Verslag van informateur dhr. Stoop

Verslag van de informateur

Verkenner: Servaas Stoop Datum: 10 April 2026

Meer dan waard.

1/7

Inhoudsopgave 1.

Inleiding ........................................................................................................................................................................... 3

2.

Verkiezingsuitslag ......................................................................................................................................................... 4

3.

Gevolgd proces en inhoudelijke opgaven ................................................................................................................ 5

4.

Advies ............................................................................................................................................................................... 7

Meer dan waard.

2/7

1. Inleiding Op 18 maart 2026 vonden er gemeenteraadsverkiezingen plaats. Naar aanleiding van het duidingsdebat over de verkiezingsuitslag op 24 maart 2026 ben ik op voorstel van de CDA-fractie benaderd om als verkenner aan de slag te gaan. De gemeenteraad heeft mij gevraagd om de mogelijkheden te verkennen die partijen geschikt achten voor het vormen van een solide meerderheidscoalitie: a.

die recht doet aan de uitslag van de verkiezingen;

b.

die met een heldere, gezamenlijke visie, daadkrachtig kan werken aan de opgaven voor de gemeente Hoeksche Waard in de komende jaren;

c.

die een stabiel, herkenbaar en daadkrachtig college kan vormen voor de komende vier jaren.

In dit verslag treft u de verkiezingsuitslag, het gevolgde proces, de in de gesprekken benoemde inhoudelijke opgaven en andere onderwerpen voor de nieuwe bestuursperiode en mijn adviezen naar aanleiding van de verkenning. Ik dank mijn gesprekspartners voor hun openheid en constructieve inbreng. Mijn dank gaat ook uit naar raadsgriffier Irene Odinot en directiesecretaris Robin van Genderen voor hun ondersteuning. Servaas Stoop, informateur 10 april 2026

Meer dan waard.

3/7

2. Verkiezingsuitslag Op 18 maart 2026 vonden gemeenteraadsverkiezingen plaats voor de periode 2026-2030. In onderstaande tabel ziet u het overzicht van de uitslag. Lijst

Aanduiding van de politieke groepering

Stemmen

Stemmen

GR-2026

GR-2022

Verschil

Zetels

Zetels GR-

GR-2026

2022

Verschil

1

CDA

7222

5958

+1264

7

6

+1

2

Lokalen Hoeksche Waard

6604

5140

+1464

6

5

+1

3

Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP)

5874

4959

+915

5

5

4

GROENLINKS/Partij van de Arbeid (PvdA)

4206

4684*

-478

4

5

VVD

4164

4649

-485

4

5

-1

6

VoorWaards Hoeksche Waard

3095

3685

-590

3

4

-1

7

ChristenUnie

2219

2408

-189

2

2

8

D66

2670

2113

+557

2

2

9

BurgerBelangen Hoeksche Waard

3065

1347

+1718

3

1

10

Waardig Ouder Worden (WOW) HW

1823

1149

+674

1

1

11

Constructief Hoeksche Waard

0

2235

-2235**

0

2

+4

+2 -2

*Dit aantal is een optelsom van de partijen GroenLinks en PvdA die in 2022 nog als afzonderlijke partijen deelnamen aan de gemeenteraadsverkiezingen. **Constructief Hoeksche Waard is gestopt als partij en heeft daarom niet meegedaan met de gemeenteraadsverkiezingen in 2026.

Op basis van de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen in gemeente Hoeksche Waard stel ik vast dat bijna alle coalitiepartijen uit de coalitie 2022-2024 en 2024-2026 zijn gegroeid in het aantal stemmen. Ik vind deze constatering van belang gezien de opdracht om een verkenning te doen naar mogelijkheden voor het vormen van een meerderheidscoalitie die rechtdoet aan de uitslag van de verkiezingen. Tijdens het duidingsdebat op 24 maart 2026 hebben alle partijen gereflecteerd op de uitkomst van de verkiezingen. Zij hebben overeenstemming bereikt over de opdracht aan de verkenner. Het CDA als grootste partij heeft hierin het voortouw genomen. Daarnaast heeft een aantal fracties zich uitgesproken over het type akkoord. Verschillende partijen hebben geopperd om te werken met een raadsbreed akkoord of raadsprogramma. Dit vraagt een intensief proces en het tijdig, al voor de verkiezingen, opstarten van gesprekken hierover. In de gemeenteraad blijkt een breder draagvlak voor een meerderheidscoalitie met een coalitieakkoord. In 2022-2026 is gewerkt met een hoofdlijnenakkoord. Een coalitieakkoord geeft de mogelijkheid om meteen bij aanvang van de bestuursperiode daadkrachtig te starten aan de hand van duidelijke afspraken. Aandachtspunt hierbij is het brede draagvlak in de gemeenteraad.

Meer dan waard.

