Voorstel gemeenteraad ondertekend

Voorstel Aan: Van: Zaaknummer: Documentnummer: Portefeuillehouder: Teams: Datum vaststelling college: Vertrouwelijk: Fase BOB-cyclus:

Gemeenteraad College van burgemeester en wethouders Z/22/158111 Wethouder Van der Wulp Strategie en Financiën 15 november 2022 Nee beeldvormend, oordeelsvormend en besluitvormend

Onderwerp Collegeprogramma inclusief tweede begrotingswijziging 2023. Beslispunten: 1. Kennisnemen van het collegeprogramma 2022-2026. 2. Instemmen om vanuit de algemene reserve een dekkingsreserve ‘tijdelijke beleidsimpulsen’ (obv art 7.4 GTK) te vormen voor de dekking van de tijdelijk beleidsimpulsen, zoals opgenomen in bijlage 5. 3. Vaststellen van de tweede begrotingswijziging 2023 met de begrotingsmutaties voortvloeiend uit collegeprogramma. Samenvatting voorstel Na de gemeentelijke verkiezingen van maart 2022 hebben de coalitiepartijen CDA, VVD, SGP en Lokalen Hoeksche Waard “Samen doordracht doen” opgesteld. Dit hoofdlijnenakkoord 2022-2026 is afgelopen periode uitgewerkt in een collegeprogramma met een bijbehorende begrotingswijziging. Beoogd effect Het collegeprogramma is een concrete uitwerking van de ambities uit het hoofdlijnenakkoord in projecten en activiteiten voor de komende 4 jaar. Ook is via de begrotingswijziging inzichtelijk gemaakt wat de ambities uit het hoofdlijnenakkoord en de concrete uitwerking in het collegeprogramma gaan kosten. Dit geeft een heldere en bestendige richting voor het gemeentelijke beleid in de komende collegeperiode.

Argumenten 1.1 Het voorstel past in de afspraken die gemaakt zijn voor de uitwerking van het hoofdlijnenakkoord Bij de aanbieding en behandeling van het hoofdlijnenakkoord is aangegeven dat de opgenomen ambities verder uitgewerkt worden in een collegeprogramma. In de Kaderbrief2023 is gekozen voor een beleidsneutrale begroting en is benoemd dat het collegeprogramma leidt tot een “beleidsrijke” (tweede) begrotingswijziging eind 2022. 1.2 Het voorstel sluit aan bij de ambities in het hoofdlijnenakkoord. De thema’s uit het hoofdlijnenakkoord zijn verder uitgewerkt in het collegeprogramma. Hierbij is kort beschreven wat er aan de hand is, wat we willen bereiken en wat we ervoor gaan doen. De financiële uitwerking vindt plaats in de begrotingswijziging. Het grootste deel van de ambities is een voortzetting van het reeds ingezette beleid door middel van structurele borging en/of intensivering. Een ander deel bestaat uit nieuwe ambities vanuit het hoofdlijnenakkoord. 1/4

1.3 Evenwicht tussen ambities en de beschikbare middelen Gedurende het proces van het opstellen van het collegeprogramma is mede vanwege de onzekerheid van rijksmiddelen en de aanscherping van provinciale regels met betrekking tot het inzetten van incidentele middelen steeds gezocht naar het juiste evenwicht tussen de bestaande en nieuwe beleidsvoornemens versus de beschikbare middelen. Pas eind oktober ontstond er duidelijkheid over de verschillende dekkingsmogelijkheden. Tevens hebben we gedurende het proces steeds inhoudelijke keuzes gemaakt binnen het collegeprogramma om tot een (financieel)evenwichtig collegeprogramma te komen. 2.1 Onder voorwaarden kan de algemene reserve worden ingezet voor de dekking van de tijdelijke beleidsimpulsen Als gevolg van de 'strengere' beleidsregels (miv de begroting 2023) ten aanzien van de incidentele baten en lasten is het voor gemeenten moeilijker om reserves in te zetten, aangezien een onttrekking aan een reserve door de 12 toezichthouders (provincies) als een incidenteel dekkingsmiddel wordt beschouwd, terwijl de lasten van de activiteiten bijna altijd als structurele lasten worden beschouwd (structurele lasten is de regel, incidentele lasten de uitzondering).

