratis chippen van alle katten en konijnen, om ze makkelijker terug te brengen bij hun baasje.

In de Hoeksche Waard is de Dierenstee daar nu ook mee begonnen. Wij willen dat versnellen en actief inwoners hierover informeren. Honden De trouwste viervoeters brengen hun baasjes veel plezier. Goede voorzieningen om goed (opruim)gedrag van baasjes te stimuleren vinden we belangrijk. Overlast van hondenpoep op de stoep of in de wijk blijft een grote ergernis bij veel inwoners. Daarom besteden wij de hondenbelasting aan voorzieningen voor honden en hun eigenaren, zoals goed gemarkeerde uitlaatvelden en wandelgebieden, waar het kan ook aan het water. Daarnaast investeren wij in opruimvoorzieningen, zoals afvalzakken en bakjes. Maar ook streng handhaven en boetes opleggen aan wie de regels niet respecteert. Zo houden we omgeving schoon en gezond. Op dit moment geeft de gemeente meer geld uit aan voorzieningen, dan er met de hondenbelasting wordt opgehaald. Zodra er in voldoende mate aan de opruimplicht wordt voldaan, kan de belasting worden afgebouwd en afgeschaft. Bezitters van honden met risicovol gedrag stimuleren en, wanneer mogelijk, verplichten wij tot het volgen van een specifieke hondentraining. In de APV Ð de spelregels van de gemeente over de openbare ruimte - stellen we strikte voorwaarden aan het bezit en houden van dergelijke dieren.

13

Verkiezingsprogramma 2026-2030

3. Voor het landschap en het klimaat Naast mensen en dieren is het open landschap voor VoorWaards een pijler die de Hoeksche Waard zo uniek maakt en gekoesterd moet worden. Als lokale beweging begrijpen Žn doen wij dat. De beschrijving in het gedicht van Marsman ÔHerinnering aan HollandÕ lijkt aan ons landschap te zijn ontleend. Wij zijn een Nationaal Landschap. Het rijke groen, dooraderd en omsloten door het levendige blauw, in een lappendeken van dijkwegen, weidse polders en in harmonie met onze dieren, zijn ons levende erfgoed. Het Hoeksche landschap is door hard werken door onze voorouders uit het water gewonnen en na de St. Elisabethsvloed van 1421 teruggewonnen. Ons Nationaal Landschap is iets waar wij trots op zijn. Wij willen de beschermde status terug. De rust en de ruimte - onze eigen Waardse ÔR&RÕ - die je ervaart als je het eiland oprijdt vanuit de drukke Randstad zijn daarin de kernkwaliteiten. Dit alles koesteren wij en geven wij door. 100.000 nieuwe bomen Onze natuur is een belangrijke bron van ons geluk. Tegelijkertijd is de natuur kwetsbaar. Het landschap is steeds meer een wingebied voor menselijke exploitatie geworden, waarin het belang voor het landschap en al wat daarin leeft te lang geen plek heeft gekregen. De aarde is niet onuitputtelijk. De balans herstellen heeft prioriteit, zodat ons leven en werken hand in hand gaan met natuur en biodiversiteit.

In feite lenen wij het land van onze kinderen. We moeten een inhaalslag maken. Daarom willen wij, in samenspraak met de provincie, de komende tien jaar 100.000 bomen planten. Wij willen de stiltegebieden versterken en overlast terugdringen door handhaving. Schone lucht, schone aarde en schoon water wordt de norm. Alleen bedrijvigheid die daarin past is welkom in de Hoeksche Waard. In dat kader willen wij ook actieve voorlichting geven over hout stoken, omdat dit slecht is voor de gezondheid. Er is voldoende ruimte om te leven, te wonen en te werken als wij ervoor kiezen om dat samen te brengen op plaatsen waar al bebouwing is. Daarmee ontzien wij de kwetsbare natuur en houden wij het landschap open. Hoogbouw past hier niet en wijzen we af en alleen VoorWaards heeft dat in de raad ook duidelijk uitgesproken. Ook buitendijks bouwen of bouwen in het open landschap wijzen we af. Het is niet nodig en onnodig duur, omdat er veel nieuwe infrastructuur op en onder de grond voor moeten worden aangelegd. De natuur versterken en toegankelijk maken Toerisme en recreatie zijn welkome kansen voor inwoners en bezoekers. Het is heerlijk om ontspannen te wandelen en vogels te spotten in bijvoorbeeld de Oeverlanden, de Oosterse Bekade Gorzen en de Korendijkse Slikken. Tiengemeten mogen wij natuurlijk ook niet vergeten.