4/7

3. Gevolgd proces en inhoudelijke opgaven Gevolgd proces Om tot een advies te komen, heb ik in eerste instantie op vrijdag 27 maart gesprekken gevoerd met twee vertegenwoordigers van de tien fracties in de gemeenteraad. Tijdens het duidingsdebat en ook tijdens de gesprekken kwam naar voren dat het voor de hand liggend is dat de partijen CDA, Lokalen Hoeksche Waard en SGP onderdeel zijn van een coalitie. Na de eerste gespreksronde heb ik enkele gesprekken gevoerd met de drie bovengenoemde partijen gezamenlijk. Deze gesprekken vonden plaats op vrijdag 3 april en dinsdag 7 april. Daarin ging het over hun onderlinge verhoudingen, over de mogelijkheden voor duurzame samenwerking en eventuele (inhoudelijke) belemmeringen daarbij. En uiteraard ook over voorkeuren voor samenwerking met andere partijen in een toekomstige coalitie. Deze onderwerpen waren voor mij belangrijk met het oog op mijn antwoord op de onderdelen b en c van mijn opdracht. Ik kijk terug op openhartige en positieve gesprekken. Alle partijen hebben zich bereid getoond om een bijdrage te leveren aan de nieuw te vormen coalitie dan wel een constructief-kritische houding aan te nemen tegenover een coalitie. Inhoudelijke opgaven Ik constateer dat er veel overeenkomsten zijn in zowel de afzonderlijke verkiezingsprogramma’s van de partijen als in de gesprekken die ik met de verschillende partijen heb gevoerd.

Daarmee wil ik de discussiepunten niet uitvlakken, maar de overeenkomsten bieden veel kansen voor een daadkrachtig bestuur met een breed draagvlak in de gemeenteraad. In de gesprekken zijn als inhoudelijke opgaven in ieder geval naar voren gekomen: -

Wonen en woningverdeling

-

Mobiliteit, bereikbaarheid en openbaar vervoer

-

Leefbaarheid in de dorpen en instandhouding van voorzieningen

-

Ontmoetingsruimte in de dorpen

-

Ontwikkelingen in het sociaal domein en versterken sociale cohesie

-

Opvang nieuwkomers

-

Financieel perspectief

Meer dan waard.

5/7

Naast deze inhoudelijke opgaven zijn in veel gesprekken de volgende onderwerpen benoemd om aan te werken in de komende bestuursperiode: -

Daadkracht, uitvoerings- en resultaatgerichtheid

-

Stabiliteit en herkenbaarheid

-

Externe zichtbaarheid, profilering en lobby

-

Inwonersparticipatie, communicatie en nabijheid

-

Evenementenbeleid

Meer dan waard.

6/7

4. Advies Op basis van de opdracht van de gemeenteraad (zoals geformuleerd in de inleiding), alle gevoerde gesprekken en een analyse van de inhoudelijke overeenkomsten en verschillen tussen de partijen kom ik tot de volgende adviezen: 1. Werk aan een coalitieakkoord met daarin duidelijke, concrete en meetbare afspraken. Een coalitieakkoord is leidend om een college te vormen dat met een heldere, gezamenlijke visie daadkrachtig werkt aan de opgaven voor de gemeente Hoeksche Waard in de komende jaren. 2. Ik adviseer om de genoemde opgaven en onderwerpen uit het voorgaande hoofdstuk verder uit te werken tijdens de formatie en hierover afspraken te maken in het coalitieakkoord. 3. Werk toe naar een vierpartijencoalitie met in ieder geval CDA, Lokalen Hoeksche Waard en de SGP, waarbij ruimte is voor de twee grootste partijen om meer dan een wethouder te leveren. 4. Gegeven het bovenstaande adviseer ik dat CDA, Lokalen Hoeksche Waard en SGP in eerste instantie met andere partijen uit de coalitie 2024-2026 spreken, te weten D66 of ChristenUnie. Een vierpartijencoalitie bestaande uit de genoemde partijen doet recht aan de uitslag van de verkiezingen. Ik heb er vertrouwen in dat zij afspraken kunnen maken over een gezamenlijk gedragen visie en over de manier waarop de opgaven voor de nieuwe bestuursperiode moeten worden aangepakt.

Zo kan een stabiel college ontstaan dat herkenbaar en met daadkracht de gemaakte afspraken uitvoert. De aldus te vormen coalitie kan op basis van de gesprekken die ik heb gevoerd rekenen op voldoende draagvlak in de gemeenteraad. 5. Laat de kandidaat-wethouders deelnemen aan de gesprekken in de formatiefase, zodat alle gespreksdeelnemers het formatieproces gezamenlijk doorleven. 6.

Maak duidelijke afspraken over een evenwichtige en logische portefeuilleverdeling. Uiteraard onder de kanttekening dat het college van burgemeester en wethouders hierover beslist.

Ik ben graag beschikbaar voor een toelichting op dit verslag en het gesprek daarover in uw raad op 14 april 2026. Daarna lijkt het mij voor de hand liggend dat het CDA als grootste partij het voortouw neemt in het formatieproces. Met de bovenstaande adviezen hoop ik voldaan te hebben aan de opdracht van de gemeenteraad. Ik wens alle betrokkenen succes in de volgende fase.

Meer dan waard.

7/7