In overleg met de provincie mogen gemeenten met een forse vermogenspositie, zoals onze gemeente, de algemene reserve inzetten ter dekking van tijdelijke beleidsimpulsen (obv artikel 7.4 van het Gemeenschappelijk financieel toezichtkader). Deze onttrekking aan de algemene reserve wordt obv art 7.4 GTK door de provincie als structureel dekkingsmiddel beschouwd. Voorwaarde is onder meer dat de begroting structureel sluitend blijft in alle jaarschijven (met uitzondering van 'ravijnjaar' 2026) en de inzet van de algemene reserve niet ten koste gaat van het weerstandsvermogen. De tijdelijke beleidsimpulsen hebben een einddatum. De onttrekkingen aan de dekkingsreserve ‘Tijdelijke beleidsimpulsen’ kunnen niet worden opgehoogd noch doorgeschoven naar volgende jaren. 3.1 De kosten voortvloeiend uit het collegeprogramma en de dekkingsmiddelen worden via de 2e begrotingswijziging 2023 in de Begroting 2023-2026 verwerkt. Op 10 november 2022 stelde de raad unaniem de Begroting 2023-2026 vast. Deze begroting was beleidsneutraal. Het nieuwe beleid is opgenomen in het collegeprogramma en wordt via de 2e begrotingswijziging 2023 verwerkt in de begroting. Kanttekeningen 1.1 Maatschappelijke dynamiek maakt flexibiliteit nodig De huidige maatschappelijke dynamiek maakt het lastig om vier jaar vooruit te kijken.

In het collegeprogramma is een doorkijk opgenomen naar de ambities en bijbehorende activiteiten voor de komende periode. Door de maatschappelijke dynamiek is flexibiliteit noodzakelijk. Inspelen op actuele ontwikkelingen is belangrijk. Ambities in het collegeprogramma worden op basis hiervan “samen doordacht” met u, onze inwoners en partners in de samenleving continu geactualiseerd. Duurzaamheid Een belangrijke opgave binnen het collegeprogramma is de verduurzaming van de Hoeksche Waard. Mede dankzij de rijksmiddelen is het mogelijk om de diverse uitvoeringsprogramma’s binnen het programma duurzaamheid uit te voeren.

2/4

Financiën Kosten collegeprogramma per thema/opgave De totale omvang van de voortzetting van bestaand beleid en nieuwe wensen bestaat jaarlijks uit ca. € 10 mln. Daarnaast is totaal ca. 21 mln. aan investeringen opgenomen. Voor een specificatie van deze bedragen per thema/opgave verwijzen wij naar bijlage 3. Dekkingsmiddelen Om deze kosten uit het collegeprogramma te dekken worden diverse dekkingsmaatregelen voorgesteld. Het totaaloverzicht van de dekkingsmiddelen en de toelichting verwijzen wij naar bijlage 4. Vorming dekkingsreserve ‘tijdelijke beleidsimpulsen’ Onder beslispunt 2 van het voorliggende collegevoorstel (en de toelichting hierop) wordt voorgesteld om een dekkingsreserve te vormen uit de algemene reserve voor de dekking van tijdelijke beleidsimpulsen uit het collegeprogramma. In bijlage 5 is een totaaloverzicht opgenomen van alle tijdelijke beleidsimpulsen die worden gedekt uit deze dekkingsreserve. Overzicht Structurele begrotingssaldo 2023-2026 In bijlage 6 is het overzicht opgenomen van het structurele begrotingssaldo na het vaststellen van de beleidsneutrale Begroting 2023-2026 en de 1e begrotingswijziging met de uitkomsten van de Septembercirculaire 2022. De kosten van het collegeprogramma en de dekkingsmiddelen zijn hieraan toegevoegd. De jaarschijven 2023-2025 zijn structureel sluitend.