De grazende damherten in de Ambachtsheerlijkheid zijn een mooie verschijning. Onze stiltegebieden zoals het Oudeland van Strijen en Groot Koninkrijk zijn unieke plekken, maar die worden steeds schaarser. Waar stilte hoort te zijn, moet stilte gewaarborgd blijven. Wij zoeken nadrukkelijk een balans met de leefbaarheid voor inwoners en ons kostbare groen, blauw en het leven. Niet alles hoeft altijd en overal. Het landschap is vooral gebaat bij zo min mogelijk menselijke bemoeienis. Toch zien wij mogelijkheden om het landschap te versterken en ervan te genieten. Wij denken aan nieuwe geluksmomenten in de natuur: bankjes, bloemen en watertappunten langs fiets- en wandelroutes. Bermen die barsten van het leven, door minder vaak te maaien en inheemse wilde bloemen en struiken te planten. Niet alleen de insecten worden daar vrolijk van, maar mensen ook. Aan bomenkap worden strenge voorwaarden gesteld. Als er dan toch een boom moet worden gekapt, dan worden er twee voor teruggeplant. De bomen en bossen zijn onze groene longen en breiden wij uit, ook door de aanleg van nieuwe bosgebieden. Daarmee verminderen wij ook de CO2 uitstoot in de Hoeksche Waard. De straatverlichting bij voet- en fietspaden is ÔslimÕ en springt aan zodra mensen passeren. Daarnaast is de straatverlichting in bepaalde lichttinten, die nachtdieren en planten minder verstoren.

Voor het klimaat De leefbaarheid van de aarde wordt ernstig bedreigd door de schade die de mens aanricht aan bodem, lucht, water en natuur. Volgens de VN en het KNMI zijn extreme zomerse buien, valwinden, een stijgende zeespiegel, meer droogte en hittestress blijvende gevaren door de klimaatverandering. Het gaat niet alleen om de opwarming van de aarde. Ons gebied met

14

Verkiezingsprogramma 2026-2030 laagliggende polders, en omsloten door water, ligt in de frontlinie van deze gevaren. Wij weten allemaal dat niets doen geen optie is en wij moeten ons nu voorbereiden op toekomstige problemen en waar mogelijk moeten we dit voorkomen. Dit probleem speelt wereldwijd, maar ook wij kunnen niet achterblijven. Om de voetafdruk te verkleinen moeten grote veranderingen plaatsvinden, zoals het verduurzamen van processen, gedragsverandering en het repareren of herstellen van natuur. De jongere generatie betrekken wij bij het nadenken over de oplossingen. Zo willen wij festivals en andere feesten verduurzamen. Denk aan minder schade aan bermen en groen door minder en beter geplaatste tijdelijke voorzieningen, verplicht gebruik van bekers met statiegeld, lokale inkoop, digitale communicatie (geen papieren boekjes of tickets), afvalscheiding en watertappunten waar je je eigen flesje kan bijvullen. De Hoeksche Waard moet in 2040 van het gas af kunnen. Dat is ook beter voor de portemonnee. In dat kader zijn wij ook voorstander voor een verbod op fossiele reclames in de openbare ruimte. Dat betekent dat wij - net als andere gemeenten - in bijvoorbeeld bushokjes, geen reclames toestaan voor vliegvakanties, grijze stroomcontracten of autoÕs met een fossiele motor. Mensen maken hun eigen keuze, maar promotie in de openbare ruimte hoeft daar niet bij te horen.

Wij willen dat de gemeente het goede voorbeeld geeft: het is immers code rood voor het klimaat. De gemeente moet voor meer laadpunten voor auto en fiets zorgen, eventueel gecombineerd met zonnepanelen boven parkeerterreinen. Wij doen mee aan Earth Day om het besef van lichtvervuiling en verspilling te vergroten. Wij spreken organisaties aan die Ôs nachts onnodig licht laten branden. Duurzame opwekking Wij zijn voorstander van groene energie uit wind, zon en water als daar draagvlak voor is. We moeten als Nederland onafhankelijker worden in onze energievoorziening. Zon op het dak heeft altijd de voorkeur en stimuleren wij waar het kan. Zonnevelden zijn immers schadelijk voor de planten en dieren in het land. Inwonersparticipatie gaat wat ons betreft niet alleen over speeltuinen en stoeptegels, maar ook over de locaties voor duurzame opwekking. Over windmolens is veel te doen geweest. Bij de keuze voor de locaties hadden inwoners vooraf betrokken moeten worden en mee kunnen besluiten. Op dit moment zien we geen ruimte voor meer windparken. Een deel van de opbrengsten van bestaande parken moet ten gunste komen van de gemeenschap. Windpark Oude Mol bij Strijensas is een mooi voorbeeld van hoe draagvlak en opbrengsten voor de gemeenschap hand in hand gaan met het realiseren van duurzame doelen.

Netcongestie en teruglevering Het stroomnet zit in drie provincies al vol en ook in de Hoeksche Waard zijn er problemen. De landelijke overheid heeft door traag en wisselend beleid bezitters van zonnepanelen met toekomstige terugleverkosten opgezadeld. VoorWaards is voorstander van energiecošperaties, dat zijn samenwerkingen van bedrijven of wijken die energieverbruik en opwek onderling afstemmen. Zo kunnen ze van elkaars opwekking profiteren en zo de kans op netcongestie en verstoringen verkleinen. Ook de kosten worden dan lager. Klimaatadaptieve bebouwing Wij willen als enige in de gemeenteraad niet buitendijks bouwen en niet in risicovolle polders, omdat de kans op overstroming daar groter is. Nieuwbouw is gasloos en energieneutraal of leverend en er wordt rekening gehouden met optimale bezonning ten behoeve van zonnepanelen. De wijken en dorpscentra hebben klimaatadaptieve bebouwing, dat betekent minder tegels en meer groen. Wij blijven inwoners stimuleren om ook zelf meer groen in hun tuinen te planten. Een jaarlijkse gemeentelijke vermelding van de meest insectenvriendelijke tuin of wijk kan helpen als aanmoediging. Bestaande en nieuwe wijken zullen wij vergroenen. Stikstof en fijnstof Stikstof en fijnstof zijn onzichtbare ziekmakers die langdurige en ernstige gezondheidsschade kunnen opleveren. Vooral mensen met longaandoeningen hebben hier last van.

We hebben veel last van de vervuiling van Rijnmond, Dordrecht en Moerdijk. De Nederlandse normen zijn van 2015 en sterk verouderd. VoorWaards wil dat de WHO-normen van het Schone Luchtakkoord uit 2020

15

Verkiezingsprogramma 2026-2030 worden gehanteerd. We zitten nu al op het dubbele van wat daarin is toegestaan. Bedrijvigheid die deze normen verder verhogen laten we niet toe. Waar het kan stimuleren we verplaatsing van vervuilende bedrijvigheid. Betonrecycling in de Hoeksche Waard wijzen we dus af. Uitstoot en vervuiling Het gebruik van kunstmest, illegaal lozen en intensieve veeteelt zijn de grootste veroorzakers van de overschrijding van stikstofuitstoot. Dit heeft grote gevolgen voor de biodiversiteit. Ook het gebruik van pesticiden en glyfosaat hebben een negatieve invloed op de gezondheid. Ziekten als Parkinson worden in verband gebracht met deze middelen. Wij willen dat het gebruik van dat soort gif niet is toegestaan op landbouwgrond langs de woonwijken en hebben het college hierover bevraagd. Er zijn veel mogelijkheden om op natuurvriendelijke manier gunstige en gezonde opbrengsten van een akker te realiseren. Wij denken mee met de boeren, moedigen biologische en natuurverantwoorde landbouw en veehouderij aan en stimuleren het gebruik van natuurvriendelijke alternatieven voor pesticiden. VoorWaards is een voorstander van regeneratieve landbouw, waarbij de biodiversiteit toeneemt en de bodem CO2 opneemt. Dit draagt bij tot het herstel van de natuur. Wij ondersteunen de landbouwproductie om verder te verduurzamen, met kennis en geld.

De Hoeksche Waard kan de meest natuurvriendelijke en duurzame landbouwgemeente worden van Nederland. Oppervlaktewater en PFAS De kwaliteit van het oppervlaktewater komt in gevaar door vervuiling, vooral door industrie en landbouw. PFAS is de verzamelnaam voor meer dan 6000 chemische stoffen die door de mens zijn gemaakt. Deze stoffen zijn niet afbreekbaar, dus kunnen niet verwijderd worden, maar ze zijn wel kankerverwekkend. De vervuiling van de bodem en het water door PFAS baart ons grote zorgen. Het is al aangetroffen in o.a. Puttershoek en Goudswaard, dus moestuinen dienen grondig te worden onderzocht en afgegraven. Inmiddels weten we dat wordt afgeraden om eieren van hobbykippen te eten en ook in het water zit PFAS. De Omgevingsdienst raadt daarom consumptie van zelfgevangen vis af. Wij hebben het college meerdere keren gevraagd om ons drinkwater te controleren op PFAS, omdat Evides hiervoor waarschuwde, maar het college wil dit niet doen. Wij gaan dit wŽl doen.