Jaarschijf 2026 is vooralsnog niet sluitend als gevolg van de onduidelijkheid over de financieringssystematiek vanaf 2026. Het Rijk en de VNG voeren hierover het gesprek. Inmiddels is bekend dat hierover meer duidelijkheid komt in de meicirculaire 2023. Verloop algemene reserve Voor de dekking van de ambities uit het collegeprogramma wordt de algemene reserve ingezet. Hiervan wordt ca. € 14 miljoen uit de algemene reserve afgezonderd in een reserve kapitaallasten voor de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed en per saldo ca. € 7,5 miljoen ingezet voor de overige ambities. Het verloop van de algemene reserve is opgenomen in bijlage 6. De middelen uit de algemene reserve worden hiermee niet direct uitgegeven in 2023, maar in een andere reserves gezet voor de dekking van toekomstige kosten. Tweede begrotingswijziging 2023 De kosten voortvloeiend uit het collegeprogramma en de dekkingsmiddelen worden via de 2e begrotingswijziging 2023 in de Begroting 2023-2026 verwerkt (zie bijlage 7). Nadere goedkeuring investeringskredieten door de gemeenteraad Tijdens de begrotingsbehandeling op 10 november 2022 heeft de portefeuillehouder Financiën aangegeven dat het college bij de bespreking van de tweede begrotingswijziging 2023 (collegeprogramma) terugkomt op de ‘goedkeuring van investeringskredieten door de gemeenteraad’.

Het gaat hierbij om de mogelijkheid voor de raad om de uitwerking van de investeringskredieten eerst te bespreken in de raad voordat de uitvoering daadwerkelijk plaatsvindt door het college. In de Financiële verordening 2021 (artikel 5 lid 2) is opgenomen dat de raad kan aangeven van welke nieuwe investeringen hij op een later tijdstip een apart voorstel voor autorisatie van het investeringskrediet wenst te ontvangen.

3/4

Bij de uitwerking van het Hoofdlijnenakkoord in het collegeprogramma zijn enkele investeringskredieten opgenomen, waaronder enkele grotere investeringskredieten voor ‘Fort Buitensluis’ en de ‘Verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed’. Het college zal, op basis van de wens die tijdens de begrotingsbehandeling op 10 november 2022 is uitgesproken, de uitwerking van deze investeringen daarom eerst aan de raad voorleggen, vóórdat de middelen ten laste van deze investeringskredieten worden uitgegeven. Communicatie De inwoners en bedrijven worden actief geïnformeerd met een persbericht en een aantal interviews van de portefeuillehouders in de krant. Bij de samenwerkingspartners wordt het collegeprogramma actief geagendeerd in de reguliere overlegvormen. Uitvoering Met de vaststelling van het collegeprogramma en de tweede begrotingswijziging door de gemeenteraad zijn de nieuwe en doorlopende beleidsvoornemens verankerd en is de financiële dekking binnen de begroting gevonden. De inhoudelijke dossiers worden verder door het college opgepakt en samen met de gemeenteraad en samenleving gerealiseerd. De voortgang wordt middels de reguliere P&C producten gemonitord. Bijlagen 1. Raadsbesluit 2. Collegeprogramma 3. Totaaloverzicht collegeprogramma per thema/opgave 4. Totaaloverzicht dekkingsmiddelen 5.

Totaaloverzicht tijdelijke beleidsimpulsen (dekking uit Algemene reserve obv art 7.4 GTK) 6. Overzicht Structureel begrotingssaldo 2023-2026 en verloop algemene reserve 7. Tweede begrotingswijziging 2023

Aangeboden door, burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard,

V.A.H. Martens loco-secretaris

Ch.B. Aptroot burgemeester

ValidSigned door Vincent Martens op 17-11-2022

ValidSigned door Charlie Aptroot op 17-11-2022

4/4