Daarnaast willen wij: ¥ Actief en regelmatig informatie delen over de toestand van ons water, aarde en lucht ¥ Een onderzoek doen naar de mogelijkheid van het verplicht installeren van zonnepanelen op daken van de bedrijven in bedrijventerreinen en het vergroten van energiecošperaties ¥ Recycling stimuleren en plastic reduceren Verbeteren van afvalscheiding en terugwinnen van grondstoffen ¥ We onderzoeken de mogelijkheden om PFAS terug te dringen en vervuilde bodem te reinigen. ¥ We monitoren de kwaliteit van oppervlakte- en drinkwater, de lucht en de aarde en pakken de bronnen van verontreiniging aan. ¥ Wij plaatsen fruitbomen, bijvoorbeeld kersen en noten in woonwijken.

16

Verkiezingsprogramma 2026-2030

4. Voor iedereen die hulp nodig heeft Voor diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid Wij willen dat er altijd ruimte is om zichtbaar jezelf te zijn, wie je ook bent en hoe je er ook uitziet. Er moet alle ruimte zijn om je overtuiging of levenswijze te uiten, zo lang je elkaar in je waarde laat en niet een mening aan een ander opdringt. Daarom stimuleren wij een diverse en inclusieve samenleving. Wij bevorderen de dialoog tussen groepen door ontmoetingen te faciliteren, bijvoorbeeld in de dorpshuizen. Die dorpshuizen zijn goed toegankelijk voor iedereen en beschikken over gratis toiletten en watertappunten voor iedereen, zodat bijvoorbeeld een lichamelijke beperking niet in de weg staat aan ontmoeting. Verschillen tussen mensen zijn onvermijdelijk en van alle tijden. Wat nodig is, is een gemeente die ontmoeting en dialoog stimuleert. Diversiteit en inclusie zijn regelmatig terugkerende onderwerpen in de gesprekken met maatschappelijke organisaties. Wij stellen een Ôpenning van erkenningÕ in voor een persoon of instantie die zich inzet voor dit thema. Wij geven de veelheid aan diversiteit van inwoners en hun overtuigingen en leefwijzen een podium op de website van de gemeente. Waar gewenst stellen wij leermiddelen beschikbaar voor inclusie op scholen en organisaties die daar behoefte aan hebben.

Openbare gebouwen worden stapsgewijs toegankelijk gemaakt voor mensen met een beperking. Voor onverdraagzaamheid en uitingen die als kwetsend kunnen worden ervaren is geen ruimte. LHBTIQ+ Sinds 2019 is de Hoeksche Waard een Regenbooggemeente. Wij zijn daar blij mee en tegelijkertijd zien wij ook dat er nog veel nodig is voor meer acceptatie van de LHBTIQ+-gemeenschap. Aangezien deze gemeenschap kwetsbaar is, zal de gemeente de regenboogstatus actief uitdragen, blijvend concreet beleid voeren en informatie en middelen beschikbaar stellen voor onderwijs, verenigingen en maatschappelijke instanties. Met het jongerenwerk kijken wij wat de behoefte is van LHBTIQ+-jongeren en gaan wij in overleg met het onderwijs om, wanneer nodig, een veilige plek te bieden op scholen. Wij trekken op met maatschappelijke partners bij het faciliteren en bespreekbaar maken van het delen van ervaringen. Conversietherapie, bedoeld om mensen te veranderen, ook wel ÔhomogenezingÕ genoemd, is inmiddels verboden en op naleving wordt streng toezicht gehouden. Iedereen veilig over straat en thuis Voor wat betreft veiligheid, zien wij in landelijke cijfers terug dat (met name) vrouwen zich Õs avonds onveilig voelen. Te veel vrouwen krijgen te maken met straatintimidatie of zelfs seksueel of fysiek geweld. Ook thuis. Dat is onacceptabel.

Wij zetten daarom fors in op veiligheid Õs avonds op straat: wij willen bijvoorbeeld meer verlichting, meer surveillance door BOAÕs en/of agenten en meer camerabewaking. Wie over de schreef gaat wordt streng aangepakt. Ook willen wij voorlichting geven op bijvoorbeeld middelbare scholen over gelijkheid en het aanspreken van meisjes en vrouwen op straat: vrouwenveiligheid moet serieus worden genomen. Iedereen moet zich veilig voelen. Vrouwen en bestuur Suze Groeneweg is het eerste vrouwelijke Tweede Kamerlid en komt uit Strijensas. Een voorbeeld voor veel vrouwen in heel Nederland. We zien dat de positie van vrouwen in politieke en bestuurlijke functies ook in de Hoeksche Waard achterblijft. In de gemeenteraad zijn nu slechts 7 van de 37 raadsleden vrouw. VoorWaards geeft het goede voorbeeld door veel vrouwen op een verkiesbare plaats Ð bovenaan de kandidatenlijst - te zetten. VoorWaards streeft naar gelijke deelname van vrouwen in het bestuur van de gemeente: het college van burgemeester en wethouders en het management van de ambtelijke organisatie. In een nieuw gemeentehuis wordt de raadzaal genoemd naar Suze Groeneweg en er wordt momenteel een kunstwerk gemaakt. Wat VoorWaards betreft komt dat in Strijensas te staan.

17

Verkiezingsprogramma 2026-2030 Voor (jeugd)zorg dichtbij huis De zorgsector staat de laatste jaren onder druk. Deze taken zijn door de landelijke overheid zonder het benodigde geld of mensen bij de gemeente neergelegd. Wij kunnen er helaas niet voor zorgen dat de salarissen van het zorgpersoneel stijgen of dat de druk op de ziekenhuizen afneemt, maar wij kunnen wel zorgen dat de eerstelijns zorg sterker wordt neergezet. Dat heeft indirect ook positieve gevolgen voor kosten van de ziekenhuiszorg: elke euro preventie bespaart €2,50 op de zorg. Dit betekent dat het wijk- en jeugdteam, het maatschappelijk- en welzijnswerk en de wijkverpleging goed moeten samenwerken en benaderbaar moeten zijn voor alle inwoners. Voldoende kennis van medewerkers is cruciaal. Het gezamenlijke einddoel is dat wij de inwoners snel helpen met hun hulpvraag en ze passende hulp krijgen, zodat zij gezond en zelfstandig kunnen blijven. Elk kind verdient de hulp die het nodig heeft. De vraag naar jeugdhulp blijft groeien en wij maken ons zorgen over de aangekondigde bezuinigingen van 500 miljoen euro door de landelijke overheid daarop. Er komt in 2026 en 2027 tijdelijk wat extra geld en VoorWaards wil zorgen dat wij dat broodnodige geld ook echt krijgen. Ondertussen is inzetten op preventie, mentale weerbaarheid en zelfvertrouwen daarom belangrijk.

Voldoende formatie bij de zorg- of welzijnsaanbieder is noodzakelijk voor de gevraagde extra inzet op preventie. Voor ons geldt: hoe dichterbij het gezin de hulp in elk dorp kan worden geboden, hoe beter. Tussen de Jeugdhulp, de Wmo en Werk & Inkomen bij de gemeente dient de samenwerking verbeterd te worden. Goede onderlinge afstemming en sneller hulp aanbieden. Daarnaast willen wij voor de jeugdzorg: ¥ In elk dorp een aanspreekpunt voor jongeren die zorg of extra aandacht nodig hebben. ¥ Voortzetten inzet van praktijkondersteuners bij de huisarts, zodat er minder doorverwezen hoeft te worden naar zware, specialistische zorg. ¥ Inzetten op laagdrempelige, basis GGZ in het jeugdteam vanwege de wachtlijsten bij de specialistische GGZ. ¥ Het jeugdwerk zet zich in tegen eenzaamheid onder de jongeren. ¥ Meer aandacht schenken aan kinderen die te maken hebben met verwaarlozing, mishandeling en/of die in armoede leven. ¥ Meer zorg, minder papier: (bij de inkoop) de administratieve druk voor zorgaanbieders verminderen, zodat zij meer tijd kunnen besteden aan het kind. ¥ Er moet ruimte zijn voor innovatieve projecten die de zorg kunnen verbeteren. Voor goede ouderenzorg De vergrijzing in de Hoeksche Waard gaat sneller dan het landelijk gemiddelde. De vergrijzing vraagt om goed aanbod van ouderenzorg. Thuiszorg moet beschikbaar zijn.

Mantelzorgers zijn onmisbaar en verdienen onze grootse waardering en ondersteuning. Wij willen de jaarlijkse mantelzorgwaardering daarom ophogen van € 50,- naar € 200,- euro per persoon. Het informatiepunt voor mantelzorgers dient te worden verbeterd en wij zijn een voorstander van hulp via het PGB (persoonsgebonden budget), waarmee de zorgbehoevende zelf een hulpverlener kan kiezen. Het Wmo-loket moet prioriteiten stellen bij de aanvragen die zij binnenkrijgen, zodat mensen met een spoedaanvraag eerder geholpen worden. Wachttijden moeten radicaal worden teruggedrongen. Meer flexibiliteit is gewenst. Ook horen Wmo-consulenten mensen te helpen bij het invullen van CIZ-aanvraagformulieren voor langdurige hulp, omdat dit ingewikkeld en ingrijpend is en veel mensen hier moeite mee hebben. Het kan dan gaan om mensen met een verstandelijke beperking of een aandoening, zoals dementie. In het kader van de dementievriendelijke samenleving vinden wij het belangrijk om ook de winkeliers hiervan bewust te maken. Wij faciliteren voorlichting over hoe zij dementie kunnen herkennen en hoe zij om kunnen gaan met deze doelgroep. Wij houden bij de informatieverstrekking aan ouderen altijd rekening met mensen die niet goed thuis zijn in de digitale wereld. Er moeten voldoende formulieren op papier en in duidelijke taal beschikbaar zijn. Ook in het Kompas moet voldoende informatie komen. Welzijn

18

Verkiezingsprogramma 2026-2030 Hoeksche Waard en de bibliotheek spelen een belangrijke rol in de ondersteuning van deze ouderen. De eenzaamheid onder ouderen willen wij bestrijden, onder andere door hen deel te laten nemen aan culturele en sociale activiteiten. Daarnaast willen wij voor de ouderen: ¥ Huiskamerprojecten uitbreiden voor mensen met (beginnende) geheugenproblematiek. ¥ Voortzetten signalerende huisbezoeken aan 75+Õers (brede signalering). ¥ Ouderen meer betrekken bij culturele activiteiten, bijvoorbeeld in het dorps- of buurthuis. ¥ Aandacht voor en voorlichting over ouderenmishandeling in de vorm van financieel misbruik en ÔbabbeltrucsÕ Ð dat zijn mensen die zich voordoen als bijvoorbeeld agent en zo een woning binnen komen en ongemerkt geld of passen en pincodes afhandig maken. Voor kwetsbare mensen die ondersteuning nodig hebben Onder kwetsbare inwoners verstaan wij mensen met bijvoorbeeld verslavings- of psychische problematiek, een beperking of mensen met financi‘le problemen. Ook inwoners die analfabeet of laaggeletterd zijn, zijn kwetsbaar en hebben extra ondersteuning nodig. Zij hebben een grotere kans op werkloosheid en het ontwikkelen van schulden, omdat zij moeite hebben om een sollicitatiebrief te schrijven, rekeningen te begrijpen en administratie bij te houden. Stijging van prijzen van energie en boodschappen heeft grote impact.

Tegenwoordig zijn er steeds meer werkende mensen, die door het beleid van de landelijke overheid wegzakken in armoede en dakloosheid. Armoede heeft invloed op de leerprestaties en sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen. Armoede en schulden zorgen voor veel stress en spanning thuis, wat weer gevolgen heeft voor de gezondheid. Een nieuwe toeslagenaffaire dient te worden voorkomen en slachtoffers willen wij helpen en ondersteunen. Slechts 35% van alle huishoudens in de Hoeksche Waard met een inkomen tot 130% van het bestaansminimum, maakt gebruik van de inkomensondersteunende regelingen. Dat is niet veel, dus betere communicatie is belangrijk. Nog beter zou het zijn als de regelingen automatisch uitgekeerd worden. Tot die tijd moet de gemeente mensen actief wijzen op de regelingen waar zij gebruik van kunnen maken en hen daarbij helpen. Wij zien erop toe dat het geld bij de juiste mensen terecht komt. Het hebben van weinig geld mag geen taboe meer zijn. Wij willen onderzoeken of wij de huidige grens van 130% van het bijstandsniveau kunnen optrekken naar 150% voor mensen om in aanmerking te komen voor financi‘le ondersteuning. De huidige samenwerking tussen partijen, zoals HW Wonen, het wijkteam, maatschappelijk- en welzijnswerken de gemeente, is erg belangrijk voor de vroegsignalering van problemen en dit willen wij versterken.